# Ramistad 2,5

> Ramipril · 2,5 mg · Tabletki

## Szczegóły leku

- **Nazwa:** Ramistad 2,5
- **Nazwa powszechna:** Ramiprilum
- **Substancja czynna:** [Ramipril](https://apteka.online/odpowiedniki/ramiprilum)
- **Moc:** 2,5 mg
- **Postać farmaceutyczna:** Tabletki
- **Droga podania:** doustna
- **Kategoria dostępności:** Rp
- **Kod ATC:** C09AA05
- **Liczba opakowań:** 1
- **Numer pozwolenia:** 12572
- **Podmiot odpowiedzialny:** STADA Arzneimittel AG
- **Producent:** Actavis Ltd.
Clonmel Healthcare Ltd.
STADA Arzneimittel AG, Malta
Irlandia
Niemcy
- **Status RPL:** Produkt aktywny
- **Wersja HTML:** https://apteka.online/katalog-lekow/leki-dzialajace-na-uklad-renina-angiotensyna/ramistad-2-5-tabl-2-5-mg-stada
- **Wersja Markdown:** https://apteka.online/katalog-lekow/leki-dzialajace-na-uklad-renina-angiotensyna/ramistad-2-5-tabl-2-5-mg-stada.md

## Dokumenty PDF

- Ulotka leku PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/17305/leaflet
- ChPL PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/17305/characteristic

## Dostępne opakowania (1)

| Opakowanie | EAN | Kategoria | Cena (refundacja) | Dostępność | Kup teraz |
|---|---|---|---|---|---|
| 28 tabl. | 5909990017447 | Rp | — | Trudno dostępny (2/5) | — |

## Wskaźnik dostępności

Wskaźnik dostępności to orientacyjne oszacowanie naszego autorskiego algorytmu. Ma charakter wyłącznie poglądowy i może różnić się od rzeczywistego stanu w konkretnej aptece.

- Bardzo dobrze dostępny (5/5)
- Dobrze dostępny (4/5)
- Trudno dostępny (2/5)
- Niedostępny (1/5)
- Brak danych

Produkty lecznicze o dobrej i bardzo dobrej dostępności zazwyczaj możesz zamówić na następny dzień w aptece. Przejdź do katalogu aptek, aby znaleźć numer telefonu do apteki w Twojej okolicy. Przed rozmową z farmaceutą przygotuj kod e-recepty oraz Twój numer PESEL lub osoby, na którą wystawiona jest recepta.

## Ulotka dla pacjenta

### 1. Co to jest lek Ramistad i w jakim celu się go stosuje?
Lek Ramistad zawiera ramipryl. Należy on do grupy leków nazywanych inhibitorami enzymu
konwertującego angiotensynę (inhibitorami ACE).

Lek Ramistad działa poprzez:
• zmniejszanie wytwarzania substancji mogących podwyższać ciśnienie tętnicze,
• zmniejszanie napięcia i rozszerzanie naczyń krwionośnych,
• ułatwianie sercu pompowania krwi w organizmie.

Lek Ramistad może być stosowany:
• w leczeniu wysokiego ciśnienia tętniczego (nadciśnienia tętniczego),
• w celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia zawału serca lub udaru mózgu,
• w celu zmniejszenia ryzyka lub opóźnienia pogorszenia czynności nerek (u pacjentów
z cukrzycą lub bez cukrzycy),
• w leczeniu serca, gdy nie pompuje ono krwi w ilości wystarczającej na potrzeby organizmu
(niewydolność serca),
• w leczeniu po zawale serca powikłanym niewydolnością serca.

### 2. Informacje ważne przed zastosowaniem leku Ramistad

Kiedy nie stosować leku Ramistad
• Jeśli pacjent ma uczulenie na ramipryl, inny lek z grupy inhibitorów ACE lub którykolwiek z
pozostałych składników tego leku (wymienionych w punkcie 6).
Objawami reakcji uczuleniowej (alergicznej) mogą być: wysypka, trudności w połykaniu lub
oddychaniu, obrzęk warg, twarzy, gardła lub języka.
• Jeżeli u pacjenta wystąpiła kiedykolwiek ciężka reakcja alergiczna nazywana „obrzękiem
naczynioruchowym”. Do jej objawów należą: świąd, pokrzywka, czerwone plamy na rękach,

stopach i gardle, obrzęk gardła i języka, obrzęki w okolicy oczu i ust, trudności w oddychaniu
i połykaniu.
• Jeśli u pacjenta wykonywano dializę lub inny typ filtracji krwi. W zależności od rodzaju
używanego aparatu, lek Ramistad może nie być odpowiednim lekiem.
• Jeśli u pacjenta stwierdzono choroby nerek związane ze zmniejszonym dopływem krwi do
nerek (zwężenie tętnicy nerkowej).
• W okresie ostatnich 6 miesięcy ciąży (patrz punkt „Ciąża i karmienie piersią” poniżej). Jeśli
ciśnienie tętnicze jest bardzo niskie lub niestabilne. Lekarz powinien dokonać oceny ciśnienia.
• Jeśli pacjent ma cukrzycę lub zaburzenia czynności nerek i jest leczony lekiem obniżającym
ciśnienie krwi zawierającym aliskiren.
• Jeśli pacjent przyjął lub obecnie stosuje sakubitryl z walsartanem, lek stosowany w
leczeniu pewnego rodzaju długotrwałej (przewlekłej) niewydolności serca u dorosłych,
ponieważ zwiększa się ryzyko obrzęku naczynioruchowego (szybkiego obrzęku tkanek
znajdujących się pod skórą w miejscach takich, jak gardło).

Jeżeli którakolwiek z powyższych sytuacji dotyczy pacjenta, nie należy stosować leku Ramistad.
W razie wątpliwości związanych ze stosowaniem leku należy skontaktować się z lekarzem przed
rozpoczęciem przyjmowania leku Ramistad.

Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem przyjmowania leku Ramistad należy omówić to z lekarzem lub farmaceutą, jeżeli:
• u pacjenta występują choroby serca, wątroby lub nerek,
• u pacjenta niedawno nastąpiła utrata znacznej ilości elektrolitów lub płynów (na skutek
wymiotów, biegunki, większej niż zwykle potliwości, stosowania diety zawierającej mało soli,
przyjmowania leków moczopędnych (diuretyków) przez dłuższy czas lub dializoterapii),
• pacjent ma być poddany leczeniu zmniejszającemu reakcje alergiczne na jad pszczół lub os
(odczulanie),
• pacjent ma otrzymać leki stosowane w znieczuleniu. Mogą być one stosowane w czasie
zabiegów operacyjnych lub stomatologicznych. Konieczne może być zaprzestanie leczenia
lekiem Ramistad na dzień przed zabiegiem, w razie wątpliwości należy skontaktować się
z lekarzem,
• u pacjenta stwierdzono duże stężenie potasu we krwi (w wynikach badań krwi),
• jeśli pacjent przyjmuje leki lub ma objawy, które mogą obniżać stężenie sodu we krwi. Lekarz
może przeprowadzać regularne badania krwi, szczególnie w celu sprawdzenia stężenia sodu we
krwi, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku,
• Jeśli pacjent przyjmuje którykolwiek z następujących leków, ryzyko obrzęku
naczynioruchowego (gwałtownego obrzęku podskórnego w okolicach takich jak gardło)
może się zwiększyć:
- racekadotryl, lek stosowany w leczeniu biegunki;
- leki stosowane w zapobieganiu odrzucenia przeszczepionego narządu (np.
ewerolimus, syrolimus) oraz w leczeniu raka (np. temsyrolimus);
- wildagliptyna, lek stosowany w leczeniu cukrzycy.
•
• u pacjenta stwierdzono kolagenozę, taką jak twardzina lub toczeń rumieniowaty układowy,
• jeśli pacjent przyjmuje którykolwiek z poniższych leków, stosowanych w leczeniu wysokiego
ciśnienia krwi:
- antagonistę receptora angiotensyny II (ang. Angiotensin Receptor Blockers, ARB) (znane
również jako sartany – na przykład walsartan, telmisartan, irbesartan), zwłaszcza jeśli
pacjent ma zaburzenia czynności nerek związane z cukrzycą,
- aliskiren.

Lekarz prowadzący może monitorować czynność nerek, ciśnienie krwi oraz stężenie elektrolitów (np.
potasu) we krwi w regularnych odstępach czasu.
Patrz także informacje pod nagłówkiem „Kiedy nie stosować leku Ramistad”.

Należy poinformować lekarza o podejrzeniu (lub planowaniu) ciąży. Nie zaleca się stosowania leku
Ramistad w okresie pierwszych 3 miesięcy ciąży. Lek stosowany powyżej trzeciego miesiąca ciąży
może poważnie zaszkodzić dziecku (patrz punkt „Ciąża i karmienie piersią” poniżej).

Dzieci i młodzież
Nie zaleca się stosowania leku Ramistad u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat, ponieważ nie
ustalono bezpieczeństwa stosowania i skuteczności ramiprylu w tej grupie wiekowej.

Jeżeli którakolwiek z powyższych sytuacji dotyczy pacjenta (lub istnieją co do tego wątpliwości),
przed rozpoczęciem przyjmowania leku Ramistad należy skontaktować się z lekarzem.

Ramistad a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta
obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje stosować. Lek Ramistad może wpływać
na działanie innych leków, a inne leki mogą wpływać na działanie leku Ramistad.

Należy poinformować lekarza o przyjmowaniu któregokolwiek z poniższych leków. Mogą one
osłabiać działanie leku Ramistad:
• Leki stosowane przeciwbólowo i przeciwzapalnie (np. niesteroidowe leki przeciwzapalne
[NLPZ], takie jak ibuprofen lub indometacyna i kwas acetylosalicylowy).
• Leki stosowane w leczeniu niskiego ciśnienia tętniczego, wstrząsu, niewydolności serca, astmy
lub alergii, takie jak efedryna, noradrenalina lub adrenalina. Konieczne będzie monitorowanie
ciśnienia tętniczego przez lekarza.

Należy poinformować lekarza o przyjmowaniu któregokolwiek z poniższych leków. Mogą one
zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych w przypadku jednoczesnego stosowania
z lekiem Ramistad:
• Leki stosowane przeciwbólowo i przeciwzapalnie (np. niesteroidowe leki przeciwzapalne
[NLPZ], takie jak ibuprofen lub indometacyna i kwas acetylosalicylowy)
• Leki stosowane w leczeniu nowotworów (chemioterapia)
• Leki zapobiegające odrzuceniu przeszczepionego narządu, takie jak cyklosporyna
• Leki moczopędne (diuretyki), takie jak furosemid
• Leki zwiększające stężenie potasu we krwi, takie jak spironolakton, triamteren, amiloryd, sole
potasu i heparyna (lek rozrzedzający krew)
• Steroidowe leki przeciwzapalne, takie jak prednizolon
• Allopurynol (stosowany w celu zmniejszenia stężenia kwasu moczowego we krwi)
• Prokainamid (stosowany w zaburzeniach rytmu serca).
• Inhibitory mTOR (np. temsyrolimus w leczeniu raka, ewerolimus lub sirolimus stosowane w
celu uniknięcia odrzucenia przeszczepionych narządów), patrz punkt „Ostrzeżenia i środki
ostrożności”
• Wildagliptyna (stosowana w leczeniu cukrzycy typu II) , patrz punkt „Ostrzeżenia i środki
ostrożności”
• Suplementy potasu (w tym substytuty soli), leki moczopędne oszczędzające potas i inne
leki zwiększające stężenie potasu we krwi (np. trimetoprym i ko-trimoksazol [znane
także jako trimetoprim/sulfametoksazol], stosowane w zakażeniach wywołanych przez
bakterie; cyklosporyna, lek immunosupresyjny stosowany w zapobieganiu odrzucenia
przeszczepionego narządu oraz heparyna, lek stosowany w celu rozrzedzenia krwi, aby
zapobiec zakrzepom)

Należy poinformować lekarza o przyjmowaniu któregokolwiek z poniższych leków. Ich działanie
może być zmienione podczas stosowania leku Ramistad:
• Leki przeciwcukrzycowe, takie jak doustne leki zmniejszające stężenie glukozy i insulina.
Ramistad może zmniejszać stężenie glukozy we krwi. W czasie stosowania leku Ramistad
należy regularnie kontrolować stężenie glukozy we krwi.
• Lit (stosowany w chorobach psychicznych). Lek Ramistad może zwiększać stężenie litu we
krwi. Lekarz będzie ściśle kontrolować stężenie litu we krwi.

Lekarz prowadzący być może będzie musiał zmienić dawkę i (lub) zastosować inne środki
ostrożności:
• Jeśli pacjent przyjmuje antagonistę receptora angiotensyny II (ARB) lub aliskiren (patrz także
informacje pod nagłówkiem „Kiedy nie stosować leku Ramistad” oraz „Ostrzeżenia i środki
ostrożności”).

Ramistad z jedzeniem, piciem i alkoholem
• Spożywanie alkoholu w czasie przyjmowania leku Ramistad może wywoływać zawroty głowy
i uczucie oszołomienia. Należy skonsultować się z lekarzem w razie wątpliwości, jaka ilość
alkoholu może być spożyta podczas przyjmowania leku Ramistad, ponieważ leki obniżające
ciśnienie tętnicze i alkohol mogą wzajemnie nasilać swoje działanie.
• Lek Ramistad może być przyjmowany podczas lub niezależnie od posiłków.

Ciąża i karmienie piersią
Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć
dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.

Ciąża
Należy poinformować lekarza o podejrzeniu (lub planowaniu) ciąży.
Nie należy stosować leku Ramistad w okresie pierwszych 12 tygodni ciąży i nie wolno go w ogóle
stosować po 13 tygodniu ciąży, ponieważ jego stosowanie w tym okresie ciąży może być szkodliwe
dla dziecka.
W przypadku zajścia w ciążę w czasie przyjmowania leku Ramistad, należy natychmiast
poinformować o tym lekarza. Przed planowaną ciążą należy zmienić terapię na odpowiednie
alternatywne leczenie.

Karmienie piersią
Nie należy przyjmować leku Ramistad w okresie karmienia piersią.

Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
Podczas stosowania leku Ramistad mogą występować zawroty głowy. Ryzyko wystąpienia zawrotów
głowy jest większe na początku przyjmowania leku Ramistad oraz po zwiększeniu dawki. Jeżeli
występują zawroty głowy, nie należy prowadzić pojazdów mechanicznych ani używać narzędzi
i obsługiwać maszyn.

Lek Ramistad zawiera laktozę i sód
Jeśli u pacjenta stwierdzono nietolerancję niektórych cukrów, pacjent powinien skontaktować się z
lekarzem przed przyjęciem leku.

Ramistad 2,5, 2,5 mg, tabletki zawiera 0,8 mg sodu (mniej niż 1 mmol sodu (23 mg)) na tabletkę, co
oznacza, że uznaje się go za "wolny od sodu".

Ramistad 5, 5 mg, tabletki zawiera 1,44 mg sodu (mniej niż 1 mmol sodu (23 mg)) na tabletkę, co
oznacza, że uznaje się go za "wolny od sodu".

Ramistad 10, 10 mg, tabletki zawiera 2,89 mg sodu (mniej niż 1 mmol sodu (23 mg)) na tabletkę, co
oznacza, że uznaje się go za "wolny od sodu".

### 3. Jak stosować lek Ramistad?
Lek ten należy zawsze przyjmować zgodnie z zaleceniami lekarza lub farmaceuty. W razie
jakichkolwiek wątpliwości należy skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą.

Stosowanie leku
Lek należy przyjmować doustnie, codziennie o tej samej porze.

Tabletki należy połykać w całości popijając płynem.
Nie należy rozkruszać ani gryźć tabletek.

Zalecana dawka
Leczenie nadciśnienia tętniczego
• Zazwyczaj stosowana dawka początkowa wynosi 1,25 mg lub 2,5 mg raz na dobę.
• Lekarz będzie dostosowywać dawkę, aż do uzyskania kontroli ciśnienia tętniczego.
• Dawka maksymalna wynosi 10 mg raz na dobę.
• W przypadku stosowania leków moczopędnych (diuretyków), lekarz może zalecić ich
odstawienie lub zmniejszenie dawki przed rozpoczęciem podawania leku Ramistad.

Zmniejszenie ryzyka wystąpienia zawału serca lub udaru mózgu
• Zazwyczaj stosowana dawka początkowa wynosi 2,5 mg raz na dobę.
• Następnie lekarz może zalecić zwiększenie dawki.
• Zazwyczaj stosowana dawka podtrzymująca wynosi 10 mg raz na dobę.

Leczenie w celu zmniejszenia ryzyka lub opóźnienia pogorszenia czynności nerek
• Leczenie rozpoczyna się od dawki 1,25 mg lub 2,5 mg raz na dobę.
• Następnie lekarz dostosuje dawkę.
• Zazwyczaj stosowana dawka podtrzymująca wynosi 5 mg lub 10 mg raz na dobę.

Leczenie niewydolności serca
• Zazwyczaj stosowana dawka początkowa wynosi 1,25 mg raz na dobę.
• Następnie lekarz dostosuje dawkę.
• Dawka maksymalna wynosi 10 mg na dobę. Zaleca się podawanie dawki dobowej w dwóch
dawkach podzielonych.

Leczenie po zawale serca
• Zazwyczaj stosowana dawka początkowa wynosi od 1,25 mg raz na dobę do 2,5 mg dwa razy
na dobę.
• Następnie lekarz dostosuje dawkę.
• Zazwyczaj stosowana dawka podtrzymująca wynosi 10 mg na dobę. Zaleca się podawanie
dawki dobowej w dwóch dawkach podzielonych.

Pacjenci w podeszłym wieku
Lekarz zaleci mniejszą dawkę początkową i powoli będzie ją dostosowywać.

Zastosowanie większej niż zalecana dawki leku Ramistad
Należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się do oddziału pomocy doraźnej
najbliższego szpitala. Nie wolno samemu prowadzić pojazdu, należy poprosić kogoś o zawiezienie do
szpitala lub wezwać karetkę. Należy zabrać ze sobą opakowanie leku, aby lekarz wiedział jaki lek
został przyjęty.

Pominięcie zastosowania leku Ramistad
• W razie pominięcia dawki leku, należy przyjąć kolejną dawkę o zwykłej porze.
• Nie należy przyjmować podwójnej dawki leku w celu uzupełnienia pominiętej dawki.

W razie wątpliwości związanych ze stosowaniem leku należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty.

### 4. Możliwe działania niepożądane

Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Jeśli wystąpi którekolwiek z następujących ciężkich działań niepożądanych, należy przerwać
przyjmowanie leku Ramistad i natychmiast skontaktować się z lekarzem – może być konieczna
pilna pomoc medyczna:
• Obrzęk twarzy, warg lub gardła, utrudniający połykanie lub oddychanie, jak również świąd
i wysypka. Mogą to być objawy ciężkiej reakcji alergicznej na lek Ramistad.
• Ciężkie reakcje skórne, w tym wysypka, owrzodzenie jamy ustnej, pogorszenie wcześniej
istniejących chorób skóry, zaczerwienienie, pęcherze bądź odwarstwienie skóry (takie jak
zespół Stevensa–Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka lub rumień
wielopostaciowy).

Należy bezzwłocznie skonsultować się z lekarzem, jeśli wystąpi:
• Przyspieszona czynność serca, nierówne lub mocne bicie serca (kołatanie serca), ból w klatce
piersiowej, uczucie ucisku w klatce piersiowej lub cięższe choroby, w tym zawał serca lub udar
mózgu.
• Duszność lub kaszel. Mogą one wskazywać na zaburzenia dotyczące płuc.
• Łatwe powstawanie siniaków, przedłużony czas krwawienia, nietypowe krwawienia
(np. krwawienie z dziąseł), purpurowe plamki na skórze lub częstsze zakażenia, ból gardła
i gorączka, zmęczenie, osłabienie, zawroty głowy lub bladość skóry. Mogą to być objawy
zaburzeń dotyczących krwi lub szpiku kostnego.
• Silny ból w nadbrzuszu, który może promieniować do pleców. Może on być objawem zapalenia
trzustki.
• Gorączka, dreszcze, zmęczenie, utrata apetytu, ból brzucha, nudności, zażółcenie skóry lub oczu
(żółtaczka). Mogą to być objawy zaburzeń dotyczących wątroby, takich jak zapalenie lub
uszkodzenie wątroby.

Inne działania niepożądane
Należy poinformować lekarza, jeśli którykolwiek z poniższych objawów znacznie się nasili lub
utrzymuje się dłużej niż kilka dni.

Częste (występują u maksymalnie 1 na 10 pacjentów)
• Ból głowy lub uczucie zmęczenia.
• Zawroty głowy. Ryzyko ich wystąpienia jest większe na początku stosowania leku Ramistad
oraz po zwiększeniu dawki.
• Omdlenie, niedociśnienie tętnicze (nieprawidłowo niskie ciśnienie tętnicze) występujące
zwłaszcza podczas szybkiego wstawania lub siadania.
• Suchy, męczący kaszel, zapalenie zatok lub oskrzeli, duszność.
• Bóle brzucha, biegunka, niestrawność, nudności lub wymioty.
• Wysypka z uniesionymi obszarami skóry lub bez.
• Ból w klatce piersiowej.
• Kurcze lub ból mięśni.
• Zwiększone stężenie potasu we krwi, stwierdzane w badaniach laboratoryjnych.

Niezbyt częste (występują u maksymalnie 1 na 100 pacjentów)
• Zaburzenia równowagi (zawroty głowy pochodzenia błędnikowego).
• Świąd i zaburzenia czucia, takie jak drętwienie, mrowienie, kłucie, pieczenie lub cierpnięcie
skóry (parestezje).
• Utrata lub zaburzenia smaku.
• Zaburzenia snu.
• Depresja, niepokój, nerwowość lub niepokój ruchowy.
• Niedrożność nosa, trudności w oddychaniu lub nasilenie astmy.
• Obrzęk jelit nazywany „obrzękiem naczynioruchowym jelit”, którego objawami są bóle
brzucha, wymioty i biegunka.
• Zgaga, zaparcie lub suchość błony śluzowej jamy ustnej.
• Zwiększone wydalanie moczu.
• Nasilone pocenie się.
• Utrata bądź zmniejszenie apetytu (jadłowstręt).
• Przyspieszona lub nieregularna czynność serca, obrzęki rąk i nóg. Mogą to być objawy
gromadzenia wody w organizmie.
• Uderzenia gorąca.
• Niewyraźne widzenie.
• Ból stawów.
• Gorączka.
• Impotencja, zmniejszenie popędu płciowego u mężczyzn i kobiet.
• Zwiększenie liczby pewnych krwinek białych (eozynofilia), stwierdzane w badaniach krwi.
• Zaburzenia czynności wątroby, trzustki lub nerek, stwierdzane w badaniach krwi.

Rzadkie (występują u maksymalnie 1 na 1 000 pacjentów)
• Uczucie rozkojarzenia, splątanie.
• Zaczerwienienie i obrzęk języka.
• Ciężkie złuszczanie się skóry, swędząca, guzkowa wysypka.
• Choroby paznokci (np. rozluźnienie lub oddzielenie paznokcia od łożyska).
• Wysypka skórna lub powstawanie siniaków.
• Plamy na skórze i ziębnięcie kończyn.
• Zaczerwienienie, świąd, obrzęk lub łzawienie oczu.
• Zaburzenia słuchu i dzwonienie w uszach.
• Osłabienie.
• Zmniejszenie liczby krwinek czerwonych, krwinek białych lub płytek krwi albo stężenia
hemoglobiny, stwierdzane w badaniach krwi.

Bardzo rzadkie (występują u maksymalnie 1 na 10 000 pacjentów)
• Nadwrażliwość na światło słoneczne.

Inne zgłaszane działania niepożądane / częstość nieznana (częstość nie może być określona na
podstawie dostępnych danych):
Należy poinformować lekarza, jeśli którykolwiek z poniższych objawów znacznie się nasili lub
utrzymuje się dłużej niż kilka dni.
• Trudności w koncentracji
• Obrzęk jamy ustnej
• Zbyt mała liczba krwinek, stwierdzana w badaniach krwi
• Zmniejszenie stężenia sodu, stwierdzane w badaniach krwi
• Zmiana koloru palców po oziębieniu oraz mrowienie lub ból po rozgrzaniu (objaw Raynauda)
• Powiększenie piersi u mężczyzn
• Spowolnione lub zaburzone reakcje
• Uczucie pieczenia
• Zaburzenia węchu
• Wypadanie włosów.
• Stężony mocz (o ciemnym zabarwieniu), nudności lub wymioty, kurcze mięśni, uczucie
splątania i napady drgawkowe, które mogą być wynikiem nieprawidłowego wydzielania ADH (ang.
anti-diuretic hormone – wazopresyna, hormon antydiuretyczny). Jeśli powyższe objawy wystąpią,
należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza prowadzącego.

Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi, farmaceucie lub pielęgniarce. Działania niepożądane
można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów
Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych, al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.

### 5. Jak przechowywać lek Ramistad?
Lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.

Nie stosować tego leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na pudełku. Termin ważności
oznacza ostatni dzień podanego miesiąca.

Nie przechowywać w temperaturze powyżej 25˚C. Przechowywać w oryginalnym opakowaniu.

Leków nie należy wyrzucać do kanalizacji ani domowych pojemników na odpadki. Należy zapytać
farmaceutę, jak usunąć leki, których się już nie używa. Takie postępowanie pomoże chronić
środowisko.

### 6. Zawartość opakowania i inne informacje

Co zawiera lek Ramistad:
- Substancją czynną leku jest ramipryl, odpowiednio 2,5 mg, 5 mg lub 10 mg.
- Pozostałe składniki to: sodu wodorowęglan, laktoza jednowodna, kroskarmeloza sodowa,
skrobia żelowana, kukurydziana i sodu stearylofumaran.
- Tabletki 2,5 mg zawierają również barwnik Blend PB 22960 Yellow: laktoza jednowodna
i żelaza tlenek żółty (E 172); a tabletki 5 mg zawierają również barwnik Blend PB 24877 Pink:
laktoza jednowodna, żelaza tlenek żółty (E 172) i żelaza tlenek czerwony (E 172).

Jak wygląda lek Ramistad i co zawiera opakowanie:
• Tabletka 2,5 mg: płaska, żółta tabletka w kształcie kapsułki, z linią dzielącą po jednej stronie,
z nadrukowanym oznakowaniem R2.
• Tabletka 5 mg: płaska, różowa tabletka w kształcie kapsułki, z linią dzielącą po jednej stronie,
z nadrukowanym oznakowaniem R3.
• Tabletka 10 mg: płaska, biała tabletka w kształcie kapsułki, z linią dzielącą po jednej stronie,
z nadrukowanym oznakowaniem R4.

Dostępne opakowania: blister Aluminium/PVC/Aluminium/OPA w pudełku tekturowym
zawierającym 28 tabletek.

Podmiot odpowiedzialny:
STADA Arzneimittel AG, Stadastrasse 2-18, 61118 Bad Vilbel, Niemcy

Wytwórca:
Actavis Ltd. BLB 016 Bulebel Industrial Estate Zejtun ZTN 3000, Malta
Sanico N.V., Industriezone IV, Veejijk 59, 2300 Turnhout, Belgia
STADA Arzneimittel AG, Stadastrasse 2-18, 61118 Bad Vilbel, Niemcy
Clonmel Healthcare Ltd., Waterford Road, Clonmel, Co. Tipperary, Irlandia

Ten produkt leczniczy jest dopuszczony do obrotu w krajach członkowskich Europejskiego
Obszaru Gospodarczego pod następującymi nazwami:
Belgia Ramipril EG 2,5 mg / 5 mg / 10 mg tabletten
Irlandia Ramitace 2,5 mg / 5 mg / 10 mg Tablets
Włochy Ramipril EG 2,5 mg / 5 mg / 10 mg compresse
Luksemburg Ramipril EG 2,5 mg, 5 mg, 10 mg tablet
Polska RAMISTAD 2,5 / 5 / 10
Szwecja Ramipril STADA 2,5 mg, /5 mg / 10 mg tablett

Data ostatniej aktualizacji ulotki: 24.06.2021

Powyższa ulotka nie zawiera wszystkich informacji dotyczących tego produktu leczniczego. W celu
uzyskania bardziej szczegółowych informacji należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty.

## Charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

### 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO

Ramistad 2,5, 2,5 mg, tabletki

### 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

Jedna tabletka zawiera 2,5 mg ramiprylu (Ramiprilum).
Substancja pomocnicza o znanym działaniu: laktoza jednowodna 159 mg.

Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1.

### 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA

Tabletka.

Płaska, żółta tabletka w kształcie kapsułki, z linią dzielącą po jednej stronie, z nadrukowanym
oznakowaniem R2. Tabletkę można podzielić na równe dawki.

### 4. SZCZEGÓŁOWE DANE KLINICZNE

#### 4.1 Wskazania do stosowania

- Leczenie nadciśnienia tętniczego.

- Profilaktyka chorób układu sercowo-naczyniowego: zmniejszenie chorobowości i umieralności
z przyczyn sercowo-naczyniowych u pacjentów z:
• jawną chorobą układu sercowo-naczyniowego o etiologii miażdżycowej (choroba
niedokrwienna serca lub udar bądź choroba naczyń obwodowych w wywiadzie) lub
• cukrzycą i przynajmniej jednym sercowo-naczyniowym czynnikiem ryzyka (patrz punkt
5.1).

- Leczenie chorób nerek:
• Początkowe stadium cukrzycowej nefropatii kłębuszkowej stwierdzone na podstawie
obecności mikroalbuminurii.
• Jawna nefropatia cukrzycowa stwierdzona na podstawie białkomoczu u pacjentów
z przynajmniej jednym czynnikiem ryzyka sercowo-naczyniowego (patrz punkt 5.1).
• Jawna nefropatia kłębuszkowa o etiologii innej niż cukrzycowa stwierdzona na podstawie
białkomoczu ≥ 3 g/dobę (patrz punkt 5.1).

- Leczenie objawowej niewydolności serca.

- Prewencja wtórna u pacjentów po ostrym zawale serca: zmniejszenie umieralności w ostrej
fazie zawału u pacjentów z objawami klinicznymi niewydolności serca - produkt należy
włączyć do leczenia w okresie > 48 godzin od wystąpienia ostrego zawału serca.

#### 4.2 Dawkowanie i sposób podawania

Dawkowanie

Dorośli

Pacjenci leczeni lekami moczopędnymi

Po włączeniu produktu Ramistad do leczenia może występować hipotonia; częstość występowania
wzrasta u pacjentów leczonych jednocześnie diuretykami. Należy zachować ostrożność, ponieważ
w tej grupie pacjentów może występować odwodnienie i (lub) hiponatremia.
Jeśli jest to możliwe, leki moczopędne powinny być odstawione 2 do 3 dni przed rozpoczęciem
leczenia produktem Ramistad (patrz punkt 4.4).
U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, u których stosowane są diuretyki, leczenie produktem
Ramistad powinno być rozpoczynane od dawki 1,25 mg. Należy kontrolować czynność nerek
i stężenie potasu w surowicy. Dalsze dawkowanie produktu Ramistad powinno być ustalane
w zależności od docelowych wartości ciśnienia tętniczego.

Nadciśnienie tętnicze

Dawka powinna być zindywidualizowana w zależności od profilu pacjenta (patrz punkt 4.4) i kontroli
ciśnienia tętniczego.
Produkt Ramistad może być stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z lekami hipotensyjnymi
z innych grup (patrz punkty 4.3, 4.4, 4.5 i 5.1).

Dawka początkowa
Produkt Ramistad powinien być włączany do leczenia stopniowo z dawką początkową 2,5 mg na
dobę.
W grupie pacjentów z silną aktywacją układu renina–angiotensyna–aldosteron może dojść do
nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego po podaniu dawki początkowej. W tej grupie pacjentów
zalecane jest rozpoczynanie od dawki 1,25 mg i rozpoczynanie leczenia pod nadzorem lekarskim
(patrz punkt 4.4).

Modyfikacja dawkowania i dawka podtrzymująca
Dawka może być zwiększona dwukrotnie w okresie od dwóch do czterech tygodni w celu osiągnięcia
docelowych wartości ciśnienia tętniczego; maksymalna dawka produktu Ramistad wynosi
10 mg/dobę. Lek jest zwykle dawkowany raz na dobę.

Prewencja chorób układu sercowo-naczyniowego

Dawka początkowa
Zalecana dawka początkowa produktu Ramistad wynosi 2,5 mg raz na dobę.

Modyfikacja dawkowania i dawka podtrzymująca
Dawka powinna być stopniowo zwiększana w zależności od tolerancji substancji czynnej przez
pacjenta.
Zalecane jest podwojenie dawki po jednym do dwóch tygodni leczenia, a po kolejnych dwóch do
trzech tygodni zwiększenie do docelowej dawki podtrzymującej wynoszącej 10 mg produktu
Ramistad raz na dobę.

Patrz także wyżej – dawkowanie u pacjentów leczonych lekami moczopędnymi.

Leczenie choroby nerek

U chorych na cukrzycę z mikroalbuminurią:

Dawka początkowa
Zalecana dawka początkowa produktu Ramistad wynosi 1,25 mg raz na dobę.
Modyfikacja dawkowania i dawka podtrzymująca
Dawka powinna być stopniowo zwiększana w zależności od tolerancji substancji czynnej przez
pacjenta.
Zalecane jest podwojenie dawki do 2,5 mg raz na dobę po dwóch tygodniach leczenia, a następnie do
5 mg po kolejnych dwóch tygodniach.

U chorych na cukrzycę z przynajmniej jednym czynnikiem ryzyka sercowo-naczyniowego

Dawka początkowa
Zalecana dawka początkowa produktu Ramistad wynosi 2,5 mg raz na dobę.

Modyfikacja dawkowania i dawka podtrzymująca
Dawka powinna być stopniowo zwiększana w zależności od tolerancji substancji czynnej przez
pacjenta.
Zalecane jest podwojenie dawki do 5 mg raz na dobę po jednym do dwóch tygodni leczenia,
a następnie do 10 mg po kolejnych dwóch lub trzech tygodniach. Dawka docelowa wynosi 10 mg.

U pacjentów z nefropatią o etiologii innej niż cukrzycowa, określonej na podstawie białkomoczu
≥ 3 g/dobę.

Dawka początkowa
Zalecana dawka początkowa produktu Ramistad wynosi 1,25 mg raz na dobę.

Modyfikacja dawkowania i dawka podtrzymująca
Dawka powinna być stopniowo zwiększana w zależności od tolerancji substancji czynnej przez
pacjenta.
Zalecane jest podwojenie dawki do 2,5 mg raz na dobę po dwóch tygodniach leczenia, a następnie do
5 mg po kolejnych dwóch tygodniach.

Objawowa niewydolność serca

Dawka początkowa
U pacjentów stabilnych, których stan ustabilizowano lekiem moczopędnym zalecana dawka
początkowa produktu Ramistad wynosi 1,25 mg raz na dobę.

Modyfikacja dawkowania i dawka podtrzymująca
Podwojenie dawki produktu Ramistad powinno być przeprowadzane co jeden do dwóch tygodni, do
maksymalnej dawki 10 mg. Preferowane jest podawanie produktu w dwóch dawkach podzielonych.

Prewencja wtórna po ostrym zawale mięśnia sercowego z niewydolnością serca

Dawka początkowa
U pacjenta stabilnego klinicznie i hemodynamicznie po 48 godzinach od ostrego zawału mięśnia
sercowego dawka początkowa wynosi 2,5 mg dwa razy na dobę przez trzy dni. Jeśli początkowa
dawka 2,5 mg jest źle tolerowana, należy podawać 1,25 mg dwa razy na dobę przez dwa dni przed
zwiększeniem dawki do 2,5 mg, a następnie 5 mg dwa razy na dobę. Jeżeli nie można zwiększyć
dawki do 2,5 mg dwa razy na dobę, należy zaprzestać leczenia.

Patrz także wyżej – dawkowanie u pacjentów leczonych lekami moczopędnymi.

Modyfikacja dawkowania i dawka podtrzymująca
Dawka dobowa powinna być stopniowo podwajana w odstępach od jednego do trzech dni, aż do
osiągnięcia dawki docelowej 5 mg dwa razy na dobę.
W miarę możliwości dawka podtrzymująca powinna być podawana w dwóch dawkach podzielonych.
Jeżeli nie można zwiększyć dawki do 2,5 mg dwa razy na dobę, należy zaprzestać leczenia. Nadal
brakuje wystarczających danych dotyczących leczenia pacjentów z ciężką (NYHA IV)
niewydolnością serca bezpośrednio po zawale serca. W przypadku podjęcia decyzji dotyczącej
leczenia pacjentów z tej grupy, zalecane jest rozpoczynanie od dawki 1,25 mg raz na dobę. Wskazane
jest zachowanie szczególnej ostrożności podczas zwiększania dawek.

Szczególne grupy pacjentów

Zaburzenia czynności nerek
Dobowa dawka u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek powinna być ustalana na podstawie
klirensu kreatyniny (patrz punkt 5.2):
- jeżeli klirens kreatyniny wynosi ≥ 60 ml/min, nie trzeba zmieniać dawki początkowej
(2,5 mg/dobę); maksymalna dawka dobowa wynosi 10 mg;
- jeżeli klirens kreatyniny wynosi 30–60 ml/min, nie trzeba zmieniać dawki początkowej
(2,5 mg/dobę); maksymalna dawka dobowa wynosi 5 mg;
- jeżeli klirens kreatyniny wynosi 10–30 ml/min, dawka początkowa wynosi 1,25 mg/dobę,
a maksymalna dawka dobowa wynosi 5 mg;
- u hemodializowanych pacjentów z nadciśnieniem tętniczym: ramipril jest dializowany
w niewielkim stopniu; dawka początkowa wynosi 1,25 mg/dobę, a maksymalna dawka dobowa
wynosi 5 mg; lek powinien być podawany kilka godzin po zakończeniu hemodializy.

Zaburzenia czynności wątroby (patrz punkt 5.2)
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby leczenie za pomocą produktu Ramistad należy
rozpoczynać tylko pod ścisłą kontrolą lekarską, a maksymalna dawka dobowa wynosi 2,5 mg
produktu Ramistad.

Pacjenci w podeszłym wieku
Dawki początkowe powinny być mniejsze, a zwiększanie dawek bardziej stopniowe ze względu na
podwyższone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, zwłaszcza w grupie pacjentów bardzo
starych i słabych. Należy rozważyć zastosowanie zredukowanej dawki początkowej wynoszącej
1,25 mg.

Dzieci i młodzież
Nie ustalono jak dotąd bezpieczeństwa stosowania i skuteczności ramiprylu u dzieci.
Aktualne dane przedstawiono w punktach 4.8, 5.1, 5.2 i 5.3, jednakże nie można ustalić specjalnych
zaleceń dotyczących dawkowania.

Sposób podawania
Podanie doustne

Zaleca się przyjmowanie produktu Ramistad codziennie o tej samej porze dnia.
Produkt Ramistad może być przyjmowany przed, w trakcie lub po posiłku, gdyż przyjmowanie
pokarmów nie wpływa na jego biodostępność (patrz punkt 5.2).
Produkt Ramistad powinien być przyjmowany z płynami; nie można go kruszyć ani żuć.

#### 4.3 Przeciwwskazania

- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w
punkcie 6.1 lub inny inhibitor ACE (enzymu konwertującego angiotensynę).
- Obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie (dziedziczny, idiopatyczny lub wywołany uprzednim
stosowaniem inhibitorów ACE bądź antagonistów receptora angiotensyny II- AIIRA).
- Pozaustrojowe procedury lecznicze prowadzące do kontaktu krwi z powierzchniami o ujemnym
ładunku elektrycznym (patrz punkt 4.5).
- Istotne obustronne zwężenie tętnic nerkowych lub zwężenie tętnicy do jedynej czynnej nerki.
- Drugi i trzeci trymestr ciąży (patrz punkty 4.4 i 4.6).
- Nie wolno stosować ramiprylu u pacjentów z hipotonią i niestabilnych hemodynamicznie.
- Jednoczesne stosowanie produktu leczniczego Ramistad z produktami zawierającymi aliskiren
jest przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniem czynności nerek (współczynnik
filtracji kłębuszkowej, GFR<60 ml/min/1,73 m2) (patrz punkty 4.5 i 5.1).
- Jednoczesne stosowanie z sakubitrylem z walsartanem. Nie rozpoczynać leczenia
ramiprylem wcześniej niż po upływie 36 godzin od przyjęcia ostatniej dawki
sakubitrylu z walsartanem (patrz także punkt 4.4 i 4.5).

#### 4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Szczególne grupy pacjentów
Ciąża
Nie należy rozpoczynać podawania inhibitorów ACE, takich jak ramipryl lub inhibitorów receptora
angiotensyny II (ang. Angiotensin II Receptor Inhibitors AIIRA) podczas ciąży. Z wyjątkiem
konieczności kontynuowania leczenia inhibitorem ACE lub AIIRA, u pacjentek planujących ciążę
należy zastosować alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe, o ustalonym profilu bezpieczeństwa
stosowania w ciąży. W przypadku potwierdzenia ciąży należy natychmiast przerwać podawanie
inhibitorów ACE lub AIIRA i, jeśli jest to wskazane, należy rozpocząć leczenie alternatywne (patrz
punkty 4.3 i 4.6).

• Pacjenci o podwyższonym ryzyku hipotonii
- Pacjenci ze wzmożoną aktywacją układu renina–angiotensyna–aldosteron
Pacjenci ze wzmożoną aktywacją układu renina–angiotensyna–aldosteron mają zwiększone ryzyko
wystąpienia znacznego obniżenia ciśnienia tętniczego i upośledzenia czynności nerek w przebiegu
zahamowania ACE, zwłaszcza jeśli inhibitor ACE lub stosowany jednoczasowo diuretyk jest
podawany po raz pierwszy, a także po pierwszym zwiększeniu dawki.

Należy podejrzewać obecność istotnej aktywacji układu renina–angiotensyna–aldosteron
w przypadku:
- pacjentów z ciężkim nadciśnieniem tętniczym
- pacjentów ze zdekompensowaną zastoinową niewydolnością serca
- pacjentów z hemodynamicznie istotnym upośledzeniem napływu bądź odpływu z lewej komory
(np. stenoza zastawki aortalnej lub mitralnej)
- pacjentów z jednostronnym zwężeniem tętnicy nerkowej z drugą czynną nerką
- pacjentów, u których występuje lub może wystąpić odwodnienie lub niedobór sodu (w tym
pacjentów leczonych diuretykami)
- pacjentów z marskością wątroby i (lub) wodobrzuszem
- pacjentów poddawanych dużym zabiegom operacyjnym lub znieczulanych środkami mogącymi
wywoływać hipotonię.

W powyższych sytuacjach niezbędny jest nadzór medyczny obejmujący monitorowanie ciśnienia
tętniczego.
Ogólnie przed włączeniem leczenia zalecane jest skorygowanie odwodnienia, hipowolemii lub
niedoborów sodu (jakkolwiek u pacjentów z niewydolnością serca należy starannie rozważyć podjęcie
powyższych działań uwzględniając ryzyko przeciążenia objętościowego).

- Przemijająca bądź stała niewydolność serca po zawale mięśnia sercowego
- Pacjenci z podwyższonym ryzykiem niedokrwienia mięśnia sercowego bądź mózgu w przypadku
ostrej hipotonii
Początkowa faza leczenia wymaga specjalnego nadzoru medycznego.

• Pacjenci w podeszłym wieku
Patrz punkt 4.2.

Zabiegi operacyjne
W miarę możliwości wskazane jest odstawienie inhibitorów konwertazy angiotensyny, takich jak
ramipryl, na dzień przed zabiegiem operacyjnym.

Monitorowanie czynności nerek
Czynność nerek powinna być oceniana przed i w trakcie leczenia, a dawkowanie powinno być
dostosowywane zwłaszcza w początkowych tygodniach leczenia. Szczególnie dokładne
monitorowanie jest wymagane u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (patrz punkt 4.2). Istnieje
ryzyko zaburzenia czynności nerek, zwłaszcza u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca lub po
przeszczepie nerki.

Nadwrażliwość/obrzęk naczynioruchowy
Obrzęk naczynioruchowy (np. obrzęk dróg oddechowych lub języka, z zaburzeniami układu
oddechowego lub bez) był stwierdzany u pacjentów leczonych inhibitorami ACE, w tym ramiprylem
(patrz punkt 4.8).

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i sakubitrylu z walsartanem jest przeciwwskazane z
powodu zwiększonego ryzyka obrzęku naczynioruchowego. Nie rozpoczynać leczenia sakubitrylem z
walsartanem wcześniej niż po upływie 36 godzin od przyjęcia ostatniej dawki ramiprylu. Nie
rozpoczynać leczenia ramiprylem wcześniej niż po upływie 36 godzin od przyjęcia ostatniej dawki
sakubitrylu z walsartanem (patrz punkt 4.3 i 4.5).

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i racekadotrylu, inhibitorów mTOR (np. syrolimusu,
ewerolimusu, temsyrolimusu) lub wildagliptyny może prowadzić do zwiększenia ryzyka obrzęku
naczynioruchowego (np. obrzęku dróg oddechowych lub języka, z zaburzeniami oddychania lub bez)
(patrz punkt 4.5). Jeśli pacjent już przyjmuje jakiś inhibitor ACE, należy zachować ostrożność
rozpoczynając leczenie racekadotrylem, inhibitorami mTOR (np. syrolimusem, ewerolimusem,
temsyrolimusem) lub wildagliptyną.

W przypadku wystąpienia obrzęku naczynioruchowego należy zaprzestać leczenia produktem
Ramistad.

Należy podjąć niezbędne działania ratunkowe. Pacjent powinien pozostawać pod obserwacją przez
przynajmniej 12 do 24 godzin. Pacjent powinien być wypisany ze szpitala dopiero po całkowitym
wycofaniu się objawów.

Obrzęk naczynioruchowy jelit był opisywany u pacjentów leczonych inhibitorami ACE, w tym
produktem Ramistad (patrz punkt 4.8). Ta grupa pacjentów zgłaszała się do lekarza z bólami brzucha
(z lub bez nudności lub wymiotów).

Reakcje anafilaktycznie podczas odczulania
Prawdopodobieństwo i nasilenie reakcji anafilaktycznych i anafilaktoidalnych na jad owadów i inne
alergeny wzrasta pod wpływem zahamowania ACE. Należy rozważyć czasowe zaprzestanie
stosowania produktu Ramistad przed odczulaniem.

Monitorowanie poziomu elektrolitów: Hiperkaliemia
Hiperkaliemia była opisywana u niektórych pacjentów leczonych inhibitorami ACE, włączając
ramipryl. Inhibitory ACE mogą powodować hiperkaliemię, ponieważ hamują uwalnianie
aldosteronu. Działanie to jest zazwyczaj nieistotne u pacjentów z prawidłową czynnością
nerek. Jednak u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, osób > 70. roku życia, osób ze źle
kontrolowaną cukrzycą, a także osób odwodnionych, osób z ostrą niewydolnością serca lub
zaostrzeniem przewlekłej niewydolności serca, osób z kwasicą metaboliczną i (lub) u pacjentów
przyjmujących suplementy potasu (w tym substytuty soli), leki moczopędne oszczędzające
potas, heparynę, trimetoprym lub ko-trimoksazol (znany także jako trimetoprim z
sulfametoksazolem), a zwłaszcza leczonych antagonistami aldosteronu lub blokerami
receptora angiotensyny, może wystąpić hiperkaliemia. Leki moczopędne oszczędzające potas
i blokery receptora angiotensyny należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów
otrzymujących inhibitory ACE oraz należy kontrolować stężenie potasu w surowicy i
czynność nerek (patrz punkt 4.5).

Monitorowanie poziomu elektrolitów: Hiponatremia
U niektórych pacjentów leczonych ramiprylem obserwowano zespół nieadekwatnego wydzielania
wazopresyny (SIADH) z późniejszą hiponatremią. Zaleca się regularne monitorowanie stężenia sodu
w surowicy u osób w podeszłym wieku i innych pacjentów z ryzykiem hiponatremii.

Neutropenia/agranulocytoza

Do rzadko stwierdzanych zaburzeń należą neutropenia/agranulocytoza oraz małopłytkowość
i niedokrwistość. Opisywano również wystąpienie supresji szpiku. Należy monitorować liczbę
leukocytów w celu wykrycia ewentualnej leukopenii. Częstsze kontrole zalecane są w początkowej
fazie leczenia oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, pacjentów ze współistniejącą
kolagenozą (np. toczniem rumieniowatym lub twardziną) oraz u wszystkich leczonych innymi lekami
mogącymi wywoływać zmiany w morfologii (patrz punkt 4.5 i 4.8).

Różnice etniczne
Obrzęk naczynioruchowy wywołany inhibitorami ACE występuje częściej w grupie pacjentów rasy
czarnej niż w pozostałych grupach etnicznych.
Tak jak pozostałe inhibitory ACE, ramipryl może być mniej skuteczny w obniżaniu ciśnienia
tętniczego u pacjentów rasy czarnej niż w pozostałych grupach etnicznych, prawdopodobnie ze
względu na wyższą częstość występowania nadciśnienia tętniczego z niską aktywnością reninową
osocza w populacji osób rasy czarnej z nadciśnieniem tętniczym.

Kaszel
Opisywano występowanie kaszlu w trakcie stosowania inhibitorów ACE. Typowo kaszel jest
nieproduktywny, uporczywy i ustępuje po zaprzestaniu leczenia. Kaszel wywołany inhibitorami ACE
powinien być brany pod uwagę w procesie diagnostyki różnicowej kaszlu.

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) (ang. Renin-AngiotensinAldosterone-system, RAAS)
Istnieją dowody, iż jednoczesne stosowanie inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE) (ang.
Angiotensin Converting Enzyme Inhibitors, ACEi), antagonistów receptora angiotensyny II (ang.
Angiotensin Receptor Blockers, ARB) lub aliskirenu zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii
oraz zaburzenia czynności nerek (w tym ostrej niewydolności nerek). W związku z tym nie zaleca się
podwójnego blokowania układu RAA poprzez jednoczesne zastosowanie inhibitorów ACE,
antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu (patrz punkty 4.5 i 5.1).
Jeśli zastosowanie podwójnej blokady układu RAA jest absolutnie konieczne, powinno być
prowadzone wyłącznie pod nadzorem specjalisty, a parametry życiowe pacjenta, takie jak: czynność
nerek, stężenie elektrolitów oraz ciśnienie krwi powinny być ściśle monitorowane.
U pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy stosować jednocześnie inhibitorów ACE oraz
antagonistów receptora angiotensyny II.

Ramistad zawiera laktozę i sód.

Nie należy stosować tego produktu u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją
galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.

Ten produkt leczniczy zawiera 0,8 mg sodu (mniej niż 1 mmol sodu (23 mg)) na tabletkę, co oznacza,
że uznaje się go za "wolny od sodu".

#### 4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Przeciwwskazane skojarzenia

Pozaustrojowe zabiegi prowadzące do kontaktu krwi z ujemnie naładowanymi powierzchniami, takie
jak hemodializa lub hemofiltracja, z zastosowaniem niektórych błon wysoce przepuszczalnych
(np. błony poliakrylonitrylowe) oraz aferezy lipoprotein o niskiej gęstości z użyciem siarczanu
dekstranu ze względu na podwyższone ryzyko wystąpienia ciężkich reakcji anafilaktoidalnych (patrz
punkt 4.3). Jeśli przeprowadzenie powyższych zabiegów jest konieczne, należy rozważyć
zastosowanie innego typu dializatorów lub leków hipotensyjnych innej klasy.

Leki zwiększające ryzyko obrzęku naczynioruchowego: jednoczesne stosowanie inhibitorów
ACE i sakubitrylu z walsartanem jest przeciwwskazane, ponieważ zwiększa ryzyko obrzęku
naczynioruchowego (patrz punkt 4.3 i 4.4).

Środki ostrożności

Leki moczopędne oszczędzające potas, suplementy potasu lub substytuty soli zawierające
potas:
Mimo że stężenie potasu w surowicy zazwyczaj utrzymuje się w granicach normy, u
niektórych pacjentów leczonych ramiprylem może wystąpić hiperkaliemia. Leki moczopędne
oszczędzające potas (np. spironolakton, triamteren lub amiloryd), suplementy potasu lub
substytuty soli zawierające potas mogą prowadzić do istotnego zwiększenia stężenia potasu w
surowicy. Należy również zachować ostrożność podając ramipryl jednocześnie z innymi
lekami zwiększającymi stężenie potasu w surowicy, takimi jak trimetoprym i ko-trimoksazol
(trimetoprym z sulfametoksazolem), ponieważ wiadomo, że trimetoprym działa jak lek
moczopędny oszczędzający potas, taki jak amiloryd. Z tego względu, leczenie skojarzone
ramiprylem i wymienionymi wyżej lekami nie jest zalecane. Jeśli jednoczesne stosowanie

tych leków jest wskazane, należy je podawać z zachowaniem ostrożności i często
kontrolować stężenie potasu w surowicy.

Cyklosporyna
Podczas jednoczesnego stosowania inhibitorów ACE i cyklosporyny może wystąpić
hiperkaliemia. Zaleca się kontrolowanie stężenia potasu w surowicy.

Heparyna
Podczas jednoczesnego stosowania inhibitorów ACE i heparyny może wystąpić
hiperkaliemia. Zaleca się kontrolowanie stężenia potasu w surowicy.

Leki hipotensyjne (np. diuretyki) i inne substancje mogące obniżać ciśnienie krwi (np. azotany,
trójcykliczne leki przeciwdepresyjne, leki znieczulające, ostre zatrucie alkoholem, baklofen,
alfuzosyna, doksazosyna, prazosyna, tamsulozyna, terazosyna):
Należy brać pod uwagę możliwość zwiększenia ryzyka wystąpienia hipotonii (patrz punkt 4.2 dla
diuretyków).

Dane badania klinicznego wykazały, że podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron
(RAA) w wyniku jednoczesnego zastosowania inhibitorów ACE, antagonistów receptora
angiotensyny II lub aliskirenu jest związana z większą częstością występowania zdarzeń
niepożądanych, takich jak: niedociśnienie, hiperkaliemia oraz zaburzenia czynności nerek (w tym
ostra niewydolność nerek) w porównaniu z zastosowaniem leku z grupy antagonistów układu RAA w
monoterapii (patrz punkty 4.3, 4.4 i 5.1).

Sympatykomimetyki i inne substancje wazopresyjne (np. izoproterenol, dobutamina, dopamina,
epinefryna), które mogą zmniejszać hipotensyjne działanie produktu Ramistad:
Należy kontrolować ciśnienie tętnicze.

Allopurinol, leki immunosupresyjne, kortykosteroidy, prokainamid, cytostatyki i inne substancje
mogące wpływać na liczbę krwinek: Podwyższone ryzyko reakcji hematologicznych (patrz punkt 4.4).

Sole litu: Wydalanie litu może być zmniejszone przez inhibitory ACE, dlatego może wystąpić
nasilone działanie toksyczne litu. Należy kontrolować stężenie litu.

Leki przeciwcukrzycowe, włączając insulinę: Mogą występować reakcje hipoglikemiczne. Należy
kontrolować stężenie glukozy we krwi.

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) i kwas acetylosalicylowy: Należy uwzględnić możliwość
zmniejszenia hipotensyjnego działania produktu Ramistad. Co więcej, jednoczesne leczenie
inhibitorami ACE i NLPZ może zwiększać ryzyko pogorszenia czynności nerek i podwyższenia
stężenia potasu we krwi.

Leki zwiększające ryzyko obrzęku naczynioruchowego: jednoczesne stosowanie inhibitorów
ACE i racekadotrylu, inhibitorów mTOR (np. syrolimusu, ewerolimusu, temsyrolimusu) lub
wildagliptyny może prowadzić do zwiększenia ryzyka obrzęku naczynioruchowego (patrz
punkt 4.4).

#### 4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Ciąża:
Nie zaleca się stosowania produktu Ramistad podczas pierwszego trymestru ciąży (patrz punkt 4.4).
Przeciwwskazane jest stosowanie produktu w drugim i trzecim trymestrze ciąży (patrz punkty 4.3
i 4.4).

Dane epidemiologiczne odnoszące się do ryzyka działania teratogennego w przypadku narażenia na
inhibitory ACE podczas pierwszego trymestru ciąży nie są rozstrzygające; jednakże nie można

wykluczyć niewielkiego zwiększenia ryzyka. Z wyjątkiem konieczności kontynuowania leczenia
inhibitorem ACE, u pacjentek planujących ciążę należy zastosować alternatywne leczenie
przeciwnadciśnieniowe, o ustalonym profilu bezpieczeństwa stosowania w ciąży. W przypadku
potwierdzenia ciąży należy natychmiast przerwać podawanie inhibitorów ACE i, jeśli jest to
wskazane, należy rozpocząć leczenie alternatywne.
Narażenie na inhibitory ACE lub inhibitory receptora angiotensyny II (AIIRA) w drugim i trzecim
trymestrze ciąży powoduje toksyczne działanie na ludzki płód (pogorszenie czynności nerek,
małowodzie, opóźnienie kostnienia czaszki) i noworodka (niewydolność nerek, niedociśnienie
tętnicze, hiperkaliemia). (Patrz także punkt 5.3).
Jeśli narażenie na inhibitory ACE wystąpiło od drugiego trymestru ciąży zaleca się badanie
ultrasonograficzne czynności nerek i czaszki.
Noworodki, których matki przyjmowały inhibitory ACE należy ściśle obserwować ze względu na
możliwość wystąpienia niedociśnienia (patrz punkty 4.3 i 4.4).

Karmienie piersią:
Ze względu na brak danych odnośnie stosowania ramiprylu podczas karmienia piersią, nie zaleca się
stosowania ramiprylu, zwłaszcza w przypadku karmienia piersią noworodka lub wcześniaka. Zaleca
się podawanie innych preparatów, o ustalonym profilu bezpieczeństwa stosowania podczas karmienia
piersią.

#### 4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Niektóre działania niepożądane (np. objawy obniżenia ciśnienia tętniczego, takie jak zawroty głowy)
mogą upośledzać zdolność do koncentracji i reagowania stanowiąc zagrożenie w sytuacjach, gdy te
zdolności są szczególnie istotne (np. prowadzenie pojazdów mechanicznych lub obsługa urządzeń
mechanicznych). Sytuacje te występują głównie na początku leczenia oraz po zamianie produktów.
Przez kilka godzin po przyjęciu pierwszej dawki lub po zwiększeniu dawki leku nie zaleca się
prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi urządzeń mechanicznych.

#### 4.8 Działania niepożądane

Profil działań niepożądanych ramiprylu obejmuje uporczywy suchy kaszel i reakcje wywołane
hipotonią. Do ciężkich działań niepożądanych należą: obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia,
zaburzenia czynności nerek lub wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne oraz
neutropenia/agranulocytoza.

Częstość występowania działań niepożądanych określa się przy użyciu następujących kryteriów:
bardzo częste (≥ 1/10); częste (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt częste (≥ 1/1 000 do < 1/100); rzadkie
(≥ 1/10 000 do < 1/1 000); bardzo rzadkie (< 1/10 000); częstość nieznana (nie może być określona na
podstawie dostępnych danych).

Częste Niezbyt częste Rzadkie Bardzo
rzadkie
Częstość nieznana

Zaburzenia
serca
Niedokrwienie
mięśnia sercowego,
w tym dławica
piersiowa lub
zawał mięśnia
sercowego,
tachykardia,
zaburzenia rytmu
serca, kołatania,
obrzęki obwodowe
Zaburzenia
krwi i układu
chłonnego

Eozynofilia Leukopenia
(w tym
neutropenia lub
granulocytoza),
zmniejszenie
liczby
erytrocytów,
zmniejszone
stężenie
hemoglobiny,
zmniejszona
liczba płytek
krwi

Aplazja szpiku,
pancytopenia,
niedokrwistość
hemolityczna

Zaburzenia
endokrynologi
czne

Zespół
nieadekwatnego
wydzielania
wazopresyny
(SIADH)
Zaburzenia
układu
nerwowego

Bóle głowy,
zawroty głowy
Zawroty głowy,
parestezje, brak
czucia smaku,
zaburzenia czucia
smaku

Drżenie,
zaburzenia
równowagi

Niedokrwienie
ośrodkowego układu
nerwowego, w tym
udar niedokrwienny
i przemijający napad
niedokrwienny,
upośledzenie
zdolności
psychomotorycznych,

uczucie pieczenia,
zaburzenia węchu
Zaburzenia
oka
Zaburzenia
widzenia
obejmujące
nieostre widzenie

Zapalenie
spojówek

Zaburzenia
ucha
i błędnika

Upośledzenie
słuchu, szumy
uszne
Zaburzenia
układu
oddechowego,
klatki
piersiowej
i śródpiersia

Nieproduktywn
y, drażniący
kaszel,
zapalenie
oskrzeli,
zapalenie zatok
przynosowych,
duszność

Skurcz oskrzeli,
w tym zaostrzenie
objawów astmy,
obrzęk błony
śluzowej jamy
nosowej

Zaburzenia
żołądka i jelit
Zapalenie błony
śluzowej
przewodu
pokarmowego,
zaburzenia
trawienia,
dyskomfort
w jamie
brzusznej,
dyspepsja,
biegunki,
nudności,
wymioty

Zapalenie trzustki
(przypadki
śmiertelne były
bardzo
sporadycznie
stwierdzane
podczas
stosowania
inhibitorów ACE),
podwyższenie
aktywności
enzymów
trzustkowych,
obrzęk
naczynioruchowy
jelita cienkiego,
ból w nadbrzuszu,
w tym zapalenie
błony śluzowej
żołądka, zaparcia,
suchość w ustach

Zapalenie
języka
Aftowe zapalenie
jamy ustnej

Zaburzenia
nerek i dróg
moczowych

Zaburzenia
czynności nerek,
w tym ostra
niewydolność
nerek, wielomocz,
nasilenie uprzednio
istniejącego
białkomoczu,
podwyższone
stężenia azotu
mocznikowego we
krwi, podwyższone
stężenie kreatyniny
we krwi
Zaburzenia
skóry i tkanki
podskórnej

Wysypka,
zwłaszcza
plamistogrudkowa

Obrzęk
naczynioruchowy;
w wyjątkowych
przypadkach
zwężenie dróg
oddechowych
wywołane
obrzękiem
naczynioruchowym
może zakończyć
się zgonem; świąd,

Złuszczające zapalenie
skóry,
pokrzywka,
onycholiza
oddzielenie się
paznokcia od
łożyska

Nadwrażliwość na
światło

Martwica toksycznorozpływna naskórka,
zespół Stevensa–
Johnsona, rumień
wielopostaciowy,
pęcherzyca,
zaostrzenie łuszczycy,
łuszczycopodobne
zapalenie skóry,
wysypka pęcherzowa
lub liszajowata na

nadmierne pocenie
się
skórze lub
śluzówkach,
wypadanie włosów
Zaburzenia
mięśniowoszkieletowe
i tkanki
łącznej

Skurcze mięśni,
bóle mięśniowe
Bóle stawów

Zaburzenia
metaboliczne
i zaburzenia
odżywiania

Podwyższone
stężenie potasu
we krwi

Jadłowstręt,
zmniejszenie
apetytu

Obniżenie stężenia
sodu w surowicy

Zaburzenia
naczyniowe
Niedociśnienie,
hipotonia
ortostatyczna,
omdlenie

Uderzenia gorąca Zwężenia
naczyń,
hipoperfuzja,
zapalenie
naczyń

Objaw Raynauda

Zaburzenia
ogólne
i zmiany
w miejscu
podania

Ból w klatce
piersiowej,
zmęczenie

Gorączka Astenia

Zaburzenia
układu
immunologicznego

Reakcje
anafilaktyczne
i anafilaktoidalne,
podwyższone miano
przeciwciał
przeciwjądrowych
Zaburzenia
wątroby i dróg
żółciowych

Podwyższone
aktywności
transaminaz i (lub)
bilirubiny
sprzężonej

Żółtaczka
cholestatyczna,
uszkodzenie
hepatocytów

Ostra niewydolność
wątroby,
cholestatyczne lub
cytolityczne zapalenie
wątroby (przypadki
zgonu występowały
niezmiernie rzadko).
Zaburzenia
układu
rozrodczego
i piersi

Przemijająca
impotencja,
obniżenie libido

Ginekomastia

Zaburzenia
psychiczne
Obniżenie nastroju,
zaburzenia lękowe,
nerwowość,
niepokój,
zwłaszcza
ruchowy,
zaburzenia snu,
w tym senność

Zaburzenia
świadomości
Zaburzenia uwagi

Dzieci i młodzież
Bezpieczeństwo stosowania ramiprylu monitorowano w dwóch badaniach klinicznych w grupie 325
dzieci i młodzieży w wieku od 2 do 16 lat. Rodzaj działań niepożądanych i stopień ich nasilenia są
podobne do występujących u dorosłych, jednakże częstość występowania następujących działań
niepożądanych jest większa u dzieci:
• Tachykardia, obrzęk błony śluzowej jamy nosowej, katar „często” (tj. (≥ 1/100 do < 1/10)
u dzieci i młodzieży, „ niezbyt często” (tj. ≥ 1/1 000 do < 1/100) u dorosłych pacjentów.
• Zapalenie spojówek „często” (tj. ≥ 1/100 do < 1/10) u dzieci i młodzieży, „rzadko”
(tj. ≥ 1/10 000 do < 1/1 000) u dorosłych pacjentów.
• Drżenie, pokrzywka „niezbyt często” (tj. ≥ 1/1 000 do < 1/100) u dzieci i młodzieży, „rzadko”
(tj. ≥ 1/10 000 do < 1/1 000) u dorosłych pacjentów.

Ogólny profil bezpieczeństwa stosowania ramiprylu u dzieci i młodzieży nie różni się istotnie od
profilu bezpieczeństwa obserwowanego u dorosłych.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczychal. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
e-mail: ndl@urpl.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.

#### 4.9 Przedawkowanie

Do objawów związanych z przedawkowaniem inhibitorów ACE należą: nadmierne rozszerzenie
obwodowego łożyska naczyniowego (ze znacznym obniżeniem ciśnienia tętniczego, wstrząsem),
bradykardia, zaburzenia elektrolitowe oraz niewydolność nerek. Pacjenci powinni być ściśle
monitorowani, a leczenie powinno być objawowe i wspomagające. Do zalecanych metod należą:
zabiegi usuwające substancję czynną z organizmu (płukanie żołądka, podawanie adsorbentów) oraz
techniki zapewniające stabilność hemodynamiczną, w tym podawanie agonistów receptorów
alfa-1-adrenergicznych lub angiotensyny II (angiotensinamide). Ramiprylat, aktywny metabolit
ramiprylu jest w niewielkim stopniu usuwany z krążenia ogólnego w procesie hemodializy.

### 5. WŁAŚCIWOŚCI FARMAKOLOGICZNE

#### 5.1 Właściwości farmakodynamiczne

Grupa farmakoterapeutyczna: inhibitory ACE, zwykłe, kod ATC: C09AA05.

Mechanizm działania
Ramiprylat, aktywny metabolit proleku ramiprylu, hamuje enzym karboksypeptydazę dipeptydylową I
(synonimy: konwertaza angiotensyny, kininaza II). Enzym ten katalizuje w osoczu i tkankach
konwersję angiotensyny I do aktywnej substancji naczyniokurczącej – angiotensyny II, jak również
rozpad bradykininy działającej naczyniorozkurczowo. Zmniejszone tworzenie angiotensyny II
i zahamowanie rozkładania bradykininy prowadzi do rozkurczu naczyń.

Angiotensyna II pobudza również uwalnianie aldosteronu, dlatego ramiprylat wywołuje zmniejszenie
wydzielania aldosteronu. Średnia odpowiedź na monoterapię inhibitorami ACE jest mniejsza u osób
rasy czarnej z nadciśnieniem tętniczym (zwykle populacja z nadciśnieniem tętniczym i niską
aktywnością reninową osocza) niż u pacjentów pozostałych ras.

Działanie farmakodynamiczne
Właściwości hipotensyjne:
Podawanie ramiprylu prowadzi do znacznego obniżenia oporu w obwodowych naczyniach tętniczych.
Nie stwierdza się dużych zmian w przepływie osocza przez nerki ani w filtracji kłębuszkowej.
Podawanie ramiprylu pacjentom z nadciśnieniem tętniczym prowadzi do obniżenia ciśnienia
tętniczego w pozycji leżącej i stojącej bez kompensacyjnego wzrostu częstości pracy serca.
U większości pacjentów efekt hipotensyjny po podaniu pojedynczej dawki leku jest stwierdzany po
1 do 2 godzin od doustnego przyjęcia produktu. Efekt maksymalny po przyjęciu pojedynczej dawki
występuje zwykle w ciągu 3 do 6 godzin od doustnego przyjęcia produktu. Hipotensyjne działanie
pojedynczej dawki utrzymuje się zwykle przez 24 godziny.

Maksymalny efekt hipotensyjny w przypadku terapii ciągłej ramiprylem występuje zwykle w ciągu
3 do 4 tygodni. Wykazano, że w przypadku terapii długotrwałej (trwającej 2 lata) utrzymuje się
działanie hipotensyjne.
Nagłe zaprzestanie przyjmowania ramiprylu nie wywołuje nagłego wzrostu ciśnienia tętniczego
z odbicia.

Niewydolność serca:
Wykazano skuteczność ramiprylu stosowanego jako leczenie uzupełniające u pacjentów
w czynnościowych klasach II–IV wg NYHA (New York Heart Association) leczonych diuretykami
i opcjonalnie glikozydami nasercowymi. Stwierdzono korzystny wpływ leku na hemodynamikę
w sercu (obniżone ciśnienie napełniania prawej i lewej komory, obniżony całkowity obwodowy opór
naczyniowy, podwyższona pojemność minutowa oraz lepszy wskaźnik sercowy). Zmniejsza również
aktywację neuroendokrynną.

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania
Dwa duże randomizowane, kontrolowane badania kliniczne ONTARGET (ang. ONgoing Telmistartan
Alone and in combination with Ramipril Global Endpoint Trial) i VA NEPHRON-D (ang. The
Veterans Affairs Nefropathy in Diabetes) badały jednoczesne zastosowanie inhibitora ACE z
antagonistami receptora angiotensyny II.
Badanie ONTARGET było przeprowadzone z udziałem pacjentów z chorobami układu sercowonaczyniowego, chorobami naczyń mózgowych w wywiadzie lub cukrzycą typu 2 z towarzyszącymi,
udowodnionymi uszkodzeniami narządów docelowych.
Badanie VA NEPHRON-D było przeprowadzone z udziałem pacjentów z cukrzycą typu 2 oraz z
nefropatią cukrzycową.
Badania te wykazały brak istotnego korzystnego wpływu na parametry nerkowe i (lub) wyniki w
zakresie chorobowości oraz śmiertelności sercowo-naczyniowej, podczas gdy zaobserwowano
zwiększone ryzyko hiperkaliemii, ostrego uszkodzenia nerek i (lub) niedociśnienia, w porównaniu z
monoterapią.
Ze względu na podobieństwa w zakresie właściwości farmakodynamicznych tych leków , przytoczone
wyniki również mają znaczenie w przypadku innych inhibitorów ACE oraz antagonistów receptora
angiotensyny II.
Dlatego też u pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy jednocześnie stosować inhibitorów ACE
oraz antagonistów receptora angiotensyny II.
Badanie ALTITUDE (ang. Aliskiren Trial in Type 2 Diabetes Using Cardiovascular and Renal
Disease Endpoints) było zaprojektowane w celu zbadania korzyści z dodania aliskirenu do
standardowego leczenia inhibitorem ACE lub antagonistą receptora angiotensyny II u pacjentów z
cukrzycą typu 2 i przewlekłą chorobą nerek oraz/lub z chorobą układu sercowo-naczyniowego.
Badanie zostało przedwcześnie przerwane z powodu zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.
Zgony sercowo-naczyniowe i udary mózgu występowały częściej w grupie otrzymującej aliskiren w
odniesieniu do grupy placebo. W grupie otrzymującej aliskiren odnotowano również częstsze
występowanie zdarzeń niepożądanych, w tym ciężkich zdarzeń niepożądanych (hiperkaliemia,
niedociśnienie i niewydolność nerek) względem grupy placebo.

Profilaktyka sercowo-naczyniowa/Działanie ochronne na nerki
Przeprowadzono badanie kontrolowane placebo (badanie HOPE), w którym dołączano ramipryl do
standardowej terapii u ponad 9 200 pacjentów. Do badania włączano pacjentów z podwyższonym
ryzykiem choroby układu sercowo-naczyniowego z powodu choroby sercowo-naczyniowej o etiologii
miażdżycowej (choroba wieńcowa, udar lub choroba naczyń obwodowych w wywiadzie) albo
cukrzycy z przynajmniej jednym dodatkowym czynnikiem ryzyka (udokumentowana
mikroalbuminuria, nadciśnienie tętnicze, podwyższone stężenie cholesterolu całkowitego, obniżone
stężenie lipoprotein o niskiej gęstości lub palenie papierosów).
W badaniu wykazano, że ramipryl istotnie statystycznie obniża częstość występowania zawałów
mięśnia sercowego, zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych i udarów, pojedynczo i łącznie
(pierwotne złożone punkty końcowe).

Badanie HOPE: Główne wyniki

Ramipryl Placebo Ryzyko względne
(95% przedział
ufności)

P

% %
Wszyscy pacjenci N = 4645 N = 4652
Pierwotne złożone punkty
końcowe
14,0 17,8 0,78 (0,70-0,86) < 0,001

Zawał mięśnia sercowego 9,9 12,3 0,80 (0,70-0,90) < 0,001
Zgon z przyczyn sercowonaczyniowych
6,1 8,1 0,74 (0,64-0,87) < 0,001

Udar 3,4 4,9 0,68 (0,56-0,84) < 0,001
Drugorzędowe punkty końcowe
Zgon ze wszystkich przyczyn 10,4 12,2 0,84 (0,75-0,95) 0,005
Konieczność rewaskularyzacji 16,0 18,3 0,85 (0,77-0,94) 0,002
Hospitalizacja z powodu
niestabilnej dławicy piersiowej
12,1 12,3 0,98 (0,87-1,10) NS

Hospitalizacja z powodu
niewydolności serca
3,2 3,5 0,88 (0,70-1,10) 0,25

Powikłania związane
z cukrzycą
6,4 7,6 0,84 (0,72-0,98) 0,03

W badaniu MICRO-HOPE, stanowiącym uprzednio zdefiniowaną punkt badania HOPE, oceniano
wpływ dołączenia 10 mg ramiprylu do stosowanego schematu leczniczego wobec placebo u 3577
pacjentów w wieku ≥ 55 lat (bez górnego limitu wieku), w większości z cukrzycą typu 2
(i przynajmniej jednym dodatkowym czynnikiem ryzyka CV), z prawidłowym lub podwyższonym
ciśnieniem tętniczym.
W pierwotnej analizie stwierdzono, że u 117 (6,5%) uczestników przyjmujących ramipryl i 149
(8,4%) przyjmujących placebo wystąpiła jawna nefropatia, co odpowiada RRR 24%; 95%CI [3-40],
p = 0,027.
Badanie REIN, wieloośrodkowe, randomizowane badanie kontrolowane placebo z podwójnie ślepą
próbą w grupach równoległych zaplanowane w celu oceny wpływu leczenia ramiprylem na
zmniejszanie się filtracji kłębuszkowej (GFR) u 352 pacjentów z prawidłowym lub podwyższonym
ciśnieniem tętniczym (w wieku 18–70 lat) z łagodnym (tj. średnie wydalanie białka z moczem > 1
i < 3 g/24 godz.) lub ciężkim białkomoczem (≥ 3 g/24 godz.) wywołanym przewlekłą nefropatią
o etiologii innej niż cukrzycowa. W obu podgrupach pacjentów przeprowadzono następnie
stratyfikację.

Podstawowa analiza w grupie pacjentów z najcięższym białkomoczem (podgrupa zakończona
wcześniej ze względu na korzyści w ramieniu leczonym ramiprylem) wykazała, iż średnia wartość
obniżenia GFR na miesiąc była niższa u chorych leczonych ramiprylem niż placebo: –0,54 (0,66)
wobec –0.88 (1,03) ml/min/miesiąc, p = 0,038. Różnica między grupami wynosiła 0,34 [0,03–0,65]
na miesiąc i około 4 ml/min/rok; 23,1% pacjentów w grupie leczonej ramiprylem osiągnęło punkt
końcowy w postaci podwojenia początkowego stężenia kreatyniny w surowicy i (lub) schyłkowej
niewydolności nerek (ESRD) (konieczność hemodializy lub przeszczepu nerki) wobec 45,5%
w grupie leczonej placebo (p = 0,02).

Prewencja wtórna po ostrym zawale mięśnia sercowego
Badanie AIRE obejmowało ponad 2 000 pacjentów z przemijającymi/stałymi objawami klinicznymi
niewydolności serca po udokumentowanym zawale mięśnia sercowego. Leczenie ramiprylem było
włączane w ciągu 3 do 10 dni po wystąpieniu ostrego zawału mięśnia sercowego. W badaniu
wykazano, że po średnim okresie obserwacji wynoszącym 15 miesięcy umieralność w grupie
pacjentów leczonych ramiprylem wynosiła 16,9%, a w grupie pacjentów leczonych placebo – 22,6%.
Oznacza to bezwzględną redukcję umieralności na poziomie 5,7% oraz względne zmniejszenie ryzyka
na poziomie 27% (95% CI, od 11% do 40%).

Dzieci i młodzież
W randomizowanym badaniu klinicznym z podwójnie ślepą próbą, w którym wzięło udział 244
pacjentów pediatrycznych w wieku 6-16 lat z nadciśnieniem tętniczym (73% z pierwotnym
nadciśnieniem tętniczym), pacjenci otrzymywali, w zależności od masy ciała, małą, średnią lub dużą
dawkę ramiprylu w celu osiągnięcia stężenia ramiprylatu w osoczu, odpowiadającego stężeniu
u dorosłych po zastosowaniu dawek 1,25 mg, 5 mg i 20 mg. Pod koniec 4. tygodnia leczenia nie
stwierdzono skuteczności ramiprylu w zakresie punktu końcowego w postaci zmniejszenia ciśnienia
skurczowego, jednakże obserwowano zmniejszenie ciśnienia rozkurczowego po zastosowaniu
największej dawki. Wykazano, że ramipryl podawany zarówno w średnich jak i dużych dawkach,
powoduje istotne zmniejszenie ciśnienia skurczowego, jak i rozkurczowego u dzieci z potwierdzonym
nadciśnieniem tętniczym.
Nie obserwowano tego działania w trwającym 4 tygodnie randomizowanym badaniu klinicznym
z podwójnie ślepą próbą i ze zwiększaniem dawki, oceniającym przebieg odstawienia produktu,
przeprowadzonym u 218 pacjentów pediatrycznych w wieku 6-16 lat (75% z pierwotnym
nadciśnieniem tętniczym), w którym obserwowano niewielki efekt z odbicia, ale nie istotny
statystycznie, powrót do wartości wyjściowych po podaniu wszystkich trzech wielkości badanych
dawek: małej (0,625 mg-2,5 mg), średniej (2,5 mg-10 mg) lub dużej dawki (5 mg-20 mg), ustalanych
na podstawie masy ciała. W badaniach przeprowadzonych u dzieci nie wykazano liniowej zależności
odpowiedzi od dawki ramiprylu.

#### 5.2 Właściwości farmakokinetyczne

Farmakokinetyka i metabolizm

Wchłanianie
Po podaniu doustnym ramipryl jest szybko wchłaniany z przewodu pokarmowego; stężenia
maksymalne ramiprylu w osoczu osiągane są w ciągu jednej godziny. Poziom wchłaniania, określony
na podstawie wchłaniania zwrotnego z moczu, wynosi przynajmniej 56% i obecność pokarmu
w przewodzie pokarmowym nie wpływa istotnie na jego wartość. Biodostępność aktywnego
metabolitu ramiprylatu po doustnym podaniu 2,5 mg i 5 mg ramiprylu wynosi 45%.
Stężenia maksymalne ramiprylatu, jedynego aktywnego metabolitu ramiprylu są osiągane po
2-4 godzinach od przyjęcia ramiprylu. Stan stacjonarny w osoczu podczas stosowania zwykłych
dawek ramiprylu raz na dobę jest osiągany około 4. dnia leczenia.

Dystrybucja
Wiązanie ramiprylu z białkami osocza wynosi 73%, a ramiprylatu około 56%.

Metabolizm
Ramipryl jest niemal całkowicie metabolizowany do ramiprylatu, a następnie do estru
diektopiperazynowego, kwasu diektopiperazynowego i glukuronidów ramiprylu i ramiprylatu.

Eliminacja
Metabolity są wydalane głównie przez nerki.
Stężenie ramiprylatu w osoczu zmniejsza się w sposób wielofazowy. Ramiprylat, ze względu na silne,
wysycalne wiązanie z ACE oraz powolną dysocjację od enzymu, cechuje się przedłużoną fazą
końcowej eliminacji przy bardzo niskich stężeniach w osoczu.
Po wielokrotnych dawkach ramiprylu przyjmowanych raz na dobę efektywny okres półtrwania
ramiprylatu wynosi 13–17 godzin dla dawek 5–10 mg, jest dłuższy w przypadku mniejszych dawek
1,25–2,5 mg. Różnica jest związana ze zdolnością enzymu do wiązania ramiprylatu.

Karmienie piersią
Po podaniu pojedynczej dawki doustnej ramiprylu nie wykrywa się ramiprylu i jego metabolitu
w mleku kobiecym. Tym niemniej wpływ wielokrotnego podawania nie jest znany.

Zaburzenia czynności nerek (patrz punkt 4.2)
Nerkowe wydzielanie ramiprylatu jest zmniejszone u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek,
a klirens nerkowy ramiprylatu jest proporcjonalny do klirensu kreatyniny. Prowadzi to do

podwyższonych stężeń ramiprylatu w osoczu, obniżających się wolniej niż u osób z prawidłową
czynnością nerek.

Zaburzenia czynności wątroby (patrz punkt 4.2)
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby metabolizm ramiprylu do ramiprylatu jest opóźniony,
ze względu na obniżoną aktywność esteraz wątrobowych. Stężenie ramiprylu w osoczu w tej grupie
pacjentów jest podwyższone. Stężenia maksymalne ramiprylatu w tej grupie pacjentów nie różnią się
od stężeń stwierdzanych u osób z prawidłową czynnością wątroby.

Dzieci i młodzież
Badania profilu farmakokinetycznego ramiprylu przeprowadzono u 30 pacjentów pediatrycznych
z nadciśnieniem tętniczym, w wieku 2-16 lat, o masie ciała >30 kg. Po podaniu dawek od 0,05 do
0,2 mg/kg mc. ramipryl był szybko i intensywnie metabolizowany do ramiprylatu. Stężenia
maksymalne ramiprylatu w osoczu osiągane były w ciągu 2-3 godzin. Klirens ramiprylatu ściśle
zależał od logarytmu masy ciała (p<0,01), a także zastosowanej dawki (p<0,001). Klirens oraz
objętość dystrybucji zwiększały się wraz z wiekiem dziecka w każdej grupie dawek.
Po podaniu dawki 0,05 mg/kg mc. u dzieci uzyskano poziomy narażenia porównywalne do
występujących u dorosłych po podaniu dawki 5 mg ramiprylu. Podanie dawki 0,2 mg/kg mc. u dzieci
skutkowało wystąpieniem większego narażenia niż u dorosłych po podaniu maksymalnej zalecanej
dawki dobowej 10 mg.

#### 5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Nie stwierdzono ostrej toksyczności doustnie podawanego ramiprylu u gryzoni i psów.
Przeprowadzono badania obejmujące przewlekłe doustne podawanie ramiprylu u szczurów, psów
i małp. U trzech gatunków stwierdzano zaburzenia równowagi elektrolitowej i zmiany w morfologii
krwi.
U psów i małp zaobserwowano znaczne powiększenie aparatu przykłębuszkowego, przy stosowaniu
dawek dobowych na poziomie 250 mg/kg/dobę, będące wyrazem aktywności farmakodynamicznej
ramiprylu. Szczury, psy i małpy dobrze (bez szkodliwego wpływu) tolerowały dobowe dawki
ramiprylu odpowiednio 2,0, 2,5 i 8 mg/kg/dobę.
W badaniach toksyczności reprodukcyjnej u szczurów, królików i małp nie stwierdzono żadnych
właściwości teratogennych.
U szczurów obu płci nie doszło do upośledzenia płodności.
Podawanie ramiprylu szczurom płci żeńskiej w czasie ciąży i laktacji prowadziło do nieodwracalnego
uszkodzenia nerek (poszerzenie miedniczek nerkowych) u potomstwa przy dawkach dobowych
większych bądź równych 50 mg/kg masy ciała.
Rozszerzone badania mutagenności z zastosowaniem różnych systemów testowych nie wykazały
właściwości mutagennych ani genotoksycznych ramiprylu.
U bardzo młodych szczurów obserwowano nieodwracalne uszkodzenie nerek po podaniu pojedynczej
dawki ramiprylu.

### 6. DANE FARMACEUTYCZNE

#### 6.1 Wykaz substancji pomocniczych

Sodu wodorowęglan
Laktoza jednowodna
Kroskarmeloza sodowa
Skrobia żelowana, kukurydziana
Sodu stearylofumaran
Barwnik Blend PB 22960 Yellow:
Laktoza jednowodna
Żelaza tlenek żółty (E 172)

#### 6.2 Niezgodności farmaceutyczne

Nie dotyczy.

#### 6.3 Okres ważności

2 lata

#### 6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania

Nie przechowywać w temperaturze powyżej 25˚C.
Blistry: Przechowywać w oryginalnym opakowaniu.
Butelki z plastiku: Pojemnik należy przechowywać szczelnie zamknięty.

#### 6.5 Rodzaj i zawartość opakowania

Blistry (Aluminium/PVC/Aluminium/OPA): 10, 14, 20, 28, 30, 42, 50, 56, 98,100 lub 105 tabletek.
Pojemnik z PP z zamknięciem z PE: 100 lub 500 tabletek (opakowanie dla lecznictwa zamkniętego).

Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.

#### 6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania

Bez szczególnych wymagań.

### 7. PODMIOT ODPOWIEDZIALNY POSIADAJĄCY POZWOLENIE NA
DOPUSZCZENIE DO OBROTU

STADA Arzneimittel AG, Stadastrasse 2-18, 61118 Bad Vilbel, Niemcy

### 8. NUMER POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU

### 9. DATA WYDANIA PIERWSZEGO POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU
I DATA PRZEDŁUŻENIA POZWOLENIA

Data wydania pierwszego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: 27.12.2006
Data ostatniego przedłużenia pozwolenia: 17.11.2010

### 10. DATA ZATWIERDZENIA LUB CZĘŚCIOWEJ ZMIANY TEKSTU
CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO

11.10.2019

---

> Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.