# Enarenal

> Enalapryl · 10 mg · Tabletki

## Szczegóły leku

- **Nazwa:** Enarenal
- **Nazwa powszechna:** Enalaprili maleas
- **Substancja czynna:** [Enalapryl](https://apteka.online/odpowiedniki/enalaprili-maleas)
- **Moc:** 10 mg
- **Postać farmaceutyczna:** Tabletki
- **Droga podania:** doustna
- **Kategoria dostępności:** Rp
- **Kod ATC:** C09AA02
- **Liczba opakowań:** 8
- **Numer pozwolenia:** 00150
- **Podmiot odpowiedzialny:** Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A.
- **Producent:** Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A., Polska
- **Status RPL:** Produkt aktywny
- **Wersja HTML:** https://apteka.online/katalog-lekow/leki-dzialajace-na-uklad-renina-angiotensyna/enarenal-tabl-10-mg-zaklady
- **Wersja Markdown:** https://apteka.online/katalog-lekow/leki-dzialajace-na-uklad-renina-angiotensyna/enarenal-tabl-10-mg-zaklady.md

## Dokumenty PDF

- Ulotka leku PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/2198/leaflet
- ChPL PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/2198/characteristic

## Dostępne opakowania (8)

| Opakowanie | EAN | Kategoria | Cena (refundacja) | Dostępność | Kup teraz |
|---|---|---|---|---|---|
| 30 tabl. | 5909990015030 | Rp | 7,16 zł (dopłata od 3,97 zł) | Bardzo dobrze dostępny (5/5) | — |
| 60 tabl. | 5909990015054 | Rp | 13,17 zł (dopłata od 6,91 zł) | Bardzo dobrze dostępny (5/5) | — |
| 20 tabl. | 5909990015016 | Rp | — | Brak danych | — |
| 20 tabl. | 5909990015047 | Rp | — | Brak danych | — |
| 20 tabl. | 5909990015061 | Rp | — | Brak danych | — |
| 30 tabl. | 5909990015078 | Rp | — | Brak danych | — |
| 60 tabl. | 5909990015023 | Rp | — | Brak danych | — |
| 60 tabl. | 5909990015085 | Rp | — | Brak danych | — |

## Leki refundowane

### 30 tabl. — EAN 5909990015030 · cena jedn. 0,24 zł / tabl.

| Wskazanie | Poziom | Cena 100% | Dopłata | Refundacja NFZ | Limit |
|---|---|---|---|---|---|
| We wszystkich zarejestrowanych wskazaniach na dzień wydania decyzji | ryczałt | 7,16 zł | 3,97 zł | 3,19 zł | 5,95 zł |

**Bezpłatnie z uprawnieniem S (seniorzy 65+) oraz DZ (dzieci i młodzież do 18): 0,00 zł** — lek na wykazie bezpłatnych leków MZ (pełna bezpłatność dla uprawnionego pacjenta, w zakresie wskazań objętych refundacją).

### 60 tabl. — EAN 5909990015054 · cena jedn. 0,22 zł / tabl.

| Wskazanie | Poziom | Cena 100% | Dopłata | Refundacja NFZ | Limit |
|---|---|---|---|---|---|
| We wszystkich zarejestrowanych wskazaniach na dzień wydania decyzji | ryczałt | 13,17 zł | 6,91 zł | 6,26 zł | 11,89 zł |

**Bezpłatnie z uprawnieniem S (seniorzy 65+) oraz DZ (dzieci i młodzież do 18): 0,00 zł** — lek na wykazie bezpłatnych leków MZ (pełna bezpłatność dla uprawnionego pacjenta, w zakresie wskazań objętych refundacją).

> Ceny urzędowe (maksymalne) z obwieszczenia refundacyjnego MZ 82W. Rzeczywista dopłata zależy od poziomu odpłatności i wskazania na recepcie. Leki ujęte w wykazie bezpłatnych leków MZ są całkowicie bezpłatne (0,00 zł) dla osób z uprawnieniem S (seniorzy 65+) lub DZ (dzieci i młodzież do 18).

## Wskaźnik dostępności

Wskaźnik dostępności to orientacyjne oszacowanie naszego autorskiego algorytmu. Ma charakter wyłącznie poglądowy i może różnić się od rzeczywistego stanu w konkretnej aptece.

- Bardzo dobrze dostępny (5/5)
- Dobrze dostępny (4/5)
- Trudno dostępny (2/5)
- Niedostępny (1/5)
- Brak danych

Produkty lecznicze o dobrej i bardzo dobrej dostępności zazwyczaj możesz zamówić na następny dzień w aptece. Przejdź do katalogu aptek, aby znaleźć numer telefonu do apteki w Twojej okolicy. Przed rozmową z farmaceutą przygotuj kod e-recepty oraz Twój numer PESEL lub osoby, na którą wystawiona jest recepta.

## Ulotka dla pacjenta

### 1. Co to jest lek Enarenal i w jakim celu się go stosuje?
Enarenal to lek z grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny (inhibitory ACE), który jest stosowany
w leczeniu nadciśnienia tętniczego, objawowej niewydolności serca oraz w celu zapobiegania objawowej
niewydolności serca u pacjentów z bezobjawowym zaburzeniem czynności (dysfunkcją) lewej komory
serca (frakcja wyrzutowa ≤35%).

### 2. Informacje ważne przed zastosowaniem leku Enarenal

Kiedy nie stosować leku Enarenal:
- jeśli pacjent ma uczulenie na enalaprylu maleinian, inny lek z grupy inhibitorów konwertazy
angiotensyny lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku (wymienionych w punkcie 6);
- jeśli pacjent ma cukrzycę lub zaburzenia czynności nerek i jest leczony lekiem obniżającym
ciśnienie krwi zawierającym aliskiren;
- jeśli u pacjenta wystąpił kiedykolwiek obrzęk naczynioruchowy po zastosowaniu innych
inhibitorów ACE;
- jeśli u pacjenta lub kogoś z rodziny wystąpił kiedykolwiek obrzęk naczynioruchowy
z jakiejkolwiek przyczyny (dziedziczny lub idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy);
- po trzecim miesiącu ciąży (należy unikać stosowania leku Enarenal we wczesnym okresie ciąży -
patrz podpunkt dotyczący ciąży);
- jeśli pacjent przyjął lub obecnie stosuje sakubitryl z walsartanem, lek stosowany w leczeniu
pewnego rodzaju długotrwałej (przewlekłej) niewydolności serca u dorosłych, ponieważ zwiększa
się ryzyko obrzęku naczynioruchowego (szybkiego obrzęku tkanek znajdujących się pod skórą
w miejscach takich, jak gardło).

Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem stosowania leku Enarenal należy omówić to lekarzem lub farmaceutą w przypadku:
- przyjmowania któregokolwiek z poniższych leków, stosowanych w leczeniu wysokiego ciśnienia
krwi:
- antagonisty receptora angiotensyny II (ang. Angiotensin Receptor Blockers, ARB) (znanych
również jako sartany - na przykład walsartan, telmisartan, irbesartan), zwłaszcza jeśli pacjent
ma zaburzenia czynności nerek związane z cukrzycą
- aliskirenu
- wystąpienia zawrotów głowy, uczucia „pustki” w głowie, szczególnie na początku leczenia lub po
zwiększeniu dawki, lub podczas zmiany pozycji ciała z siedzącej lub leżącej na stojącą
- występowania niewydolności serca (niedostateczna siła tłocząca serca), gdyż możliwe jest
nadmierne zmniejszenie ciśnienia tętniczego krwi. Ryzyko jest większe u pacjentów z ciężką
niewydolnością serca przyjmujących duże dawki diuretyków pętlowych, u pacjentów ze zbyt
małym stężeniem sodu we krwi lub osłabioną czynnością nerek.
- występowania choroby serca spowodowanej niedokrwieniem lub choroby naczyń mózgowych.
Leczenie tej grupy pacjentów wymaga zachowania szczególnej ostrożności, ponieważ bardzo duże
zmniejszenie ciśnienia tętniczego krwi może spowodować zawał serca lub udar mózgu.
- stosowania diety z małą zawartością soli, występowania w ostatnim czasie silnych wymiotów lub
biegunki, przyjmowania leków moczopędnych
- występowania chorób takich jak: stenoza aorty (zwężenie aorty), kardiomiopatia przerostowa lub
zwężenie drogi odpływu krwi z lewej komory
- występowania choroby nerek, stanu po przeszczepie nerki lub podczas leczenia dializami
(stosowanie błon dializacyjnych o dużej przepuszczalności jednocześnie z enalaprylem może
spowodować ciężkie reakcje alergiczne), podwyższonego ciśnienia tętniczego na skutek zwężenia
tętnicy nerkowej (nadciśnienie naczyniowo-nerkowe)
- występowania zaburzeń czynności wątroby
- występowania kolagenoz, przyjmowania leków immunosupresyjnych (stosowanych w leczeniu
chorób autoimmunologicznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów lub stanów po
przeszczepie), przyjmowania allopurynolu (stosowanego w leczeniu dny moczanowej) lub
prokainamidu (stosowanego w leczeniu zaburzeń rytmu serca). U tych pacjentów lekarz może
zlecić częstszą kontrolę liczby krwinek białych. Jeśli u tych pacjentów wystąpią objawy zakażenia
(objawy, takie jak wysoka temperatura, dreszcze), należy niezwłocznie poinformować lekarza
prowadzącego.
- występowania w przeszłości obrzęku naczynioruchowego (objawy, takie jak świąd, pokrzywka,
świszczący oddech lub obrzęk dłoni, gardła, ust lub powiek) w czasie przyjmowania innych leków
- przyjmowania leków przeciwcukrzycowych lub insuliny; w czasie pierwszego miesiąca leczenia
enalaprylem, stężenie glukozy we krwi powinno być ściśle kontrolowane
- przyjmowania leków moczopędnych oszczędzających potas, leków zawierających potas lub
zamienników soli kuchennej zawierających potas, albo leków, które zwiększają stężenie potasu we
krwi
- przyjmowania leku zawierającego sole litu (stosowanego w leczeniu niektórych chorób
psychicznych).

Jeśli pacjent przyjmuje którykolwiek z następujących leków, ryzyko obrzęku naczynioruchowego może
się zwiększyć:
- racekadotryl (stosowany w leczeniu biegunki);
- syrolimus, ewerolimus, temsyrolimus i inne leki należące do grupy leków zwanych inhibitorami
mTOR (stosowane w celu uniknięcia odrzucenia przeszczepionych narządów oraz w leczeniu raka);
- wildagliptyna (stosowana w leczeniu cukrzycy).

Lekarz prowadzący może monitorować czynność nerek, ciśnienie krwi oraz stężenie elektrolitów (np.
potasu) we krwi w regularnych odstępach czasu.
Patrz także podpunkt „Kiedy nie stosować leku Enarenal”.

Należy koniecznie skontaktować się z lekarzem, jeśli w czasie przyjmowania leku wystąpią
następujące objawy:
- żółtaczka (zażółcenie skóry i białek oczu)
- suchy kaszel utrzymujący się przez długi czas.

Należy poinformować lekarza o stosowaniu leku Enarenal w przypadku planowanych zabiegów,
takich jak:
- afereza LDL, która polega na usuwaniu cholesterolu z krwi
- odczulanie, zmniejszające wpływ alergii na jad pszczół lub os
- jakakolwiek operacja lub podanie leków znieczulających.

W przypadku ciąży (lub jej podejrzenia), należy poradzić się lekarza. Enarenal nie jest zalecany we
wczesnej ciąży i nie może być przyjmowany po trzecim miesiącu ciąży, ponieważ stosowany na tym
etapie może wyrządzić poważną szkodę dziecku (patrz punkt dotyczący ciąży).

Na początku leczenia, lekarz będzie często kontrolował ciśnienie tętnicze, aby upewnić się, że pacjent
otrzymuje odpowiednią dawkę. Oprócz tego, u niektórych pacjentów lekarz może zalecić wykonanie
badań krwi oceniających stężenie potasu i kreatyniny lub aktywność enzymów wątrobowych.

Dzieci i młodzież
U dzieci i młodzieży enalapryl stosuje się wyłącznie w nadciśnieniu tętniczym. Dawkę leku ustala lekarz
w zależności od stanu pacjenta i wartości ciśnienia tętniczego.

Enarenal a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach stosowanych przez pacjenta obecnie
lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje stosować.

Niektórych leków nie należy stosować jednocześnie.
W innych przypadkach lekarz może zalecić zmianę dawkowania leków, jeśli są jednocześnie stosowane
z innymi lekami. Jest to szczególnie ważne, jeśli jednocześnie z enalaprylem są stosowane:
- leki moczopędne oszczędzające potas, takie jak spironolakton, triamteren lub amiloryd; leki
zawierające potas lub zamienniki soli kuchennej zawierające potas. Enalapryl może zwiększać
stężenie potasu we krwi, prowadząc do hiperkaliemii. Łagodna hiperkaliemia powoduje niewielkie
objawy lub nie wywołuje ich wcale i zazwyczaj rozpoznawana jest na podstawie badania krwi lub
elektrokardiogramu.
- leki moczopędne, takie jak np. furosemid, inne leki przeciwnadciśnieniowe, glicerolu triazotan
(nitrogliceryna) lub inne nitraty, a także inne leki rozszerzające naczynia. Ich jednoczesne
przyjmowanie z enalaprylem może powodować niedociśnienie tętnicze.
- sakubitryl z walsartanem, lek stosowany w leczeniu pewnego rodzaju długotrwałej (przewlekłej)
niewydolności serca u dorosłych (patrz także informacje pod nagłówkiem „Kiedy nie stosować leku
Enarenal”),
- suplementy potasu (w tym substytuty soli), leki moczopędne oszczędzające potas i inne leki
zwiększające stężenie potasu we krwi (np. trimetoprim i ko-trimoksazol, stosowane w zakażeniach
wywołanych przez bakterie; cyklosporyna, lek immunosupresyjny stosowany w zapobieganiu
odrzucenia przeszczepionego narządu oraz heparyna, lek stosowany w celu rozrzedzenia krwi, aby
zapobiec zakrzepom),
- sole litu, stosowane w leczeniu niektórych chorób psychicznych. Nie należy przyjmować leku
Enarenal wraz z solami litu.
- trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, takie jak amitryptylina (stosowana w leczeniu depresji),

leki przeciwpsychotyczne, takie jak pochodne fenazoliny (łagodzące znaczne pobudzenie),
narkotyki, takie jak morfina (stosowane w leczeniu umiarkowanego i silnego bólu) oraz leki
znieczulające. Przyjmowanie tych leków wraz z lekiem Enarenal może nasilać działanie
zmniejszające ciśnienie tętnicze krwi.
- niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), takie jak np. diflunisal lub diklofenak, stosowane
w łagodzeniu bólu i stanów zapalnych. Leki te zmniejszają działanie obniżające ciśnienie tętnicze
krwi enalaprylu i nasilają zwiększenie stężenia potasu we krwi.
- sole złota (stosowane w leczeniu zapalenia stawów).
- sympatykomimetyki, takie jak efedryna, noradrenalina i adrenalina stosowane w leczeniu
niedociśnienia tętniczego, wstrząsu, niewydolności krążenia, astmy lub alergii. Przyjmowanie tych
leków łącznie z enalaprylem może powodować utrzymywanie się zwiększonego ciśnienia
tętniczego krwi.
- leki stosowane w cukrzycy (np. insulina, glibenklamid lub metformina). Podczas jednoczesnego
stosowania z enalaprylem może występować nadmiernie zmniejszenie stężenia glukozy we krwi.

Lekarz prowadzący być może będzie musiał zmienić dawkę i (lub) zastosować inne środki ostrożności:
- jeśli pacjent przyjmuje antagonistę receptora angiotensyny II (ARB) lub aliskiren (patrz także
podpunkty „Kiedy nie stosować leku Enarenal” oraz „Ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Enarenal z jedzeniem i alkoholem
Enarenal można przyjmować niezależnie od posiłków.
Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas stosowania leku Enarenal, może nasilić działanie
zmniejszające ciśnienie tętnicze krwi i mogą wystąpić zawroty głowy, uczucie „pustki” w głowie lub
omdlenie. Należy utrzymywać spożycie alkoholu na minimalnym poziomie.

Ciąża i karmienie piersią
Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć
dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.

Ciąża
W przypadku ciąży (lub jej podejrzenia) należy poradzić się lekarza. Lekarz powinien zalecić zaprzestanie
przyjmowania Enarenalu przed zajściem w ciążę lub do czasu potwierdzenia ciąży oraz może doradzić
stosowanie innego leku zamiast leku Enarenal.
Enarenal nie jest zalecany we wczesnej ciąży i nie może być przyjmowany po trzecim miesiącu ciąży,
ponieważ stosowany po trzecim miesiącu ciąży może wyrządzić poważną szkodę dziecku.

Karmienie piersią
W okresie karmienia piersią lub przed rozpoczęciem karmienia piersią należy poradzić się lekarza. Nie
zaleca się karmienia piersią noworodków (pierwsze tygodnie po narodzinach), a szczególnie wcześniaków
podczas stosowania leku Enarenal.
W przypadku starszych dzieci lekarz powinien poinformować pacjentkę o korzyściach i ryzyku
związanych z przyjmowaniem leku Enarenal w okresie karmienia piersią w porównaniu z innymi lekami.

Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Indywidualna odpowiedź na lek może się różnić. Niektóre działania niepożądane po enalaprylu, takie jak
zawroty głowy lub znużenie, mogą u niektórych pacjentów wpłynąć na zdolność prowadzenia pojazdów
i obsługiwania maszyn.

Enarenal zawiera laktozę oraz sód
Jeśli stwierdzono wcześniej u pacjenta nietolerancję niektórych cukrów, pacjent powinien skontaktować
się z lekarzem przed przyjęciem leku.
Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, to znaczy lek uznaje się za „wolny od sodu”.

### 3. Jak stosować lek Enarenal?
Ten lek należy zawsze stosować zgodnie z zaleceniami lekarza lub farmaceuty. W razie wątpliwości
należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty.

Dawki leku lekarz ustala indywidualne zależnie od stanu pacjenta i wpływu leku na ciśnienie tętnicze
krwi. Nie należy samodzielnie zmieniać dawki leku lub przerywać stosowania leku.

Zwykle zaleca się następujące dawkowanie:

Dorośli

Nadciśnienie tętnicze
Dawka początkowa wynosi od 5 mg do maksymalnie 20 mg, w zależności od stopnia nadciśnienia
tętniczego oraz stanu pacjenta. Lek podaje się raz na dobę. W łagodnym nadciśnieniu, zalecana dawka
wynosi od 5 do 10 mg. U pacjentów ze zwiększoną aktywnością układu renina-angiotensyna-aldosteron
(np. z nadciśnieniem naczyniowo-nerkowym, nadmierną utratą soli i (lub) wody, stanem dekompensacji
kardiologicznej lub ciężkim nadciśnieniem tętniczym) może wystąpić nasilone obniżenie ciśnienia
tętniczego krwi po podaniu dawki początkowej. U tych pacjentów zaleca się zastosowanie dawki
początkowej 5 mg lub mniejszej, a leczenie należy rozpoczynać pod nadzorem lekarza.

U pacjentów stosujących wysokie dawki leków moczopędnych należy zachować szczególną ostrożność
podczas rozpoczynania leczenia lekiem Enarenal, ponieważ po pierwszej dawce leku może wystąpić
objawowe niedociśnienie tętnicze w wyniku zmniejszenia objętości krwi. U tych pacjentów zaleca się
podanie leku w dawce początkowej 5 mg lub mniejszej. Jeżeli to możliwe 2 - 3 dni przed rozpoczęciem
leczenia lekiem Enarenal należy przerwać stosowanie leku moczopędnego. Należy kontrolować czynność
nerek i stężenie potasu w surowicy.

Zwykle dawka podtrzymująca wynosi 20 mg na dobę. Maksymalna dawka podtrzymująca wynosi 40 mg
na dobę.

Niewydolność serca i (lub) bezobjawowe zaburzenia czynności lewej komory
W leczeniu objawów niewydolności serca, enalapryl stosuje się w skojarzeniu z lekami moczopędnymi
oraz, w razie potrzeby, z glikozydami naparstnicy lub β-adrenolitykami.
Początkowa dawka leku Enarenal u pacjentów z niewydolnością serca i bezobjawowymi zaburzeniami
lewej komory serca wynosi 2,5 mg i powinna być podawana pod ścisłym nadzorem lekarza w celu
ustalenia wpływu na ciśnienie tętnicze krwi na początku leczenia. Jeśli po rozpoczęciu leczenia
niewydolności serca nie występuje objawowe niedociśnienie lub gdy zostało ono wyrównane, dawkę
enalaprylu należy zwiększać stopniowo do zazwyczaj stosowanej dawki podtrzymującej 20 mg,
przyjmowanej w dawce pojedynczej lub w dwóch dawkach podzielonych, w zależności od tolerancji leku
przez pacjenta. Zaleca się, aby dostosowanie dawki odbywało się w okresie od 2 do 4 tygodni.
Maksymalna dawka wynosi 40 mg na dobę, podawana w dwóch dawkach podzielonych.

Stosowanie u pacjentów z niewydolnością nerek
U pacjentów z niewydolnością nerek, dawka enalaprylu będzie musiała zostać zmodyfikowana zależnie
od stopnia wydolności nerek. Czynność nerek odzwierciedla stężenie kreatyniny (produktu przemiany
materii) w moczu oraz badania krwi.

W przypadku pacjentów dializowanych dawka będzie się zmieniała każdego dnia, o czym poinformuje
lekarz prowadzący.

Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku
Dawkę ustala lekarz prowadzący, w zależności od wydolności nerek pacjenta.

Stosowanie u dzieci i młodzieży
Doświadczenie w stosowaniu enalaprylu u dzieci z nadciśnieniem jest ograniczone. Jeżeli dziecko jest
w stanie połknąć tabletki, dawka będzie ustalana zależnie od masy ciała dziecka i ciśnienia krwi. Zalecana
dawka początkowa wynosi 2,5 mg u dzieci o masie ciała od 20 kg do <50 kg oraz 5 mg u dzieci o masie
ciała 50 kg i większej. Lek Enarenal podawany jest jeden raz na dobę. Dawkowanie powinno być
skorygowane zależnie od potrzeb dziecka do maksymalnie 20 mg na dobę u dzieci o masie ciała od 20 kg
do <50 kg i 40 mg u dzieci o masie ciała 50 kg i większej.
Nie zaleca się stosowania leku Enarenal u noworodków i dzieci z zaburzeniami czynności nerek.

Zastosowanie większej niż zalecana dawki leku Enarenal
W razie przyjęcia większej dawki leku niż zalecana należy natychmiast skontaktować się z lekarzem,
który podejmie odpowiednie leczenie.
Najczęstszymi objawami przedawkowania są obniżenie ciśnienia tętniczego krwi i osłupienie (stan niemal
całkowitej utraty świadomości). Inne objawy mogą obejmować zawroty głowy lub uczucie „pustki”
w głowie z powodu zmniejszenia ciśnienia tętniczego krwi, silne lub szybkie bicie serca, przyspieszenie
tętna, niepokój, kaszel, niewydolność nerek i przyspieszenie oddechu.

Pominięcie zastosowania leku Enarenal
W przypadku pominięcia dawki leku, należy ją przyjąć tak szybko jak jest to możliwe. Jeżeli jest już pora
na przyjęcie kolejnej dawki leku, nie należy przyjmować dawki, która nie została przyjęta w stosownym
czasie. Nie wolno przyjmować podwójnej dawki leku w celu uzupełnienia pominiętej dawki.

Przerwanie stosowania leku Enarenal
Nie należy przerywać stosowania leku bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem.

W razie jakichkolwiek dalszych wątpliwości związanych ze stosowaniem tego leku, należy zwrócić się do
lekarza lub farmaceuty.

### 4. Możliwe działania niepożądane

Jak każdy inny lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Należy natychmiast odstawić lek Enarenal i zgłosić się do lekarza, jeżeli wystąpią następujące
objawy:
- niedociśnienie tętnicze (zbyt niskie ciśnienie krwi), zawroty głowy, uczucie „pustki” w głowie,
szczególnie na początku leczenia lub po zwiększeniu dawki, lub podczas zmiany pozycji ciała
z siedzącej lub leżącej na stojącą
- świąd, duszność lub świszczący oddech
- zapalenie lub ból gardła, gorączka, powiększenie węzłów chłonnych
- objawy obrzęku naczynioruchowego (obrzęk dłoni, języka, ust, gardła, twarzy lub oczu)
- ciężkie reakcje skórne, jak nagle pojawiająca się wysypka, pieczenie skóry lub łuszczenie się skóry
- żółtaczka (zażółcenie skóry i białek oczu)

Poniżej przedstawiona jest lista działań niepożądanych, które występowały u pacjentów przyjmujących
enalapryl według częstości występowania:

Bardzo często (występują u więcej niż 1 na 10 pacjentów)
- zawroty głowy, nieostre widzenie, osłabienie
- kaszel

- nudności

Często (występują u mniej niż 1 na 10 pacjentów)
- bóle głowy, depresja, omdlenie, niedociśnienie tętnicze, uczucie zmęczenia
- duszność, ból w klatce piersiowej, zaburzenia rytmu serca, dławica piersiowa, przyspieszone bicie
serca
- biegunka, bóle brzucha, zaburzenia smaku
- wysypka, reakcje uczuleniowe, obrzęk naczynioruchowy
- zbyt duże stężenie potasu we krwi
- zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi

Niezbyt często (występują u mniej niż 1 na 100 pacjentów)
- dezorientacja, senność, nerwowość, bezsenność
- parestezje (uczucie kłucia, mrowienia i palenia)
- kołatanie serca, zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu
- niedokrwistość
- ból gardła i chrypka, wydzielina z nosa, trudności w oddychaniu lub astma
- wzdęcie lub ból brzucha (może być spowodowane niedrożnością jelit), silny ból brzucha (może być
spowodowany zapaleniem trzustki), wymioty, niestrawność, zaparcie, brak łaknienia, podrażnienie
żołądka, suchość w ustach, wrzód żołądka (kłujący ból i uczucie głodu, szczególnie, jeżeli żołądek
jest pusty)
- nadmierne pocenie się, świąd, pokrzywka, wypadanie włosów
- zaburzenia czynności nerek, niewydolność nerek, obecność białka w moczu
- impotencja (zaburzenie funkcji seksualnych)
- skurcze mięśni, zaczerwienienie twarzy, szumy uszne, złe samopoczucie, gorączka
- zbyt małe stężenie sodu we krwi
- zbyt duże stężenie mocznika we krwi
- zmniejszenie stężenia cukru (glukozy) we krwi

Rzadko (występują u mniej niż 1 na 1 000 pacjentów)
- marzenia senne, zaburzenia snu
- słabe krążenie w palcach rąk i stóp powodujące zaczerwienienie i ból (objaw Raynauda)
- gromadzenie płynu w płucach, katar lub ból nosa, eozynofilowe zapalenie płuc (choroba
z nadwrażliwości płuc)
- zaburzenia krwi (z objawami takimi jak: zmęczenie, osłabienie, duszność, uczucie wyczerpania,
stałe lub nawracające przeziębienia, przedłużone krwawienia, zasinienia nieznanego pochodzenia),
powiększenie węzłów chłonnych, choroby autoimmunologiczne (choroby, w których układ
odpornościowy traktuje własne komórki jako obce i wytwarza przeciwko nim przeciwciała)
- ból, obrzęk lub owrzodzenie (afty) jamy ustnej, zapalenie lub ból i obrzęk języka
- niewydolność wątroby, zapalenie wątroby, zastój żółci (w tym z żółtaczką)
- ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka,
pęcherzyca, erytrodermia), z objawami jak: między innymi rumień skóry, pęcherze, zapalenie,
złuszczanie się skóry)
- powiększenie piersi u mężczyzn
- skąpomocz

Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych):
- zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, jego objawy to ból głowy,
osłabienie, nudności, wymioty, dezorientacja i drgawki

Podczas stosowana enalaprylu odnotowano również objawy, takie jak gorączka, zapalenie naczyń
krwionośnych, ból i zapalenie mięśni i stawów, nieprawidłowości krwi, wysypka, nadwrażliwość na
światło słoneczne lub inne objawy skórne.

Enarenal może spowodować:
- zwiększenie stężenia kreatyniny i mocznika we krwi (wskazujące jaka jest czynność nerek)
- zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny w surowicy (wskazujące jaka
jest czynność wątroby)
- zmniejszenie liczby płytek krwi, które może wpływać na krzepnięcie krwi. Jeśli wystąpią siniaki
lub czerwone, lub purpurowe plamy na skórze z niewyjaśnionej przyczyny, należy poinformować
o tym lekarza.
- zmniejszenie liczby czerwonych i białych krwinek
- zmniejszenie stężenia cukru (glukozy) we krwi u pacjentów z cukrzycą. Na początku leczenia
należy ściśle kontrolować stężenie cukru we krwi.

Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie. Działania niepożądane można zgłaszać
bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu
Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.

### 5. Jak przechowywać lek Enarenal?
Lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.

Przechowywać w temperaturze do 25°C.
Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem.

Nie stosować tego leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na pudełku i blistrze po: EXP.
Termin ważności oznacza ostatni dzień podanego miesiąca.
Zapis na opakowaniu po skrócie EXP oznacza termin ważności, a po skrócie Lot/LOT oznacza numer
serii.

Leków nie należy wyrzucać do kanalizacji ani domowych pojemników na odpadki. Należy zapytać
farmaceutę, jak usunąć leki, których się już nie używa. Takie postępowanie pomoże chronić środowisko.

### 6. Zawartość opakowania i inne informacje

Co zawiera Enarenal
- Substancją czynną leku jest enalaprylu maleinian.
Każda tabletka zawiera odpowiednio 5 mg, 10 mg lub 20 mg enalaprylu maleinianu.
- Pozostałe składniki to: laktoza jednowodna, skrobia kukurydziana modyfikowana, karmeloza
sodowa usieciowana, sodu wodorowęglan oraz magnezu stearynian.

Jak wygląda Enarenal i co zawiera opakowanie
Enarenal 5 mg to podłużne, obustronnie wypukłe tabletki, barwy białej, z kreskami dzielącymi. Tabletki

można podzielić na połowy.

Enarenal 10 mg i 20 mg to okrągłe, płaskie tabletki, barwy białej.

W jednym opakowaniu znajduje się 30 lub 60 tabletek.

Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.

Podmiot odpowiedzialny i wytwórca
Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A.
ul. Pelplińska 19, 83-200 Starogard Gdański
tel. +48 22 364 61 01

## Charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

### 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO

Enarenal, 5 mg, tabletki
Enarenal, 10 mg, tabletki
Enarenal, 20 mg, tabletki

### 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

Każda tabletka 5 mg zawiera 5 mg enalaprylu maleinianu (Enalaprili maleas).
Każda tabletka 10 mg zawiera 10 mg enalaprylu maleinianu (Enalaprili maleas).
Każda tabletka 20 mg zawiera 20 mg enalaprylu maleinianu (Enalaprili maleas).

Substancje pomocnicze o znanym działaniu: laktoza jednowodna i sód.
Każda tabletka 5 mg zawiera 42,81 mg laktozy jednowodnej.
Każda tabletka 10 mg zawiera 85,62 mg laktozy jednowodnej.
Każda tabletka 20 mg zawiera 171,25 mg laktozy jednowodnej.
Każda tabletka 5 mg, 10 mg i 20 mg zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, to znaczy lek
uznaje się za „wolny od sodu”.

Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1.

### 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA

Enarenal 5 mg: tabletki podłużne, obustronnie wypukłe, z kreskami dzielącymi, barwy białej.
Tabletkę można podzielić na równe dawki.

Enarenal 10 mg i 20 mg: tabletki okrągłe, płaskie, barwy białej.

### 4. SZCZEGÓŁOWE DANE KLINICZNE

#### 4.1 Wskazania do stosowania

- Leczenie nadciśnienia tętniczego.
- Leczenie objawowej niewydolności serca.
- Zapobieganie objawowej niewydolności serca u pacjentów z bezobjawowym zaburzeniem
czynności (dysfunkcją) lewej komory serca (frakcja wyrzutowa ≤35%).

(Patrz punkt 5.1)

#### 4.2 Dawkowanie i sposób podawania

Dawkowanie
Dawkę produktu leczniczego należy dostosować indywidualnie do potrzeb pacjenta (patrz punkt 4.4)
oraz zależnie od uzyskanych wartości ciśnienia tętniczego.

Nadciśnienie tętnicze
W zależności od stopnia nadciśnienia tętniczego oraz stanu pacjenta (patrz poniżej) dawka
początkowa produktu leczniczego wynosi od 5 do maksymalnie 20 mg. Produkt podaje się raz na
dobę. W nadciśnieniu tętniczym łagodnym, zalecana dawka początkowa wynosi od 5 do 10 mg.
U pacjentów ze zwiększoną aktywnością układu renina-angiotensyna-aldosteron (np. pacjenci
z nadciśnieniem tętniczym naczyniowo-nerkowym, niedoborem soli i (lub) płynów, niewyrównaną

niewydolnością serca lub ciężkim nadciśnieniem tętniczym) może wystąpić nasilone obniżenie
ciśnienia tętniczego po podaniu dawki początkowej. U tych pacjentów zaleca się zastosowanie dawki
początkowej 5 mg lub mniejszej, a leczenie należy rozpoczynać pod nadzorem lekarza.

Wcześniejsze stosowanie dużych dawek leków moczopędnych może powodować niedobór płynów
i ryzyko wystąpienia niedociśnienia tętniczego na początku leczenia enalaprylem. U tych pacjentów
zaleca się dawkę początkową 5 mg lub mniejszą. Jeżeli jest to możliwe należy przerwać stosowanie
leku moczopędnego 2 - 3 dni przed rozpoczęciem leczenia produktem Enarenal. Należy kontrolować
czynność nerek i stężenie potasu w surowicy.

Zazwyczaj stosowana dawka podtrzymująca wynosi 20 mg na dobę. Maksymalna dawka
podtrzymująca wynosi 40 mg na dobę.

Niewydolność serca / bezobjawowe zaburzenia czynności (dysfunkcja) lewej komory serca
W leczeniu objawowej niewydolności serca, Enarenal stosuje się w skojarzeniu z lekami
moczopędnymi oraz, w razie potrzeby, z glikozydami naparstnicy lub β-adrenolitykami.
Dawka początkowa produktu Enarenal u pacjentów z objawową niewydolnością serca lub
bezobjawowymi zaburzeniami czynności lewej komory serca wynosi 2,5 mg; należy ją podawać pod
ścisłym nadzorem lekarza w celu ustalenia wpływu na ciśnienie tętnicze na początku leczenia. Jeśli po
rozpoczęciu leczenia niewydolności serca produktem Enarenal nie występuje objawowe
niedociśnienie lub gdy zostało ono wyrównane, dawkę enalaprylu należy zwiększać stopniowo do
zazwyczaj stosowanej dawki podtrzymującej 20 mg, podawanej w dawce pojedynczej lub w dwóch
dawkach podzielonych, w zależności od tolerancji produktu przez pacjenta. Zaleca się, aby
dostosowywanie dawki odbywało się w okresie 2 do 4 tygodni. Maksymalna dawka wynosi 40 mg na
dobę, podawana w dwóch dawkach podzielonych.

Tydzień Dawka
mg/dobę
Tydzień 1 1 – 3 dzień: 2,5 mg/dobę* w dawce pojedynczej
4 – 7 dzień: 5 mg/dobę w dwóch dawkach podzielonych
Tydzień 2 10 mg/dobę w dawce pojedynczej lub w dwóch dawkach podzielonych
Tydzień 3 i 4 20 mg/dobę w dawce pojedynczej lub w dwóch dawkach podzielonych

* Należy zachować ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub przyjmujących leki
moczopędne (patrz punkt 4.4).

Ponieważ opisywano występowanie niedociśnienia oraz (rzadziej) niewydolności nerek w jego
następstwie, przed rozpoczęciem jak i w trakcie leczenia produktem Enarenal, należy monitorować
ciśnienie tętnicze oraz czynność nerek (patrz punkt 4.4). O ile to możliwe, przed rozpoczęciem
leczenia produktem Enarenal należy zmniejszyć dawkę stosowanych leków moczopędnych.
Wystąpienie niedociśnienia po podaniu pierwszej dawki produktu Enarenal nie przesądza, że wystąpi
ono ponownie podczas przewlekłego stosowania i nie wyklucza dalszego stosowania produktu. W tym
przypadku również należy kontrolować stężenie potasu w surowicy oraz czynność nerek.

Dawkowanie u pacjentów z niewydolnością nerek
Zazwyczaj należy wydłużyć odstępy pomiędzy kolejnymi dawkami i (lub) zmniejszyć dawkę.

Klirens kreatyniny (KK)
ml/min
Dawka początkowa
mg/dobę
30<KK<80 ml/min 5 – 10 mg
10<KK≤30 ml/min 2,5 mg
KK≤10 ml/min 2,5 mg w dniach dializy*

* patrz punkt 4.4
Enalaprylat jest usuwany podczas dializy. Dawkę produktu w dniach pomiędzy zabiegami dializy
należy dostosować do wartości ciśnienia tętniczego.

Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku
Dawkę należy dostosować w zależności od stopnia wydolności nerek pacjenta (patrz punkt 4.4).

Dzieci i młodzież
Doświadczenie z badań klinicznych dotyczących stosowania enalaprylu u dzieci z nadciśnieniem
tętniczym jest ograniczone (patrz punkt 4.4).

W przypadku dzieci, które mogą połykać tabletki, dawkę należy określić indywidualnie w zależności
od stanu pacjenta oraz uzyskanych wartości ciśnienia tętniczego. Zalecana dawka początkowa u dzieci
o masie ciała od 20 kg do <50 kg wynosi 2,5 mg, a u pacjentów z masą ciała ≥50 kg – 5 mg. Enarenal
stosuje się raz na dobę. W zależności od potrzeb można zwiększyć stosowaną dawkę maksymalnie do
20 mg na dobę u pacjentów o masie ciała od 20 kg do <50 kg oraz 40 mg u pacjentów o masie ciała
≥50 kg (patrz punkt 4.4).

Ze względu na brak odpowiednich danych nie zaleca się podawania enalaprylu noworodkom oraz
dzieciom i młodzieży z współczynnikiem przesączania kłębuszkowego (GFR) <30 ml/min/1,73 m2.

Sposób podawania
Podanie doustne.
Pokarm nie wpływa na wchłanianie enalaprylu.

#### 4.3 Przeciwwskazania

- Nadwrażliwość na substancję czynną, inny inhibitor konwertazy angiotensyny (ACE) lub na
którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1.
- Jednoczesne stosowanie produktu leczniczego Enarenal z produktami zawierającymi aliskiren
jest przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniem czynności nerek (współczynnik
przesączania kłębuszkowego, GFR<60 ml/min/1,73 m2) (patrz punkty 4.5 i 5.1).
- Obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie, związany z wcześniejszym leczeniem inhibitorem
ACE.
- Dziedziczny lub idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy.
- Drugi i trzeci trymestr ciąży (patrz punkty 4.4 i 4.6).

#### 4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Niedociśnienie tętnicze objawowe
U pacjentów z niepowikłanym nadciśnieniem tętniczym objawowe niedociśnienie występuje rzadko.
U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, otrzymujących produkt leczniczy Enarenal, ryzyko
wystąpienia niedociśnienia objawowego jest większe w przypadku niedoboru płynów, np. na skutek
stosowania leków moczopędnych, diety z ograniczeniem soli, dializoterapii, występowania biegunki
lub wymiotów (patrz punkty 4.5 i 4.8).
Objawowe niedociśnienie obserwowano również u pacjentów z niewydolnością serca, z lub bez
współistniejącej niewydolności nerek. Jego wystąpienie jest najbardziej prawdopodobne
u pacjentów z bardziej nasiloną niewydolnością serca, stosujących duże dawki diuretyków
pętlowych, w przypadku hiponatremii lub zaburzeń czynności nerek. U tych pacjentów leczenie
należy rozpoczynać pod nadzorem oraz zapewnić ścisłą kontrolę podczas każdej zmiany dawki
enalaprylu i (lub) leku moczopędnego. Jeżeli to możliwe zaleca się tymczasowe przerwanie
stosowania leku moczopędnego. Powyższe uwagi dotyczą również pacjentów z chorobą
niedokrwienną serca lub chorobami naczyń mózgowych, u których nadmierne obniżenie ciśnienia
tętniczego może spowodować wystąpienie zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu.

W przypadku wystąpienia niedociśnienia, należy ułożyć pacjenta w pozycji poziomej z uniesionymi
nogami i w razie konieczności podać dożylnie sól fizjologiczną. Przemijające niedociśnienie nie jest
przeciwwskazaniem do podawania kolejnych dawek produktu po uzyskaniu normalizacji ciśnienia
tętniczego poprzez zwiększenie objętości płynów.

U niektórych pacjentów z niewydolnością serca i prawidłowym lub niskim ciśnieniem tętniczym,
Enarenal może nadmiernie obniżyć ciśnienie tętnicze. Działanie to można przewidzieć i zazwyczaj nie
stanowi przeciwwskazania do kontynuowania leczenia. Jeżeli wystąpią objawy niedociśnienia
tętniczego, może być konieczne zmniejszenie dawki lub odstawienie leku moczopędnego i (lub)
produktu Enarenal.

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA)
Istnieją dowody, iż jednoczesne stosowanie inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE),
antagonistów receptora angiotensyny II (AIIRA) lub aliskirenu zwiększa ryzyko niedociśnienia,
hiperkaliemii oraz zaburzenia czynności nerek (w tym ostrej niewydolności nerek). W związku z tym
nie zaleca się podwójnego blokowania układu RAA poprzez jednoczesne zastosowanie inhibitorów
ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu (patrz punkty 4.5 i 5.1).
Jeśli zastosowanie podwójnej blokady układu RAA jest absolutnie konieczne, powinno być
prowadzone wyłącznie pod nadzorem specjalisty, a parametry życiowe pacjenta, takie jak: czynność
nerek, stężenie elektrolitów oraz ciśnienie krwi powinny być ściśle monitorowane.
U pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy stosować jednocześnie inhibitorów ACE oraz
antagonistów receptora angiotensyny II.

Zwężenie zastawki aorty lub zastawki dwudzielnej / kardiomiopatia przerostowa
Podobnie jak w przypadku innych leków rozszerzających naczynia krwionośne, należy zachować
ostrożność podczas stosowania enalaprylu u pacjentów ze zwężeniem zastawki aorty lub innym
zwężeniem drogi odpływu krwi z lewej komory. Nie należy stosować enalaprylu w przypadku
wstrząsu kardiogennego oraz zwężenia istotnego pod względem hemodynamicznym.

Zaburzenia czynności nerek
W przypadku zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <80 ml/min) dawkę początkową należy
dostosować według klirensu kreatyniny (patrz punkt 4.2), a następnie w zależności od reakcji pacjenta
na lek. U tych pacjentów należy rutynowo oznaczać stężenie potasu oraz kreatyniny w osoczu.

Podczas stosowania enalaprylu zgłaszano występowanie niewydolności nerek, zwłaszcza u pacjentów
z ciężką niewydolnością serca lub wcześniej występującą chorobą nerek, w tym zwężeniem tętnicy
nerkowej. W przypadku szybkiego rozpoznania i odpowiedniego leczenia, niewydolność nerek
związana ze stosowaniem enalaprylu jest zazwyczaj przemijająca.

U niektórych pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, bez uprzednio rozpoznanej choroby nerek,
obserwowano zwiększenie stężenia mocznika i kreatyniny we krwi, jeśli enalapryl był stosowany
jednocześnie z lekiem moczopędnym. Może być konieczne zmniejszenie dawki produktu Enarenal
i (lub) przerwanie stosowania leku moczopędnego. W takim przypadku istnieje zwiększone
prawdopodobieństwo występowania zwężenia tętnicy nerkowej (patrz punkt 4.4 - Nadciśnienie
naczyniowo-nerkowe).

Nadciśnienie naczyniowo-nerkowe
U pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy nerkowej jedynej
czynnej nerki, leczonych inhibitorami ACE, istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia niedociśnienia
tętniczego i niewydolności nerek.
Zaburzenia czynności nerek mogą wyrażać się tylko niewielkimi zmianami stężenia kreatyniny
w surowicy. U tych pacjentów leczenie należy rozpoczynać pod ścisłą kontrolą lekarską, od bardzo
małych dawek, bardzo ostrożnie zwiększać dawki i kontrolować czynność nerek.

Przeszczepienie nerki
Brak doświadczenia dotyczącego stosowania enalaprylu u pacjentów po niedawno przebytym
przeszczepieniu nerki, dlatego u tych pacjentów nie zaleca się stosowania enalaprylu.

Niewydolność wątroby
W rzadkich przypadkach stosowanie inhibitorów ACE wiązało się z występowaniem zespołu, który
rozpoczyna się od żółtaczki cholestatycznej lub zapalenia wątroby i postępuje do piorunującej
martwicy wątroby i (niekiedy) do zgonu. Mechanizm tego zespołu nie jest znany. U pacjentów

leczonych inhibitorami ACE, u których wystąpi żółtaczka lub znacznie zwiększona aktywność
enzymów wątrobowych, należy przerwać stosowanie inhibitorów ACE oraz rozpocząć odpowiednie
leczenie.

Neutropenia / agranulocytoza
Neutropenia lub agranulocytoza, małopłytkowość i niedokrwistość były obserwowane u pacjentów
leczonych inhibitorami ACE. U pacjentów z prawidłową czynnością nerek i bez innych czynników
ryzyka, neutropenia występowała rzadko. Enalapryl należy stosować ze szczególną ostrożnością
u pacjentów z kolagenozami, otrzymujących leki immunosupresyjne, allopurynol lub prokainamid
bądź w przypadku współistnienia tych czynników, szczególnie, gdy wcześniej występowało
zaburzenie czynności nerek. U niektórych pacjentów z tej grupy rozwijały się ciężkie zakażenia, które
w nielicznych przypadkach nie reagowały na intensywne leczenie antybiotykami. Jeśli enalapryl jest
stosowany u tych pacjentów, zaleca się okresową kontrolę liczby krwinek białych, a pacjentów należy
poinformować, aby zgłaszali wszelkie objawy zakażenia.

Nadwrażliwość / obrzęk naczynioruchowy
Obserwowano przypadki występowania obrzęku naczynioruchowego twarzy, kończyn, warg, języka,
głośni i (lub) krtani u pacjentów leczonych inhibitorami ACE, w tym enalaprylem. Obrzęk
naczynioruchowy może wystąpić w dowolnym momencie leczenia. W razie wystąpienia powyższych
objawów należy natychmiast przerwać stosowanie enalaprylu i odpowiednio monitorować pacjenta, aż
do całkowitego ustąpienia objawów.
Nawet w przypadkach, gdy obrzęk dotyczy jedynie języka, bez towarzyszących zaburzeń oddychania,
konieczna może być dłuższa obserwacja, ponieważ podanie leków przeciwhistaminowych
i kortykosteroidów może nie być wystarczające.

Bardzo rzadko opisywano zgony spowodowane obrzękiem naczynioruchowym krtani lub języka.
U pacjentów z obrzękiem języka, głośni lub krtani częściej stwierdza się niedrożność dróg
oddechowych, szczególnie, gdy wcześniej przebyli zabieg chirurgiczny w obrębie dróg oddechowych.
Jeśli wystąpi obrzęk języka, głośni lub krtani, mogący spowodować niedrożność dróg oddechowych,
należy niezwłocznie rozpocząć właściwe leczenie, polegające m.in. na podskórnym podaniu roztworu
adrenaliny 1:1000 (0,3 ml do 0,5 ml) i (lub) utrzymaniu drożności dróg oddechowych.

Obrzęk naczynioruchowy częściej występuje u pacjentów rasy czarnej stosujących inhibitory ACE niż
u przedstawicieli innych ras.
U pacjentów z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, niezwiązanym z leczeniem inhibitorem
ACE, występuje zwiększone ryzyko pojawienia się obrzęku naczynioruchowego podczas stosowania
inhibitora ACE (patrz także punkt 4.3).

Reakcje rzekomoanafilaktyczne podczas odczulania jadem owadów błonkoskrzydłych
W rzadkich przypadkach u pacjentów leczonych inhibitorami ACE dochodziło do groźnych dla życia
reakcji rzekomoanafilaktycznych podczas odczulania jadem owadów błonkoskrzydłych (np. jad
pszczół i os). Reakcji tych można uniknąć poprzez czasowe przerwanie stosowania inhibitora ACE
przed każdym odczulaniem.

Reakcje rzekomoanafilaktyczne podczas aferezy LDL
W rzadkich przypadkach u pacjentów otrzymujących inhibitory ACE dochodziło do groźnych dla
życia reakcji rzekomoanafilaktycznych podczas aferezy LDL (lipoprotein o małej gęstości)
z zastosowaniem siarczanu dekstranu. Reakcji tych można uniknąć, poprzez czasowe przerwanie
stosowania inhibitorów ACE przed każdą aferezą.

Pacjenci poddawani hemodializie
U pacjentów leczonych inhibitorami ACE, poddawanych dializoterapii z zastosowaniem błon o dużej
przepuszczalności (np. AN 69®), występowały reakcje rzekomoanafilaktyczne. U tych pacjentów
należy rozważyć użycie błon dializacyjnych innego typu lub leku przeciwnadciśnieniowego z innej
grupy.

Hipoglikemia

Należy poinformować pacjentów z cukrzycą, leczonych doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi lub
insuliną, u których rozpoczyna się podawanie inhibitora ACE, o konieczności ścisłej kontroli stężenia
glukozy we krwi, zwłaszcza w pierwszym miesiącu leczenia skojarzonego (patrz punkt 4.5).

Kaszel
Podczas stosowania inhibitorów ACE może wystąpić suchy, uporczywy kaszel, który ustępuje po
zaprzestaniu leczenia. W rozpoznaniu różnicowym kaszlu należy brać pod uwagę kaszel wywołany
stosowaniem inhibitorów ACE.

Zabiegi chirurgiczne i znieczulenie
U pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym lub znieczuleniu za pomocą produktów
powodujących niedociśnienie tętnicze, enalapryl hamuje wytwarzanie angiotensyny II, w odpowiedzi
na kompensacyjne uwalnianie reniny. Niedociśnienie tętnicze spowodowane tym mechanizmem
można skorygować przez zwiększenie objętości krwi krążącej.

Hiperkaliemia
U niektórych pacjentów leczonych inhibitorami ACE, w tym enalaprylem, obserwowano zwiększenie
stężenia potasu w surowicy. Czynniki ryzyka wystąpienia hiperkaliemii to: niewydolność nerek,
pogorszenie czynności nerek, wiek powyżej 70 lat, cukrzyca, współistniejące zaburzenia, zwłaszcza
odwodnienie, ostre niewyrównanie niewydolności serca, kwasica metaboliczna, jednoczesne
stosowanie leków moczopędnych oszczędzających potas (np. spironolakton, eplerenon, triamteren lub
amiloryd), suplementów potasu lub zamienników soli zawierających potas, a także przyjmowanie
innych leków powodujących zwiększenie stężenia potasu w surowicy (np. heparyny).
Stosowanie suplementów potasu, leków moczopędnych oszczędzających potas lub zamienników soli
zawierających potas, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek może prowadzić do
znacznego zwiększenia stężenia potasu w surowicy.
Hiperkaliemia może powodować ciężkie, czasem zakończone zgonem, zaburzenia rytmu serca.
Jeżeli zachodzi konieczność jednoczesnego stosowania enalaprylu z którymkolwiek z powyżej
wymienionych produktów, należy zachować ostrożność i często oznaczać stężenie potasu w surowicy
(patrz punkt 4.5).

Lit
Stosowanie soli litu jednocześnie z enalaprylem nie jest zalecane (patrz punkt 4.5).

Laktoza
Enarenal zawiera laktozę jednowodną. Produkt nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko
występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy (typu Lapp) lub zespołem złego
wchłaniania glukozy-galaktozy.

Sód
Enarenal zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, to znaczy lek uznaje się za „wolny od
sodu”.

Dzieci i młodzież
Doświadczenie dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa stosowania u dzieci w wieku powyżej 6 lat
z nadciśnieniem tętniczym jest ograniczone, natomiast brak doświadczenia ze stosowaniem leku
w innych wskazaniach. Są dostępne nieliczne dane dotyczące farmakokinetyki u dzieci w wieku
powyżej 2 miesięcy (patrz także punkt 4.2). Nie zaleca się stosowania produktu Enarenal u dzieci
w innych wskazaniach niż nadciśnienie tętnicze.

Ze względu na brak odpowiednich danych nie zaleca się podawania produktu Enarenal noworodkom
oraz dzieciom i młodzieży ze wskaźnikiem przesączania kłębuszkowego (GFR) <30 ml/min/1,73 m2
(patrz punkt 4.2).

Ciąża i karmienie piersią
Leczenia inhibitorami ACE nie należy rozpoczynać w czasie ciąży. U pacjentek planujących ciążę
należy zastosować inne leczenie przeciwnadciśnieniowe o potwierdzonym profilu bezpieczeństwa

stosowania w ciąży, chyba, że dalsze leczenie inhibitorami ACE uważa się za niezbędne.
W przypadku rozpoznania ciąży, należy natychmiast przerwać leczenie inhibitorami ACE oraz
zastosować leczenie alternatywne, jeżeli jest to konieczne (patrz punkty 4.3 i 4.6).

Nie zaleca się podawania enalaprylu w czasie karmienia piersią (patrz punkt 4.6).

Różnice etniczne
Podobnie jak inne inhibitory ACE, enalapryl jest wyraźnie mniej skuteczny w obniżeniu ciśnienia
tętniczego u pacjentów rasy czarnej niż u pacjentów innych ras, prawdopodobnie z powodu częstszego
występowania małej aktywności reniny w osoczu w populacji pacjentów rasy czarnej z nadciśnieniem
tętniczym.

#### 4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Dane z badania klinicznego wykazały, że podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron
(RAA) w wyniku jednoczesnego zastosowania inhibitorów ACE, antagonistów receptora
angiotensyny II lub aliskirenu jest związana z większą częstością występowania zdarzeń
niepożądanych, takich jak: niedociśnienie, hiperkaliemia oraz zaburzenia czynności nerek (w tym
ostra niewydolność nerek) w porównaniu z zastosowaniem leku z grupy antagonistów układu RAA
w monoterapii (patrz punkty 4.3, 4.4 i 5.1).

Leki moczopędne oszczędzające potas lub suplementy potasu
Inhibitory ACE zmniejszają utratę potasu wywołaną przez leki moczopędne. Leki moczopędne
oszczędzające potas (takie jak: spironolakton, eplerenon, triamteren czy amiloryd), suplementy potasu
lub zamienniki soli zawierające potas mogą prowadzić do znacznego zwiększenia stężenia potasu
w surowicy. Jeżeli jednoczesne podawanie tych produktów i enalaprylu jest konieczne z powodu
występowania hipokaliemii, należy zachować szczególną ostrożność oraz często kontrolować stężenie
potasu w surowicy (patrz punkt 4.4).

Leki moczopędne (tiazydowe lub pętlowe leki moczopędne)
Wcześniejsze podawanie dużych dawek leków moczopędnych może powodować zmniejszenie
objętości krwi krążącej i ryzyko wystąpienia niedociśnienia tętniczego podczas rozpoczynania
leczenia enalaprylem (patrz punkt 4.4). Działanie hipotensyjne można zmniejszyć poprzez odstawienie
leków moczopędnych, zwiększenie objętości płynów lub spożycia soli albo rozpoczęcie leczenia od
małej dawki enalaprylu.

Inne leki przeciwnadciśnieniowe
Jednoczesne stosowanie tych produktów może nasilić hipotensyjne działanie enalaprylu.
Jednoczesne stosowanie z glicerolu triazotanem, innymi azotanami lub innymi lekami rozszerzającymi
naczynia krwionośne może dodatkowo obniżać ciśnienie tętnicze.

Lit
Podczas jednoczesnego stosowania inhibitorów ACE i litu obserwowano przemijające zwiększenie
stężenia litu w surowicy oraz nasilenie jego toksycznego działania. Jednoczesne stosowanie
diuretyków tiazydowych może dodatkowo zwiększyć stężenie litu i tym samym toksyczne działania
litu podawanego z inhibitorami ACE.
Nie zaleca się stosowania enalaprylu z litem. Jeśli jednak takie połączenie leków jest konieczne,
należy często kontrolować stężenie litu w surowicy (patrz punkt 4.4).

Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne / leki przeciwpsychotyczne / leki znieczulające / opioidy
Jednoczesne stosowanie niektórych leków znieczulających, trójpierścieniowych leków
przeciwdepresyjnych i leków przeciwpsychotycznych z inhibitorami ACE może powodować
dodatkowe obniżenie ciśnienia tętniczego (patrz punkt 4.4).

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)
Długotrwałe stosowanie NLPZ może osłabiać przeciwnadciśnieniowe działanie inhibitorów ACE.

NLPZ (w tym inhibitory COX-2) i inhibitory ACE wykazują addytywne działanie zwiększające
stężenie potasu w surowicy, co może skutkować pogorszeniem czynności nerek. Działanie to jest
zazwyczaj odwracalne. W rzadkich przypadkach może wystąpić ostra niewydolność nerek,
szczególnie u pacjentów z ryzykiem wystąpienia zaburzeń czynności nerek (np. pacjenci w podeszłym
wieku lub pacjenci odwodnieni, w tym leczeni lekami moczopędnymi). Pacjentów należy
odpowiednio nawodnić i rozważyć monitorowanie czynności nerek po rozpoczęciu leczenia
skojarzonego i następnie okresowo.

Sole złota
U pacjentów otrzymujących jednocześnie sole złota we wstrzyknięciach (aurotiojabłczan sodu) oraz
inhibitory ACE, w tym enalapryl, obserwowano rzadkie przypadki reakcji jak po podaniu azotanów
(objawy to: nagłe zaczerwienienie twarzy, nudności, wymioty i niedociśnienie).

Sympatykomimetyki
Sympatykomimetyki mogą osłabiać przeciwnadciśnieniowe działanie inhibitorów ACE.

Leki przeciwcukrzycowe
Dane epidemiologiczne sugerują, że jednoczesne podawanie inhibitorów ACE i leków
przeciwcukrzycowych (insuliny, doustnych leków przeciwcukrzycowych) może nasilać działanie
zmniejszające stężenie glukozy we krwi, z ryzykiem wystąpienia hipoglikemii. Wystąpienie tego
zjawiska jest bardziej prawdopodobne w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego oraz
u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (patrz punkty 4.4 i 4.8).

Alkohol
Alkohol nasila hipotensyjne działanie inhibitorów ACE.

Kwas acetylosalicylowy, leki trombolityczne, β-adrenolityki
Enalapryl może być bezpiecznie stosowany z kwasem acetylosalicylowym (w dawkach
kardiologicznych), lekami trombolitycznymi i β-adrenolitykami.

#### 4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Ciąża

Stosowanie inhibitorów ACE nie jest zalecane w pierwszym trymestrze ciąży
(patrz punkt 4.4) i jest przeciwwskazane w drugim i trzecim trymestrze (patrz punkty 4.3 i 4.4).

Dane epidemiologiczne nie dostarczyły wystarczających dowodów na ryzyko teratogennego wpływu
inhibitorów ACE w pierwszym trymestrze ciąży, jednak nie można wykluczyć niewielkiego wzrostu
tego ryzyka. U pacjentek planujących ciążę należy zastosować alternatywne leczenie
przeciwnadciśnieniowe o potwierdzonym profilu bezpieczeństwa stosowania w ciąży, chyba, że dalsze
leczenie inhibitorami ACE jest niezbędne.

Opisywano małowodzie, będące przypuszczalnie wynikiem zaburzenia czynności nerek płodu. Może
ono prowadzić do powstania przykurczy kończyn, deformacji twarzoczaszki oraz hipoplazji płuc.

W przypadku rozpoznania ciąży należy natychmiast przerwać leczenie inhibitorami ACE, a w razie
potrzeby zastosować leczenie alternatywne.
Ekspozycja na inhibitory ACE w drugim i trzecim trymestrze ciąży zwiększa ryzyko fetotoksyczności
(pogorszenie czynności nerek, małowodzie, opóźnienie kostnienia czaszki) i toksycznego wpływu na
noworodka (niewydolność nerek, niedociśnienie, hiperkaliemia) (patrz punkt 5.3). W przypadku
narażenia na działanie inhibitorów ACE od drugiego trymestru ciąży, zaleca się wykonanie
ultrasonograficznego badania czynności nerek oraz czaszki. Noworodki, których matki stosowały
inhibitory ACE należy dokładnie obserwować ze względu na możliwość wystąpienia niedociśnienia
(patrz punkty 4.3 i 4.4).

Karmienie piersią
Ograniczone dane farmakokinetyczne wskazują na bardzo małe stężenie w mleku kobiecym (patrz
punkt 5.2). Chociaż stężenie to wydaje się być klinicznie nieistotne, nie zaleca się stosowania
Enarenalu podczas karmienia piersią niemowląt urodzonych przed terminem oraz w czasie pierwszych
kilku tygodni od urodzenia, ze względu na ryzyko wpływu na układ sercowo - naczyniowy i nerki, jak
również ze względu na niewystarczające doświadczenie kliniczne. W przypadku starszych niemowląt
można rozważyć stosowanie Enarenalu podczas karmienia piersią, jeśli leczenie jest konieczne dla
matki, a dziecko jest obserwowane ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych.

#### 4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Podczas prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn należy wziąć pod uwagę możliwość
sporadycznego wystąpienia zawrotów głowy lub znużenia.

#### 4.8 Działania niepożądane

Następujące działania niepożądane obserwowano podczas stosowania enalaprylu z przedstawioną
poniżej częstością: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do
<1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (<1/10 000), nieznana (częstość nie może
być określona na podstawie dostępnych danych).

Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Niezbyt często: niedokrwistość (w tym niedokrwistość aplastyczna i hemolityczna)
Rzadko: neutropenia, zmniejszenie stężenia hemoglobiny, zmniejszenie wartości hematokrytu,
małopłytkowość, agranulocytoza, zahamowanie czynności szpiku kostnego, pancytopenia, uogólnione
powiększenie węzłów chłonnych, choroby autoimmunologiczne

Zaburzenia endokrynologiczne
Nieznana: zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH)

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
Niezbyt często: hipoglikemia (patrz punkt 4.4)

Zaburzenia układu nerwowego i zaburzenia psychiczne:
Często: bóle głowy, depresja
Niezbyt często: dezorientacja, senność, bezsenność, nerwowość, parestezje, zawroty głowy
pochodzenia obwodowego
Rzadko: niezwykłe marzenia senne, zaburzenia snu

Zaburzenia oka:
Bardzo często: nieostre widzenie

Zaburzenia serca i zaburzenia naczyniowe:
Bardzo często: zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego
Często: niedociśnienie (w tym niedociśnienie ortostatyczne), omdlenie, ból w klatce piersiowej,
zaburzenia rytmu serca, dławica piersiowa, tachykardia
Niezbyt często: niedociśnienie ortostatyczne, kołatanie serca, zawał mięśnia sercowego lub incydent
naczyniowo-mózgowy*, prawdopodobnie wtórny do nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego
u pacjentów z grupy dużego ryzyka (patrz punkt 4.4)
Rzadko: objaw Raynauda

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia
Bardzo często: kaszel
Często: duszność
Niezbyt często: wydzielina z nosa, ból gardła i chrypka, skurcz oskrzeli / astma
Rzadko: nacieki w płucach, zapalenie błony śluzowej nosa, alergiczne zapalenie pęcherzyków
płucnych / eozynofilowe zapalenie płuc

Zaburzenia żołądka i jelit
Bardzo często: nudności
Często: biegunka, ból brzucha, zaburzenia smaku
Niezbyt często: niedrożność jelit, zapalenie trzustki, wymioty, niestrawność, zaparcie, brak łaknienia,
podrażnienie żołądka, suchość błony śluzowej jamy ustnej, wrzód trawienny
Rzadko: zapalenie / owrzodzenie (afty) jamy ustnej, zapalenie języka
Bardzo rzadko: obrzęk naczynioruchowy jelit

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Rzadko: niewydolność wątroby, zapalenie wątroby (wątrobowokomórkowe lub cholestatyczne),
zapalenie wątroby, w tym martwica, zastój żółci (w tym żółtaczka)

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Często: wysypka, nadwrażliwość / obrzęk naczynioruchowy: obserwowano obrzęk naczynioruchowy
twarzy, kończyn, warg, języka, głośni i (lub) krtani (patrz punkt 4.4)
Niezbyt często: nadmierne pocenie się, świąd, pokrzywka, wypadanie włosów
Rzadko: rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, toksyczne
martwicze oddzielanie się naskórka, pęcherzyca, erytrodermia

Opisano również zespół, który może obejmować niektóre lub wszystkie spośród następujących
objawów: gorączka, zapalenie błon surowiczych, zapalenie naczyń, ból / zapalenie mięśni,
ból / zapalenie stawów, dodatnie miano przeciwciał przeciwjądrowych, przyspieszone OB, eozynofilia
i leukocytoza. Może wystąpić wysypka, nadwrażliwość na światło i inne objawy skórne.

Zaburzenia nerek i dróg moczowych
Niezbyt często: zaburzenia nerek, niewydolność nerek, białkomocz
Rzadko: skąpomocz

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi
Niezbyt często: impotencja
Rzadko: ginekomastia

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
Bardzo często: osłabienie
Często: uczucie zmęczenia
Niezbyt często: kurcze mięśni, zaczerwienienie twarzy, szum uszny, złe samopoczucie, gorączka

Badania diagnostyczne
Często: hiperkaliemia, zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy
Niezbyt często: zwiększenie stężenia mocznika we krwi, hiponatremia
Rzadko: zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zwiększenie stężenia bilirubiny
w surowicy.

*Częstości występowania w badaniach klinicznych były porównywalne zarówno w grupie placebo jak
i grupie otrzymującej substancję czynną.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301

Faks: + 48 22 49 21 309
e-mail: ndl@urpl.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.

#### 4.9 Przedawkowanie

Istnieją ograniczone dane dotyczące przedawkowania u ludzi.
W zależności od stopnia przedawkowania można spodziewać się następujących objawów: ciężkie
niedociśnienie tętnicze po ok. 6 godzinach po przyjęciu tabletek, ze współistniejącym zahamowaniem
układu renina-angiotesyna i stanem osłupienia. Innymi objawami mogą być: wstrząs krążeniowy,
zaburzenia równowagi elektrolitowej, niewydolność nerek, hiperwentylacja, tachykardia, kołatanie
serca, bradykardia, zawroty głowy, niepokój i kaszel.
Po przyjęciu enalaprylu w dawkach 300 mg i 440 mg, stężenie enalaprylatu w osoczu było
odpowiednio 100- i 200- krotnie większe niż po przyjęciu stosowanych dawek terapeutycznych.
Jeżeli wystąpi objawowe niedociśnienie tętnicze należy ułożyć pacjenta w pozycji jak we wstrząsie,
podać dożylnie roztwór soli fizjologicznej. Należy rozważyć podanie angiotensyny II w postaci wlewu
dożylnego i (lub) podanie dożylnie katecholamin. Jeśli spożycie leku wystąpiło niedawno należy
zastosować środki służące eliminacji enalaprylu maleinianu (np. wywołanie wymiotów, płukanie
żołądka, podanie środków adsorbujących i siarczanu sodu).
Enalaprylat może być usunięty z krążenia za pomocą hemodializy (patrz także punkt 4.4).
W przypadku bradykardii nie poddającej się leczeniu farmakologicznemu, należy zastosować
rozrusznik serca. Należy kontrolować parametry życiowe, często oznaczać stężenie kreatyniny
i elektrolitów w surowicy.

### 5. WŁAŚCIWOŚCI FARMAKOLOGICZNE

#### 5.1 Właściwości farmakodynamiczne

Grupa farmakoterapeutyczna: inhibitory konwertazy angiotensyny, kod ATC: C09A A02

Enalaprylu maleinian jest prolekiem (pochodną dwóch aminokwasów, L-alaniny i L-proliny). Enzym
konwertujący angiotensynę (ACE) jest dipeptydazą peptydylu katalizującą przekształcanie
angiotensyny I do substancji wywołującej skurcz naczyń krwionośnych - angiotensyny II. Po
wchłonięciu, enalapryl jest hydrolizowany do enalaprylatu, który hamuje ACE. W wyniku hamowania
ACE następuje zmniejszenie angiotensyny II w osoczu, co prowadzi do zwiększenia aktywności
reniny w osoczu (w następstwie zahamowania ujemnego sprzężenia zwrotnego uwalniania reniny),
a w konsekwencji do zmniejszonego wydzielania aldosteronu.

ACE jest identyczny z kinazą II. W ten sposób enalapryl może także hamować rozkład bradykininy -
peptydu silnie rozszerzającego naczynia krwionośne. Jednakże, znaczenie tego w działaniu
terapeutycznym enalaprylu nie zostało wyjaśnione.

Wprawdzie mechanizmem, dzięki któremu enalapryl obniża ciśnienie krwi, jest pierwotne hamowanie
układu renina-angiotensyna-aldosteron, jednak enalapryl działa hipotensyjnie u pacjentów
z nadciśnieniem tętniczym i małym stężeniem reniny.

Podanie enalaprylu pacjentom z nadciśnieniem tętniczym powodowało obniżenie ciśnienia krwi
zarówno w pozycji leżącej jak i stojącej bez znacznego zwiększenia częstości akcji serca.

Niedociśnienie ortostatyczne występuje niezbyt często. U niektórych pacjentów osiągnięcie
optymalnego zmniejszenia ciśnienia krwi może wystąpić po kilku tygodniach leczenia. Nagłe
przerwanie stosowania enalaprylu nie powoduje nagłego wzrostu ciśnienia krwi.

Skuteczne hamowanie aktywności układu renina-angiotensyna-aldosteron występuje po 2 do
4 godzinach po doustnym podaniu pojedynczej dawki enalaprylu. Początek działania hipotensyjnego
występuje w pierwszej godzinie, a maksymalne obniżenie ciśnienia krwi uzyskiwano po upływie 4 do

6 godzin po podaniu leku. Czas trwania działania jest zależny od dawki. Jednakże działanie
przeciwnadciśnieniowe i hemodynamiczne utrzymywało się przez 24 godziny po podaniu zalecanych
dawek.

W badaniach hemodynamicznych u pacjentów z samoistnym nadciśnieniem tętniczym, zmniejszeniu
ciśnienia krwi towarzyszyło zmniejszenie obwodowego oporu tętniczego ze wzrostem pojemności
minutowej serca oraz brakiem lub niewielkim przyspieszeniem częstości akcji serca. Po podaniu
enalaprylu występowało zwiększenie przepływu nerkowego, natomiast szybkość przesączania
kłębuszkowego nie ulegała zmianie. Nie obserwowano zatrzymania sodu lub wody. Jednakże
u pacjentów, u których szybkość przesączania kłębuszkowego przed rozpoczęciem leczenia była mała,
obserwowano jej wzrost w wyniku podawania enalaprylu.

W krótkotrwałych badaniach klinicznych przeprowadzonych na pacjentach z chorobą nerek
współistniejącą z cukrzycą lub bez, obserwowano po podaniu enalaprylu zmniejszenie albuminurii
i wydalania IgG z moczem oraz całkowitego białka w moczu.

Podczas jednoczesnego stosowania z diuretykami tiazydowymi, działanie obniżające ciśnienie krwi
enalaprylu sumuje się. Enalapryl może zmniejszyć lub zapobiec rozwojowi hipokaliemii indukowanej
tiazydami.

U pacjentów z niewydolnością serca leczonych glikozydami naparstnicy i lekami moczopędnymi,
enalapryl podawany doustnie lub w postaci iniekcji zmniejszał opór obwodowy i ciśnienie krwi.
Pojemność minutowa serca zwiększała się, natomiast częstość akcji serca (zwykle przyspieszona
u pacjentów z niewydolnością serca) ulegała zmniejszeniu.
Zmniejszało się także ciśnienie zaklinowania w naczyniach włosowatych płuc. Tolerancja wysiłkowa
i objawy niewydolności serca, oceniane wg kryteriów NYHA ulegały poprawie. Działania te
obserwowano podczas długotrwałego leczenia.

U pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością serca enalapryl opóźniał przerost serca
i wystąpienie niewydolności, czego dowodem było zmniejszenie końcowej objętości rozkurczowej
i skurczowej lewej komory oraz poprawa frakcji wyrzutowej.

W wieloośrodkowym, randomizowanym kontrolowanym placebo badaniu z podwójnie ślepą próbą
(SOLVD Prevention trial) ocenie poddano populację z bezobjawową dysfunkcją lewej komory (LVEF
<35%). 4228 pacjentów przydzielono losowo do grup otrzymujących placebo (n=2117) lub enalapryl
(n=2111). W grupie placebo niewydolność serca lub zgon wystąpiły u 818 (38,6%) pacjentów
w porównaniu do 630 (29,8%) w grupie enalaprylu (zmniejszenie ryzyka 29%; 95% CI: 21-36%;
p<0,001). 518 (24,5%) pacjentów w grupie placebo i 434 (20,6%) w grupie enalaprylu zmarło lub
było hospitalizowanych z powodu wystąpienia lub pogorszenia objawów niewydolności serca
(redukcja ryzyka 20%; 95% CI: 9-30%; p<0,001).

W wieloośrodkowym, randomizowanym kontrolowanym placebo badaniu z podwójnie ślepą próbą
(o akronimie SOLVD) ocenie poddano populację z objawową zastoinową niewydolnością serca,
wynikającą z dysfunkcji skurczowej (frakcja wyrzutowa <35%). 2569 pacjentów leczonych w sposób
konwencjonalny z powodu niewydolności serca przydzielono losowo do grup otrzymujących placebo
(n=1284) lub enalapryl (n=1285). W grupie otrzymującej placebo wystąpiło 510 zgonów (39,7%)
w porównaniu do 452 (35,2%) w grupie otrzymującej enalapryl (zmniejszenie ryzyka 16%;
95% CI: 5-26%; p=0,0036). W grupie otrzymującej placebo wystąpiło 461 zgonów z przyczyn
sercowo-naczyniowych w porównaniu do 399 w grupie otrzymującej enalapryl (redukcja ryzyka 18%;
95% CI: 6-28%, p<0,002), głównie w wyniku spadku liczby zgonów spowodowanych postępującą
niewydolnością serca (251 w grupie placebo wobec 209 w grupie enalaprylu, redukcja ryzyka 22%;
95% CI: 6-35%). Również mniej pacjentów zmarło lub było hospitalizowanych z powodu pogorszenia
niewydolności serca (736 w grupie otrzymującej placebo wobec 613 w grupie otrzymującej enalapryl,
redukcja ryzyka 26%; 95% CI: 18-34%, p<0,0001). W ogólnym wyniku badania SOLVD u pacjentów
z dysfunkcją lewej komory enalapryl redukował ryzyko wystąpienia zawału serca o 23% (95% CI,
11-34%; p<0,001) oraz zmniejszał ryzyko hospitalizacji z powodu niestabilnej dusznicy bolesnej
o 20% (95% CI: 9-29%, p<0,001).

Dwa duże randomizowane, kontrolowane badania kliniczne ONTARGET (ang. ONgoing Telmistartan
Alone and in combination with Ramipril Global Endpoint Trial) i VA NEPHRON-D (ang. The
Veterans Affairs Nefropathy in Diabetes) badały jednoczesne zastosowanie inhibitora ACE
z antagonistami receptora angiotensyny II.
Badanie ONTARGET było przeprowadzone z udziałem pacjentów z chorobami układu sercowonaczyniowego, chorobami naczyń mózgowych w wywiadzie lub cukrzycą typu 2 z towarzyszącymi,
udowodnionymi uszkodzeniami narządów docelowych.
Badanie VA NEPHRON-D było przeprowadzone z udziałem pacjentów z cukrzycą typu 2 oraz
z nefropatią cukrzycową.
Badania te wykazały brak istotnego korzystnego wpływu na parametry nerkowe i (lub) wyniki
w zakresie chorobowości oraz śmiertelności sercowo-naczyniowej, podczas gdy zaobserwowano
zwiększone ryzyko hiperkaliemii, ostrego uszkodzenia nerek i (lub) niedociśnienia, w porównaniu
z monoterapią.
Ze względu na podobieństwa w zakresie właściwości farmakodynamicznych tych leków, przytoczone
wyniki również mają znaczenie w przypadku innych inhibitorów ACE oraz antagonistów receptora
angiotensyny II.
Dlatego też u pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy jednocześnie stosować inhibitorów ACE
oraz antagonistów receptora angiotensyny II.
Badanie ALTITUDE (ang. Aliskiren Trial in Type 2 Diabetes Using Cardiovascular and Renal
Disease Endpoints) było zaprojektowane w celu zbadania korzyści z dodania aliskirenu do
standardowego leczenia inhibitorem ACE lub antagonistą receptora angiotensyny II u pacjentów
z cukrzycą typu 2 i przewlekłą chorobą nerek oraz/lub z chorobą układu sercowo-naczyniowego.
Badanie zostało przedwcześnie przerwane z powodu zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.
Zgony sercowo-naczyniowe i udary mózgu występowały częściej w grupie otrzymującej aliskiren w
odniesieniu do grupy placebo. W grupie otrzymującej aliskiren odnotowano również częstsze
występowanie zdarzeń niepożądanych, w tym ciężkich zdarzeń niepożądanych (hiperkaliemia,
niedociśnienie i niewydolność nerek) względem grupy placebo.

#### 5.2 Właściwości farmakokinetyczne

Około 60% podanej dawki enalaprylu maleinianu wchłania się z przewodu pokarmowego. Stężenie
maksymalne w surowicy występuje zwykle po około 1 godzinie od doustnego podania leku. Obecność
pokarmu nie wpływa na wchłanianie enalaprylu z przewodu pokarmowego.

Enalapryl ulega hydrolizie w wątrobie do czynnego biologicznie metabolitu - enalaprylatu.
Stężenie maksymalne aktywnego metabolitu - enalaprylatu w surowicy występuje zwykle po około
4 godzinach od podania dawki doustnej.

Średni okres półtrwania enalaprylatu wynosi 11 godzin. U pacjentów z prawidłową czynnością nerek,
stan stacjonarny stężeń enalaprylatu w surowicy występuje po 4 dniach przyjmowania leku.
Około 60% enalaprylatu wiąże się z białkami osocza.
Eliminacja leku następuje głównie przez nerki. Około 60% przyjętej dawki doustnej leku (enalaprylu
maleinianu) wydalane jest z moczem (40% w formie enalaprylatu i 20% w formie enalaprylu).

Niewydolność nerek
Stężenie enalaprylu i enalaprylatu jest zwiększone u pacjentów z niewydolnością nerek. U pacjentów
z łagodną do umiarkowanej niewydolnością nerek (KK 40 do 60 ml/min), wartość AUC enalaprylatu
w stanie stacjonarnym była około 2-krotnie większa niż u pacjentów z prawidłową czynnością nerek
po podaniu dawki 5 mg jeden raz na dobę. W ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny
≤30 ml/min), wartość AUC zwiększyła się około 8-krotnie. Po wielokrotnym podaniu enalaprylu
okres półtrwania enalaprylatu jest wydłużony, a stan stacjonarny uzyskuje się z opóźnieniem (patrz
punkt 4.2).
Enalaprylat może być usunięty z krwi metodą hemodializy. Klirens dializy wynosi 64 ml/min.

Karmienie piersią

Po podaniu pojedynczej doustnej dawki 20 mg leku pięciu kobietom po porodzie średnie maksymalne
stężenie enalaprylu w mleku wynosiło 1,7 μg/l (przedział od 0,54 do 5,9 μg/l) po upływie 4 do
6 godzin od przyjęcia leku. Średnie maksymalne stężenie enalaprylatu w mleku wynosiło 1,7 μg/l
(przedział od 1,2 do 2,3 μg/l); maksymalne stężenia odnotowywano w różnych porach w okresie
24 godzin. Przy zastosowaniu danych dotyczących maksymalnych stężeń leku w mleku kobiecym
szacuje się, że dziecko karmione wyłącznie piersią otrzymałoby maksymalnie około 0,16% dawki
dostosowanej do masy ciała matki. U kobiety przyjmującej doustnie enalapryl 10 mg na dobę przez
11 miesięcy maksymalne stężenie enalaprylu w mleku wynosiło 2 μg/l po upływie 4 godzin od
przyjęcia leku, a maksymalne stężenie enalaprylatu wynosiło 0,75 μg/l około 9 godzin po przyjęciu
leku. Całkowita ilość enalaprylu i enalaprylatu w mleku kobiety mierzona w okresie 24 godzin
wynosiła odpowiednio 1,44 μg/l i 0,63 μg/l. Stężenie enalaprylatu w mleku było niewykrywalne
(<0,2 μg/l) po upływie 4 godzin od przyjęcia pojedynczej dawki 5 mg enalaprylu u jednej z kobiet
i dawki 10 mg u dwóch kobiet; nie określono poziomu stężenia enalaprylu.

#### 5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

W badaniach nieklinicznych obejmujących bezpieczeństwo farmakologiczne, toksyczność po
wielokrotnym podaniu, genotoksyczność i potencjalne działanie rakotwórcze, nie wykazano
szczególnego zagrożenia dla człowieka. Nie wykazano wpływu enalaprylu na płodność i zdolność
reprodukcyjną u szczurów oraz działania teratogennego. W badaniu, w którym podawano enalapryl
samicom szczura przed zapłodnieniem i podczas ciąży, obserwowano zwiększenie częstości zgonów
potomstwa w okresie laktacji. Wykazano, że enalapryl przenika przez łożysko i jest wydzielany do
mleka. Inhibitory ACE, jako klasa leków, wykazywały działanie fetotoksyczne (powodując
uszkodzenia i (lub) śmierć płodu) podczas podawania w drugim i trzecim trymestrze ciąży.

### 6. DANE FARMACEUTYCZNE

#### 6.1 Wykaz substancji pomocniczych

Laktoza jednowodna
Skrobia kukurydziana modyfikowana
Karmeloza sodowa usieciowana
Sodu wodorowęglan
Magnezu stearynian

#### 6.2 Niezgodności farmaceutyczne

Nie stwierdzono.

#### 6.3 Okres ważności

3 lata

#### 6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania

Przechowywać w temperaturze do 25°C.
Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem.

#### 6.5 Rodzaj i zawartość opakowania

Blistry z folii Aluminium/OPA/Aluminium/PVC wraz z ulotką w tekturowym pudełku.
30 lub 60 tabletek.

Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.

#### 6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania

Wszelkie niewykorzystane resztki produktu leczniczego lub jego odpady należy usunąć zgodnie
z lokalnymi przepisami.

### 7. PODMIOT ODPOWIEDZIALNY POSIADAJĄCY POZWOLENIE NA
DOPUSZCZENIE DO OBROTU

Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA SA
ul. Pelplińska 19, 83-200 Starogard Gdański

### 8. NUMERY POZWOLEŃ NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU

Enarenal 5 mg tabletki
Pozwolenie nr R/0149

Enarenal 10 mg tabletki
Pozwolenie nr R/0150

Enarenal 20 mg tabletki
Pozwolenie nr R/0208

### 9. DATA WYDANIA PIERWSZEGO POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU
I DATA PRZEDŁUŻENIA POZWOLENIA

Enarenal 5 mg tabletki
Data wydania pierwszego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: 24.06.1993 r.
Data ostatniego przedłużenia pozwolenia: 13.11.2012 r.

Enarenal 10 mg tabletki
Data wydania pierwszego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: 24.06.1993 r.
Data ostatniego przedłużenia pozwolenia: 13.11.2012 r.

Enarenal 20 mg tabletki
Data wydania pierwszego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: 26.05.1993 r.
Data ostatniego przedłużenia pozwolenia: 13.11.2012 r.

### 10. DATA ZATWIERDZENIA LUB CZĘŚCIOWEJ ZMIANY TEKSTU
CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO

---

> Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.