# ApoRami

> Ramipril · 10 mg · Tabletki

## Szczegóły leku

- **Nazwa:** ApoRami
- **Nazwa powszechna:** Ramiprilum
- **Substancja czynna:** [Ramipril](https://apteka.online/odpowiedniki/ramiprilum)
- **Moc:** 10 mg
- **Postać farmaceutyczna:** Tabletki
- **Droga podania:** doustna
- **Kategoria dostępności:** Rp
- **Kod ATC:** C09AA05
- **Liczba opakowań:** 6
- **Numer pozwolenia:** 23918
- **Podmiot odpowiedzialny:** Aurovitas Pharma Polska Sp. z o.o.
- **Producent:** APL Swift Services \(Malta\) Ltd.
Generis Farmacêutica, S.A.,, Malta
Portugalia
- **Status RPL:** Produkt aktywny
- **Wersja HTML:** https://apteka.online/katalog-lekow/leki-dzialajace-na-uklad-renina-angiotensyna/aporami-tabl-10-mg-aurovitas
- **Wersja Markdown:** https://apteka.online/katalog-lekow/leki-dzialajace-na-uklad-renina-angiotensyna/aporami-tabl-10-mg-aurovitas.md

## Dokumenty PDF

- Ulotka leku PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/34909/leaflet
- ChPL PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/34909/characteristic

## Dostępne opakowania (6)

| Opakowanie | EAN | Kategoria | Cena (refundacja) | Dostępność | Kup teraz |
|---|---|---|---|---|---|
| 30 tabl. | 5909991326012 | Rp | 21,48 zł (dopłata od 12,80 zł) | Bardzo dobrze dostępny (5/5) | — |
| 14 tabl. | 5909991325992 | Rp | — | Niedostępny (1/5) | — |
| 28 tabl. | 5909991326005 | Rp | — | Niedostępny (1/5) | — |
| 56 tabl. | 5909991326029 | Rp | — | Niedostępny (1/5) | — |
| 98 tabl. | 5909991326036 | Rp | — | Niedostępny (1/5) | — |
| 1 butel. 250 tabl. | 5909991326043 | Rp | — | Niedostępny (1/5) | — |

## Leki refundowane

### 30 tabl. — EAN 5909991326012 · cena jedn. 0,72 zł / tabl.

| Wskazanie | Poziom | Cena 100% | Dopłata | Refundacja NFZ | Limit |
|---|---|---|---|---|---|
| We wszystkich zarejestrowanych wskazaniach na dzień wydania decyzji | ryczałt | 21,48 zł | 12,80 zł | 8,68 zł | 21,48 zł |

**Bezpłatnie z uprawnieniem S (seniorzy 65+) oraz DZ (dzieci i młodzież do 18): 0,00 zł** — lek na wykazie bezpłatnych leków MZ (pełna bezpłatność dla uprawnionego pacjenta, w zakresie wskazań objętych refundacją).

> Ceny urzędowe (maksymalne) z obwieszczenia refundacyjnego MZ 82W. Rzeczywista dopłata zależy od poziomu odpłatności i wskazania na recepcie. Leki ujęte w wykazie bezpłatnych leków MZ są całkowicie bezpłatne (0,00 zł) dla osób z uprawnieniem S (seniorzy 65+) lub DZ (dzieci i młodzież do 18).

## Wskaźnik dostępności

Wskaźnik dostępności to orientacyjne oszacowanie naszego autorskiego algorytmu. Ma charakter wyłącznie poglądowy i może różnić się od rzeczywistego stanu w konkretnej aptece.

- Bardzo dobrze dostępny (5/5)
- Dobrze dostępny (4/5)
- Trudno dostępny (2/5)
- Niedostępny (1/5)
- Brak danych

Produkty lecznicze o dobrej i bardzo dobrej dostępności zazwyczaj możesz zamówić na następny dzień w aptece. Przejdź do katalogu aptek, aby znaleźć numer telefonu do apteki w Twojej okolicy. Przed rozmową z farmaceutą przygotuj kod e-recepty oraz Twój numer PESEL lub osoby, na którą wystawiona jest recepta.

## Ulotka dla pacjenta

### 1. Co to jest lek ApoRami i w jakim celu się go stosuje?
ApoRami zawiera lek ramipryl. Należy on do grupy leków nazywanych inhibitorami ACE
(inhibitorami enzymu konwertującego angiotensynę).

Lek ApoRami działa poprzez:
• Zmniejszanie wytwarzania przez organizm substancji mogących podwyższać ciśnienie tętnicze
• Zmniejszanie napięcia i rozszerzanie naczyń krwionośnych
• Ułatwianie sercu pompowania krwi w organizmie

Lek ApoRami może być stosowany do:
• Leczenia wysokiego ciśnienia krwi (nadciśnienia tętniczego)
• Zmniejszenia ryzyka zawału serca lub udaru mózgu
• Zmniejszenia ryzyka lub opóźnienia wystąpienia kłopotów z nerkami (niezależnie od tego czy
pacjent choruje na cukrzycę)
• Leczenia serca, gdy nie pompuje ono wystarczającej ilości krwi potrzebnej organizmowi
(niewydolność serca)
• Leczenia po zawale serca powikłanym niewydolnością serca.

### 2. Informacje ważne przed zastosowaniem leku ApoRami

Kiedy nie stosować leku ApoRami:
• Jeśli u pacjenta stwierdzono uczulenie (nadwrażliwość) na ramipryl, inny lek z grupy
inhibitorów ACE lub którykolwiek z pozostałych składników leku ApoRami
wymienionych w punkcie 6.

Objawami reakcji uczuleniowej (alergicznej) mogą być: wysypka, trudności w połykaniu lub
oddychaniu, obrzęk ust, twarzy, gardła lub języka.
• Jeżeli u pacjenta wystapiła kiedykolwiek ciężka reakcja alergiczna nazywana „obrzękiem
naczynioruchowym”. Do jej objawów należą: świąd, pokrzywka, czerwone plamy na dłoniach,
stopach i gardle, obrzęk gardła i języka, obrzęki w okolicy oczu i ust, trudności w oddychaniu i
połykaniu.
• Jeśli pacjent przyjmował lub obecnie przyjmuje sakubitryl/walsartan, lek stosowany w leczeniu
długotrwałej (przewlekłej) niewydolności serca u osób dorosłych, ponieważ ryzyko obrzęku
naczynioruchowego (szybki obrzęk podskórny w obszarze takim jak gardło) jest zwiększone.
• Jeśli pacjent poddawany jest dializie lub innemu rodzajowi filtracji krwi. W zależności od
rodzaju zastosowanego urządzenia, lek ApoRami może nie być odpowiednim lekiem.
• Jeśli u pacjenta stwierdzono chorobę polegającą na zmniejszonym dopływie krwi do nerki
(zwężenie tętnicy nerkowej).
• W ciąży powyżej trzeciego miesiąca (patrz punkt „Ciąża i karmienie piersią”).
• Jeśli ciśnienie tętnicze jest bardzo niskie lub niestabilne. Ocena powinna należeć do lekarza.
• Jeśli pacjent ma cukrzycę lub zaburzenia czynności nerek i jest leczony lekiem obniżającym
ciśnienie krwi zawierającym aliskiren.
• Jeśli pacjent przyjmuje poniższe leki, może wzrosnąć ryzyko obrzęku naczynioruchowego:
- racekadotryl, lek stosowany w leczeniu biegunki;
- leki stosowane w celu zapobiegania odrzuceniu przeszczepionego narządu i do leczenia
raka (np. temsyrolimus, syrolimus, ewerolimus);
- wildagliptyna, lek stosowany w leczeniu cukrzycy.

Jeżeli zachodzi którakolwiek z powyższych sytuacji, nie należy stosować leku ApoRami. W razie
wątpliwości związanych ze stosowaniem leku należy skontaktować się z lekarzem przed rozpoczęciem
przyjmowania leku ApoRami.

Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem przyjmowania ApoRami należy omówić to z lekarzem lub farmaceutą

• Jeśli pacjent ma chore serce, wątrobę lub nerki.
• Jeśli u pacjenta niedawno nastąpiła utrata znacznej ilości elektrolitów lub płynów, z
następujących powodów: wymioty, biegunka, nadmierne pocenie się, stosowanie diety
zawierającej mało soli, przyjmowanie diuretyków (leków moczopędnych) przez dłuższy czas
lub dializy.
• W przypadku planowanego leczenia odczulającego na jad pszczół lub os (odczulanie)
• Jeśli pacjent ma być poddany znieczuleniu. Środki takie podaje się przed zabiegami
operacyjnymi lub stomatologicznymi. Konieczne może być zaprzestanie leczenia lekiem
ApoRami na dzień przed zabiegiem, w razie wątpliwości należy skontaktować się z
lekarzem.
• Jeśli u pacjenta stwierdzono duże stężenie potasu we krwi (na podstawie badań krwi).
• Jeśli pacjent przyjmuje którykolwiek z poniższych leków, zwiększa ryzyko wystąpienia obrzęku
naczynioruchowego (szybkiego obrzęku podskórnego w obszarze takim, jak gardło):
- Syrolimus, ewerolimus i inne leki należące do klasy inhibitorów mTOR (stosowane w
celu uniknięcia odrzucenia przeszczepionych narządów) lub wildagliptyny lub inhibitory
neprylizyny (NEP) (takie jak racekadontril) lub sakubitryl/walsartan. W przypadku
sakubitrylu/walsartanu patrz punkt 2 „Kiedy nie stosować leku ApoRami”.
• Jeśli u pacjenta stwierdzono kolagenozę, taką jak twardzina lub toczeń rumieniowaty układowy.
• Należy poinformować lekarza, jeśli pacjentka sądzi, że jest w ciąży lub planuje zajść w ciążę.
Leku ApoRami nie zaleca się we wczesnej ciąży. Nie stosować go powyżej 3 miesiąca ciąży,
ponieważ może to spowodować ciężkie uszkodzenia płodu, (patrz punkt „Ciąża i karmienie
piesią”).
• Jeśli pacjent przyjmuje którykolwiek z poniższych leków, stosowanych w leczeniu wysokiego
ciśnienia krwi:

- antagonistę receptora angiotensyny II (ang. angiotensin receptor blockers - ARB), znane
również jako sartany, np.: walsartan, telmisartan, irbesartan, zwłaszcza jeśli pacjent ma
zaburzenia czynności nerek związane z cukrzycą.
- aliskiren.

Lekarz prowadzący może regularnie sprawdzać czynność nerek, ciśnienie krwi oraz stężenie
elektrolitów (np. potasu) we krwi.

Patrz także informacje pod nagłówkiem „Kiedy nie stosować leku ApoRami”.

Dzieci i młodzież
Nie zaleca się stosowania leku ApoRami u dzieci i młodzieży w wieku do 18 lat, ponieważ
bezpieczeństwo i skuteczność stosowania leku ApoRami w tej grupie pacjentów nie zostały ustalone.

Jeżeli zachodzi którakolwiek z powyższych sytuacji (lub nie jest to pewne), przed rozpoczęciem
przyjmowania leku ApoRami należy skontaktować się z lekarzem.

Inne leki i ApoRami
Należy poinformować lekarza lub farmaceutę o wszystkich przyjmowanych ostatnio lekach, również
tych, które wydawane są bez recepty (także lekach ziołowych). Lek ApoRami może wpływać na
działanie innych leków, a inne leki mogą wpływać na działanie leku ApoRami.

Należy poinformować lekarza o przyjmowaniu poniższych leków. Mogą one zmniejszyć skuteczność
działania leku ApoRami:
• Leki stosowane przeciwbólowo i przeciwzapalnie (np. niesteroidowe leki przeciwzapalne
[NLPZ] takie jak ibuprofen lub indometacyna i aspiryna).
• Leki stosowane w leczeniu niskiego ciśnienia tętniczego, wstrząsu, niewydolności serca, astmy
lub alergii, takie jak efedryna, noradrenalina lub adrenalina. Konieczne będzie sprawdzenie
ciśnienia tętniczego przez lekarza.

Należy poinformować lekarza o przyjmowaniu poniższych leków. Mogą one zwiększać ryzyko
działań niepożądanych w przypadku stosowania razem z lekiem ApoRami:
• Sakubitryl/walsartan - stosowany w leczeniu długotrwałej (przewlekłej) niewydolności serca u
dorosłych (patrz punkt 2 „Kiedy nie stosować leku ApoRami”)
• Leki przeciwbólowe i przeciwzapalnie (np. niesteroidowe leki przeciwzapalne [NLPZ], takie
jak ibuprofen lub indometacyna i aspiryna)
• Leki stosowane w leczeniu nowotworów (chemioterapia)
• Leki zapobiegające odrzuceniu narządów po przeszczepie, takie jak cyklosporyna
• Diuretyki (leki moczopędne), takie jak furosemid
• Suplementy potasu (w tym substytuty soli), leki moczopędne oszczędzające potas i inne leki
zwiększające stężenie potasu we krwi (np. trimetoprym i ko-trimoksazol w zakażeniach
spowodowanych przez bakterie; cyklosporyna, lek immunosupresyjny stosowany w celu
zapobiegania odrzuceniu przeszczepionego narządu; i heparyna, lek stosowany do rozrzedzania
krwi, aby zapobiec tworzeniu się skrzepów)
• Steroidowe leki przeciwzapalne, takie jak prednizolon
• Allopurynol (stosowany do obniżenia stężenia kwasu moczowego we krwi)
• Prokainamid (stosowany w zaburzeniach rytmu serca).
• Temsirolimus (w leczeniu nowotworów).
• Leki najczęściej stosowane w celu uniknięcia odrzucenia przeszczepionych narządów
(syrolimus, ewerolimus i inne leki należące do klasy inhibitorów mTOR). Patrz punkt
„Ostrzeżenia i środki ostrożności”.
• Wildagliptyna (w leczeniu cukrzycy typu 2).
• Racekadotryl (stosowany przeciw biegunce).

• Jeśli pacjent przyjmuje antagonistę receptora angiotensyny II (ARB) lub aliskiren (patrz także
informacje pod nagłówkiem „Kiedy nie stosować leku ApoRami” oraz „Ostrzeżenia i
środki ostrożności”).

Należy poinformować lekarza o przyjmowaniu poniższych leków. Ich działanie może być zmienione
podczas stosowania leku ApoRami:
• Leki przeciwcukrzycowe, takie jak doustne leki zmniejszające stężenie glukozy i insulina.
ApoRami może zmniejszać stężenie glukozy we krwi. W czasie stosowania leku ApoRami
należy regularnie kontrolować stężenie glukozy we krwi.
• Lit (stosowany w chorobach psychicznych). Lek ApoRami może zwiększać stężenie litu we
krwi. Należy ściśle kontrolować stężenie litu we krwi.

Jeżeli zachodzi którakolwiek z powyższych sytuacji (lub istnieją co do tego wątpliwości), przed
rozpoczęciem przyjmowania leku ApoRami należy skontaktować się z lekarzem.

ApoRami z jedzeniem i piciem lub alkoholem
• Spożywanie alkoholu w czasie przyjmowania leku ApoRami może wywoływać zawroty głowy i
uczucie oszołomienia. W razie wątpliwości dotyczących ilości alkoholu dozwolonych podczas
przyjmowania leku ApoRami, należy omówić to z lekarzem, ponieważ alkohol może
wzmacniać działanie leków obniżających ciśnienie.
• Lek ApoRami może być przyjmowany podczas posiłków lub niezależnie od nich.

Ciąża i karmienie piersią
Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza, że może być w ciąży lub gdy planuje mieć
dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.

Ciąża
Należy poinformować lekarza, jeśli pacjentka myśli, że jest w ciąży (lub ją planuje). ApoRami nie jest
zalecany w pierwszych 12. tygodniach ciąży i nie może być przyjmowany po 13. tygodniu ciąży,
ponieważ stosowany podczas ciąży może wyrządzić znaczną szkodę dziecku. Jeśli kobieta
przyjmująca lek ApoRami zajdzie w ciążę, powinna natychmiast powiedzieć o tym lekarzowi. Przed
zajściem w ciążę zaleca się zmianę leku na inny, odpowiedni do stosowania podczas ciąży.

Karmienie piersią
Nie należy stosować leku ApoRami w okresie karmienia piersią.
Przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku należy zasięgnąć porady lekarza lub farmaceuty.

Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
Podczas stosowania leku ApoRami mogą występować zawroty głowy. Ryzyko wystąpienia zawrotów
głowy jest wyższe na początku przyjmowania leku ApoRami oraz po zwiększeniu dawki. Jeżeli
występują zawroty głowy, nie należy prowadzić pojazdów mechanicznych ani używać narzędzi i
obsługiwać maszyn.

Lek ApoRami zawiera laktozę jednowodną. Jeśli pacjent został poinformowany przez lekarza, że
ma nietolerancję pewnych cukrów, należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem tego
leku.

Ten lek zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na każdą tabletkę, to znaczy że zasadniczo „nie
zawiera sodu”.

### 3. Jak stosować lek ApoRami?
Ten lek należy zawsze stosować zgodnie z zaleceniami lekarza. W razie wątpliwości należy zwrócić
się do lekarza lub farmaceuty.

Dawkowanie

Leczenie nadciśnienia tętniczego
• Dawka początkowa wynosi zwykle 1,25 mg lub 2,5 mg raz na dobę.
• Dawkę należy stopniowo zwiększać, aż do uzyskania pożądanych wartości ciśnienia tętniczego.
• Dawka maksymalna wynosi 10 mg raz na dobę.
• W przypadku stosowania diuretyków (leków moczopędnych), lekarz może odstawić bądź
zmniejszyć dawkę stosowanego diuretyku przed rozpoczęciem przyjmowania leku ApoRami.

Zapobieganie wystąpieniu zawału serca lub udaru mózgu
• Dawka początkowa wynosi zwykle 2,5 mg raz na dobę.
• Lekarz może zadecydować o zwiększeniu dawki.
• Zwykle stosowana jest dawka 10 mg raz na dobę.

Zmniejszanie bądź opóźnianie pogorszenia czynności nerek
• Dawka początkowa wynosi zwykle 1,25 mg lub 2,5 mg raz na dobę.
• Lekarz może zmodyfikować dawkowanie leku.
• Zwykle stosowana jest dawka 5 mg lub 10 mg raz na dobę.

Leczenie niewydolności serca
• Dawka początkowa wynosi zwykle 1,25 mg raz na dobę.
• Lekarz może zmodyfikować dawkowanie leku.
• Dawka maksymalna wynosi 10 mg na dobę. Zaleca się podawanie leku w dwóch dawkach
podzielonych.

Leczenie po zawale serca
• Dawka początkowa wynosi zwykle od 1,25 mg do 2,5 mg raz na dobę.
• Lekarz może zmodyfikować dawkowanie leku.
• Zwykle stosowana jest dawka 10 mg na dobę. Zaleca się podawanie leku w dwóch dawkach
podzielonych.

Pacjenci w podeszłym wieku
Dawka początkowa powinna być mniejsza, a zwiększanie dawki powinno następować wolniej.

Przyjmowanie leku
• Lek należy przyjmować doustnie, codziennie o tej samej porze.
• Tabletki należy przyjmować w całości, popijając płynem.
• Tabletek nie należy rozkruszać ani żuć.

Zastosowanie większej niż zalecana dawki leku ApoRami
Należy skontaktować się z lekarzem lub natychmiast udać się do najbliższego szpitalnego odziału
ratunkowego. Nie prowadzić samemu pojazdu. Należy poprosić kogoś o zawiezienie do szpitala lub
wezwać karetkę. Należy zabrać ze sobą opakowanie po leku, aby lekarz wiedział, jaki lek został
przyjęty.

Pominięcie dawki leku ApoRami
• W razie pominięcia dawki należy przyjąć kolejną dawkę o zwykłej porze.
• Nie należy przyjmować podwójnej dawki leku w celu uzupełnienia pominiętej dawki.

W razie wątpliwości związanych ze stosowaniem leku należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty.

### 4. Możliwe działania niepożądane

Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

W razie zauważenia któregokolwiek z następujących ciężkich działań niepożądanych, należy
przerwać leczenie lekiem ApoRami i natychmiast skontaktować się z lekarzem – może być
konieczna natychmiastowa pomoc medyczna:
• Obrzęk twarzy, ust lub gardła utrudniający połykanie lub oddychanie oraz świąd i wysypka.
Mogą one stanowić objaw ciężkiej reakcji nadwrażliwości na lek ApoRami.
• Ciężkie odczyny skórne, w tym wysypki, owrzodzenia jamy ustnej, pogorszenie wcześniej
istniejących chorób skóry, zaczerwienienie, pęcherze bądź złuszczanie się skóry (takie jak
zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka lub rumień wielopostaciowy).

W razie wystąpienia poniższych zmian należy niezwłocznie poinformować lekarza:
• Przyspieszona czynność serca, nierówne lub silniejsze bicie serca (kołatania), ból w klatce
piersiowej, ucisk w klatce piersiowej lub cięższe działania niepożądane, takie jak zawał serca
lub udar mózgu.
• Duszność lub kaszel. Mogą to być objawy płucnych działań niepożądanych.
• Łatwe powstawanie siniaków, dłuższy niż zwykle czas krwawienia, jakiekolwiek objawy
krwawienia (np. krwawienie z dziąseł), purpurowe plamki na skórze lub częstsze zakażenia, ból
gardła i gorączka, zmęczenie, osłabienie, zawroty głowy lub bladość skóry. Mogą one
wskazywać na choroby krwi lub szpiku kostnego.
• Silny ból brzucha, który może promieniować do pleców. Może on być objawem zapalenia
trzustki.
• Gorączka, dreszcze, osłabienie, utrata apetytu, ból brzucha, nudności, zażółcenie skóry lub
białkówek oczu (żółtaczka). Mogą być objawem chorób wątroby takich jak zapalenie lub
uszkodzenie wątroby.

Inne działania niepożądane
Należy poinformować lekarza, jeśli któryś z poniższych objawów znacznie się nasili lub utrzymuje się
dłużej niż kilka dni.

Częste: wystepują u mniej niż 1 na 10 pacjentów
• Ból głowy lub uczucie zmęczenia.
• Zawroty głowy. Ryzyko jest większe na początku stosowania leku ApoRami oraz po
zwiększeniu dawki.
• Zasłabnięcia, hipotonia (nieprawidłowo niskie ciśnienie tętnicze), zwłaszcza jeśli występuje u
pacjenta stojącego lub po szybkiej zmianie pozycji z leżącej na siedzącą lub stojącą.
• Suchy, męczący kaszel, zapalenie zatok lub oskrzeli, duszność.
• Bóle brzucha, biegunka, niestrawność, nudności lub wymioty.
• Wysypki skórne w tym uniesione nad powierzchnię skóry.
• Ból w klatce piersiowej.
• Kurcze lub bóle mięśni.
• Wyższe niż zwykle stężenia potasu we krwi w badaniach laboratoryjnych.

Niezbyt częste: wystepują u mniej niż 1 na 100 pacjentów
• Zaburzenia równowagi (zawroty głowy).
• Świąd skóry i zaburzenia czucia takie jak drętwienie, mrowienie, kłucie, pieczenie lub uczucie
pełzania po skórze (parestezje).
• Utrata lub zaburzenia czucia smaku.
• Zaburzenia snu.
• Depresja, lęk, nerwowość lub niepokój.

• Uczucie zatkania nosa, trudności w oddychaniu lub pogorszenie astmy.
• Obrzęk jelit nazywany „obrzękiem naczynioruchowym jelit”, którego objawami są bóle
brzucha, wymioty i biegunka.
• Zgaga, zaparcia lub suchość w ustach.
• Większe niż zwykle wydalanie moczu w ciągu dnia.
• Nasilone poty.
• Utrata bądź zmniejszenie apetytu (jadłowstręt).
• Przyspieszone bądź nieregularne bicie serca. Obrzęki rąk i nóg. Mogą być objawem
zatrzymywania większych niż zwykle ilości wody.
• Uderzenia gorąca.
• Niewyraźne widzenie.
• Bóle stawów.
• Gorączka.
• Impotencja, zmniejszenie popędu płciowego u mężczyzn i kobiet.
• Zwiększona liczba pewnych białych krwinek we krwi (eozynofilia).
• Wyniki badań krwi wskazujące na zmiany czynności wątroby, trzustki lub nerek.

Rzadkie: wystepują u mniej niż 1 na 1 000 pacjentów
• Drżenie lub dezorientacja.
• Zaczerwienienie i obrzęk języka.
• Płatowe złuszczanie się skóry, swędząca grudkowa wysypka.
• Choroby paznokci (np. zmniejszenie przylegania lub oddzielenie paznokcia od jego łożyska).
• Wysypka lub siniaki na skórze.
• Plamy na skórze i ziębnięcie kończyn.
• Zaczerwienienie, świąd, obrzęk i łzawienie oczu.
• Zaburzenia słuchu i dzwonienie w uszach.
• Osłabienie.
• W badaniach krwi: zmniejszenie liczby krwinek czerwonych, krwinek białych, płytek krwi lub
stężenia hemoglobiny.

Bardzo rzadkie: wystepują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
• Nadwrażliwość na światło słoneczne.

Inne zgłaszane działania niepożądane:
Należy poinformować lekarza, jeśli któryś z poniższych objawów znacznie się nasili lub utrzymuje się
dłużej niż kilka dni.
• Trudności w koncentracji.
• Obrzęk ust.
• Stwierdzenie zbyt małej liczby krwinek w badaniach krwi.
• Stwierdzenie niższego niż zwykle stężenia sodu w badaniach krwi.
• Skoncentrowany mocz (ciemny kolor), uczucie bycia chorym lub faktyczna choroba, skurcze
mięśni, splątanie i drgawki, które mogą być spowodowane niewłaściwym wydzielaniem ADH
(hormonu antydiuretycznego). Jeśli pacjent ma takie objawy, powinien skontaktować się z
lekarzem tak szybko, jak to możliwe.
• Zmiana koloru palców po wychłodzeniu oraz uczucie mrowienia lub ból pod wpływem ciepła
(objaw Raynauda).
• Powiększenie piersi u mężczyzn.
• Spowolnione lub upośledzone reakcje.
• Uczucie pieczenia.
• Zaburzenia węchu.
• Wypadanie włosów.

Zgłaszanie działań niepożądanych

Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi, farmaceucie lub pielęgniarce. Działania niepożądane
można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów
Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49
21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.

### 5. Jak przechowywać lek ApoRami?
Lek przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.

Przechowywać w temperaturze poniżej 25°C
Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed wilgocią.
Przechowywać butelkę z HDPE szczelnie zamkniętą w celu ochrony przed wilgocią.

Nie stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na pudełku, blistrze i etykiecie po
EXP. Termin ważności oznacza ostatni dzień podanego miesiąca.

Leków nie należy wyrzucać do kanalizacji ani domowych pojemników na odpadki. Należy zapytać
farmaceutę, co zrobić z lekami, których się już nie potrzebuje. Takie postępowanie pomoże chronić
środowisko.

### 6. Zawartość opakowania i inne informacje

Co zawiera lek ApoRami

Substancją czynną jest ramipryl. Jedna tabletka zawiera 1,25 mg, 2,5 mg, 5 mg lub 10 mg ramiprylu.

Pozostałe składniki to: skrobia żelowana, kukurydziana, laktoza jednowodna, sodu wodorowęglan,
kroskarmeloza sodowa, żelaza tlenek żółty (E172) (wyłącznie dawka 2,5 mg), żelaza tlenek czerwony
(E172) (wyłącznie dawka 5 mg), sodu stearylofumaran.

Jak wygląda lek ApoRami i co zawiera opakowanie

Tabletka.

1,25 mg:
Biała lub prawie biała, płaska, o skośnych krawędziach, zaokrąglona [o średnicy 5,0 mm],
niepowlekana tabletka z wytłoczonym napisem "H" i "17" na jednej stronie i gładka po drugiej stronie.

2,5 mg:
Jasnożółta do żółtej o skośnych krawędziach, zaokrąglona [o średnicy 5,0 mm], niepowlekana tabletka
z wytłoczonym napisem "H" i "18" na jednej stronie i gładka po drugiej stronie. Tabletkę można
podzielić na równe dawki.

5 mg:
Jasnoróżowa, nakrapiana, płaska o skośnych krawędziach, zaokrąglona [o średnicy 6,0 mm],
niepowlekana tabletka z wytłoczonym napisem "H" i "19", przedzielona linią podziału na jednej
stronie i gładka po drugiej stronie. Tabletkę można podzielić na równe dawki.

10 mg:
Biała lub prawie biała, płaska, o skośnych krawędziach, zaokrąglona [o średnicy 8.0 mm],
niepowlekana tabletka z wytłoczonym napisem "H" i "20", przedzielona linią podziału na jednej
stronie i gładka po drugiej stronie. Tabletkę można podzielić na równe dawki.

ApoRami tabletki jest dostępny w:
Blistrach z folii PVC/Aluminium.
Butelce z HDPE zawierającej zwitek waty, z zakrętką z PP z uszczelnieniem, w tekturowym pudełku.

Opakowania:
Blister: 14, 28, 30, 56 i 98 tabletek
Butelka z HDPE: 250 tabletek

Nie wszystkie rodzaje opakowań muszą znajdować się w obrocie.

Podmiot odpowiedzialny
Aurovitas Pharma Polska Sp. z o.o.
ul. Sokratesa 13D lok. 27
01-909 Warszawa

Wytwórca/Importer
APL Swift Services (Malta) Limited
HF26, Hal Far Industrial Estate, Hal Far
Birzebbugia, BBG 3000
Malta

Generis Farmacêutica, S.A.
Rua João de Deus 19, Venda Nova
2700-487 Amadora
Portugalia

Niniejszy produkt leczniczy jest zarejestrowany w Państwach Członkowskich EEA pod
następującymi nazwami:
Belgia Ramipril AB 2,5 mg / 5 mg/10 mg, tabletten
Czechy Rampiril Aurovitas 2,5 mg / 5 mg / 10 mg tablety
Holandia Ramipril Aurobindo 1,25 mg / 2,5 mg, tabletten
Polska ApoRami
Portugalia Ramipril Aurovitas
Hiszpania RAMIPRIL AUROVITAS 5 mg / 10 mg comprimidos EFG

Data ostatniej aktualizacji ulotki: 04/2022

## Charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

### 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO

ApoRami, 1,25 mg, tabletki
ApoRami, 2,5 mg, tabletki
ApoRami, 5 mg, tabletki
ApoRami, 10 mg, tabletki

### 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

Jedna tabletka zawiera 1,25 mg ramiprylu.
Jedna tabletka zawiera 2,5 mg ramiprylu.
Jedna tabletka zawiera 5 mg ramiprylu.
Jedna tabletka zawiera 10 mg ramiprylu.

Substancje pomocnicze o znanym działaniu:
Jedna tabletka zawiera 12,1 mg laktozy jednowodnej.
Jedna tabletka zawiera 10,8 mg laktozy jednowodnej.
Jedna tabletka zawiera 21,7 mg laktozy jednowodnej.
Jedna tabletka zawiera 43,4 mg laktozy jednowodnej.

Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1.

### 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA

Tabletka

1,25 mg:
Biała lub prawie biała, płaska o skośnych krawędziach, zaokrąglona [o średnicy 5,0 mm],
niepowlekana tabletka z wytłoczonym napisem "H" i "17" na jednej stronie i gładka po drugiej stronie.

2,5 mg:
Jasnożółta, o skośnych krawędziach, zaokrąglona [o średnicy 5,0 mm], niepowlekana tabletka z
wytłoczonym napisem "H" i "18" na jednej stronie i gładka po drugiej stronie. Tabletkę można
podzielić na równe dawki.

5 mg:
Jasnoróżowa, nakrapiana, płaska, o skośnych krawędziach, zaokrąglona [o średnicy 6,0 mm],
niepowlekana tabletka z wytłoczonym napisem "H" i "19" oddzielone linią podziału na jednej stronie i
gładka po drugiej stronie. Tabletkę można podzielić na równe dawki.

10 mg:
Biała lub prawie biała, płaska, o skośnych krawędziach, zaokrąglona [o średnicy 8,0 mm],
niepowlekana tabletka z wytłoczonym napisem "H" i "20" oddzielone linią podziału na jednej stronie i
gładka po drugiej stronie. Tabletkę można podzielić na równe dawki.

### 4. SZCZEGÓŁOWE DANE KLINICZNE

#### 4.1 Wskazania do stosowania

- Leczenie nadciśnienia tętniczego.

- Zapobieganie chorobom układu sercowo-naczyniowego: zmniejszenie chorobowości i
umieralności z przyczyn sercowo-naczyniowych u pacjentów z:
• jawną chorobą układu sercowo-naczyniowego o etiologii miażdżycowej (choroba
niedokrwienna serca lub udar bądź choroba naczyń obwodowych w wywiadzie) lub
• cukrzycą i przynajmniej jednym sercowo-naczyniowym czynnikiem ryzyka (patrz punkt
5.1).

- Leczenie chorób nerek:
• Początkowy okres cukrzycowej nefropatii kłębuszkowej rozpoznany na podstawie
mikroalbuminurii.
• Jawna nefropatia cukrzycowa rozpoznana na podstawie białkomoczu u pacjentów z
przynajmniej jednym czynnikiem ryzyka sercowo-naczyniowego (patrz punkt 5.1).
• Jawna nefropatia kłębuszkowa o etiologii innej niż cukrzycowa rozpoznana na podstawie
białkomoczu ≥ 3 g/dobę (patrz punkt 5.1).
- Leczenie objawowej niewydolności serca.
- Prewencja wtórna u pacjentów po ostrym zawale serca: zmniejszenie umieralności w ostrej
fazie zawału u pacjentów z objawami klinicznymi niewydolności serca – należy rozpocząć
leczenie produktem w okresie > 48 godzin od wystąpienia ostrego zawału serca.

#### 4.2 Dawkowanie i sposób podawania

Dawkowanie

Zaleca się przyjmowanie produktu ApoRami codziennie o tej samej porze dnia.
Produkt ApoRami może być przyjmowany przed, w trakcie lub po posiłku, gdyż przyjmowanie
pokarmów nie wpływa na jego biodostępność (patrz punkt 5.2).
Produkt ApoRami powinien być przyjmowany z płynami; nie można go kruszyć ani żuć.

ApoRami, 2,5 mg, Tabletki
Ta moc tabletki nie jest odpowiednia dla dawek mniejszych niż 1,25 mg

ApoRami, 5 mg, Tabletki
Ta moc tabletki nie umożliwia dawkowania poniżej 2,5 mg

ApoRami, 10 mg, Tabletki
Ta moc tabletki nie umożliwia dawkowania poniżej 5 mg

Dorośli

Pacjenci leczeni lekami moczopędnymi
Po rozpoczęciu stosowania leku ApoRami może wystąpić niedociśnienie tętnicze; możliwość
wystąpienia takiego stanu jest większa u pacjentów, którym jednocześnie podaje się leki moczopędne.
Należy zachować ostrożność, ponieważ w tej grupie pacjentów może występować odwodnienie i (lub)
hiponatremia.

Jeśli jest to możliwe, leki moczopędne powinny być odstawione 2 do 3 dni przed rozpoczęciem
leczenia produktem ApoRami (patrz punkt 4.4).

U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, u których stosowane są diuretyki, leczenie produktem
ApoRami powinno być rozpoczynane od dawki 1,25 mg. Należy kontrolować czynność nerek i
stężenie potasu w surowicy. Dalsze dawkowanie produktu ApoRami powinno być ustalane w
zależności od docelowych wartości ciśnienia tętniczego.

Nadciśnienie tętnicze

Dawkę należy określić w sposób indywidualny zgodnie z charakterystyką pacjenta (patrz punkt 4.4) i
kontroli ciśnienia tętniczego.
Produkt ApoRami może być stosowany w monoterapii lub razem z lekami hipotensyjnymi z innych
grup (patrz punkty 4.3, 4.4, 4.5 i 5.1).

Dawka początkowa
Zaleca się dawkę początkową 2,5 mg na dobę. Zwiększanie dawki leku ApoRami powinno
następować stopniowo.
W grupie pacjentów z silną aktywacją układu renina–angiotensyna–aldosteron może dojść do
nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego po podaniu dawki początkowej. W tej grupie pacjentów
zalecane jest rozpoczynanie od dawki 1,25 mg zaś rozpoczęcie leczenia powinno nastąpić pod
nadzorem lekarskim (patrz punkt 4.4).

Modyfikacja dawkowania i dawka podtrzymująca:
Dawkę można podwajać w odstępie od dwóch do czterech tygodni w celu osiągnięcia docelowych
wartości ciśnienia tętniczego; maksymalna dawka produktu ApoRami wynosi
10 mg na dobę. Lek jest zwykle dawkowany raz na dobę.

Zapobieganie chorobom układu sercowo-naczyniowego
Dawka początkowa
Zalecana dawka początkowa produktu ApoRami wynosi 2,5 mg raz na dobę.

Modyfikacja dawkowania i dawka podtrzymująca
Dawka powinna być stopniowo zwiększana w zależności od tolerancji leku przez pacjenta. Zalecane
jest podwojenie dawki po jednym do dwóch tygodni leczenia, a po kolejnych dwóch do trzech tygodni
zwiększenie do docelowej dawki podtrzymującej wynoszącej 10 mg produktu ApoRami raz na dobę.

Patrz także wyżej – dawkowanie u pacjentów leczonych lekami moczopędnymi.

Leczenie chorób nerek

Pacjenci z cukrzycą i mikroalbuminurią:

Dawka początkowa
Zalecana dawka początkowa produktu Ramipril wynosi 1,25 mg raz na dobę.

Modyfikacja dawkowania i dawka podtrzymująca
Dawka powinna być stopniowo zwiększana w zależności od tolerancji leku przez pacjenta. Zalecane
jest podwojenie dawki do 2,5 mg raz na dobę po dwóch tygodniach leczenia, a następnie do 5 mg po
kolejnych dwóch tygodniach.

Pacjenci z cukrzycą i co najmniej jednym czynnikiem ryzyka sercowo-naczyniowego

Dawka początkowa
Zalecana dawka początkowa produktu ApoRami wynosi 2,5 mg raz na dobę.

Modyfikacja dawkowania i dawka podtrzymująca
Dawka powinna być stopniowo zwiększana w zależności od tolerancji leku przez pacjenta. Zalecane
jest podwojenie dawki do 5 mg raz na dobę po jednym do dwóch tygodni leczenia, a następnie do 10
mg po kolejnych dwóch lub trzech tygodniach. Dawka docelowa wynosi 10 mg.

Pacjenci z nefropatią o etiologii innej niż cukrzycowa i makroproteinurią ≥ 3 g/dobę.

Dawka początkowa
Zalecana dawka początkowa produktu ApoRami wynosi 1,25 mg raz na dobę.

Modyfikacja dawkowania i dawka podtrzymująca
Dawka powinna być stopniowo zwiększana w zależności od tolerancji leku przez pacjenta. Zalecane
jest podwojenie dawki do 2,5 mg raz na dobę po dwóch tygodniach leczenia, a następnie do 5 mg po
kolejnych dwóch tygodniach.

Objawowa niewydolność serca

Dawka początkowa
U pacjentów w stabilnym stanie, leczonych diuretykami, zalecana dawka początkowa produktu
ApoRami wynosi 1,25 mg raz na dobę.

Modyfikacja dawkowania i dawka podtrzymująca
Dawkę leku należy zwiększać, podwajając ją, co jeden do dwóch tygodni do maksymalnej dawki
dobowej 10 mg. Zaleca się podawanie produktu w dwóch dawkach podzielonych.

Prewencja wtórna po ostrym zawale mięśnia sercowego z niewydolnością serca

Dawka początkowa
Dawkę początkową należy podać po 48 godzinach od zawału mięśnia sercowego pacjentom
w stabilnym stanie klinicznym i hemodynamicznym; wynosi ona 2,5 mg dwa razy na dobę przez trzy
dni. Jeśli początkowa dawka 2,5 mg jest źle tolerowana, należy podawać 1,25 mg dwa razy na dobę
przez dwa dni a następnie zwiększyć dawkę do 2,5 mg, a następnie 5 mg dwa razy na dobę. Jeżeli nie
można zwiększyć dawki do 2,5 mg dwa razy na dobę, należy zaprzestać leczenia.

Patrz także wyżej – dawkowanie u pacjentów leczonych lekami moczopędnymi.

Modyfikacja dawkowania i dawka podtrzymująca
Dawka dobowa powinna być stopniowo podwajana w odstępach od jednego do trzech dni, aż do
osiągnięcia dawki docelowej 5 mg dwa razy na dobę.
W miarę możliwości dawka podtrzymująca powinna być podawana w dwóch dawkach podzielonych.
Jeżeli nie można zwiększyć dawki do 2,5 mg dwa razy na dobę, należy zaprzestać leczenia. Nadal
brakuje wystarczających danych dotyczących leczenia pacjentów z ciężką (NYHA IV)
niewydolnością serca bezpośrednio po zawale serca. W przypadku podjęcia decyzji dotyczącej
leczenia pacjentów z tej grupy, zalecane jest rozpoczynanie od dawki 1,25 mg raz na dobę. Wskazane
jest zachowanie szczególnej ostrożności podczas zwiększania dawek.

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Dobowa dawka u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek powinna być ustalana na podstawie
klirensu kreatyniny (patrz punkt 5.2):
- jeżeli klirens kreatyniny wynosi ≥ 60 ml/min, nie trzeba zmieniać dawki początkowej (2,5
mg/dobę); maksymalna dawka dobowa wynosi 10 mg;
- jeżeli klirens kreatyniny wynosi 30–60 ml/min, nie trzeba zmieniać dawki początkowej (2,5
mg/dobę); maksymalna dawka dobowa wynosi 5 mg;
- jeżeli klirens kreatyniny wynosi 10–30 ml/min, dawka początkowa wynosi 1,25 mg/dobę, a
maksymalna dawka dobowa wynosi 5 mg;
- u hemodializowanych pacjentów z nadciśnieniem tętniczym: ramipril jest dializowany w
niewielkim stopniu; dawka początkowa wynosi 1,25 mg/dobę, a maksymalna dawka
dobowa wynosi 5 mg; lek powinien być podawany kilka godzin po zakończeniu hemodializy.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby (patrz punkt 5.2)

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby leczenie za pomocą produktu ApoRami należy
rozpoczynać tylko pod ścisłą kontrolą lekarską, a maksymalna dawka dobowa wynosi 2,5 mg.

Pacjenci w podeszłym wieku
Dawka początkowa leku powinna być niższa, zaś zwiększanie jej powinno być wolniejsze ze względu
na podwyższone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, zwłaszcza w grupie pacjentów w bardzo
podeszłym wieku i osłabionych. Należy rozważyć zastosowanie zredukowanej dawki początkowej
wynoszącej 1,25 mg.

Dzieci i młodzież
Nie określono dotychczas bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności ramiprylu u dzieci.
Aktualne dane przedstawiono w punktach 4.8, 5.1, 5.2 i 5.3, ale brak zaleceń dotyczących
dawkowania.

Sposób podawania

Podanie doustne.

#### 4.3 Przeciwwskazania

• Nadwrażliwość na ramipryl lub którąkolwiek z substancji pomocniczych bądź inny inhibitor
ACE (enzymu konwertującego angiotensynę) (patrz punkt 6.1).
• Obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie (dziedziczny, idiopatyczny lub wywołany uprzednim
stosowaniem inhibitorów ACE bądź antagonistów receptora angiotensyny II- AIIRA).
• Jednoczesne stosowanie z sakubitrylem / walsartanem. Nie należy rozpoczynać leczenia
ramiprylem przed upływem 36 godzin po podaniu ostatniej dawki sakubitrylu / walsartanu
(patrz punkty 4.4 i 4.5).
• Pozaustrojowe procedury lecznicze prowadzące do kontaktu krwi z powierzchniami o
ujemnym ładunku elektrycznym (patrz punkt 4.5).
• Istotne obustronne zwężenie tętnic nerkowych lub zwężenie tętnicy nerkowej jedynej czynnej
nerki.
• Drugi i trzeci trymestr ciąży (patrz części 4.4 i 4.6).
• Nie należy stosować ramiprylu u pacjentów z hipotonią i niestabilnych hemodynamicznie.
• Jednoczesne stosowanie produktu leczniczego ApoRami z produktami zawierającymi aliskiren
jest przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniem czynności nerek
(współczynnik filtracji kłębuszkowej, GFR < 60 ml/min/1,73 m2) (patrz punkty 4.5 i 5.1).

#### 4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Szczególne grupy pacjentów
Ciąża: Nie należy rozpoczynać leczenia lekami z grupy inhibitorów ACE, takimi jak ramipryl, oraz
grupy antagonistów receptorów angiotensyny II (angiotensin II receptor antagonists, AIIRA) w czasie
ciąży. Jeżeli kontynuacja leczenia inhibitorami ACE i (lub) AIIRA nie jest uznawana za niezbędną, u
pacjentek planujących zajście w ciążę zalecana jest zmiana sposobu leczenia hipotensyjnego na taki,
którego bezpieczeństwo stosowania w czasie ciąży zostało potwierdzone. W razie stwierdzenia ciąży,
stosowanie inhibitorów ACE i (lub) AIIRA powinno natychmiast zostać przerwane, a w razie potrzeby
należy rozpocząć leczenie alternatywne (patrz części 4.3 i 4.6).

• Pacjenci ze szczególnym ryzykiem hipotonii
- Pacjenci ze wzmożoną aktywacją układu renina–angiotensyna–aldosteron
U pacjentów ze wzmożoną aktywacją układu renina–angiotensyna–aldosteron jest zwiększone ryzyko
znacznego obniżenia ciśnienia tętniczego i upośledzenia czynności nerek w przebiegu zahamowania
ACE, zwłaszcza jeśli inhibitor ACE lub stosowany jednoczcześnie diuretyk jest podawany po raz
pierwszy, a także po pierwszym zwiększeniu dawki.

Należy podejrzewać istotną aktywację układu renina–angiotensyna–aldosteron w przypadku:
- pacjentów z ciężkim nadciśnieniem tętniczym
- pacjentów z niewyrównaną zastoinową niewydolnością serca
- pacjentów z hemodynamicznie istotnym zaburzeniem napływu bądź odpływu z lewej komory
(np. zwężenie zastawki aortalnej lub mitralnej)
- pacjentów z jednostronnym zwężeniem tętnicy nerkowej z drugą czynną nerką
- pacjentów, u których występuje lub może wystąpić odwodnienie lub niedobór sodu (w tym
pacjentów leczonych diuretykami)
- pacjentów z marskością wątroby i (lub) wodobrzuszem
- pacjentów poddawanych dużym zabiegom operacyjnym lub znieczulanych środkami
mogącymi wywoływać hipotonię.
W powyższych sytuacjach niezbędny jest nadzór medyczny obejmujący monitorowanie ciśnienia
tętniczego. Na ogół przed rozpoczęciem leczenia zaleca się wyrównanie odwodnienia, hipowolemii
lub niedoborów sodu (u pacjentów z niewydolnością serca należy starannie rozważyć podjęcie
powyższych działań, uwzględniając ryzyko przeciążenia objętościowego).

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) (ang. renin-angiotensinaldosterone-system, RAAS)
Istnieją dowody, iż jednoczesne stosowanie inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE)
(ang. angiotensin converting enzyme Inhibitors, ACEi), antagonistów receptora angiotensyny II (ang.
angiotensin receptor blockers, ARB) lub aliskirenu zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz
zaburzenia czynności nerek (w tym ostrej niewydolności nerek). W związku z tym nie zaleca się
podwójnego blokowania układu RAA poprzez jednoczesne zastosowanie inhibitorów ACE,
antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu (patrz punkty 4.5 i 5.1).
Jeśli zastosowanie podwójnej blokady układu RAA jest absolutnie konieczne, powinno być
prowadzone wyłącznie pod nadzorem specjalisty, a parametry życiowe pacjenta, takie jak: czynność
nerek, stężenie elektrolitów oraz ciśnienie krwi powinny być ściśle monitorowane.
U pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy stosować jednocześnie inhibitorów ACE oraz
antagonistów receptora angiotensyny II.

- Przemijająca bądź stała niewydolność serca po zawale mięśnia sercowego
- Pacjenci z podwyższonym ryzykiem niedokrwienia mięśnia sercowego bądź mózgu w
przypadku ostrej hipotonii
Początkowa faza leczenia wymaga specjalnego nadzoru medycznego.

• Pacjenci w podeszłym wieku
Patrz punkt 4.2.

Zabiegi operacyjne
W miarę możliwości wskazane jest odstawienie inhibitorów konwertazy angiotensyny, takich jak
ramipryl, na dzień przed zabiegiem operacyjnym.

Monitorowanie czynności nerek
Czynność nerek powinna być oceniana przed i w trakcie leczenia, a dawkowanie powinno być
dostosowywane zwłaszcza w początkowych tygodniach leczenia. Szczególnie ścisłej kontroli
wymagają pacjenci z zaburzeniami czynności nerek (patrz punkt 4.2). Istnieje ryzyko zaburzenia
czynności nerek, zwłaszcza u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca lub po przeszczepie nerki.

Nadwrażliwość/Obrzęk naczynioruchowy
U pacjentów, którym podawano inhibitory ACE, w tym ramipryl, stwierdzano obrzęk
naczynioruchowy (patrz punkt 4.8).

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z sakubitrylem / walsartanem jest przeciwwskazane ze
względu na zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego. Leczenie sakubitrylem / walsartanem nie

może być rozpoczęte wcześniej niż 36 godzin po ostatniej dawce ramiprilu. Leczenia ramiprilem nie
należy rozpoczynać wcześniej niż 36 godzin po podaniu ostatniej dawki sakubitrylu / walsartanu
(patrz punkty 4.3 i 4.5).

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z racekadotrylem, inhibitorami mTOR (np. syrolimusem,
ewerolimusem, temsyrolimusem) i wildagliptyną może prowadzić do zwiększonego ryzyka obrzęku
naczynioruchowego (np. obrzęku dróg oddechowych lub języka, z zaburzeniami oddychania lub bez)
(patrz punkt 4.5). Należy zachować ostrożność podczas rozpoczynania leczenia racekadotrylem,
inhibitorami mTOR (np. syrolimusem, ewerolimusem, temsyrolimusem) i wildagliptyną u pacjenta
przyjmującego już inhibitor ACE.

W przypadku wystąpienia obrzęku naczynioruchowego należy zaprzestać leczenia produktem
ApoRami.
Należy podjąć niezbędne działania ratunkowe. Pacjent powinien pozostawać pod obserwacją przez
przynajmniej 12 do 24 godzin. Wypis pacjenta ze szpitala powinien nastąpić dopiero po całkowitym
wycofaniu się objawów.
U pacjentów leczonych inhibitorami ACE, w tym produktem ApoRami, opisywany był obrzęk
naczynioruchowy jelit (patrz punkt 4.8). U tych pacjentów występował ból brzucha, któremu niekiedy
towarzyszyły nudności lub wymioty.

Reakcje anafilaktycznie podczas odczulania
Prawdopodobieństwo i nasilenie reakcji anafilaktycznych i anafilaktoidalnych na jad owadów i inne
alergeny wzrasta pod wpływem zahamowania ACE. Należy rozważyć czasowe zaprzestanie
stosowania produktu ApoRami przed odczulaniem.

Pozom potasu w surowicy
Inhibitory ACE mogą powodować hiperkaliemię, ponieważ hamują uwalnianie aldosteronu. Działanie
zwykle nie jest znaczące u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. Jednak u pacjentów z
zaburzeniami czynności nerek i (lub) u pacjentów przyjmujących suplementy potasu (w tym
substytuty soli), leki moczopędne oszczędzające potas, trimetoprim lub ko-trimoksazol, znany również
jako trimetoprim / sulfametoksazol, a zwłaszcza antagoniści aldosteronu lub antagoniści receptora
angiotensyny, może pojawić się hiperkaliemia. Leki moczopędne oszczędzające potas i leki blokujące
receptory angiotensyny należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów przyjmujących
inhibitory ACE, a poziom potasu w surowicy krwi i nerkach powinien być monitorowany (patrz punkt
4.5).

Monitoring elektrolitów - Hiponatremia
U niektórych pacjentów leczonych ramiprilem obserwowano wystąpienie zespołu nieprawidłowego
wydzielania hormonu antydiuretycznego (ang. syndrome of inappropriate antidiuretic hormone
hypersecretion, SIADH), a następnie hiponatremii. Zaleca się, aby u pacjentów w podeszłym wieku
oraz innych pacjentów z ryzykiem hiponatremii regularnie monitorować stężenie sodu w surowicy.

Neutropenia lub agranulocytoza
Do rzadko stwierdzanych zaburzeń należą neutropenia lub agranulocytoza oraz małopłytkowość i
niedokrwistość. Opisywano również zahamowanie czynności szpiku kostnego. Należy monitorować
liczbę leukocytów w celu wykrycia ewentualnej leukopenii. Częstsze kontrole zalecane są w
początkowej fazie leczenia oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, pacjentów ze
współistniejącą kolagenozą (np. toczniem rumieniowatym lub twardziną) oraz u wszystkich leczonych
innymi lekami mogącymi wywoływać zmiany w obrazie krwi (patrz punkt 4.5 i 4.8).

Różnice etniczne
Obrzęk naczynioruchowy wywołany inhibitorami ACE występuje częściej w grupie pacjentów rasy
czarnej niż w pozostałych grupach etnicznych. Tak jak pozostałe inhibitory ACE, ramipryl może być
mniej skuteczny w obniżaniu ciśnienia tętniczego u pacjentów rasy czarnej niż w pozostałych grupach

etnicznych, prawdopodobnie ze względu na większą częstość występowania nadciśnienia tętniczego z
niską aktywnością reninową osocza w populacji osób rasy czarnej z nadciśnieniem tętniczym.

Kaszel
Opisywano występowanie kaszlu w trakcie stosowania inhibitorów ACE. Kaszel jest zazwyczaj
nieproduktywny, uporczywy i ustępuje po zaprzestaniu leczenia. Kaszel wywołany inhibitorami ACE
powinien być brany pod uwagę w procesie diagnostyki różnicowej kaszlu.

Ten produkt leczniczy zawiera laktozę jednowodną. Pacjenci z rzadko występującą dziedziczną
nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy nie
powinni przyjmować tego leku.

Ten produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) w tabletce, co oznacza, że jest
zasadniczo „wolny od sodu”.

#### 4.5 Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji

Dane z badania klinicznego wykazały, że podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron
(RAA) w wyniku jednoczesnego zastosowania inhibitorów ACE, antagonistów receptora
angiotensyny II lub aliskirenu jest związana z większą częstością występowania zdarzeń
niepożądanych, takich jak: niedociśnienie, hiperkaliemia oraz zaburzenia czynności nerek (w tym
ostra niewydolność nerek) w porównaniu z zastosowaniem leku z grupy antagonistów układu RAA
w monoterapii (patrz punkty 4.3, 4.4 i 5.1).

Połączenia przeciwwskazane
Pozaustrojowe zabiegi prowadzące do kontaktu krwi z ujemnie naładowanymi powierzchniami, takie
jak hemodializa lub hemofiltracja, z zastosowaniem niektórych błon wysoce przepuszczalnych (np.
błony poliakrylonitrylowe) oraz afereza lipoprotein o niskiej gęstości z użyciem siarczanu dekstranu
ze względu na większe ryzyko ciężkich reakcji anafilaktoidalnych (patrz punkt 4.3). Jeśli
przeprowadzenie powyższych zabiegów jest konieczne, należy rozważyć zastosowanie innego rodzaju
błony dializacyjnej lub leku przeciwnadciśnieniowego innej klasy.

Leki zwiększające ryzyko obrzęku naczynioruchowego
Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z sakubitrylem/walsartanem jest przeciwwskazane,
ponieważ zwiększa to ryzyko obrzęku naczynioruchowego (patrz punkty 4.3 i 4.4).

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z racekadotrylem, inhibitorami mTOR (np. syrolimusem,
ewerolimusem, temsyrolimusem) i wildagliptyną może prowadzić do zwiększonego ryzyka obrzęku
naczynioruchowego (patrz punkt 4.4).

Leki moczopędne oszczędzające potas, suplementy potasu lub substytuty soli zawierające potas
Chociaż stężenie potasu w surowicy zwykle utrzymuje się w granicach normy, u niektórych pacjentów
leczonych ramiprylem może wystąpić hiperkaliemia. Leki moczopędne oszczędzające potas (np.
spironolakton, triamteren lub amiloryd), suplementy potasu lub substytuty soli zawierające potas mogą
prowadzić do znacznego wzrostu stężenia potasu w surowicy. Należy również zachować ostrożność
podczas jednoczesnego podawania ramiprylu z innymi lekami zwiększającymi stężenie potasu w
surowicy, takimi jak trimetoprym i ko-trimoksazol (trimetoprim / sulfametoksazol), ponieważ
trimetoprim działa podobnie, jak oszczędzający potas diuretyk, np. amiloryd. Dlatego nie zaleca się
jednoczesnego stosowania ramiprylu z wyżej wymienionymi lekami. Jeśli wskazane jest jednoczesne
stosowanie, należy je stosować z zachowaniem ostrożności i częstym monitorowaniem stężenia potasu
w surowicy.

Cyklosporyna
Podczas równoczesnego stosowania inhibitorów ACE z cyklosporyną może wystąpić hiperkaliemia.
Zaleca się monitorowanie stężenia potasu w surowicy.

Heparyna
Podczas równoczesnego stosowania inhibitorów ACE z heparyną może wystąpić hiperkaliemia.
Zaleca się monitorowanie stężenia potasu w surowicy.

Ko-trimoksazol (trimetoprim / sulfametoksazol)
Pacjenci przyjmujący jednocześnie ko-trimoksazol (trimetoprym / sulfametoksazol) mogą być
narażeni na zwiększone ryzyko hiperkaliemii (patrz punkt 4.4).

Leki hipotensyjne (np. diuretyki) i inne substancje mogące obniżać ciśnienie krwi (np.azotany,
trójpierścieniowee leki przeciwdepresyjne, leki znieczulające, ostre zatrucie alkoholem, baklofen,
alfuzosyna, doksazosyna, prazosyna, tamsulozyna, terazosyna):
Należy brać pod uwagę możliwość zwiększenia ryzyka wystąpienia hipotonii (patrz punkt 4.2 dla
diuretyków).

Sympatykomimetyki i inne substancje wazopresyjne (np. izoproterenol, dobutamina, dopamina,
epinefryna), które mogą zmniejszać hipotensyjne działanie produktu ApoRami:
Należy kontrolować ciśnienie tętnicze.

Allopurinol, leki immunosupresyjne, kortykosteroidy, prokainamid, cytostatyki i inne substancje
mogące wpływać na liczbę krwinek: Podwyższone ryzyko reakcji hematologicznych (patrz punkt 4.4).

Sole litu: inhibitory ACE mogą zmniejszać wydalanie litu, co może zwiększyć działanie toksyczne
litu. Należy kontrolować stężenie litu.

Leki przeciwcukrzycowe, w tym insulina: Mogą występować reakcje hipoglikemiczne. Należy
kontrolować stężenie glukozy we krwi.

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) i kwas acetylosalicylowy: Należy uwzględnić możliwość
zmniejszenia hipotensyjnego działania produktu ApoRami. Ponadto, jednoczesne leczenie
inhibitorami ACE i NLPZ może zwiększać ryzyko pogorszenia czynności nerek i podwyższenia
stężenia potasu we krwi.

Inhibitory neprylizyny (NEP):
Podczas jednoczesnego stosowania inhibitorów ACE oraz inhibitorów endopeptydazy obojętnej
(NEP), takich jak racekadotryl może wystąpić zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego.

#### 4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Ciąża

Produkt ApoRami nie jest zalecany w pierwszym trymestrze ciąży (patrz punkt 4.4) i jest
przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży (patrz punkt 4.3).

Brakuje jednoznacznych danych epidemiologicznych dotyczących ryzyka teratogennego wpływu
ekspozycji na inhibitory ACE w pierwszym trymestrze ciąży; tym niemniej nie można wykluczyć
niewielkiego wzrostu ryzyka. O ile kontynuacja leczenia inhibitorami ACE nie jest uznawana za
niezbędną, u pacjentek planujących ciążę zalecana jest zmiana sposobu leczenia hipotensyjnego na
taki, którego bezpieczeństwo stosowania w czasie ciąży zostało potwierdzone. W przypadku
rozpoznania ciąży stosowanie inhibitorów ACE powinno natychmiast zostać przerwane, a w razie
potrzeby należy włączyć inne leki przeciwnadciśnieniowe.

Leczenie inhibitorami ACE lub antagonistami receptorów angiotensyny II (AIIRA) w czasie drugiego
i trzeciego trymestru ciąży prowadzi do toksycznego działania na płód ludzki (pogorszenie czynności
nerek, małowodzie, opóźnienie kostnienia kości pokrywy czaszki) i noworodka (niewydolność nerek,

hipotonia, hiperkaliemia). Patrz także 5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie. Jeśli w okresie od
początku drugiego trymestru ciąży dojdzie do ekspozycji na inhibitory ACE, zalecana jest
ultrasonograficzna kontrola czynności nerek i czaszki. Noworodki matek przyjmujących inhibitory
ACE powinny być starannie obserwowane w kierunku hipotonii, oligurii i hiperkaliemii (patrz także
części 4.3 i 4.4).

Karmienie piersią

Ze względu na brak wystarczających danych dotyczących stosowania ramiprylu w okresie karmienia
piersią (patrz punkt 5.2), lek ten nie jest zalecany i wskazane jest stosowanie alternatywnych
schematów terapeutycznych o lepiej określonym profilu bezpieczeństwa w okresie karmienia piersią,
zwłaszcza w przypadku karmienia noworodków i wcześniaków.

#### 4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania urządzeń
mechanicznych w ruchu

Niektóre działania niepożądane (np. objawy obniżenia ciśnienia tętniczego, takie jak zawroty głowy)
mogą zaburzać zdolność do koncentracji i reagowania, stanowiąc zagrożenie w sytuacjach, gdy te
zdolności są szczególnie istotne (np. prowadzenie pojazdów mechanicznych lub obsługa urządzeń
mechanicznych).

Sytuacje te występują głównie na początku leczenia oraz po zamianie dotychczas stosowanych leków
na ramipryl. Przez kilka godzin po przyjęciu pierwszej dawki lub po zwiększeniu dawki leku nie
zaleca się prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi urządzeń mechanicznych.

#### 4.8 Działania niepożądane

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
Profil działań niepożądanych ramiprylu obejmuje uporczywy suchy kaszel i reakcje wywołane
hipotonią. Do ciężkich działań niepożądanych należą: obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia,
zaburzenia czynności nerek lub wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne oraz neutropenia i
(lub) agranulocytoza.

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
Częstość występowania działań niepożądanych określa się przy użyciu następujących kryteriów:
Bardzo częste (≥ 1/10); częste (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt częste (≥ 1/1 000 do < 1/100); rzadkie
(≥ 1/10 000 do < 1/1 000); bardzo rzadkie (< 1/10 000); częstość nieznana (nie może być określona na
podstawie dostępnych danych).

W każdej kategorii częstości kolejne działania niepożądane uszeregowano według zmniejszającej się
ciężkości.

Częste Niezbyt częste Rzadkie Bardzo
rzadkie
Częstość nieznana

Zaburzenia krwi i
układu chłonnego
eozynofilia zmniejszenie
liczby
leukocytów (w
tym neutropenia
lub
agranulocytoza),
zmniejszenie
liczby
erytrocytów,
zmniejszenie

niewydolność
szpiku kostnego,
pancytopenia,
niedokrwistość
hemolityczna

stężenia
hemoglobiny,
zmniejszenie
liczby płytek
Zaburzenia układu
immunologicznego
reakcje
anafilaktyczne lub
rzekomoanafilaktyczne,
zwiększenie
miana przeciwciał
przeciwjądrowych
Zaburzenia
endokrynologiczne
zespół
nieadekwatnego
wydzielania
wazopresyny
(SIADH)
Zaburzenia
metabolizmu i
odżywiania

zwiększenie
stężenia potasu
we krwi

jadłowstręt,
zmniejszenie
łaknienia

zmniejszenie
stężenia sodu we
krwi
Zaburzenia
psychiczne
obniżony nastrój,
niepokój,
nerwowość,
pobudliwość
nerwowa,
zaburzenia snu, w
tym senność

splątanie zaburzenia uwagi

Zaburzenia układu
nerwowego
ból głowy,
zawroty głowy
zawroty głowy
(pochodzenia
błędnikowego),
parestezje, brak
smaku,
zaburzenia smaku

drżenie,
zaburzenia
równowagi

niedokrwienie
mózgu, w tym
udar
niedokrwienny i
przemijający
napad
niedokrwienny,
zaburzenia
sprawności
psychoruchowej,
uczucie pieczenia,
zaburzenia węchu
Zaburzenia oka zaburzenia
wzroku, w tym
niewyraźne
widzenie

zapalenie
spojówek

Zaburzenia ucha i
błędnika
zaburzenia
słuchu, szumy
uszne
Zaburzenia serca niedokrwienie
mięśnia
sercowego, w tym
dławica piersiowa
lub zawał mięśnia
sercowego,
tachykardia,
arytmia,
kołatanie, obrzęki

obwodowe
Zaburzenia naczyń niedociśnienie,
hipotonia
ortostatyczna,
omdlenia

uderzenia gorąca Zwężenie
naczyń,
hipoperfuzja
tkanek,
zapalenie
naczyń

objaw Raynauda

Zaburzenia
oddechowe, klatki
piersiowej i
śródpiersia

suchy kaszel z
uczuciem
łaskotania w
gardle,
zapalenie
oskrzeli,
zapalenie
zatok
przynosowych,
duszność

skurcz oskrzeli, w
tym zaostrzenie
astmy,
przekrwienia
błony śluzowej
nosa

Zaburzenia
żołądkowojelitowe

zapalenie
żołądka i jelit,
zaburzenia
trawienia,
uczucie
dyskomfortu w
jamie
brzusznej,
dyspepsja,
biegunka,
nudności,
wymioty

zapalenie trzustki
(wyjątkowo
donoszono o
rzadkich
przypadkach
zgonu
pacjentów
leczonych
inhibitorami
ACE),
zwiększenie
aktywności
enzymów
trzustkowych,
obrzęk
naczynioruchowy
jelita cienkiego,
bóle w
nadbrzuszu, w
tym nieżyt
żołądka, zaparcia,
suchość w
jamie ustnej

Zapalenie
języka
aftowe
zapalenie jamy
ustnej

Zaburzenia
wątroby i dróg
żółciowych

zwiększenie
aktywności
enzymów
wątrobowych i
(lub) zwiększenie
stężenia
bilirubiny
sprzężonej

żółtaczka
cholestatyczna,
uszkodzenie
hepatocytów

ostra
niewydolność
wątroby,
zapalenie wątroby
cholestatyczne lub
cytolityczne (w
bardzo rzadkich
przypadkach
prowadzące do
zgonu)
Zaburzenia skóry i
tkanki podskórnej
wysypka
grudkowoplamkowa

obrzęk
naczynioruchowy:
niedrożność dróg
oddechowych w
wyniku obrzęku

złuszczające
zapalenie
skóry,
pokrzywka,
oddzielanie się

nadwraż
-liwość
na
światło

martwica
toksycznorozpływna
naskórka, zespół
Stevensa-

Dzieci i młodzież
Profil bezpieczeństwa stosowania ramiprylu był oceniany w dwóch badaniach klinicznych z udziałem
325 dzieci i młodzieży w wieku od 2 do 16 lat. Chociaż nie stwierdzono żadnych istotnych różnic w
profilu bezpieczeństwa pod względem rodzaju i nasilenia działań niepożądanych pomiędzy pacjentami
pediatrycznymi, a pacjentami dorosłymi, jednak następujące działania niepożądane występowały
częściej u dzieci i młodzieży:

- Tachykardia, przekrwienie błony śluzowej nosa i katar występowały często (≥ 1/100 do
< 1/10) u dzieci i młodzieży i niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100) u pacjentów dorosłych.
- Zapalenie spojówek występowało często (≥ 1/100 do < 1/10) u dzieci i młodzieży, natomiast
rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) u pacjentów dorosłych.
- Drżenie i pokrzywka występowały niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100) u dzieci i młodzieży,
natomiast rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) u pacjentów dorosłych.

naczynioruchowego może
wyjątkowo
doprowadzić do
zgonu; świąd,
nadmierna
potliwość

płytki
paznokciowej
od łożyska

Johnsona, rumień
wielopostaciowy,
pęcherzyca,
zaostrzenie
łuszczycy,
złuszczające
zapalenie skóry,
pęcherzykowata
lub liszajowata
osutka skórna lub
wykwity na
błonach
śluzowych,
łysienie
Zaburzenia
mięśniowoszkieletowe, tkanki
łącznej i kości

kurcze mięśni,
bóle mięśni
bóle stawów

Zaburzenia nerek i
dróg moczowych
zaburzenia
czynności nerek,
w tym ostra
niewydolność
nerek,
zwiększenie
diurezy, nasilenie
białkomoczu,
zwiększenie
stężenia azotu
mocznikowego i
stężenia
kreatyniny we
krwi
Zaburzenia układu
rozrodczego i
piersi

przemijające
zaburzenia
wzwodu,
zmniejszenie
libido

ginekomastia

Zaburzenia ogólne
i stany w miejscu
podania

ból w klatce
piersiowej,
zmęczenie

gorączka astenia

Całkowity profil bezpieczeństwa stosowania ramiprylu u dzieci i młodzieży jest porównywalny do
profilu bezpieczeństwa u dorosłych.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa,
tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.

#### 4.9 Przedawkowanie

Objawy
Do objawów związanych z przedawkowaniem inhibitorów ACE należą: nadmierne rozszerzenie
obwodowego łożyska naczyniowego (ze znacznym obniżeniem ciśnienia tętniczego, wstrząsem),
bradykardia, zaburzenia elektrolitowe oraz niewydolność nerek.

Postępowanie
Pacjenci powinni być ściśle monitorowani, a leczenie powinno być objawowe i wspomagające. Do
zalecanych metod należą: zabiegi usuwające substancję czynną z organizmu (płukanie żołądka,
podawanie adsorbentów) oraz techniki zapewniające stabilność hemodynamiczną, w tym podawanie
agonistów receptorów alfa-1 adrenergicznych lub angiotensyny II (angiotensinamide). Ramiprylat,
aktywny metabolit ramiprylu jest w niewielkim stopniu usuwany z krążenia ogólnego w procesie
hemodializy.

### 5. WŁAŚCIWOŚCI FARMAKOLOGICZNE

#### 5.1 Właściwości farmakodynamiczne

Grupa farmakoterapeutyczna: inhibitory ACE, zwykłe, kod ATC C09AA05.

Mechanizm działania
Ramiprylat, aktywny metabolit proleku ramiprylu, hamuje enzym karboksypeptydazę dipeptydylową I
(synonimy: konwertaza angiotensyny, kininaza II). Enzym ten katalizuje w osoczu i tkankach
konwersję angiotensyny I do aktywnej substancji naczyniokurczącej – angiotensyny II, jak również
rozpad bradykininy działającej naczyniorozkurczowo. Zmniejszone tworzenie angiotensyny II i
zahamowanie rozkładania bradykininy prowadzi do rozkurczu naczyń.

Angiotensyna II pobudza również uwalnianie aldosteronu, dlatego ramiprylat wywołuje zmniejszenie
wydzielania aldosteronu. Zazwyczaj odpowiedź na monoterapię inhibitorami ACE jest mniejsza u
osób rasy czarnej z nadciśnieniem tętniczym (zwykle populacja z nadciśnieniem tętniczym i małą
aktywnością reninową osocza) niż u pacjentów pozostałych ras.

Farmakodynamika
Właściwości hipotensyjne:

Podawanie ramiprylu prowadzi do znacznego obniżenia oporu w obwodowych naczyniach tętniczych.
Zasadniczo nie występują większe zmiany w przepływie osocza przez nerki ani w filtracji
kłębuszkowej. Podawanie ramiprylu w nadciśnieniu tętniczym prowadzi do obniżenia ciśnienia

tętniczego u pacjentów w pozycji leżącej i stojącej bez kompensacyjnego wzrostu częstości pracy
serca.

U większości pacjentów efekt hipotensyjny po podaniu pojedynczej dawki leku jest stwierdzany po 1
do 2 godzin od doustnego przyjęcia leku. Efekt maksymalny po przyjęciu pojedynczej dawki
występuje zwykle w ciągu 3 do 6 godzin od doustnego przyjęcia produktu. Hipotensyjne działanie
pojedynczej dawki utrzymuje się zwykle przez 24 godziny.

Maksymalne działanie przeciwnadciśnieniowe w przypadku dłuższego stosowania ramiprylu
uwidacznia się zazwyczaj po 3 do 4 tygodniach Wykazano, że działanie przeciwnadciśnieniowe
utrzymuje się przy długotrwałym leczeniu, trwającym 2 lata.

Nagłe zaprzestanie przyjmowania ramiprylu nie wywołuje nagłego wzrostu ciśnienia tętniczego z
odbicia.

Niewydolność serca:
Wykazano skuteczność ramiprylu stosowanego jako leczenie uzupełniające u pacjentów w
czynnościowych klasach II–IV wg NYHA (ang. New York Heart Association) leczonych diuretykami
i opcjonalnie glikozydami nasercowymi. Stwierdzono korzystny wpływ leku na hemodynamikę
(obniżone ciśnienie napełniania prawej i lewej komory, obniżony całkowity obwodowy opór
naczyniowy, podwyższona pojemność minutowa oraz zwiększenie wskaźnika sercowego). Zmniejsza
również aktywację neuroendokrynną.

Bezpieczeństwo i skuteczność kliniczna

Profilaktyka sercowo-naczyniowa/Działanie ochronne na nerki

Przeprowadzono badanie kontrolowane placebo (badanie HOPE), w którym dołączano ramipryl do
standardowej terapii u ponad 9200 pacjentów. W badaniu brali udział pacjenci z większym ryzykiem
choroby układu sercowo-naczyniowego z powodu choroby sercowo-naczyniowej o etiologii
miażdżycowej (choroba wieńcowa, udar lub choroba naczyń obwodowych w wywiadzie) albo
cukrzycy z przynajmniej jednym dodatkowym czynnikiem ryzyka (udokumentowana
mikroalbuminuria, nadciśnienie tętnicze, podwyższone stężenie cholesterolu całkowitego, obniżone
stężenie lipoprotein o niskiej gęstości lub palenie papierosów). W badaniu wykazano, że ramipryl
istotnie statystycznie obniża częstość występowania zawałów mięśnia sercowego, zgonu z przyczyn
sercowo-naczyniowych i udarów, pojedynczo i łącznie (pierwszorzędowe złożone punkty końcowe).

Badanie HOPE: Główne wyniki

Ramipryl Placebo Ryzyko względne
(95% przedział
ufności)

p
% %

Wszyscy pacjenci N = 4,645 N = 4,652
Pierwszorzędowe złożone punkty końcowe 14,0 17,8 0,78 (0,70-0,86) < 0,001
Zawał mięśnia sercowego 9,9 12,3 0,80 (0,70-0,90) < 0,001
Zgon z przyczyn sercowonaczyniowych 6,1 8,1 0,74 (0,64-0,87) < 0,001
Udar 3,4 4,9 0,68 (0,56-0,84) < 0,001

Drugorzędowe punkty końcowe
Zgon ze wszystkich przyczyn 10,4 12,2 0,84 (0,75-0,95) 0,005
Konieczność rewaskularyzacji 16,0 18,3 0,85 (0,77-0,94) 0,002
Hospitalizacja z powodu
niestabilnej dławicy piersiowej
12,1 12,3 0,98 (0,87-1,10) NS

Hospitalizacja z powodu 3,2 3,5 0,88 (0,70-1,10) 0,25

niewydolności serca
Powikłania związane z cukrzycą 6,4 7,6 0,84 (0,72-0,98) 0,03

W badaniu MICRO-HOPE, stanowiącym uprzednio zdefiniowany punkt badania HOPE, oceniano
wpływ dołączenia 10 mg ramiprylu do stosowanego schematu leczniczego wobec placebo u 3577
pacjentów w wieku ≥ 55 lat (bez górnego limitu wieku), w większości z cukrzycą typu 2 (i
przynajmniej jednym dodatkowym czynnikiem ryzyka CV), z prawidłowym lub podwyższonym
ciśnieniem tętniczym.

W pierwotnej analizie stwierdzono, że u 117 (6,5%) uczestników przyjmujących ramipryl i 149
(8,4%) przyjmujących placebo wystąpiła jawna nefropatia, co odpowiada RRR 24%; 95%CI [3-40],
p = 0,027.

Badanie REIN, wieloośrodkowe, randomizowane badanie kontrolowane placebo z podwójnie ślepą
próbą w grupach równoległych zaplanowane w celu oceny wpływu leczenia ramiprylem na
zmniejszanie się filtracji kłębuszkowej (GFR) u 352 pacjentów z prawidłowym lub podwyższonym
ciśnieniem tętniczym (w wieku 18–70 lat) z łagodnym (tj. średnie wydalanie białka z moczem > 1 i
< 3 g/24 godz.) lub ciężkim białkomoczem (≥ 3 g/24 godz.) wywołanym przewlekłą nefropatią o
etiologii innej niż cukrzycowa. W obu podgrupach pacjentów przeprowadzono następnie stratyfikację.

Podstawowa analiza w grupie pacjentów z najcięższym białkomoczem (podgrupa zakończona
wcześniej ze względu na korzyści w ramieniu leczonym ramiprylem) wykazała, iż średnia wartość
obniżenia GFR na miesiąc była niższa u chorych leczonych ramiprylem niż placebo: –0,54 (0,66)
wobec –0,88 (1,03) ml/min/miesiąc, p = 0,038. Różnica między grupami wynosiła 0,34 [0,03–0,65] na
miesiąc i około 4 ml/min/rok; 23,1% pacjentów w grupie leczonej ramiprylem osiągnęło punkt
końcowy w postaci podwojenia początkowego stężenia kreatyniny w surowicy i/lub schyłkowej
niewydolności nerek (ang. end-stage renal disease, ESRD) (konieczność hemodializy lub przeszczepu
nerki) wobec 45,5% w grupie leczonej placebo (p = 0,02).

Dwa duże randomizowane, kontrolowane badania kliniczne ONTARGET (ang. ONgoing Telmistartan
Alone and in combination with Ramipril Global Endpoint Trial) i VA NEPHRON-D (ang. The
Veterans Affairs Nefropathy in Diabetes) badały jednoczesne zastosowanie inhibitora ACE z
antagonistami receptora angiotensyny II.

Badanie ONTARGET było przeprowadzone z udziałem pacjentów z chorobami układu sercowonaczyniowego, chorobami naczyń mózgowych w wywiadzie lub cukrzycą typu 2 z towarzyszącymi,
udowodnionymi uszkodzeniami narządów docelowych.

Badanie VA NEPHRON-D było przeprowadzone z udziałem pacjentów z cukrzycą typu 2 oraz
z nefropatią cukrzycową.
Badania te wykazały brak istotnego korzystnego wpływu na parametry nerkowe i (lub) wyniki
w zakresie chorobowości oraz śmiertelności sercowo-naczyniowej, podczas gdy zaobserwowano
zwiększone ryzyko hiperkaliemii, ostrego uszkodzenia nerek i (lub) niedociśnienia, w porównaniu
z monoterapią.

Ze względu na podobieństwa w zakresie właściwości farmakodynamicznych tych leków, przytoczone
wyniki również mają znaczenie w przypadku innych inhibitorów ACE oraz antagonistów receptora
angiotensyny II.

Dlatego też u pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy jednocześnie stosować inhibitorów ACE
oraz antagonistów receptora angiotensyny II.

Badanie ALTITUDE (ang. Aliskiren Trial in Type 2 Diabetes Using Cardiovascular and Renal
Disease Endpoints) było zaprojektowane w celu zbadania korzyści z dodania aliskirenu do
standardowego leczenia inhibitorem ACE lub antagonistą receptora angiotensyny II u pacjentów z

cukrzycą typu 2 i przewlekłą chorobą nerek oraz/lub z chorobą układu sercowo-naczyniowego.
Badanie zostało przedwcześnie przerwane z powodu zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.
Zgony sercowo-naczyniowe i udary mózgu występowały częściej w grupie otrzymującej aliskiren
w odniesieniu do grupy placebo. W grupie otrzymującej aliskiren odnotowano również częstsze
występowanie zdarzeń niepożądanych, w tym ciężkich zdarzeń niepożądanych (hiperkaliemia,
niedociśnienie i niewydolność nerek) względem grupy placebo.

Prewencja wtórna po ostrym zawale mięśnia sercowego
Badanie AIRE obejmowało ponad 2000 pacjentów z przemijającymi lub stałymi objawami
klinicznymi niewydolności serca po udokumentowanym zawale mięśnia sercowego. Leczenie
ramiprylem było wprowadzane w ciągu 3 do 10 dni po wystąpieniu ostrego zawału mięśnia
sercowego. W badaniu wykazano, że po średnim okresie obserwacji wynoszącym 15 miesięcy
umieralność w grupie pacjentów leczonych ramiprylem wynosiła 16,9%, a w grupie pacjentów
leczonych placebo – 22,6%. Oznacza to bezwzględne zmniejszenie umieralności o 5,7% oraz
względne zmniejszenie ryzyka względnego o 27% (95% CI, od 11% do 40%).

Dzieci i młodzież
W randomizowanym badaniu klinicznym z zastosowaniem podwójnie ślepej próby z udziałem 244
pacjentów pediatrycznych z nadciśnieniem tętniczym (w 73% z pierwotnym nadciśnieniem tętniczym)
w wieku od 6 do 16 lat, pacjenci otrzymywali małe, średnie lub duże dawki ramiprylu do osiągnięcia
stężenia ramiprylatu odpowiadającego stężeniu osiąganemu u dorosłych w zakresie dawek: 1,25 mg, 5
mg i 20 mg stosowanych w zależności od masy ciała. Pod koniec 4. tygodnia, ramipryl okazał się
nieskuteczny w zmniejszaniu ciśnienia skurczowego w punkcie końcowym, ale w największej dawce
skutecznie zmniejszał ciśnienie rozkurczowe. Ramipryl stosowany w średniej i dużej dawce znacząco
zmniejszał skurczowe i rozkurczowe ciśnienie tętnicze u dzieci z potwierdzonym nadciśnieniem.

Nie obserwowano takiego działania w ciągu 4 tygodni stosowania coraz większych dawek
wrandomizowanym badaniu odstawiania ramiprylu z zastosowaniem podwójnie ślepej próby z
udziałem 218 pacjentów dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 16 lat (w 75% z pierwotnym
nadciśnieniem tętniczym), gdzie wartości zarówno rozkurczowego jak i skurczowego ciśnienia
tętniczego krwi uległy niewielkiemu zmniejszeniu, ale nie powróciły do wartości wyjściowych w
sposób istotny statystycznie, w przypadku wszystkich trzech przebadanych dawek: małej (0,625 mg -
2,5 mg), średniej (2,5 mg - 10 mg) lub dużej (5 mg - 20 mg) ramiprylu stosowanych w zależności od
masy ciała. W przypadku ramiprylu nie zaobserwowano liniowej zależności odpowiedzi od dawki u
badanej populacji dzieci i młodzieży.

#### 5.2 Właściwości farmakokinetyczne

Farmakokinetyka i metabolizm

Wchłanianie
Po podaniu doustnym ramipryl jest szybko wchłaniany z przewodu pokarmowego; stężenia
maksymalne ramiprylu w osoczu osiągane są w ciągu jednej godziny. Na podstawie wydalania w
moczu wyznaczono stopień wchłaniania na co najmniej 56%; spożycie pokarmu nie miało istotnego
wpływu na wchłanianie. Biodostępność aktywnego metabolitu ramiprylatu po doustnym podaniu 2,5
mg i 5 mg ramiprylu wynosi 45%.

Stężenia maksymalne ramiprylatu, jedynego aktywnego metabolitu ramiprylu są osiągane po 2–4
godzinach od przyjęcia ramiprylu. Stan stacjonarny w osoczu podczas podawania raz na dobę
przeciętnie stosowanych dawek ramiprylu jest osiągany około czwartego dnia leczenia.

Dystrybucja
Wiązanie ramiprylu z białkami osocza wynosi 73%, a ramiprylatu około 56%.

Metabolizm

Ramipryl jest niemal całkowicie metabolizowany do ramiprylatu, a następnie do estru
diektopiperazynowego, kwasu diektopiperazynowego i glukuronidów ramiprylu i ramiprylatu.

Eliminacja
Metabolity są wydalane głównie przez nerki.
Stężenie ramiprylatu w osoczu zmniejsza się w sposób wielofazowy. Ramiprylat, ze względu na silne,
ulegające wysyceniu wiązanie z ACE oraz powolną dysocjację od enzymu, cechuje się przedłużoną
fazą końcowej eliminacji i bardzo małym stężeniem w osoczu.
Po wielokrotnych dawkach ramiprylu przyjmowanych raz na dobę efektywny okres półtrwania
ramiprylatu wynosi 13–17 godzin dla dawek 5–10 mg, jest dłuższy w przypadku mniejszych dawek
1,25–2,5 mg. Różnica jest związana ze zdolnością enzymu do wiązania ramiprylatu.
Po podaniu pojedynczej dawki doustnej ramiprylu nie wykrywa się ramiprylu i jego metabolitu w
mleku kobiecym. Tym niemniej wpływ wielokrotnego podawania nie jest znany.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek (patrz punkt 4.2)
Nerkowe wydzielanie ramiprylatu jest zmniejszone u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, a
klirens nerkowy ramiprylatu jest proporcjonalny do klirensu kreatyniny. Prowadzi to do
podwyższonych stężeń ramiprylatu w osoczu, obniżających się wolniej niż u osób z prawidłową
czynnością nerek.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby (patrz punkt 4.2)
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby metabolizm ramiprylu do ramiprylatu jest opóźniony,
ze względu na obniżoną aktywność esteraz wątrobowych. Stężenie ramiprylu w osoczu w tej grupie
pacjentów jest podwyższone. Stężenia maksymalne ramiprylatu w tej grupie pacjentów nie różnią się
od stężeń stwierdzanych u osób z prawidłową czynnością wątroby.

Laktacja
Po podaniu pojedynczej dawki doustnej 10 mg ramiprylu nie wykryto go ani jego metabolitów
w mleku kobiecym. Jednak wpływ dawek wielokrotnych nie jest znany.

Dzieci i młodzież
Profil farmakokinetyczny ramiprylu oceniano u 30 młodocianych pacjentów z nadciśnieniem
tętniczym, w wieku od 2 do 16 lat, o masie ciała > 10 kg. Po zastosowaniu dawki od 0,05 do 0,2
mg/kg mc., ramipryl był szybko i intensywnie metabolizowany do ramiprylatu. Ramiprylat osiągnął
maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 2-3 godzin. Klirens ramiprylatu jest silnie skorelowany z
masą ciała (p < 0,01), jak również z dawką (p < 0,001). Klirens i objętość dystrybucji zwiększa się
wraz z wiekiem dzieci w całym zakresie stosowanych dawek. Dawka 0,05 mg/kg mc. u dzieci
osiągnęła stopień ekspozycji porównywalny do stwierdzanego u dorosłych leczonych ramiprylem w
dawce 5 mg. Dawka 0,2 mg/kg mc. u dzieci spowodowała ekspozycję większą niż u dorosłych dla
maksymalnej zalecanej dawki 10 mg na dobę.

#### 5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Nie stwierdzono ostrej toksyczności doustnie podawanego ramiprylu u gryzoni i psów.

Przeprowadzono badania obejmujące przewlekłe doustne podawanie ramiprylu u szczurów, psów i
małp. U trzech gatunków stwierdzano zaburzenia równowagi elektrolitowej i zmiany w morfologii
krwi. U psów i małp zaobserwowano znaczne powiększenie aparatu przykłębuszkowego, po
zastosowaniu dawek dobowych na poziomie 250 mg/kg/dobę, będące wyrazem aktywności
farmakodynamicznej ramiprylu. Szczury, psy i małpy dobrze (bez szkodliwego wpływu) tolerowały
dobowe dawki ramiprylu odpowiednio 2,0, 2,5 i 8 mg/kg/dobę.

W badaniach toksyczności reprodukcyjnej u szczurów, królików i małp nie stwierdzono żadnych
właściwości teratogennych.

U szczurów obu płci nie doszło do zaburzenia płodności.

Podawanie ramiprylu samicom szczurów w czasie ciąży i laktacji prowadziło do trwałego uszkodzenia
nerek (poszerzenie miedniczek nerkowych) u potomstwa po dawkach dobowych większych bądź
równych 50 mg/kg masy ciała.

Rozszerzone badania mutagenności z zastosowaniem szeregu układów testowych nie wykazały
właściwości mutagennych ani genotoksycznych ramiprylu.

### 6. DANE FARMACEUTYCZNE

#### 6.1 Wykaz substancji pomocniczych

Skrobia kukurydziana żelowana
Laktoza jednowodna
Sodu wodorowęglan (E500)
Kroskarmeloza sodowa (E468)
Żelaza tlenek żółty (E172) (wyłącznie dawka 2,5 mg)
Żelaza tlenek czerwony (E172) (wyłącznie dawka 5 mg)
Sodu stearylofumaran

#### 6.2 Niezgodności farmaceutyczne

Nie dotyczy.

#### 6.3 Okres ważności

3 lata

#### 6.4 Specjalne środki ostrożności przy przechowywaniu

Przechowywać w temperaturze poniżej 25˚C
Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed wilgocią.
Butelka z HDPE powinna być szczelnie zamknięta w celu ochrony przed wilgocią.

#### 6.5 Rodzaj i zawartość opakowania

ApoRami tabletki jest dostępny w:
Blister z folii PVC/Aluminium.
Butelka HDPE zawierająca zwitek waty z zakrętką z PP, z uszczelnieniem.

Opakowania:
Blister: 14, 28, 30, 56 i 98 tabletek.
Butelka z HDPE: 250 tabletek.

Nie wszystkie rodzaje opakowań muszą znajdować się w obrocie.

#### 6.6 Szczególne środki ostrożności dotyczące usuwania i przygotowania leku do stosowania

Wszelkie resztki niewykorzystanego produktu leczniczego lub jego odpady należy usunąć w sposób
zgodny z lokalnymi przepisami.

### 7. PODMIOT ODPOWIEDZIALNY POSIADAJĄCY POZWOLENIE NA

DOPUSZCZENIE DO OBROTU

Aurovitas Pharma Polska Sp. z o.o.
ul. Sokratesa 13D lok. 27
01-909 Warszawa

### 8. NUMERY POZWOLEŃ NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU

1,25 mg: 23915
2,5 mg: 23916
5 mg: 23917
10 mg: 23918

### 9. DATA WYDANIA PIERWSZEGO POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO
OBROTU/DATA PRZEDŁUŻENIA POZWOLENIA

2017-04-14

### 10. DATA ZATWIERDZENIA LUB CZĘŚCIOWEJ ZMIANY TEKSTU
CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO

2022-04-01

---

> Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.