# Liberelle

> Norgestimat + Etynyloestradiol · 0,25 mg + 0,035 mg · Tabletki

## Szczegóły leku

- **Nazwa:** Liberelle
- **Nazwa powszechna:** Norgestimatum + Etynyloestradiolum
- **Substancja czynna:** [Norgestimat + Etynyloestradiol](https://apteka.online/odpowiedniki/norgestimatum)
- **Moc:** 0,25 mg + 0,035 mg
- **Postać farmaceutyczna:** Tabletki
- **Droga podania:** doustna
- **Kategoria dostępności:** Rp
- **Kod ATC:** G03AA11
- **Liczba opakowań:** 2
- **Numer pozwolenia:** 98/22
- **Podmiot odpowiedzialny:** Delfarma Sp. z o.o.
- **Import równoległy:** Tak
- **Status RPL:** Produkt aktywny
- **Wersja HTML:** https://apteka.online/katalog-lekow/hormony-plciowe-i-modulatory-ukladu-plciowego/liberelle-tabl-0-25-mg-0-035-mg-delfarma
- **Wersja Markdown:** https://apteka.online/katalog-lekow/hormony-plciowe-i-modulatory-ukladu-plciowego/liberelle-tabl-0-25-mg-0-035-mg-delfarma.md

## Dokumenty PDF

- Ulotka leku PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/46463/parallel-import-files/LEAFLET/public
- ChPL PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/39301/characteristic

## Dostępne opakowania (2)

| Opakowanie | EAN | Kategoria | Cena (refundacja) | Dostępność | Kup teraz |
|---|---|---|---|---|---|
| 21 tabl. | 5909991477516 | Rp | — | Trudno dostępny (2/5) | — |
| 63 tabl. | 5909991477523 | Rp | — | Niedostępny (1/5) | — |

## Wskaźnik dostępności

Wskaźnik dostępności to orientacyjne oszacowanie naszego autorskiego algorytmu. Ma charakter wyłącznie poglądowy i może różnić się od rzeczywistego stanu w konkretnej aptece.

- Bardzo dobrze dostępny (5/5)
- Dobrze dostępny (4/5)
- Trudno dostępny (2/5)
- Niedostępny (1/5)
- Brak danych

Produkty lecznicze o dobrej i bardzo dobrej dostępności zazwyczaj możesz zamówić na następny dzień w aptece. Przejdź do katalogu aptek, aby znaleźć numer telefonu do apteki w Twojej okolicy. Przed rozmową z farmaceutą przygotuj kod e-recepty oraz Twój numer PESEL lub osoby, na którą wystawiona jest recepta.

## Ulotka dla pacjenta

### 1. Co to jest lek Liberelle i w jakim celu się go stosuje?
Lek Liberelle jest hormonalnym złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym („pigułka
antykoncepcyjna”). Ten lek stosuje się w celu zapobiegania ciąży.

Ten środek antykoncepcyjny zawiera dwa rodzaje żeńskich hormonów płciowych, estrogen i
progestagen. Te hormony zapobiegają uwolnieniu komórki jajowej z jajników, co uniemożliwia
zajście w ciążę. Dodatkowo, lek Liberelle powoduje, że płyn (śluz) znajdujący się w szyjce macicy
jest bardziej gęsty, co utrudnia przedostanie się nasienia do wnętrza macicy.

Aby zapobiegać ciąży, lek Liberelle należy przyjmować zgodnie z zaleceniami.

### 2. Informacje ważne przed przyjęciem leku Liberelle

Uwagi ogólne
Przed rozpoczęciem przyjmowania leku Liberelle należy zapoznać się z informacjami dotyczącymi
zakrzepów krwi w punkcie 2. Jest szczególnie ważne, aby zapoznać się z objawami wystąpienia

zakrzepów krwi (patrz punkt 2 „Zakrzepy krwi”).

Przed rozpoczęciem przyjmowania leku Liberelle, lekarz zada pacjentce kilka pytań dotyczących jej
wcześniejszych chorób, a także chorób występujących w rodzinie. Lekarz zmierzy także ciśnienie
tętnicze krwi, a w zależności od aktualnego stanu pacjentki, może zlecić wykonanie niektórych
innych badań.
W tej ulotce opisano kilka sytuacji, w których należy przerwać przyjmowanie leku Liberelle, lub
kiedy skuteczność działania leku Liberelle może być zmniejszona. W takich sytuacjach nie należy
odbywać stosunków płciowych lub zastosować dodatkową, niehormonalną metodę antykoncepcji,
np. prezerwatywę lub inną metodę mechaniczną. W tym czasie nie należy również stosować metody
kalendarzowej lub metody pomiaru temperatury. Obie te metody mogą być zawodne, ponieważ lek
Liberelle powoduje zmianę miesięcznej temperatury ciała oraz właściwości śluzu w szyjce macicy.

Lek Liberelle, tak jak inne hormonalne środki antykoncepcyjne, nie chroni przed zakażeniem
wirusem HIV (AIDS) ani innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową.

Kiedy nie przyjmować leku Liberelle:
Nie należy stosować leku Liberelle, jeśli u pacjentki występuje którykolwiek z wymienionych poniżej
stanów. Jeśli u pacjentki występuje którykolwiek z wymienionych poniżej stanów, należy
poinformować o tym lekarza. Lekarz omówi z kobietą, jaki inny środek zapobiegania ciąży będzie
bardziej odpowiedni.

• jeśli u pacjentki występuje (lub kiedykolwiek występował) zakrzep krwi w naczyniach żylnych
nóg (zakrzepica żył głębokich), w płucach (zatorowość płucna) lub w innych narządach;
• jeśli pacjentka wie, że ma zaburzenia wpływające na krzepliwość krwi - na przykład
niedobór białka C, niedobór białka S, niedobór antytrombiny III, obecność czynnika V Leiden
lub przeciwciał antyfosfolipidowych;
• jeśli pacjentka wymaga zabiegu chirurgicznego lub nie będzie chodziła przez długi czas (patrz
punkt 2 „Zakrzepy krwi”);
• jeśli u pacjentki ma (lub miała w przeszłości) zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu;
• jeśli pacjentka choruje (lub chorowała w przeszłości) na dusznicę bolesną (choroba, która
powoduje silny ból w klatce piersiowej i może być pierwszym objawem zawału mięśnia
sercowego) lub przemijający napad niedokrwienny (przemijające objawy udaru);
• jeśli pacjentka choruje na jakąkolwiek z poniższych chorób, które mogą zwiększać ryzyko
powstania zakrzepu w tętnicy:
o ciężka cukrzyca z uszkodzeniem naczyń krwionośnych;
o bardzo wysokie ciśnienie krwi;
o bardzo wysokie stężenie tłuszczów we krwi (cholesterolu lub triglicerydów);
o chorobę nazywaną hiperhomocysteinemią;
• jeśli u pacjentki występuje (lub występował w przeszłości) rodzaj migreny nazywany migreną z
aurą;
• jeśli pacjentka ma wadę zastawek serca, która powoduje powikłania;
• jeśli u pacjentki występuje (lub występowała w przeszłości) choroba wątroby i czynność
wątroby jest nadal nieprawidłowa;
• jeśli u pacjentki występuje (lub występował w przeszłości) guz wątroby;
• jeśli u pacjentki występuje (lub występował w przeszłości), albo istnieje podejrzenie
występowania raka piersi lub raka narządów rodnych;
• jeśli występują krwawienia z dróg rodnych o nieznanej przyczynie;
• jeśli podczas ciąży występowała żółtaczka spowodowana zaburzeniami przewodów żółciowych
lub jeśli podczas przyjmowania środków antykoncepcyjnych w przeszłości wystąpiła żółtaczka;
• jeśli wyściółka macicy jest nieprawidłowo pogrubiona;
• jeśli pacjentka ma uczulenie na norgestymat lub etynyloestradiol, lub którykolwiek z
pozostałych składników tego leku (wymienionych w punkcie 6);
• jeśli u pacjentki występuje (lub występowało w przeszłości) zapalenie trzustki (stan zapalny
trzustki), związane ze znacznym zwiększeniem stężenia triglicerydów (hipertriglicerydemia);

• jeśli pacjentka ma zakażenie wątroby wywołane wirusem C i przyjmuje leki zawierające
ombitaswir, parytaprewir, rytonawir lub dazabuwir, lub glekaprewir/pibrentaswir (patrz także
punkt „Lek Liberelle a inne leki”).

Ostrzeżenia i środki ostrożności

Kiedy należy skontaktować się z lekarzem?
Należy natychmiast zgłosić się do lekarza
- jeśli pacjentka zauważy prawdopodobne objawy wystąpienia zakrzepów krwi, co może
wskazywać na to, że pacjentka ma zakrzepy krwi w nodze (zakrzepica żył głębokich),
zakrzepy krwi w płucach (zatorowość płucna), zawał serca lub udar mózgu (patrz punkt 2
„Zakrzepy krwi” poniżej).

Opisy objawów tych ciężkich działań niepożądanych, patrz punkt „Jak rozpoznać wystąpienie
zakrzepów krwi”.

Należy powiedzieć lekarzowi, jeśli u pacjentki występuje którykolwiek z następujących stanów:
Jeśli objawy te pojawią się lub pogorszą w czasie stosowania leku Liberelle, również należy
powiedzieć o tym lekarzowi.
• jeśli pacjentka ma chorobę Crohna lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego (przewlekłe
zapalne choroby jelit);
• jeśli pacjentka ma toczeń rumieniowaty układowy (choroba wpływająca na naturalny system
obronny);
• jeśli pacjentka ma zespół hemolityczno-mocznicowy (zaburzenie krzepnięcia krwi powodujące
niewydolność nerek);
• jeśli pacjentka ma niedokrwistość sierpowatokrwinkową (dziedziczna choroba czerwonych
krwinek);
• jeśli u pacjentki stwierdzono zwiększone stężenie tłuszczów we krwi (hipertriglicerydemia) lub
występowanie tego stanu w rodzinie. Hipertriglicerydemia jest związana ze zwiększonym
ryzykiem rozwoju zapalenia trzustki;
• jeśli pacjentka wymaga zabiegu chirurgicznego lub nie będzie chodziła przez długi czas (patrz
punkt 2 „Zakrzepy krwi”);
• jeśli kobieta jest bezpośrednio po porodzie, wówczas jest ona w grupie podwyższonego ryzyka
powstania zakrzepów krwi. Należy zwrócić się do lekarza w celu uzyskania informacji, jak
szybko można rozpocząć przyjmowanie leku Liberelle po porodzie;
• jeśli pacjentka ma zapalenie żył pod skórą (zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych);
• jeśli pacjentka ma żylaki;
• jeśli pacjentka choruje na otosklerozę (utrata słuchu);
• jeśli u pacjentki występuje lub kiedykolwiek występowała ostuda (przebarwienia skóry,
zwłaszcza na twarzy i szyi, znane jako „plamy ciążowe”). W takim przypadku należy unikać
ekspozycji na słońce i światło ultrafioletowe;
• jeśli podczas ciąży występowała wysypka skórna lub pęcherze (opryszczka ciążowa), które po
raz pierwszy pojawiły się podczas ciąży;
• jeśli u pacjentki występuje (lub występowała w przeszłości) kamica żółciowa lub zapalenie
pęcherzyka żółciowego;
• jeśli pacjenta choruje na chorobę krwi zwaną porfirią;
• jeśli pacjentka ma chorobę nerwów objawiającą się nagłymi ruchami ciała (pląsawica
Sydenhama);
• jeśli osoba z bliskiej rodziny choruje lub chorowała na raka piersi;
• jeśli pacjentka choruje na depresję. U niektórych kobiet przyjmujących hormonalne środki
antykoncepcyjne, w tym lek Liberelle, zgłaszano przypadki depresji lub nastroju depresyjnego.
Depresja może być ciężka i czasem może powodować myśli samobójcze. Jeśli wystąpią zmiany
nastroju i objawy depresji, należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem w celu uzyskania
porady;
• jeśli u pacjentki występuje choroba wątroby;
• jeśli u pacjentki wystąpią objawy obrzęku naczynioruchowego takie, jak obrzęk twarzy, języka
i (lub) gardła, i (lub) trudności z przełykaniem, lub wysypka skórna, oraz problemy z

oddychaniem należy natychmiast skontaktować się z lekarzem. Leki zawierające estrogeny
mogą wywołać lub nasilić objawy wrodzonego lub nabytego obrzęku naczynioruchowego.

ZAKRZEPY KRWI
Stosowanie złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych, takich jak lek Liberelle, jest
związane ze zwiększeniem ryzyka powstania zakrzepów krwi, w porównaniu do sytuacji, gdy terapia
nie jest stosowana. W rzadkich przypadkach zakrzep krwi może zablokować naczynie krwionośne
i spowodować ciężkie zaburzenia.
Zakrzepy krwi mogą powstać:
• w żyłach (zwane jest to dalej „zakrzepicą żylną” lub „żylną chorobą zakrzepowo-zatorową”);
• w tętnicach (zwane jest to dalej „zakrzepicą tętniczą” lub „tętniczymi zaburzeniami
zakrzepowo-zatorowymi”).
Nie zawsze następuje całkowity powrót do zdrowia po przebytym zakrzepie krwi. W rzadkich
przypadkach skutki zakrzepu krwi mogą być trwałe, lub bardzo rzadko śmiertelne.
Należy pamiętać, że całkowite ryzyko wystąpienia szkodliwych zakrzepów krwi wywołanych
stosowaniem leku Liberelle jest niewielkie.

JAK ROZPOZNAĆ WYSTĄPIENIE ZAKRZEPÓW KRWI
Należy natychmiast zgłosić się do lekarza, jeśli zauważy się którykolwiek z poniższych objawów.

Czy u pacjentki występuje któryś z tych objawów? Prawdopodobna
choroba pacjentki
Obrzęk nogi lub obrzęk wzdłuż żyły w nodze lub na stopie, szczególnie, gdy
towarzyszy temu:
• ból lub tkliwość w nodze, które mogą być odczuwane wyłącznie w
czasie stania lub chodzenia;
• zwiększona temperatura w zmienionej chorobowo nodze;
• zmiana koloru skóry nogi, np. zblednięcie, zaczerwienienie, zasinienie.

Zakrzepica żył
głębokich

• nagły napad niewyjaśnionych duszności lub przyspieszenia oddechu;
• nagły napad kaszlu bez oczywistej przyczyny, który może być
połączony z pluciem krwią;
• ostry ból w klatce piersiowej, który może nasilać się przy głębokim
oddychaniu;
• ciężkie zamroczenie lub zawroty głowy;
• przyspieszone lub nieregularne bicie serca;
• silny ból brzucha.

Jeśli pacjentka nie jest pewna, należy zgłosić się do lekarza, ponieważ
niektóre z tych objawów, takie jak kaszel lub spłycenie oddechu mogą zostać
pomylone z łagodniejszymi stanami, takimi jak zakażenie układu
oddechowego (np. przeziębienie).

Zator tętnicy
płucnej

Objawy występują najczęściej w jednym oku:
• natychmiastowa utrata widzenia lub
• bezbolesne zaburzenia widzenia, które mogą przekształcić się w utratę
widzenia.

Zakrzepica żył
siatkówki (zakrzep
krwi w oku)

• ból w klatce piersiowej, uczucie dyskomfortu, uczucie ucisku,
ociężałość;
• uczucie ściskania lub pełności w klatce piersiowej, ramieniu lub
poniżej mostka;
• uczucie pełności, niestrawności lub zadławienia;
• uczucie dyskomfortu w dolnej części ciała promieniujące do pleców,
szczęki, gardła, ramienia i żołądka;
• pocenie się, nudności, wymioty lub zawroty głowy;
• skrajne osłabienie, niepokój lub spłycenie oddechu;
• przyspieszone lub nieregularne bicie serca.

Zawał mięśnia
sercowego

• nagłe osłabienie lub zdrętwienie twarzy, rąk lub nóg, szczególnie po
jednej stronie ciała;
Udar mózgu

• nagłe splątanie, zaburzenia mówienia lub rozumienia;
• nagłe zaburzenia widzenia w jednym lub obydwu oczach;
• nagłe zaburzenia chodzenia, zawroty głowy, utrata równowagi lub
koordynacji;
• nagłe, ciężkie lub długotrwałe bóle głowy bez znanej przyczyny;
• utrata przytomności lub omdlenie z drgawkami lub bez drgawek.

W niektórych przypadkach objawy udaru mogą być krótkotrwałe z niemal
natychmiastowym i całkowitym powrotem do zdrowia, jednak należy
natychmiast zgłosić się do lekarza, ponieważ pacjentka może być zagrożona
wystąpieniem kolejnego udaru.
• obrzęk oraz lekko niebieskie przebarwienie skóry nóg lub ramion;
• silny ból brzucha (tzw. ostry brzuch).
Zakrzepy krwi
blokujące inne
naczynia
krwionośne

ZAKRZEPY KRWI W ŻYLE
Co może się zdarzyć, jeśli w żyle powstaną zakrzepy krwi?
• Stosowanie złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych jest związane ze
zwiększonym ryzykiem wystąpienia zakrzepów krwi w żyłach (zakrzepica żylna). Te działania
niepożądane występują jednak rzadko. Najczęściej występują one w pierwszym roku
stosowania złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych.
• Jeśli zakrzepy krwi formują się w żyłach znajdujących się w nodze lub w stopie, może to
prowadzić do rozwinięcia się zakrzepicy żył głębokich.
• Jeśli zakrzep krwi przemieści się z nogi i umiejscowi w płucach, może to spowodować
zatorowość płucną.
• W bardzo rzadkich przypadkach zakrzep może utworzyć się w innym organie, takim jak oko
(zakrzepica żył siatkówki).

Kiedy istnieje największe ryzyko powstania zakrzepów krwi w żyle?
Ryzyko utworzenia się zakrzepów krwi w żyle jest największe w czasie pierwszego roku stosowania
złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych. Ryzyko może być również większe w
przypadku wznowienia stosowania złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych (tego
samego lub innego środka) po przerwie trwającej 4 tygodnie lub więcej.

Po pierwszym roku ryzyko zmniejsza się, chociaż zawsze jest większe w porównaniu do sytuacji, gdy
nie stosuje się złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych.

Jeśli pacjentka przestanie stosować lek Liberelle, ryzyko powstawania zakrzepów krwi wraca do
normy w ciągu kilku tygodni.

Od czego zależy ryzyko powstania zakrzepów krwi?
Ryzyko zależy od naturalnego ryzyka wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u danej
pacjentki, oraz od rodzaju stosowanego złożonego hormonalnego środka antykoncepcyjnego.

Całkowite ryzyko wystąpienia zakrzepów krwi w nogach lub płucach wywołanych stosowaniem leku
Liberelle jest niewielkie.
- W okresie roku, u około 2 na 10 000 kobiet, które nie stosują złożonych hormonalnych środków
antykoncepcyjnych i nie są w ciąży, powstaną zakrzepy krwi.
- W okresie roku, u około 5-7 na 10 000 kobiet, które stosują złożone hormonalne środki
antykoncepcyjne zawierające lewonorgestrel, noretysteron lub norgestymat, takie jak lek
Liberelle, powstaną zakrzepy krwi.
- Ryzyko powstania zakrzepów krwi zależy od indywidualnej historii medycznej pacjentki (patrz
„Czynniki zwiększające ryzyko powstania zakrzepów krwi w żyłach”, poniżej).

Ryzyko powstania zakrzepów
krwi w ciągu roku
Kobiety, które nie stosują złożonych hormonalnych
tabletek/plastrów/systemów dopochwowych i nie są w ciąży
Około 2 na 10 000 kobiet

Kobiety stosujące złożone hormonalne tabletki antykoncepcyjne
zawierające lewonorgestrel, noretysteron lub norgestymat
Około 5-7 na 10 000 kobiet

Kobiety stosujące lek Liberelle Około 5-7 na 10 000 kobiet

Czynniki zwiększające ryzyko powstania zakrzepów krwi w żyłach
Ryzyko powstania zakrzepów krwi związane ze stosowaniem leku Liberelle jest niewielkie, jednak
niektóre czynniki mogą zwiększyć to ryzyko. Ryzyko jest większe:
• jeśli pacjentka ma dużą nadwagę (wskaźnik masy ciała (BMI) powyżej 30 kg/m2);
• jeśli u kogoś z najbliższej rodziny pacjentki stwierdzono obecność zakrzepów krwi w nogach,
płucach lub innych organach w młodym wieku (np. w wieku poniżej 50 lat). W tym przypadku
pacjentka może mieć dziedziczne zaburzenia krzepnięcia;
• jeśli pacjentka musi poddać się zabiegowi chirurgicznemu lub jeśli jest unieruchomiona przez
dłuższy czas z powodu urazu albo choroby, lub ma nogę w gipsie. Może być konieczne
przerwanie stosowania leku Liberelle na kilka tygodni przed zabiegiem chirurgicznym lub
ograniczeniem ruchomości. Jeśli pacjentka musi przerwać stosowanie leku Liberelle, należy
zapytać lekarza, kiedy można wznowić stosowanie leku;
• wraz z wiekiem (szczególnie powyżej 35. roku życia);
• jeśli pacjentka urodziła dziecko w okresie ostatnich kilku tygodni.

Ryzyko powstania zakrzepów krwi zwiększa się wraz z liczbą czynników ryzyka obecnych u
pacjentki.

Podróż samolotem (>4 godzin) może tymczasowo zwiększać ryzyko powstania zakrzepów krwi,
szczególnie, jeśli u pacjentki występuje inny wymieniony czynnik ryzyka.

Ważne jest, aby powiedzieć lekarzowi, jeśli któryś z wymienionych czynników występuje u pacjentki,
nawet jeśli nie ma się pewności. Lekarz może zadecydować o zaprzestaniu stosowania leku Liberelle.

Należy powiedzieć lekarzowi, jeśli którykolwiek z powyższych stanów ulegnie zmianie w czasie
stosowania leku Liberelle, np. u kogoś z najbliższej rodziny zostanie stwierdzona zakrzepica bez
znanej przyczyny lub jeśli pacjentka znacznie przytyje.

ZAKRZEPY KRWI W TĘTNICY
Co może się zdarzyć, jeśli w tętnicy powstaną zakrzepy krwi?
Podobnie jak w przypadku zakrzepów krwi w żyłach, zakrzepy w tętnicy mogą spowodować poważne
konsekwencje, na przykład zawał mięśnia sercowego lub udar.

Czynniki zwiększające ryzyko powstania zakrzepów krwi w tętnicach
Ważne jest, aby podkreślić, że ryzyko zawału mięśnia sercowego lub udaru związane ze stosowaniem
leku Liberelle jest bardzo małe, ale może się zwiększyć:
• z wiekiem (powyżej około 35 lat);
• jeśli pacjentka pali papierosy. Podczas stosowania złożonego hormonalnego środka
antykoncepcyjnego takiego jak lek Liberelle, zaleca się zaprzestanie palenia. Jeśli pacjentka nie
jest w stanie przerwać palenia i ma powyżej 35 lat, lekarz może zalecić stosowanie innego
rodzaju antykoncepcji;
• jeśli pacjentka ma nadwagę;
• jeśli pacjentka ma wysokie ciśnienie tętnicze;
• jeśli u kogoś z najbliższej rodziny stwierdzono zawał mięśnia sercowego lub udar w młodym
wieku (poniżej 50. roku życia). W tym przypadku pacjentka może również być w grupie
podwyższonego ryzyka wystąpienia zawału mięśnia sercowego lub udaru;
• jeśli u pacjentki lub kogoś z jej najbliższej rodziny stwierdzono wysokie stężenie tłuszczów we
krwi (cholesterolu lub triglicerydów);
• jeśli pacjentka choruje na migrenę, a szczególnie migrenę z aurą;

• jeśli pacjentka ma chore serce (uszkodzenie zastawki, zaburzenie rytmu serca zwane
migotaniem przedsionków);
• jeśli pacjentka ma cukrzycę.

Jeśli u pacjentki występuje więcej niż jeden z powyższych stanów lub jeżeli którykolwiek z nich jest
szczególnie ciężki, ryzyko powstania zakrzepów krwi może być jeszcze bardziej zwiększone.

Należy powiedzieć lekarzowi, jeśli którykolwiek z powyższych stanów ulegnie zmianie w czasie
stosowania leku Liberelle, np. pacjentka zacznie palić, u kogoś z najbliższej rodziny zostanie
stwierdzona zakrzepica bez znanej przyczyny lub jeśli pacjentka znacznie przytyje.

Lek Liberelle a nowotwór
U kobiet, które przyjmują doustne środki antykoncepcyjne, występowanie raka piersi jest nieco
częstsze, ale nie wiadomo, czy jest to spowodowane leczeniem. Istnieje na przykład możliwość, że
więcej nowotworów jest wykrywanych u kobiet stosujących złożone środki antykoncepcyjne
ponieważ są one częściej badane przez lekarza. Częstość występowania nowotworów piersi stopniowo
się zmniejsza po przerwaniu stosowania złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych.
Ważne jest, aby regularnie badać piersi i skontaktować się z lekarzem w przypadku wykrycia guzka.
W rzadkich przypadkach może rozwinąć się niezłośliwy guz wątroby, a jeszcze rzadziej u kobiet
stosujących pigułki antykoncepcyjne zgłaszano występowanie złośliwych guzów wątroby. Jeśli
wystąpi bardzo silny ból brzucha, należy skontaktować się z lekarzem.

Krwawienie śródcykliczne
Podczas kilku pierwszych miesięcy przyjmowania leku Liberelle, mogą wystąpić niespodziewane
krwawienia (plamienie lub krwawienie śródcykliczne). Jeśli takie krwawienia pojawiają się dłużej niż
przez kilka miesięcy, lub wystąpią po kilku miesiącach od rozpoczęcia przyjmowania leku, lekarz
musi określić przyczynę zaburzeń.

Postępowanie jeśli nie wystąpi krwawienie podczas przerwy w przyjmowaniu leku
Jeśli wszystkie tabletki były przyjmowane prawidłowo, pacjentka nie miała wymiotów ani ciężkiej
biegunki czy też nie przyjmowała innych leków, jest bardzo mało prawdopodobne, aby była w ciąży.
Jeśli spodziewane krwawienie nie wystąpi w dwóch kolejnych cyklach, pacjentka może być w ciąży.
W takim przypadku należy natychmiast skontaktować się z lekarzem. Do czasu wykluczenia ciąży nie
należy rozpoczynać przyjmowania tabletek z kolejnego blistra.

Lek Liberelle a inne leki

Należy powiedzieć lekarzowi o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjentkę, w tym lekach
pochodzenia roślinnego. Należy także powiedzieć lekarzowi lub stomatologowi, którzy przepisują
inne leki (a także farmaceucie), że pacjentka przyjmuje lek Liberelle. Lekarz może zalecić
stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji (np. prezerwatywy), i w takim przypadku powie
pacjentce, jak długo należy stosować dodatkową metodę lub czy należy zastosować inny lek.

Niektóre leki
- mogą wpływać na stężenie we krwi leku Liberelle;
- mogą powodować, że działanie zapobiegające ciąży będzie słabsze;
- mogą powodować niespodziewane krwawienia.

Dotyczy to leków stosowanych w leczeniu:
- padaczki (np. prymidon, fenytoina, barbiturany, karbamazepina, okskarbazepina);
- gruźlicy (np. ryfampicyna);
- zakażenia wirusem HIV i wirusem zapalenia wątroby typu C (tzw. inhibitory proteazy i
nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, takie jak rytonawir, newirapina,
efawirenz);
- grzybicy (np. gryzeofulwina);
- zapalenia stawów i artrozy (etorykoksyb);
- zwiększonego ciśnienia w naczyniach krwionośnych w płucach (bosentan);

- ziołowych leków zawierających ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum).

Lek Liberelle może wpływać na działanie innych leków, jak:
- leki zawierające cyklosporynę;
- lek przeciwpadaczkowy - lamotrygina (co może spowodować zwiększoną częstość
występowania drgawek);
- teofilina (stosowana w leczeniu trudności z oddychaniem);
- tyzanidina (stosowana w leczeniu bólu mięśni i (lub) kurczy mięśni).

Nie należy przyjmować leku Liberelle, jeśli pacjentka choruje na zapalenie wątroby spowodowane
wirusem typu C i przyjmuje leki zawierające ombitaswir, parytaprewir, rytonawir lub dazabuwir, lub
glekaprewir/pibrentaswir, ponieważ może to spowodować zwiększenie wyników w badaniach krwi
określających czynność wątroby (zwiększenie aktywności enzymu wątrobowego AlAT).
Przed rozpoczęciem stosowania tych leków lekarz zaleci pacjentce inną metodę antykoncepcji.
Przyjmowanie leku Liberelle można ponownie rozpocząć po 2 tygodniach od zakończenia leczenia
tymi lekami. Patrz punkt „Kiedy nie stosować leku Liberelle”.

Badania laboratoryjne
Jeśli konieczne jest przeprowadzenie badań krwi, należy powiedzieć lekarzowi lub personelowi
laboratorium, że pacjentka przyjmuje środek antykoncepcyjny, ponieważ przyjmowanie doustnych
środków antykoncepcyjnych może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych.

Lek Liberelle z jedzeniem i piciem
Lek Liberelle można przyjmować z jedzeniem lub niezależnie od jedzenia i jeśli to konieczne, można
popić tabletkę niewielką ilością wody.

Ciąża, karmienie piersią i wpływ na płodność

Ciąża
W okresie ciąży nie wolno przyjmować leku Liberelle. Jeśli kobieta zajdzie w ciążę podczas
przyjmowania leku Liberelle, należy natychmiast przerwać przyjmowanie i skontaktować się z
lekarzem. Jeśli pacjentka planuje ciążę, w każdej chwili może przerwać przyjmowanie leku Liberelle.

Przed przyjęciem jakiegokolwiek leku należy poradzić się lekarza lub farmaceuty.

Karmienie piersią
Stosowanie leku Liberelle nie jest ogólnie zalecane u kobiet karmiących piersią. Jeśli w okresie
karmienia piersią kobieta chce stosować środek antykoncepcyjny, powinna zwrócić się po poradę do
lekarza.

Przed przyjęciem jakiegokolwiek leku należy poradzić się lekarza lub farmaceuty.

Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Lek Liberelle nie wywiera wpływu na zdolność prowadzenie pojazdów i obsługiwania maszyn.

Lek Liberelle zawiera laktozę jednowodną.
Jeżeli stwierdzono wcześniej u pacjentki nietolerancję niektórych cukrów, pacjentka powinna
skontaktować się z lekarzem przed przyjęciem leku Liberelle.

### 3. Jak przyjmować lek Liberelle?
Jak przyjmować lek
Ten lek należy zawsze przyjmować zgodnie z zaleceniami lekarza lub farmaceuty. W razie
wątpliwości należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty.

Przygotowanie naklejki
W celu ułatwienia kontroli przyjmowania leku, dostępnych jest 7 naklejek samoprzylepnych, z
symbolami dni tygodnia. Należy wybrać odpowiednią naklejkę, zaczynającą się od symbolu dnia
tygodnia odpowiadającej dniu, w którym kobieta rozpocznie przyjmowanie tabletek. Na przykład, jeśli
rozpoczyna się przyjmowanie tabletek w środę, należy wybrać naklejkę, na której symbole dni
tygodnia rozpoczynają się od „śr”.

Wybraną naklejkę należy umieścić w części blistra oznaczonej „Coloque la etiqueta aquí (Tutaj należy
umieścić naklejkę)”.
Wówczas każda tabletka będzie oznakowana symbolem dnia tygodnia, w którym należy ją przyjąć.
Strzałki pokazują kolejność przyjmowania tabletek.

Należy przyjmować po 1 tabletce przez kolejne 21 dni, podczas posiłku lub niezależnie od jedzenia,
jeśli to konieczne z niewielką ilością wody.
Nowe opakowanie należy rozpocząć po przerwie trwającej 7 dni, podczas której występuje
krwawienie z odstawienia (miesiączka). Krwawienie z odstawienia, które jest podobne do miesiączki,
wystąpi po dwóch lub trzech dniach od momentu przyjęcia ostatniej tabletki i może się nie zakończyć
przed rozpoczęciem przyjmowania tabletek z kolejnego opakowania.

Jeśli pacjentka przyjmuje lek Liberelle w sposób opisany powyżej, podczas 7-dniowej przerwy w
przyjmowaniu tabletek jest także chroniona przed zajściem w ciążę.

Kiedy można rozpocząć przyjmowanie tabletek z pierwszego blistra
• Jeżeli nie stosowano środka antykoncepcyjnego zawierającego hormony w poprzednim
miesiącu.
Przyjmowanie leku Liberelle należy rozpocząć w pierwszym dniu cyklu miesiączkowego (to znaczy w
pierwszym dniu miesiączki). Jeżeli pacjentka zacznie stosować lek w pierwszym dniu miesiączki,
natychmiast zapobiega ciąży. Można też rozpocząć przyjmowanie leku Liberelle w dniach 2. - 5. cyklu
miesiączkowego, ale wtedy trzeba stosować dodatkowe metody antykoncepcji (na przykład
prezerwatywy) przez pierwsze 7 dni.

• Zmiana z innego złożonego hormonalnego środka antykoncepcyjnego lub złożonego systemu
terapeutycznego dopochwowego albo systemu transdermalnego.
Przyjmowanie leku Liberelle można rozpocząć następnego dnia po przyjęciu ostatniej aktywnej
tabletki (ostatniej tabletki zawierającej substancję czynną) z opakowania poprzedniego leku, ale
najpóźniej pierwszego dnia po przerwie w przyjmowaniu poprzedniego leku (lub po przyjęciu
ostatniej nieaktywnej tabletki z opakowania poprzedniego leku). W przypadku, kiedy pacjentka
stosowała system terapeutyczny dopochwowy lub plaster transdermalny, należy postępować zgodnie z
zaleceniami lekarza.

• Zmiana z metody wyłącznie progestagenowej (tabletka zawierająca wyłącznie progestagen,
wstrzyknięcia, implant lub system terapeutyczny domaciczny uwalniający progesteron)
Zmiany w przypadku przyjmowania tabletek z progesteronem można dokonać w dowolnym dniu, w
przypadku implantu lub systemu domacicznego - w dniu ich usunięcia, w przypadku wstrzyknięć - w
terminie planowanego wstrzyknięcia.
Niemniej jednak, we wszystkich tych przypadkach należy stosować dodatkowe metody antykoncepcji
(na przykład prezerwatywy) przez pierwsze 7 dni.

• Po poronieniu lub przerwaniu ciąży
Należy postępować zgodnie z zaleceniami lekarza.

• Po porodzie
Przyjmowanie leku Liberelle można rozpocząć pomiędzy 21. a 28. dniem po porodzie. Jeśli
przyjmowanie leku nastąpiło później niż 28. dnia, należy stosować dodatkowe metody antykoncepcji
(na przykład prezerwatywy) przez pierwsze 7 dni.

Jeśli po urodzeniu dziecka kobieta odbyła stosunek przed (ponownym) rozpoczęciem przyjmowania
leku Liberelle, należy się upewnić, czy kobieta nie jest w ciąży lub odczekać do wystąpienia kolejnej
miesiączki.

• Jeśli kobieta karmi dziecko piersią i chce po porodzie rozpocząć (ponownie) przyjmowanie leku
Liberelle
Należy zapoznać się z punktem „Ciąża, karmienie piersią i wpływ na płodność”.

W przypadku wątpliwości, kiedy można rozpocząć przyjmowanie tabletek, należy zwrócić się do
lekarza.

Przyjęcie większej niż zalecana dawki leku Liberelle
Nie ma doniesień o ciężkich powikłaniach po przyjęciu zbyt wielu tabletek leku Liberelle. Jeśli
pacjentka przyjmie wiele tabletek na raz, mogą wystąpić nudności lub wymioty. U młodych dziewcząt
może wystąpić krwawienie z pochwy.

Jeśli kobieta zażyła zbyt wiele tabletek lub zauważono, że dziecko połknęło tabletki, należy zwrócić
się po poradę do lekarza lub farmaceuty.

Pominięcie przyjęcia leku Liberelle
• Jeżeli minęło mniej niż 12 godzin od czasu, kiedy kobieta zwykle przyjmowała tabletkę,
skuteczność antykoncepcyjna leku nie jest zmniejszona. Tabletkę należy przyjąć jak najszybciej
po przypomnieniu sobie, a następnie przyjmować kolejne tabletki o zwykłej porze.
• Jeżeli minęło więcej niż 12 godzin od czasu, kiedy kobieta zwykle przyjmowała tabletkę,
skuteczność antykoncepcji może być zmniejszona. Im więcej tabletek zostało pominiętych, tym
większe jest ryzyko zajścia w ciążę.

Ryzyko niepełnej skuteczności antykoncepcji jest największe, jeżeli pacjentka zapomni jednej z
tabletek na początku lub pod koniec stosowania opakowania.

• Pominięcie więcej niż 1 tabletki z blistra
Należy skontaktować się z lekarzem.

• Pominięcie jednej tabletki w dniach od 1. do 7. (pierwszy rządek)
Należy przyjąć ostatnią pominiętą tabletkę jak najszybciej po przypomnieniu sobie, nawet jeśli
oznacza to jednoczesne przyjęcie dwóch tabletek. Pozostałe tabletki przyjmować należy
o zwykłej porze. Należy stosować dodatkową metodę antykoncepcji, np. prezerwatywy, przez
7 kolejnych dni. Należy brać pod uwagę możliwość zajścia w ciążę, w przypadku stosunku
odbytego w ciągu poprzedzających 7 dni. W takim przypadku należy skontaktować się z
lekarzem.

• Pominięcie jednej tabletki w dniach od 8. do 14. (drugi rządek)
Należy przyjąć ostatnią pominiętą tabletkę jak najszybciej po przypomnieniu sobie, nawet jeśli
oznacza to jednoczesne przyjęcie dwóch tabletek. Pozostałe tabletki należy przyjmować o
zwykłej porze. Skuteczność antykoncepcji nie jest zmniejszona i nie jest konieczne stosowanie
dodatkowych metod zapobiegania ciąży.

• Pominięcie jednej tabletki w dniach od 15 do 21 (trzeci rządek)
Są dwie możliwości do wyboru:
1. Należy przyjąć pominiętą tabletkę jak najszybciej po przypomnieniu sobie, nawet jeżeli
oznacza to przyjęcie jednocześnie dwóch tabletek. Kolejne tabletki należy przyjmować o
zwykłej porze. Zamiast przerwy w przyjmowaniu tabletek, po zakończeniu przyjmowania
tabletek z bieżącego blistra należy od razu rozpocząć przyjmowanie tabletek z nowego blistra.
Krwawienie z odstawienia wystąpi prawdopodobnie pod koniec drugiego blistra, ale może
wystąpić także plamienie lub krwawienie śródcykliczne podczas stosowania tabletek z drugiego
blistra.

2. Można też przerwać przyjmowanie tabletek z obecnie używanego blistra i rozpocząć
7-dniową przerwę w przyjmowaniu tabletek (należy zanotować dzień, w którym kobieta
zapomniała przyjąć tabletkę). Jeżeli chce się rozpocząć nowy blister w dniu, w którym
zwykle się przyjmowało pierwszą tabletkę z nowego blistra, można skrócić czas przerwy w
przyjmowania tabletek.

Jeśli pacjentka będzie się stosowała do tych zaleceń, działanie antykoncepcyjne leku będzie
zachowane.

• Jeśli kobieta zapomniała przyjąć którąkolwiek z tabletek z blistra i krwawienie nie występuje
podczas pierwszej 7-dniowej przerwy w przyjmowaniu tabletek, możliwa jest ciąża. Przed
rozpoczęciem przyjmowania tabletek z kolejnego blistra należy skontaktować się z lekarzem.

Pominięcie więcej niż 1
tabletki z blistra
Należy skontaktować się z lekarzem

Tak

Czy pacjentka odbyła stosunek w czasie
7 dni przed pominięciem tabletki?

Nie

Należy przyjąć pominiętą tabletkę.
Należy stosować metodę mechaniczną
(prezerwatywę) przez kolejne 7 dni i
dokończyć przyjmowanie tabletek z
blistra.

Dni 1-7

Należy przyjąć pominiętą tabletkę.
Dokończyć przyjmowanie tabletek z
blistra.

Należy przyjąć pominiętą tabletkę i
dokończyć przyjmowanie tabletek z
blistra.
Zamiast robić przerwę, rozpocząć
przyjmowanie tabletek z kolejnego
blistra.

lub

Natychmiast przerwać przyjmowanie
tabletek.
Rozpocząć przerwę (nie dłuższą niż 7
dni, wliczając dzień, w którym
pominięto przyjąć tabletkę). Następnie
rozpocząć przyjmowanie tabletek z
kolejnego blistra.

Dni 8-14

Dni 15-21

Pominięcie tylko 1
tabletki (przyjęcie po
ponad 12 godzinach
od terminu)

Postępowanie w przypadku wymiotów lub ciężkiej biegunki
W przypadku wystąpienia wymiotów w ciągu 3-4 godzin od momentu przyjęcia tabletki istnieje
ryzyko, że substancje czynne tabletki nie zostaną w pełni wchłonięte. Jest to prawie taka sama
sytuacja, jak pominięcie tabletki. Po wymiotach i biegunce należy jak najszybciej przyjąć nową
tabletkę z rezerwowego blistra. Jeśli to możliwe, nową tabletkę należy przyjąć w ciągu 12 godzin od
zwykłej pory przyjmowania tabletki. Jeśli nie jest to możliwe, lub minęło więcej niż 12 godzin, należy
postępować według zaleceń opisanych w punkcie „Pominięcie przyjęcia leku Liberelle”.

Jak przesunąć dzień wystąpienia krwawienia z odstawienia
Chociaż takie postępowanie nie jest zalecane, można opóźnić dzień wystąpienia krwawienia z
odstawienia poprzez rozpoczęcie od razu nowego blistra leku Liberelle bez zastosowania przerwy w
przyjmowaniu tabletek aż do jego wyczerpania. Podczas przyjmowania tabletek z drugiego blistra
może wystąpić niewielkie krwawienie lub plamienie śródcykliczne. Po zwykłym 7-dniowym okresie
bez tabletek należy rozpocząć przyjmowanie tabletek z kolejnego blistra.

Przed podjęciem decyzji o opóźnieniu wystąpienia krwawienia z odstawienia należy poradzić się
lekarza.

Zmiana pierwszego dnia krwawienia: co należy wiedzieć
Jeśli pacjentka przyjmuje tabletki zgodnie z zaleceniami, krwawienie rozpocznie się podczas
tygodniowej przerwy w przyjmowaniu tabletek. Jeśli konieczna jest zmiana tego dnia, należy skrócić
przerwę w przyjmowaniu tabletek (ale nigdy nie wolno jej wydłużyć – 7 dni to maksymalna długość
przerwy!). Przykładowo, jeśli tydzień bez przyjmowania tabletek rozpoczyna się zazwyczaj w piątek,
aby zmienić ten dzień na wtorek (3 dni wcześniej), należy rozpocząć przyjmowanie tabletek z nowego
blistra 3 dni wcześniej niż zwykle. Jeśli przerwa w przyjmowaniu tabletek będzie bardzo krótka (np.
krótsza o 3 dni), w tym czasie może nie wystąpić krwawienie. Może natomiast wystąpić niewielkie
krwawienie lub krwawienie przypominające krwawienie miesiączkowe.

Jeżeli pacjentka nie jest pewna, jak postępować, powinna skontaktować się z lekarzem.

Przerwanie przyjmowania leku Liberelle
Można przerwać przyjmowanie leku Liberelle w dowolnym momencie. Jeśli pacjentka nie chce zajść
w ciążę, powinna porozmawiać z lekarzem na temat innych skutecznych metod antykoncepcji. Jeśli
pacjentka chce zajść w ciążę, należy przerwać przyjmowanie leku Liberelle i odczekać z próbami
zajścia w ciążę do momentu wystąpienia miesiączki. Wówczas łatwiej będzie obliczyć datę
spodziewanego porodu.

W razie jakichkolwiek dalszych wątpliwości związanych ze stosowaniem tego leku należy zwrócić się
do lekarza lub farmaceuty.

### 4. Możliwe działania niepożądane

Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Jeśli wystąpią jakiekolwiek działania niepożądane, szczególnie ciężkie i nieprzemijające lub zmiany w
stanie zdrowia, które pacjent uważa za związane ze stosowaniem leku Liberelle, należy porozmawiać
z lekarzem.

U wszystkich kobiet stosujących złożone hormonalne środki antykoncepcyjne istnieje zwiększone
ryzyko zakrzepów krwi w żyłach (żylna choroba zakrzepowo-zatorowa) lub zakrzepów krwi w
tętnicach (tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe). W celu uzyskania szczegółowych informacji
dotyczących różnych czynników ryzyka związanych ze stosowaniem złożonych hormonalnych
środków antykoncepcyjnych, należy zapoznać się z punktem 2 „Informacje ważne przed
zastosowaniem leku Liberelle”.

Należy natychmiast skontaktować się z lekarzem jeśli u pacjentki wystąpią objawy obrzęku
naczynioruchowego takie, jak obrzęk twarzy, języka i (lub) gardła, i (lub) trudności z przełykaniem
lub wysypka skórna, oraz problemy z oddychaniem (patrz punkt „Ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Działania niepożądane, które mogą być związane ze stosowaniem leku Liberelle:

Bardzo często (mogą wystąpić u więcej niż 1 na 10 osób):
• ból głowy (jeśli jest ciężki, nietypowy lub długo się utrzymuje, należy jak najszybciej
skontaktować się z lekarzem);
• zaburzenia żołądkowe takie jak, nudności, wymioty, biegunka;
• krwawienie i plamienie środcykliczne, które występuje przez kilka pierwszych miesięcy (te
objawy ustępują, kiedy organizm kobiety dostosuje się do leku Liberelle), krwawienia
środcykliczne nie powinny trwać przez długi czas;
• bolesne cykle miesiączkowe i nieprawidłowe krwawienie z odstawienia.

Często (mogą wystąpić u nie więcej niż 1 na 10 osób):
• zakażenie dróg moczowych (bolesne oddawanie moczu);
• zakażenie pochwy, np. grzybica;
• depresja, zmiany nastroju, nerwowość;
• migrena (należy skontaktować się z lekarzem, jeśli jest to pierwszy napad migreny lub
przebiega ciężej niż zazwyczaj);
• trądzik, wysypka;
• ból piersi;
• ból w klatce piersiowej;
• skurcze mięśni, ból kończyn, ramion i pleców;
• brak miesiączki;
• zwiększenie masy ciała;
• uczucie osłabienia;
• ból żołądka i wzdęcia, zaparcia, wiatry;
• obrzęk dłoni, kostek nóg lub stóp;
• trudności ze snem (bezsenność);
• nadwrażliwość (reakcja anafilaktyczna).

Niezbyt często (mogą wystąpić u nie więcej niż 1 na 100 osób):
• zaburzenia piersi, takie jak powiększenie piersi, wydzielina z piersi;
• nieprawidłowy rozrost komórek szyjki macicy (zidentyfikowany na podstawie cytologii);
• lęk lub omdlenia, uczucie mrowienia lub zdrętwienia;
• zmiana koloru skóry;
• zaburzenia skóry, takie jak zaczerwienienie i swędzenie lub przebarwienia;
• przerzedzenie włosów (łysienie), nadmierne owłosienie ciała;
• zmiana apetytu, wahania wagi, zmniejszenie masy ciała;
• zaburzenia popędu płciowego;
• suchość oka;
• zaburzenia widzenia;
• kołatanie serca (silne czucie bicia serca);
• uderzenia gorąca;
• ból mięśni;
• suchość pochwy;
• torbiel (cysta) jajnika (może powodować ból i obrzęk brzucha oraz zaburzenia
miesiączkowania);
• podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi;
• zadyszka lub duszność (subiektywne uczucie trudności w oddychaniu).

Rzadko (mogą wystąpić u nie więcej niż 1 na 1000 osób):
• torbiel piersi;
• zawroty głowy;
• przyspieszony rytm serca;

• zapalenie trzustki (zapalenie trzustki powodujące silny ból brzucha i pleców);
• nadmierna potliwość;
• nadwrażliwość na światło;
• zapalenie wątroby (zapalenie wątroby powodujące silny ból brzucha i pleców);
• upławy z pochwy (zmiany w wydzielinie z pochwy).

Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych):
• zmniejszenie ilości mleka (u kobiet karmiących piersią);
• nietolerancja szkieł kontaktowych;
• bolesne czerwone guzy na nogach;
• zaburzenia stężenia lipidów (tłuszczów) we krwi (stwierdzane na podstawie badań krwi);
• nadmierne pocenie się w nocy;
• gruczolaki wątroby (łagodne guzy wątroby, na ogół indukowane hormonami);
• rak piersi;
• łagodny guz piersi;
• ogniskowy rozrost guzkowy (nowotwór łagodny);
• gruczolakowłókniak piersi;
• incydenty naczyniowo-mózgowe;
• nieprawidłowe, gwałtowne i mimowolne skurcze lub seryjne skurcze mięśni (drgawki);
• zawał mięśnia sercowego;
• obrzęk naczynioruchowy (obrzęk występujący w głębokich warstwach skóry).

U kobiet przyjmujących środki antykoncepcyjne zgłaszano nieznacznie częściej następujące ciężkie
działania niepożądane (patrz punkt 2: „Informacje ważne przed zastosowaniem leku Liberelle.”)

- zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi;
- guzy wątroby lub rak piersi;
- zaburzenia czynności wątroby;
- niebezpieczne zakrzepy krwi w naczyniach żylnych lub tętniczych, np:
o w nogach lub stopach (żylna choroba zakrzepowo-zatorowa),
o w płucach (zatorowość płucna),
o zawał mięśnia sercowego,
o udar mózgu,
o miniudar lub przejściowe objawy podobne do udaru mózgu, zwane przejściowymi
napadami niedokrwienny, lub zakrzepy krwi w wątrobie, żołądku/jelitach, nerkach lub
oku.

Ryzyko powstania zakrzepicy może być większe, jeśli występują także inne stany zwiększające to
ryzyko (więcej informacji o stanach zwiększających ryzyko powstania zakrzepu oraz objawy
zakrzepu, patrz punkt 2).

Następujące stany mogą wystąpić lub ulec pogorszeniu podczas przyjmowania złożonych doustnych
środków antykoncepcyjnych: choroba Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita, padaczka, mięśniak
macicy, porfiria (choroba metaboliczna powodująca bóle brzucha i zaburzenia psychiczne), toczeń
rumieniowaty układowy (organizm atakuje i powoduje uszkodzenie własnych narządów i tkanek),
opryszczka ciążowa, pląsawica Sydenhama (gwałtowne mimowolne ruchy typu szarpania lub
drgania), zespół hemolityczno-mocznicowy (występuje po biegunce wywołanej bakterią E. coli),
zaburzenia wątroby objawiające się żółtaczką, zaburzenia pęcherzyka żółciowego lub tworzenie się
kamieni żółciowych.

Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi, farmaceucie lub pielęgniarce. Działania niepożądane
można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów
Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: 22 49-21-301, fax: 22 49-21-309, strona
internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.

### 5. Jak przechowywać lek Liberelle?
Lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.

Nie przechowywać w temperaturze powyżej 30°C.
Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem.

Nie stosować tego leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu. Termin
ważności oznacza ostatni dzień podanego miesiąca.

Leków nie należy wyrzucać do kanalizacji ani domowych pojemników na odpadki. Należy zapytać
farmaceutę, jak usunąć leki, których się już nie używa. Takie postępowanie pomoże chronić
środowisko.

### 6. Zawartość opakowania i inne informacje

Co zawiera lek Liberelle:
Substancjami czynnymi leku są 250 mikrogramów norgestymatu i 35 mikrogramów etynyloestradiolu.
Lek Liberelle zawiera także inne składniki: skrobię kukurydzianą, laktozę jednowodną, magnezu
stearynian i indygotynę (E 132).

Jak wygląda lek Liberelle i co zawiera opakowanie
• Każda tabletka jest niebieska, cylindryczna, obustronnie wypukła, o średnicy 6 mm (od 5,9 mm
do 6,1 mm) i grubości 2,5 mm (od 1,5 mm do 3,5 mm).
• Lek Liberelle jest dostępny w blistrach zawierających 21 tabletek.
• Opakowanie zawiera 1 lub 3 blistry, każdy blister zawiera 21 tabletek.

W celu uzyskania bardziej szczegółowych informacji należy zwrócić się do podmiotu
odpowiedzialnego lub importera równoległego.

Podmiot odpowiedzialny w Hiszpanii, kraju eksportu:
Exeltis Healthcare, S.L., Avenida de Miralcampo, 7, Polígono Industrial Miralcampo, 19200
Azuqueca de Henares, Guadalajara, Hiszpania

Wytwórca:
CYNDEA PHARMA, S.L, Polígono Industrial Emiliano Revilla Sanz, Avenida de Ágreda, 31, 42110
Olvega, Soria, Hiszpania

Importer równoległy:
Delfarma Sp. z o.o., ul. Św. Teresy od Dzieciątka Jezus 111, 91-222 Łódź

Przepakowano w:
Delfarma Sp. z o.o., ul. Św. Teresy od Dzieciątka Jezus 111, 91-222 Łódź

Nr pozwolenia w Hiszpanii, kraju eksportu: 725351.8
#### 725350.1 Nr pozwolenia na import równoległy: 98/22

Ten produkt leczniczy jest dopuszczony do obrotu w krajach członkowskich Europejskiego
Obszaru Gospodarczego pod następującymi nazwami:
Dania Liberelle

Francja Liberelle 0.035mg/0.25 mg, comprimé
Hiszpania Liberelle 0,25mg/0,035 mg comprimidos EFG
Holandia Norgestimaat/Ethinylestradiol Xiromed 0,25mg/0,035mg tabletten
Polska Liberelle
Włochy Briladona

Data zatwierdzenia ulotki: 22.02.2022 r.

[Informacja o zastrzeżonym znaku towarowym]

## Charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

### 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO

Liberelle, 0,25 mg + 0,035 mg, tabletki

### 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

Każda tabletka zawiera 250 mikrogramów norgestimatu (Norgestimatum) i 35 mikrogramów
etynyloestradiolu (Ethinylestradiolum).

Substancja pomocnicza o znanym działaniu
Laktoza jednowodna 75,74 mg, patrz punkt 4.4.

Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1.

### 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA

Tabletka
Niebieskie, cylindryczne, obustronnie wypukłe tabletki o średnicy 6 mm (od 5,9 mm do 6,1 mm)
i grubości 2,5 mm (od 1,5 mm do 3,5 mm).

### 4. SZCZEGÓŁOWE DANE KLINICZNE

#### 4.1 Wskazania do stosowania

Doustna antykoncepcja.

Decyzję o przepisaniu produktu leczniczego Liberelle należy podjąć na podstawie indywidualnej
oceny czynników ryzyka u danej pacjentki, zwłaszcza dotyczących żylnej choroby zakrzepowozatorowej (VTE, ang. Venous Thromboembolism) oraz porównania ryzyka VTE dla produktu
leczniczego Liberelle, z innymi złożonymi hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi (patrz punkty
#### 4.3 oraz 4.4).

#### 4.2 Dawkowanie i sposób podawania

Podanie doustne.

Jak przyjmować produkt leczniczy Liberelle
Tabletki należy przyjmować codziennie, mniej więcej o tej samej porze, w kolejności wskazanej na
blistrze, popijając w razie potrzeby niewielką ilością płynu. Należy przyjmować jedną tabletkę na
dobę przez 21 kolejnych dni. Każde kolejne opakowanie należy rozpocząć po upływie 7-dniowej
przerwy, podczas której występuje zazwyczaj krwawienie z odstawienia. Krwawienie występuje
zwykle 2 lub 3 dni po przyjęciu ostatniej tabletki i może nie zakończyć się przed rozpoczęciem
kolejnego opakowania tabletek.

Jak rozpoczynać przyjmowanie produktu leczniczego Liberelle
- Antykoncepcja hormonalna nie była uprzednio stosowana (w poprzednim miesiącu):
Przyjmowanie tabletek należy rozpocząć 1. dnia naturalnego cyklu miesiączkowego (tj. pierwszego
dnia krwawienia miesiączkowego).

- Przyjmowanie tabletek można rozpocząć w dniach od 2. do 5., ale w takim przypadku przez
pierwsze 7 dni cyklu zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji mechanicznej.

Zmiana z innego złożonego hormonalnego środka antykoncepcyjnego (złożone doustne środki
antykoncepcyjne, system terapeutyczny dopochwowy lub system transdermalny)
Przyjmowanie produktu Liberelle należy najlepiej rozpocząć kolejnego dnia po przyjęciu aktywnej
tabletki poprzedniego złożonego doustnego środka antykoncepcyjnego (ostatniej tabletki zawierającej
substancję czynną), ale nie później niż następnego dnia po zakończeniu typowej przerwy
w przyjmowaniu tabletek lub po przyjęciu tabletek placebo poprzedniego złożonego doustnego środka
antykoncepcyjnego. Jeśli stosowany był dopochwowy system terapeutyczny lub system
transdermalny, kobieta powinna rozpocząć przyjmowanie produktu leczniczego Liberelle najlepiej
w dniu ich usunięcia, ale najpóźniej w dniu, kiedy powinna nastąpić kolejna aplikacja
dotychczasowego systemu.

Zmiana z produktu zawierającego wyłącznie progestagen (tabletki zawierające tylko progestagen,
wstrzyknięcia, implanty), lub z domacicznego systemu terapeutycznego uwalniającego progestagen
(IUS, ang. Intrauterine System)
Zmiana z produktu zawierającego wyłącznie progestagen może być przeprowadzona w dowolnym
dniu cyklu (w przypadku implantu lub IUS w dniu ich usunięcia, w przypadku produktu stosowanego
we wstrzyknięciu – w dniu, gdy powinno zostać wykonane następne wstrzyknięcie). Jednak we
wszystkich tych przypadkach, przez pierwsze 7 dni przyjmowania tabletek zaleca się zastosowanie
dodatkowej metody antykoncepcji mechanicznej.

Po poronieniu w pierwszym trymestrze ciąży
Pacjentka może natychmiast rozpocząć przyjmowanie produktu. Wówczas nie jest konieczne
stosowanie dodatkowych metod antykoncepcyjnych.

Po porodzie lub poronieniu w drugim trymestrze ciąży
Należy poinformować kobietę, że przyjmowanie tabletek należy rozpocząć pomiędzy 21. a 28. dniem
po porodzie lub po poronieniu w drugim trymestrze ciąży. W przypadku późniejszego rozpoczęcia
przyjmowania tabletek, należy poinformować pacjentkę o konieczności stosowania dodatkowo, przez
pierwsze 7 dni, metody antykoncepcji mechanicznej. Jeśli doszło do stosunku, przed rozpoczęciem
stosowania produktu leczniczego należy upewnić się, że pacjentka nie jest w ciąży lub poczekać do
wystąpienia pierwszego krwawienia miesiączkowego.
Stosowanie produktu w okresie karmienia piersią, patrz punkt 4.6.

Postępowanie w przypadku pominięcia przyjmowania tabletek
Jeżeli od czasu planowego przyjęcia tabletki upłynęło mniej niż 12 godzin, skuteczność
antykoncepcji nie jest zmniejszona. Należy przyjąć tabletkę najszybciej jak to możliwe, a kolejne
tabletki przyjmować o zwykłej porze.
Jeżeli od czasu planowego przyjęcia tabletki upłynęło więcej niż 12 godzin, skuteczność
antykoncepcji może być zmniejszona. W takim przypadku należy postępować zgodnie
z następującymi dwiema podstawowymi zasadami:
### 1. Przerwa w przyjmowaniu tabletek nie powinna być nigdy dłuższa niż 7 dni.
### 2. Nieprzerwany 7-dniowy okres przyjmowania tabletek jest niezbędny do odpowiedniego
zahamowania osi podwzgórze-przysadka-jajniki.

W związku z tym, w przypadku pominięcia przyjęcia tabletki należy podjąć następujące kroki:
• Pomiędzy dniem 1. i 7.
Należy przyjąć ostatnią pominiętą tabletkę jak tylko kobieta przypomni sobie o pominięciu dawki,
nawet jeśli oznacza to jednoczesne przyjęcie dwóch tabletek. Następne tabletki należy przyjmować
o zwykłej porze. Ponadto, przez kolejne 7 dni należy dodatkowo stosować niehormonalną metodę
antykoncepcji, np. prezerwatywę. Jeżeli w ciągu poprzednich 7 dni doszło do stosunku, należy
uwzględnić możliwość zajścia w ciążę. Ryzyko zajścia w ciążę jest tym większe, im więcej tabletek
pominięto i im bliżej jest do 7-dniowej przerwy w stosowaniu produktu leczniczego.

• Pomiędzy dniem 8. i 14.
Należy przyjąć ostatnią pominiętą tabletkę jak tylko kobieta przypomni sobie o pominięciu dawki,
nawet jeśli oznacza to jednoczesne przyjęcie dwóch tabletek. Następne tabletki należy przyjmować
o zwykłej porze. Jeżeli w ciągu 7 dni poprzedzających pominięcie tabletki stosowano właściwe
dawkowanie, nie ma konieczności stosowania dodatkowych środków antykoncepcji. Jednak jeżeli
pominięto więcej niż 1 tabletkę, należy przez 7 dni stosować dodatkową metodę antykoncepcji.

• Pomiędzy dniem 15. i 21.
Ryzyko obniżonej skuteczności jest większe ze względu na zbliżającą się 7-dniową przerwę
w stosowaniu tabletek. Jednakże, odpowiednio dostosowując schemat przyjmowania tabletek, można
zapobiec zmniejszeniu się skuteczności antykoncepcji. Postępowanie zgodnie z jedną z poniższych
dwóch opcji powoduje, że nie będzie konieczne stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji, pod
warunkiem, że tabletki były przyjmowane właściwie przez 7 dni poprzedzających pierwszą pominiętą
tabletkę. W innym przypadku należy postępować zgodnie z pierwszą opcją spośród dwóch niżej
wymienionych oraz przez 7 kolejnych dni należy stosować dodatkową metodę antykoncepcji.

### 1. Należy przyjąć ostatnią pominiętą tabletkę tak szybko jak to możliwe, nawet jeśli oznacza to
jednoczesne przyjęcie dwóch tabletek. Pozostałe tabletki przyjmować o zwykłej porze.
Następne opakowanie należy rozpocząć zaraz po skończeniu bieżącego opakowania, tj. bez
zwykłej przerwy między kolejnymi opakowaniami. Krwawienie z odstawienia prawdopodobnie
nie wystąpi aż do momentu zakończenia drugiego opakowania, lecz mogą wystąpić plamienia
lub krwawienia śródcykliczne.
### 2. Można również przerwać przyjmowanie tabletek z bieżącego opakowania. Należy wtedy zrobić
7-dniową przerwę w stosowaniu tabletek, wliczając w ten okres dni, w których pominięto
przyjmowanie tabletki, a następnie rozpocząć nowe opakowanie.

Jeśli kobieta pominęła przyjęcie kilku tabletek i w czasie pierwszej przerwy w przyjmowaniu nie
wystąpiło spodziewane krwawienie, należy wziąć pod uwagę możliwość zajścia w ciążę.

Jak opóźnić wystąpienie krwawienia z odstawienia
W celu opóźnienia wystąpienia krwawienia z odstawienia, należy rozpocząć nowe opakowanie
produktu Liberelle nie stosując zwykłej 7-dniowej przerwy w przyjmowaniu tabletek. Tabletki można
przyjmować tak długo, jak zachodzi potrzeba, aż do przyjęcia wszystkich tabletek z kolejnego
opakowania. W trakcie przedłużonego przyjmowania może wystąpić krwawienie śródcykliczne lub
plamienie. Po zwykłej 7-dniowej przerwie w przyjmowaniu tabletek, należy wrócić do regularnego
przyjmowania produktu Liberelle.
Jeśli kobieta chciałaby zmienić dzień wystąpienia krwawienia z odstawienia na inny dzień tygodnia,
niż ma to miejsce obecnie, można jej zalecić skrócenie przerwy w przyjmowaniu tabletek o dowolną
liczbę dni, zgodnie z potrzebą. Im krótszy jest okres bez przyjmowania tabletek, tym większe jest
ryzyko, że nie wystąpi krwawienie z odstawienia, oraz iż podczas przyjmowania tabletek z kolejnego
opakowania wystąpi krwawienie śródcykliczne lub plamienie (tak samo, jak w przypadku
opóźnienienia wystąpienia krwawienia z odstawienia).

Zalecenia w przypadku zaburzeń żołądkowo-jelitowych
W przypadku wystąpienia ciężkich zaburzeń żołądkowo-jelitowych (np. wymiotów lub biegunki),
wchłanianie leku może nie być całkowite i konieczne jest zastosowanie dodatkowej metody
antykoncepcji. W przypadku wystąpienia wymiotów w ciągu 3-4 godzin od momentu przyjęcia
tabletki, należy jak najszybciej przyjąć nową (zastępczą) tabletkę. Jeśli to możliwe, nową tabletkę
należy przyjąć w ciągu 12 godzin od zwykłej godziny, o której są przyjmowane tabletki. Jeśli upłynie
więcej niż 12 godzin, należy stosować się do zaleceń jak w przypadku pominięcia przyjmowania
tabletki, opisanych w punkcie 4.2. „Postępowanie w przypadku pominięcia przyjmowania tabletek”.
Jeśli kobieta nie chce zmieniać aktualnego schematu przyjmowania tabletek, powinna przyjąć
dodatkową tabletkę (tabletki) z innego opakowania.

Osoby w podeszłym wieku
Nie zaleca się stosowania produktu przez kobiety w okresie pomenopauzalnym.

Dzieci
Nie zaleca się stosowania produktu przez kobiety przed pierwszą miesiączką.

#### 4.3 Przeciwwskazania

- Występowanie lub ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej:
o żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - czynna (leczona przeciwzakrzepowymi produktami
leczniczymi) lub przebyta żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (np. zakrzepica żył
głębokich lub zatorowość płucna);
o znana dziedziczna lub nabyta predyspozycja do występowania żylnej choroby zakrzepowozatorowej, np. oporność na aktywowane białko C (w tym czynnik V Leiden), niedobór
antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S;
o rozległy zabieg operacyjny związany z długotrwałym unieruchomieniem (patrz punkt 4.4);
o wysokie ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej wskutek występowania wielu
czynników ryzyka (patrz punkt 4.4).
- Występowanie lub ryzyko tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych:
o tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe - czynne lub przebyte (np. zawał mięśnia
sercowego) lub objawy prodromalne (np. dławica piersiowa);
o choroby naczyń mózgowych - czynny udar, przebyty udar lub objawy prodromalne
w wywiadzie (np. przemijający napad niedokrwienny);
o stwierdzona dziedziczna lub nabyta skłonność do występowania tętniczych zaburzeń
zakrzepowo-zatorowych np. hiperhomocysteinemia i obecność przeciwciał
antyfosfolipidowych (przeciwciała antykardiolipinowe, antykoagulant toczniowy);
o migrena z ogniskowymi objawami neurologicznymi w wywiadzie;
o wysokie ryzyko zaburzeń zakrzepowo-zatorowych tętnic z powodu występowania wielu
czynników ryzyka (patrz punkt 4.4) lub występowania jednego z poważnych czynników
ryzyka, takich jak:
• cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi,
• ciężkie nadciśnienie tętnicze,
• ciężka dyslipoproteinemia.
- Występująca obecnie lub w przeszłości ciężka choroba wątroby do momentu powrotu wyników
prób czynnościowych wątroby do prawidłowych wartości
- Występujący obecnie lub w przeszłości guz wątroby (łagodny lub złośliwy)
- Potwierdzenie lub podejrzenie wystąpienia nowotworów złośliwych narządów płciowych lub
piersi, zależnych od hormonów płciowych
- Przerost endometrium
- Krwawienie z dróg rodnych o nieustalonej etiologii
- Żółtaczka cholestatyczna podczas ciąży lub żółtaczka podczas poprzedniego stosowania środka
antykoncepcyjnego
- Powikłana choroba zastawek serca
- Występujące obecnie lub w przeszłości zapalenie trzustki z towarzyszącą ciężką
hipertriglicerydemią
- Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną
w punkcie 6.1.

Przeciwskazane jest jednoczesne stosowanie produktu leczniczego Liberelle z produktami leczniczymi
zawierającymi ombitaswir, parytaprewir, rytonawir lub dazabuwir lub produktami leczniczymi
zawierającymi glekaprewir z pibrentaswirem lub sofosbuwir z welpataswirem i woksylaprewirem
(patrz punkty 4.5).

Jeśli którykolwiek z powyższych stanów wystąpi po raz pierwszy podczas stosowania produktu
leczniczego Liberelle, należy natychmiast przerwać przyjmowanie tabletek.

#### 4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Ostrzeżenia
Jeśli występuje którykolwiek z poniższych stanów lub czynników ryzyka, należy omówić z pacjentką
zasadność stosowania produktu leczniczego Liberelle.

W razie pogorszenia lub wystąpienia po raz pierwszy któregokolwiek z wymienionych stanów lub
czynników ryzyka kobieta powinna zgłosić się do lekarza prowadzącego, który zadecyduje, czy
konieczne jest przerwanie stosowania produktu leczniczego Liberelle.

Badanie lekarskie / konsultacja
Przed przyjęciem produktu leczniczego Liberelle po raz pierwszy lub po przerwie w jego stosowaniu,
należy przeprowadzić dokładny wywiad (lekarski i rodzinny) i wykluczyć obecność ciąży. Należy
dokonać pomiaru ciśnienia tętniczego krwi i przeprowadzić badanie lekarskie mając na uwadze
przeciwwskazania (patrz punkt 4.3) i ostrzeżenia (patrz punkt 4.4).

Ważne jest zwrócenie uwagi kobiety na informacje dotyczące zakrzepicy żył i tętnic, w tym na ryzyko
stosowania produktu leczniczego Liberelle w porównaniu z innymi złożonymi hormonalnymi
środkami antykoncepcyjnymi, a także na objawy żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz zaburzeń
zakrzepowo-zatorowych tętnic, znane czynniki ryzyka oraz co należy robić w przypadku podejrzenia
zakrzepicy.

Lekarz powinien poinformować kobietę, aby zapoznała się z treścią ulotki i zastosowała do podanych
w niej zaleceń.

Częstość wykonywania badań i ich rodzaj należy dobierać indywidualnie dla każdej pacjentki, na
podstawie ustalonych schematów postępowania.

Należy poinformować kobietę, że doustne środki antykoncepcyjne NIE chronią przed zakażeniem
wirusem HIV (AIDS) i innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową.

Choroby układu krążenia

Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE)
Stosowanie jakichkolwiek złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych wiąże się ze
zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej w porównaniu do sytuacji, gdy terapia
nie jest stosowana. Stosowanie produktów zawierających lewonorgestrel, norgestymat (w tym
produktu Liberelle) lub noretysteron jest związane z najmniejszym ryzykiem żylnej choroby
zakrzepowo-zatorowej. Decyzja o zastosowaniu produktu leczniczego Liberelle powinna zostać
podjęta po rozmowie z pacjentką w celu zapewnienia, że rozumie ona ryzyko żylnej choroby
zakrzepowo-zatorowej związane z produktem Liberelle i wpływ swoich innych czynników
ryzyka na to ryzyko, jak również, że ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej jest
największe w pierwszym roku stosowania. Istnieją pewne dowody świadczące o tym, że ryzyko
zwiększa się, gdy złożone hormonalne środki antykoncepcyjne są przyjmowane ponownie po
przerwie w stosowaniu trwającej 4 tygodnie lub więcej.

U około 2 na 10 000 kobiet, które nie stosują złożonych środków antykoncepcyjnych i nie są w ciąży,
w okresie roku rozwinie się żylna choroba zakrzepowo-zatorowa. Jednakże, ryzyko to może być
znacznie większe, w zależności od czynników ryzyka występujących u danej kobiety (patrz poniżej).

Szacuje się, że spośród 10 000 kobiet, które stosują złożone hormonalne środki antykoncepcyjne
zawierające lewonorgestrel, u około 6 kobiet w okresie roku rozwinie się żylna choroba zakrzepowozatorowa.

Obecnie dostępne dane wskazują, że ryzyko wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
podczas stosowania złożonych środków antykoncepcyjnych zawierających norgestymat jest podobne
do ryzyka występującego podczas stosowania złożonych środków antykoncepcyjnych zawierających
lewonorgestrel.

Taka liczba przypadków żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej na rok jest mniejsza niż oczekiwana
liczba przypadków u kobiet w ciąży lub w okresie poporodowym.

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa może być śmiertelna w 1-2% przypadków.

Liczba przypadków wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u 10 000 kobiet na rok

U pacjentek stosujących złożone hormonalne środki antykoncepcyjne niezwykle rzadko zgłaszano
przypadki zakrzepicy w innych naczyniach krwionośnych, np. wątrobowych, krezkowych, nerkowych
lub w żyłach i tętnicach siatkówki.

Czynniki ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej

Ryzyko żylnych powikłań zakrzepowo-zatorowych u pacjentek stosujących złożone hormonalne
środki antykoncepcyjne może znacząco wzrosnąć w przypadku występowania dodatkowych
czynników ryzyka, szczególnie, jeśli występuje kilka czynników ryzyka jednocześnie (patrz tabela).

Stosowanie produktu leczniczego Liberelle jest przeciwwskazane, jeśli u pacjentki występuje
jednocześnie kilka czynników ryzyka, zwiększających ryzyko zakrzepicy żylnej (patrz punkt 4.3).
Jeśli u kobiety występuje więcej niż jeden czynnik ryzyka, możliwe jest, że wzrost ryzyka jest
większy niż suma pojedynczych czynników – w takim przypadku należy ocenić całkowite ryzyko
żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Jeśli ocena stosunku korzyści do ryzyka jest negatywna, nie
należy przepisywać złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych (patrz punkt 4.3).

Tabela: Czynniki ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
Czynnik ryzyka Uwagi

Otyłość (wskaźnik masy ciała - BMI - powyżej
30 kg/m2)
Ryzyko istotnie zwiększa się ze wzrostem BMI.
Czynnik należy szczególnie uwzględnić, jeśli
występują również inne czynniki ryzyka.
Długotrwałe unieruchomienie, rozległy zabieg
operacyjny, jakikolwiek zabieg operacyjny
w obrębie kończyn dolnych lub miednicy,
zabieg neurochirurgiczny lub poważny uraz

Uwaga: tymczasowe unieruchomienie, w tym
podróż samolotem >4 godzin może również
stanowić czynnik ryzyka żylnej choroby
zakrzepowo-zatorowej, szczególnie u kobiet ze
współistniejącymi innymi czynnikami ryzyka.

W takich sytuacjach zaleca się przerwanie
stosowania tabletek (na co najmniej 4 tygodnie
przed planowanym zabiegiem chirurgicznym)
i nie wznawianie przed upływem dwóch tygodni
od czasu powrotu do sprawności ruchowej.
Należy stosować inną metodę antykoncepcji,
aby uniknąć niezamierzonego zajścia w ciążę.
Należy rozważyć leczenie przeciwzakrzepowe,
jeśli stosowania produktu leczniczego Liberelle
nie przerwano odpowiednio wcześnie.

Dodatni wywiad rodzinny (występowanie
żylnych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych
u rodzeństwa bądź rodziców, szczególnie
w stosunkowo młodym wieku, np. przed
### 50. rokiem życia).

Jeśli podejrzewa się predyspozycję genetyczną,
przed podjęciem decyzji o stosowaniu złożonego
hormonalnego środka antykoncepcyjnego
kobieta powinna zostać skierowana na
konsultację u specjalisty.
Inne schorzenia związane z żylną chorobą
zakrzepowo-zatorową
Nowotwór, toczeń rumieniowaty układowy,
zespół hemolityczno-mocznicowy, przewlekłe
zapalne choroby jelit (np. choroba
Leśniowskiego-Crohna lub wrzodziejące
zapalenie jelita grubego) oraz niedokrwistość
sierpowatokrwinkowa.
Wiek Szczególnie wiek powyżej 35 lat

Nie osiągnięto konsensusu, co do możliwej roli żylaków oraz zakrzepowego zapalenia żył
powierzchniowych na wystąpienie lub progresję żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.

Należy uwzględnić zwiększone ryzyko wystąpienia choroby zakrzepowo-zatorowej w ciąży a
zwłaszcza w 6-tygodniowym okresie poporodowym (dalsze informacje w punkcie „Wpływ na
płodność, ciążę i laktację” patrz punkt 4.6).

Objawy żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (zakrzepicy żył głębokich oraz zatorowości
płucnej)

Należy poinformować pacjentkę, że w razie wystąpienia niżej wymienionych objawów należy
natychmiast zgłosić się do lekarza i powiedzieć personelowi medycznemu, że stosuje się złożone
hormonalne środki antykoncepcyjne.

• Objawy zakrzepicy żył głębokich (DVT) mogą obejmować:
- obrzęk nogi i (lub) stopy lub obrzęk wzdłuż żyły w nodze;
- ból lub tkliwość w nodze, które mogą być odczuwane wyłącznie w czasie stania lub chodzenia;
- zwiększona temperatura w zmienionej chorobowo nodze; czerwona lub przebarwiona skóra
nogi.
• Objawy zatorowości płucnej (ang. Pulmonary Embolism, PE) mogą obejmować:
- nagły napad niewyjaśnionego spłycenia oddechu lub przyspieszenia oddechu;
- nagły napad kaszlu, który może być połączony z krwiopluciem;
- ostry ból w klatce piersiowej;
- ciężkie zamroczenie lub zawroty głowy;
- przyspieszone lub nieregularne bicie serca.

Niektóre z tych objawów (np. spłycenie oddechu, kaszel) są niespecyficzne i mogą być niepoprawnie
zinterpretowane jako występujące częściej lub mniej poważne stany (np. zakażenia układu
oddechowego).

Inne objawy zamknięcia naczyń mogą obejmować: nagły ból, obrzęk oraz lekko niebieskie
przebarwienie kończyn.

Jeżeli zamknięcie naczynia wystąpi w oku, objawy mogą obejmować bezbolesne zaburzenia widzenia,
które mogą przekształcić się w utratę widzenia. W niektórych przypadkach utrata widzenia może
nastąpić niemal natychmiast.

Ryzyko tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych (ATE)

Badania epidemiologiczne wykazały związek pomiędzy stosowaniem hormonalnych środków
antykoncepcyjnych a zwiększonym ryzykiem tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych (np.
zawału mięśnia sercowego) lub incydentów naczyniowo-mózgowych (np. przemijającego napadu
niedokrwiennego, udaru). Przypadki tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych mogą być
śmiertelne.

Czynniki ryzyka tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych (ATE)

Ryzyko wystąpienia tętniczych powikłań zakrzepowo-zatorowych lub napadów naczyniowomózgowych u kobiet stosujących złożone hormonalne środki antykoncepcyjne jest zwiększone
w przypadku występowania czynników ryzyka (patrz tabela). Stosowanie produktu leczniczego
Liberelle jest przeciwwskazane, jeżeli u pacjentki występuje jeden poważny lub jednocześnie kilka
czynników ryzyka tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych, które stawiają pacjentkę w grupie
wysokiego ryzyka zakrzepicy tętniczej (patrz punkt 4.3). Jeśli u kobiety występuje więcej niż jeden
czynnik ryzyka, możliwe jest, że wzrost ryzyka będzie większy niż suma pojedynczych czynników –
w tym przypadku należy ocenić całkowite ryzyko. Jeśli ocena stosunku korzyści do ryzyka jest
negatywna, nie należy przepisywać złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych (patrz
punkt 4.3).

Tabela: Czynniki ryzyka tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych
Czynnik ryzyka Uwagi
Wiek Szczególnie wiek powyżej 35 lat
Palenie Należy dokładnie pouczyć kobiety, aby nie
paliły, jeśli zamierzają stosować złożone
hormonalne środki antykoncepcyjne.
Kobietom w wieku powyżej 35 lat, które nie
zaprzestały palenia, należy stanowczo
doradzić stosowanie innej metody
antykoncepcji.
Nadciśnienie tętnicze
Otyłość (wskaźnik masy ciała - BMI - powyżej
30 kg/m2 ).
Ryzyko istotnie wzrasta wraz ze wzrostem
BMI.
Jest to szczególnie ważne dla kobiet, u
których występują również inne czynniki
ryzyka.
Dodatni wywiad rodzinny (występowanie
tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych
u rodzeństwa bądź rodziców, szczególnie
w stosunkowo młodym wieku, np. przed 50
rokiem życia).

Jeśli podejrzewa się predyspozycję
genetyczną, przed podjęciem decyzji
o stosowaniu złożonego hormonalnego środka
antykoncepcyjnego kobieta powinna zostać
skierowana na konsultację u specjalisty.
Migrena Zwiększenie częstości występowania lub
nasilenia migreny w trakcie stosowania

złożonych hormonalnych środków
antykoncepcyjnych (która może zapowiadać
wystąpienie incydentu naczyniowomózgowego) może być powodem do
natychmiastowego przerwania stosowania
Inne schorzenia związane ze zdarzeniami
niepożądanymi w obrębie naczyń.
Cukrzyca, hiperhomocysteinemia, wady
zastawkowe serca, migotanie przedsionków,
dyslipoproteinemia oraz toczeń rumieniowaty
układowy.

Objawy tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych

Należy poinformować pacjentkę, że w razie wystąpienia następujących objawów należy natychmiast
zgłosić się do lekarza i powiedzieć personelowi medycznemu, że stosuje się złożone hormonalne
środki antykoncepcyjne.

• Objawy napadu naczyniowo-mózgowego mogą obejmować:
- nagłe zdrętwienie lub osłabienie twarzy, rąk lub nóg, szczególnie po jednej stronie ciała;
- nagłe trudności z chodzeniem, zawroty głowy, utratę równowagi lub koordynacji;
- nagłe splątanie, trudności z mówieniem lub rozumieniem;
- nagłe zaburzenia widzenia w jednym oku lub obojgu oczach;
- nagłe, ciężkie lub długotrwałe bóle głowy bez przyczyny;
- utratę przytomności lub omdlenie z drgawkami lub bez drgawek.

Przejściowe objawy wskazujące, że zdarzenie jest przemijającym napadem niedokrwiennym.

• Objawy zawału serca mogą być następujące:
- ból, uczucie dyskomfortu, ciężaru, uczucie ściskania lub pełności w klatce piersiowej, ramieniu
lub poniżej mostka;
- uczucie dyskomfortu promieniujące do pleców, szczęki, gardła, ramienia, żołądka;
- uczucie pełności, niestrawności lub zadławienia;
- pocenie się, nudności, wymioty lub zawroty głowy;
- skrajne osłabienie, niepokój lub spłycenie oddechu;
- przyspieszone lub nieregularne bicie serca.

Gruczolaki wątroby
U pacjentek stosujących złożone doustne środki antykoncepcyjne rzadko opisywano występowanie
łagodnych guzów wątroby, a jeszcze rzadziej – guzów złośliwych. W pojedynczych przypadkach tego
typu nowotwory prowadziły do wystąpienia zagrażających życiu krwotoków do jamy brzusznej.
Dlatego, w razie wystąpienia silnego bólu w nadbrzuszu, powiększenia wątroby lub objawów
krwotoku do jamy brzusznej u kobiet przyjmujących złożone doustne środki antykoncepcyjne należy
wziąć pod uwagę guz wątroby w rozpoznaniu różnicowym.

Rak piersi
W metaanalizie 54 badań epidemiologicznych wykazano nieznaczne zwiększenie ryzyka względnego
(Relative Risk, RR=1,24) rozpoznania raka piersi u kobiet stosujących złożone doustne środki
antykoncepcyjne. Obserwowane zwiększone ryzyko może być spowodowane wcześniejszym
rozpoznaniem raka piersi u kobiet stosujących złożone doustne środki antykoncepcyjne, działaniem
biologicznym złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych lub połączeniem obu tych
czynników. Dodatkowo zdiagnozowane przypadki raka piersi u kobiet aktualnie stosujących złożone
doustne środki antykoncepcyjne, lub u kobiet które je stosowały w czasie ostatnich 10 lat, wykazują
większe prawdopodobieństwo zmian zlokalizowanych w porównaniu do przypadków u kobiet, które
nigdy nie stosowały złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych.

Rak piersi rzadko występuje u kobiet, które nie ukończyły 40 lat, niezależnie od tego czy przyjmują
czy nie, złożone doustne środki antykoncepcyjne. Częstość występowania raka piersi zwiększa się
wraz z wiekiem, a zwiększona liczba rozpoznań tego nowotworu u kobiet obecnie lub niedawno
stosujących złożony doustny środek antykoncepcyjny jest niewielka w stosunku do całkowitego
ryzyka wystąpienia raka piersi (patrz wykres poniżej).
Najbardziej istotnym czynnikiem ryzyka raka piersi u kobiet stosujących złożony doustny środek
antykoncepcyjny jest wiek, w którym kobieta przerwała jego stosowanie; im wiek przerwania
stosowania jest późniejszy, tym ilość zdiagnozowanych przypadków raka piersi jest większa. Długość
stosowania jest mniej istotna i zwiększone ryzyko stopniowo zanika w ciągu 10 lat od zakończenia
przyjmowania złożonego doustnego środka antykoncepcyjnego tak, że po 10 latach wydaje się nie być
ono zwiększone.

Należy omówić z pacjentką możliwość wystąpienia zwiększonego ryzyka raka piersi i ocenić je
w stosunku do korzyści wynikających ze stosowania złożonych doustnych środków
antykoncepcyjnych, biorąc pod uwagę dowody wskazujące na znaczącą ochronę przed wystąpieniem
ryzyka innych nowotworów (np. raka jajnika i raka endometrium).

Rak szyjki macicy
Wyniki niektórych badań epidemiologicznych wskazują, że długotrwałe stosowanie złożonych
doustnych środków antykoncepcyjnych (˃5 lat) może zwiększać ryzyko wystąpienia raka szyjki
macicy. Tym niemniej, trwają spory dotyczące znaczenia czynników dodatkowych, takich jak
zachowania seksualne i inne czynniki, jak zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (ang. Human
Papilloma Virus, HPV)

Inne nowotwory
Przyjmowanie złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych o dużej zawartości substancji
czynnej (50 μg etynyloestradiolu) powoduje zmniejszenie ryzyka wystąpienia raka endometrium i raka
jajnika. Wymaga potwierdzenia, czy przyjmowanie złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych
o małej zawartości substancji czynnej ma takie samo działanie.

Nieregularne krwawienia

Podczas stosowania wszystkich doustnych środków antykoncepcyjnych może wystąpić krwawienie
śródcykliczne, plamienie i (lub) brak krwawienia z odstawienia, zwłaszcza w pierwszych miesiącach
przyjmowania tabletek.
Jeżeli nieregularne krwawienia utrzymują się przez ponad trzy cykle, lub występują u kobiety, u której
uprzednio występowały regularne cykle, należy rozważyć przyczyny niehormonalne i przeprowadzić
odpowiednie badania diagnostyczne w celu wykluczenia nowotworów złośliwych lub ciąży.

U niektórych kobiet mogą nie występować krwawienia z odstawienia podczas przerwy
w przyjmowaniu tabletek. Jeżeli złożony doustny środek antykoncepcyjny był przyjmowany zgodnie
z zaleceniami opisanymi w punkcie 4.2, jest mało prawdopodobne, że kobieta jest w ciąży. Niemniej
jednak, jeżeli złożony doustny środek antykoncepcyjny nie był przyjmowany zgodnie z zaleceniami
a nie wystąpiło krwawienie z odstawienia lub jeżeli nie wystąpiły dwa kolejne krwawienia
z odstawienia, przed kontynuacją stosowania złożonego doustnego środka antykoncepcyjnego należy
wykluczyć ciążę.

Inne stany

- U kobiet z hipertriglicerydemią lub wywiadem rodzinnym w tym kierunku, podczas
przyjmowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych może być zwiększone ryzyko
wystąpienia zapalenia trzustki.

- U wielu kobiet przyjmujących złożone doustne środki antykoncepcyjne zgłaszano niewielkie
zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi, chociaż znaczące zwiększenie wartości ciśnienia
występuje rzadko. Tylko w takich przypadkach uzasadnione jest natychmiastowe odstawienie
złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych. Jeśli podczas stosowania złożonych
doustnych środków antykoncepcyjnych u kobiet z istniejącym wcześniej nadciśnieniem
tętniczym, stale podwyższone ciśnienie tętnicze lub znaczący wzrost ciśnienia tętniczego krwi
nie reaguje na odpowiednie leczenie przeciwnadciśnieniowe, należy odstawić złożone doustne
środki antykoncepcyjne. Jeśli to właściwe, po powrocie wartości ciśnienia tętniczego krwi do
normy po zastosowaniu leków przeciwnadciśnieniowych można ponownie zastosować złożone
doustne środki antykoncepcyjne.

- Zarówno podczas ciąży, jak i podczas przyjmowania złożonych doustnych środków
antykoncepcyjnych zgłaszano występowanie następujących stanów chorobowych lub ich
pogorszenie, chociaż nie ma dowodów na powiązanie ze stosowaniem złożonych doustnych
środków antykoncepcyjnych: żółtaczka i (lub) świąd spowodowane cholestazą, kamica
żółciowa; porfiria, toczeń rumieniowaty układowy, zespół hemolityczno-mocznicowy,
pląsawica Sydenhama, opryszczka ciążowa, utrata słuchu w wyniku otosklerozy.

- Egzogenne estrogeny mogą wywoływać lub nasilać objawy wrodzonego lub nabytego obrzęku
naczynioruchowego.

- Ostre lub przewlekłe zaburzenia czynności wątroby mogą powodować konieczność przerwania
stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych do momentu powrotu
parametrów czynności wątroby do prawidłowych wartości. W przypadku nawrotu żółtaczki
cholestatycznej i (lub) świądu spowodowanego cholestazą, u kobiet, u których takie objawy
występowały podczas ciąży lub poprzedniego stosowania steroidów płciowych, konieczne jest
przerwanie stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych.

- Mimo, że złożone doustne środki antykoncepcyjne mogą powodować obwodową
insulinooporność i wpływać na tolerancję glukozy, nie ma dowodów na to, aby istniała
konieczność zmiany schematu leczenia u pacjentek z cukrzycą, stosujących złożone doustne
środki antykoncepcyjne o małej zawartości substancji czynnej (zawierających <0,05 mg
etynyloestradiolu). Niemniej jednak, należy uważnie obserwować kobiety chorujące na

cukrzycę, zwłaszcza w początkowym okresie stosowania złożonych doustnych środków
antykoncepcyjnych.

- Podczas stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych zgłaszano przypadki
zaostrzenia padaczki, choroby Crohna i wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.

- Sporadycznie podczas stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych może
wystąpić ostuda, zwłaszcza u kobiet, u których wcześniej występowała ostuda ciążowa. Kobiety
ze skłonnością do występowania ostudy, powinny unikać ekspozycji na słońce oraz światło
ultrafioletowe podczas stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych.

Nastrój depresyjny oraz depresja są znanymi działaniami niepożądanymi, występującymi podczas
stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych (patrz punkt 4.8). Depresja może być
ciężka i jest znanym czynnikiem ryzyka zachowań i myśli samobójczych. Należy zalecić pacjentkom,
aby skontaktowały się z lekarzem, jeśli zauważą zmiany nastroju i objawy depresji, w początkowym
okresie leczenia.

Substancje pomocnicze
Tabletki zawierają laktozę. Lek nie powinien być stosowany u pacjentek z rzadko występującą
dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozygalaktozy.

#### 4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Potencjalne zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej związane z jednoczesnym stosowaniem
innych produktów leczniczych:

Uwaga: należy zapoznać się z informacjami dotyczącymi innych stosowanych jednocześnie
produktów leczniczych, aby rozpoznać możliwe interakcje.

• Wpływ innych produktów leczniczych na działanie produktu leczniczego Liberelle

Mogą wystąpić interakcje z produktami leczniczymi indukującymi enzymy mikrosomalne, które mogą
spowodować zwiększenie klirensu hormonów płciowych, co może prowadzić do krwawienia
śródcyklicznego i (lub) nieskuteczności działania antykoncepcyjnego.

Postępowanie
Indukcja enzymów może wystąpić po kilku dniach leczenia. Maksymalna indukcja enzymów
występuje w ciągu kilku tygodni. Po zaprzestaniu leczenia indukcja enzymów może się utrzymywać
przez około 4 tygodnie.

Leczenie krótkotrwałe
Kobiety leczone produktami leczniczymi indukującymi enzymy powinny stosować mechaniczną lub
inną metodę antykoncepcji, oprócz złożonego doustnego środka antykoncepcyjnego. Mechaniczne
metody antykoncepcji muszą być stosowane podczas całego okresu leczenia skojarzonego oraz przez
28 dni po jego zakończeniu. Jeśli leczenie to trwa dłużej, niż do zakończenia opakowania doustnego
złożonego środka antykoncepcyjnego, należy od razu rozpocząć przyjmowanie tabletek z następnego
opakowania, bez zwyczajowej przerwy w przyjmowaniu tabletek.

Leczenie długotrwałe
U kobiet długotrwale przyjmujących produkty lecznicze indukujące enzymy wątrobowe zaleca się
stosowanie innej, niehormonalnej metody zapobiegania ciąży.

Następujące interakcje opisano w literaturze.

Substancje zwiększające klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych (zmniejszające
skuteczność poprzez indukcję enzymów), np.:
Barbiturany, bosentan, karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, produkt leczniczy
stosowany w leczeniu zakażeń wirusem HIV - rytonawir, newirapina, efawirenz, prawdopodobnie
również felbamat, gryzeofulwina, okskarbamazepina, topiramat oraz produkty ziołowe zawierające
ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum).

Substancje wywierające różny wpływ na klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych:
Równoczesne stosowanie złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych z produktami złożonymi
zawierającymi inhibitory proteazy HIV i nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, w tym
z produktami złożonymi zawierającymi inhibitory HCV, może zwiększać lub zmniejszać stężenie
estrogenów albo progestagenów w osoczu. W efekcie końcowym, w niektórych przypadkach zmiany
te mogą mieć znaczenie kliniczne.

Dlatego też, przepisując równoczesne stosowanie produktów leczniczych przeciwko HIV/HCV należy
wziąć pod uwagę możliwe interakcje oraz odpowiednie zalecenia. W przypadku jakichkolwiek
wątpliwości, kobiety podczas terapii inhibitorami proteazy lub nienukleozydowymi inhibitorami
odwrotnej transkryptazy powinny stosować dodatkową, mechaniczną metodę antykoncepcji.

Substancje zmniejszające klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych (inhibitory
enzymatyczne):
Znaczenie kliniczne potencjalnych interakcji z inhibitorami enzymatycznymi nie jest znane.

Jednoczesne przyjmowanie silnych inhibitorów CYP3A4 może zwiększać stężenia w osoczu
estrogenu, progestagenu lub obu tych substancji jednocześnie.

Podczas jednoczesnego przyjmowania ze złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym
zawierającym 0,035 mg etynyloestradiolu wykazano, że etorykoksyb w dawkach od 60 do
120 mg/dobę zwiększa stężenie etynyloestradiolu w osoczu odpowiednio 1,4- i 1,6-krotnie.

• Wpływ produktu leczniczego Liberelle na działanie innych produktów leczniczych

Złożone doustne środki antykoncepcyjne mogą wpływać na metabolizm niektórych innych substancji
czynnych. Odpowiednio, stężenie w osoczu i tkankach może ulec zwiększeniu (np. cyklosporyna) lub
zmniejszeniu (np. lamotrygina).

Dane kliniczne wskazują, że etynyloestradiol hamuje klirens substratów CYP1A1, powodując słabe
(np. teofilina) lub umiarkowane (np. tyzanidyna) zwiększenie stężenia tych substancji w osoczu.

Interakcje farmakodynamiczne
Podczas badań klinicznych u pacjentów leczonych z powodu zakażenia wirusem zapalenia wątroby
typu C (HCV) produktami leczniczymi zawierającymi ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem
oraz dazabuwir z rybawiryna lub bez, zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT) do wartości
ponad pięciokrotnie większych niż górna granica normy występowało znacząco częściej u kobiet
stosujących produkty lecznicze zawierające etynyloestradiol, takie jak złożone hormonalne produkty
antykoncepcyjne. Dodatkowo, również u pacjentów leczonych glekaprewirem z pibrentaswirem lub
sofosbuwirem z welpataswirem i woksylaprewirem, obserwowano zwiększenie aktywności AlAT u
kobiet stosujących leki zawierające etynyloestradiol, takie jak złożone hormonalne środki
antykoncepcyjne (patrz punkt 4.3).

Dlatego kobiety stosujące produkt leczniczy Liberelle muszą, przed rozpoczęciem leczenia za pomocą
tych połączeń przeciwwirusowych, zmienić metodę stosowanej antykoncepcji na alternatywną (np.
antykoncepcja zawierająca wyłącznie progestagen lub metody niehormonalne).
Ponowne stosowanie produktu leczniczego Liberelle można rozpocząć po 2 tygodniach od
zakończenia leczenia za pomocą wcześniej opisanych połączeń przeciwwirusowych.

Badania laboratoryjne
Przyjmowanie steroidów antykoncepcyjnych może wpływać na wyniki niektórych badań
laboratoryjnych, w tym: biochemicznych parametrów czynności wątroby, tarczycy, nadnerczy i nerek,
stężenia białek osocza (nośnikowych), np. globuliny wiążącej kortykosteroidy oraz stężenia frakcji
lipidów lub lipoprotein, parametry metabolizmu węglowodanów i parametry krzepnięcia oraz
fibrynolizy. Zmienione wyniki badań laboratoryjnych zazwyczaj pozostają w granicach wartości
prawidłowych.

#### 4.6 Wpływ na płodność, ciążę i lakt ację

Ciąża
Jeśli podczas przyjmowania produktu leczniczego Liberelle kobieta zajdzie w ciążę, należy przerwać
przyjmowanie produktu. W większości badań epidemiologicznych nie wykazano zwiększenia ryzyka
wystąpienia wad wrodzonych u dzieci, których matki przyjmowały złożone doustne środki
antykoncepcyjne zawierające etynyloestradiol przed zajściem w ciążę, ani działania teratogennego,
gdy środki te były w sposób niezamierzony stosowane we wczesnym okresie ciąży.

Po wznowieniu przyjmowania produktu leczniczego Liberelle należy wziąć pod uwagę zwiększone
ryzyko wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej w okresie poporodowym (patrz punkty 4.2
i 4.4).

Karmienie piersią
Przyjmowanie złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych może wpływać na laktację, poprzez
zmniejszenie ilości oraz zmianę składu mleka kobiecego. W związku z tym, nie zaleca się stosowania
złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych aż do momentu przerwania karmienia dziecka
piersią. Przyjmowanie złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych może powodować, że
niewielkie ilości steroidów zawartych w środku antykoncepcyjnym i (lub) ich metabolitów mogą
przenikać do mleka. Te ilości mogą wywierać wpływ na dziecko.

Płodność
Produkt leczniczy Liberelle jest wskazany do zapobiegania ciąży. Informacje dotyczące wpływu na
płodność, patrz punkt 5.1.

#### 4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania
maszyn. U kobiet stosujących złożone doustne środki antykoncepcyjne nie obserwowano wpływu tych
produktów leczniczych na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

#### 4.8 Działania niepożądane

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa

U kobiet stosujących złożone hormonalne środki antykoncepcyjne odnotowano zwiększone ryzyko
zakrzepicy żył i tętnic oraz zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, w tym zawału serca, udaru,
przemijającego napadu niedokrwiennego, zakrzepicy żylnej oraz zatorowości płucnej. Zagadnienie
zostało szerzej omówione w punkcie 4.4.

W tabeli poniżej podano wszystkie działania niepożądane zgłoszone podczas stosowania Liberelle
w badaniach klinicznych lub po wprowadzeniu do obrotu produktu leczniczego w postaci tabletek
zawierającego norgestymat i etynyloestradiol.

Częstość występowania wymienionych działań niepożądanych określono w następujący sposób:

bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko
(≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) i częstość nieznana (częstość nie może być
określona na podstawie dostępnych danych).

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
Bardzo
często
Często Niezbyt często Rzadko Bardzo
rzadko
Częstość
nieznana
Zakażenia
i zarażenia
pasożytnicze

Zakażenia
układu
moczowego,
zakażenia
pochwy
Nowotwory
łagodne, złośliwe
i nieokreślone (w
tym torbiele i
polipy)

Dysplazja
szyjki macicy
Torbiele
piersi
Gruczolaki
wątroby, rak
piersi, łagodne
nowotwory
piersi,
ogniskowy
rozrost
guzkowy,
gruczolako–
włókniaki
piersi
Zaburzenia układu
immunologicznego
Nadwrażliwość Nasilenie
objawów
wrodzonego
lub nabytego
obrzęku
naczyniorucho
wego
Zaburzenia
metabolizmu
i odżywiania

Zatrzymanie
płynu
Zwiększenie
i zmniejszenie
apetytu,
wahania masy
ciała

Dyslipidemia

Zaburzenia
psychiczne
Zmiana
nastroju,
depresja,
nerwowość,
bezsenność

Lęk,
zaburzenia
libido

Zaburzenia układu
nerwowego
Ból głowy Migrena,
zawroty głowy
Omdlenia,
parestezja
Incydent
naczyniowomózgowy,
drgawki
Zaburzenia oka Zaburzenia
widzenia,
suche oko

Nietolerancja
soczewek
kontaktowych,
zator
naczyniowy
siatkówki*
Zaburzenia ucha
i błędnika
Zawroty
głowy
pochodzenia
ośrodkowego
Zaburzenia serca Kołatanie
serca
Tachykardia Zawał serca

Zaburzenia
naczyniowe
Zakrzepica,
nadciśnienie
tętnicze,
uderzenia
gorąca

Żylna
choroba
zakrzepowozatorowa,
tętnicza
choroba
zakrzepowozatorowa

Zakrzepica żył
głębokich*,
zakrzepica
żylna**

Zaburzenia układu
oddechowego,
klatki piersiowej
i śródpiersia

Duszność Zatorowość
płucna*

Zaburzenia żołądka
i jelit
Zaburzenia
żołądkowo
-jelitowe,
wymioty,
biegunka,
nudności

Ból żołądka
i jelit, ból
brzucha,
rozdęcie
brzucha,
zaparcie,
wzdęcie
z oddawaniem
gazów

Zapalenie
trzustki

Zaburzenia wątroby
i dróg żółciowych
Zapalenie
wątroby
Zaburzenia skóry
i tkanki podskórnej
Trądzik,
wysypka
Łysienie,
hirsutyzm,
pokrzywka,
rumień,
przebarwienie
skóry

Nadmierne
pocenie się,
reakcje
nadwrażliwości na światło

Obrzęk
naczynioruchowy, rumień
guzowaty,
nocne pocenie
się
Zaburzenia
mięśniowoszkieletowe i tkanki
łącznej

Skurcz mięśni,
ból kończyny,
ból pleców

Ból mięśni

Zaburzenia układu
rozrodczego i piersi
Bolesne
miesiączkowanie,
krwotok
maciczny,
nieprawidłowe
krwawienie z
odstawienia

Brak
miesiączki,
upławy z
narządów
rodnych, ból
piersi

Mlekotok,
powiększenie
piersi, torbiel
jajnika,
suchość
pochwy
i sromu

Upławy z
pochwy
Zahamowanie
laktacji

Zaburzenia ogólne
i stany w miejscu
podania

Ból w klatce
piersiowej,
obrzęk, stany
osłabienia
Badania
diagnostyczne
Zwiększenie
masy ciała
Zmniejszenie
masy ciała

* Nie zaobserwowano podczas badań klinicznych, więc nie można określić częstości. Patrz punkt 4.4,
w celu określenia częstości w oparciu o standardową częstość zgłaszania dla innych złożonych
hormonalnych środków antykoncepcyjnych.
** Ogólny termin dla zakrzepicy żylnej, obejmujący zespół Budda Chari’ego oraz zakrzepicę żył
wątrobowych.

Opis wybranych działań niepożądanych

U kobiet przyjmujących złożone doustne środki antykoncepcyjne zaobserwowano zwiększone ryzyko
wystąpienia tętniczych i żylnych zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, w tym zawału serca, udaru mózgu,
przejściowych ataków niedokrwiennych, zakrzepicy żylnej i zatorowości płucnej, co szczegółowo
opisano w punkcie 4.4.
U kobiet przyjmujących złożone doustne środki antykoncepcyjne zgłaszano następujące ciężkie
działania niepożądane, które omówiono w punkcie 4.4 „Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
dotyczące stosowania”:
- żylna choroba zakrzepowo-zatorowa;
- tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa;
- nadciśnienie tętnicze krwi;
- guzy wątroby;
- wystąpienie lub pogorszenie stanów chorobowych, których powiązanie z przyjmowaniem
złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych nie jest rozstrzygnięte: choroba Crohna,
wrzodziejące zapalenie jelita, padaczka, mięśniaki macicy, porfiria, układowy toczeń
rumieniowaty, opryszczka ciążowa, pląsawica Sydenhama, zespół hemolityczno-mocznicowy,
żółtaczka cholestatyczna;
- ostuda;
- ostre lub przewlekłe zaburzenia czynności wątroby, które mogą wymagać przerwania
stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych aż do momentu powrotu
parametrów czynności wątroby do prawidłowych wartości;
-
Częstość rozpoznania raka piersi jest bardzo nieznacznie zwiększona u kobiet przyjmujących złożone
doustne środki antykoncepcyjne. Ponieważ rak piersi występuje rzadko u kobiet w wieku poniżej
40 lat, zwiększenie liczby przypadków jest niewielkie w stosunku do ogólnego ryzyka raka piersi. Nie
jest znany związek przyczynowo-skutkowy ze stosowaniem złożonych doustnych środków
antykoncepcyjnych. Dalsze informacje, patrz punkty 4.3 i 4.4.

Interakcje
Krwawienie śródcykliczne i (lub) nieskuteczność działania antykoncepcyjnego może być wynikiem
interakcji innych produktów leczniczych (induktorów enzymatycznych) z doustnymi złożonymi
środkami antykoncepcyjnymi (patrz punkt 4.5).

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C; 02-222 Warszawa; tel.:
+48 22 49 21 301; faks: +48 22 49 21 309; strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.

#### 4.9 Przedawkowanie

Nie zgłaszano ciężkich objawów związanych z przedawkowaniem. Objawami przedawkowania mogą
być nudności, wymioty i krwawienie z dróg rodnych. Nie istnieje antidotum a leczenie powinno być
objawowe.

### 5. WŁAŚCIWOŚCI FARMAKOLOGICZNE

#### 5.1 Właściwości farmakodynamiczne

Grupa farmakoterapeutyczna: hormonalne środki antykoncepcyjne do stosowania wewnętrznego;
progestagen i estrogen, produkty złożone o stałej dawce.

Kod ATC: G03AA11

Działanie antykoncepcyjne produktu leczniczego Liberelle oparte jest na współdziałaniu wielu
czynników, z których najważniejsze to zahamowanie owulacji i zmiany w endometrium.

#### 5.2 Właściwości farmakokinetyczne

Norgestymat

Wchłanianie: po podaniu doustnym norgestymat wchłania się szybko.
Po podaniu jednorazowym lub wielokrotnym (trzy cykle) produktu Liberelle, stężenie norgestymatu
w surowicy wynosi poniżej limitu oznaczalności testu (0,1 ng/ml), podczas gdy metabolity
norgestymatu, norelgestromin i norgestrel znajdują się w krążeniu w ilościach mierzalnych, osiągając
maksymlne stężenia w surowicy po około 1,5 godziny od podania dawki leku. Zwiększenie wartości
Cmax i AUC norelgestrominu są proporcjonalne w stosunku do podanej dawki w zakresie od 0,180 do
0,250 mg norgestymatu.

Dystrybucja: norelgestromin i norgestrel są w znacznym stopniu związane z białkami surowicy
(˃97%). Norelgestromin jest związany z albuminami, ale nie z globuliną wiążącą hormony płciowe
(SHBG, ang. Sex Hormone-binding Globulin), podczas gdy norgestrel jest przede wszystkim związany
z globuliną wiążącą hormony płciowe, a w znacznie mniejszym stopniu z albuminami.

Badania wykazały, że brak wiązania norelgestrominu z globuliną wiążącą hormony płciowe jest
unikalny w porównaniu do innych progestagenów zawartych w doustnych środkach
antykoncepcyjnych i odgrywa kluczową rolę w nasileniu jego aktywności biologicznej. Odwrotnie,
norgestrel powstający z norgestymatu jest głównie związany z globuliną wiążącą hormony płciowe, co
ogranicza jego aktywność biologiczną.

Metabolizm: norgestymat jest szybko metabolizowany w mechanizmie pierwszego przejścia (przez
jelita i (lub) wątrobę) do norelgestrominu (maksymalne stężenie jest obserwowane w ciągu 2 godzin)
i norgestrelu, a oba metabolity są czynnymi farmakologiczne progestagenami.

Eliminacja: zarówno norelgestymat jak i norgestrel są dalej metabolizowane, a ich metabolity są
wydalane przez nerki oraz z kałem. Czas półtrwania eliminacji w stanie stacjonarmym wynosi
24,9 godzin w przypadku norelgestrominu i 45 godzin w przypadku norgestrelu. Po podaniu 14Cnorgestymatu, 47% podanej radioaktywności było wydalane z moczem a 37% z kałem.

Właściwości farmakokinetyczne w stanie stacjonarnym: po podaniu 0,250 mg norgestymatu +
0,035 mg etynyloestradiolu, średnie wartości AUC 0-24 w stanie stacjonarnym w oparciu o frakcję nie
związaną w osoczu z globuliną wiążącą hormony płciowe wynosiła 18,1 godziny*ng/ml w przypadku
norelgestrominu i 3,64 godziny*ng/ml w przypadku norgestrelu. Wartość AUC dla norgestrelu po
podaniu 0,250 mg norgestymatu+0,035 mg etynyloestradiolu, odpowiada ekspozycji po dawce
lewonorgestrelu wynoszącej około 30 mikrogramów w skojarzeniu z etynyloestradiolem.

Etynyloestradiol

Wchłanianie: etynyloestradiol podany doustnie wchłania się szybko i całkowicie. Stężenie
etynyloestradiolu w surowicy jest mierzalne w ciągu 0,5 godziny do podaniu dawki leku i osiąga
maksymalną wartość po około 1,2 godziny.

Dystrybucja: etynyloestradiol jest silnie wiązany z albuminami surowicy.

Metabolizm: etynyloestradiol jest metabolizowany do różnych metabolitów hydroksylowych i ich
koniugatów glukuronowych i siarczanowych.

Eliminacja: etynyloestradiol jest dalej metabolizowany, a jego metabolity są wydalane przez nerki
oraz z kałem. Czas półtrwania eliminacji etynyloestradiolu w stanie stacjonarmym wynosi od 10 do
15 godzin.

#### 5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Dane niekliniczne nie wskazują na żadne swoiste ryzyko u ludzi, jeśli produkt jest stosowany zgodnie
z zaleconym dawkowaniem. Takie wnioski wynikają z konwencjonalnych badań toksyczności po
podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, potencjalnego działania rakotwórczego oraz toksycznego
wpływu na rozród i rozwój potomstwa. Należy jednak pamiętać, że hormony steroidowe mogą
pobudzać wzrost niektórych tkanek i guzów hormonozależnych.

### 6. DANE FARMACEUTYCZNE

#### 6.1 Wykaz substancji pomocniczych

Skrobia kukurydziana
Laktoza jednowodna
Magnezu stearynian
Indygotyna (E 132)

#### 6.2 Niezgodności farmaceutyczne

Nie dotyczy.

#### 6.3 Okres ważności

2 lata

#### 6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania

Przechowywać w temperaturze poniżej 30°C.
Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem.

#### 6.5 Rodzaj i zawartość opakowania

1 lub 3 blistry z folii PVC/PVDC/Aluminium w tekturowym pudełku.
21 tabletek w blistrze.

Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.

#### 6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania

Bez specjalnych wymagań.

### 7. PODMIOT ODPOWIEDZIALNY POSIADAJĄCY POZWOLENIE NA
DOPUSZCZENIE DO OBROTU

Exeltis Poland Sp. z o.o.
ul. Szamocka 8
01-748 Warszawa

### 8. NUMER POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU

### 9. DATA WYDANIA PIERWSZEGO POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU
I DATA PRZEDŁUŻENIA POZWOLENIA

Data wydania pierwszego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: 2019-03-19

### 10. DATA ZATWIERDZENIA LUB CZĘŚCIOWEJ ZMIANY TEKSTU
CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO

##### 18.10.2022 r.

---

> Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.