# Endoxan

> Cyklofosfamid · 50 mg · Tabletki drażowane

## Szczegóły leku

- **Nazwa:** Endoxan
- **Nazwa powszechna:** Cyclophosphamidum
- **Substancja czynna:** [Cyklofosfamid](https://apteka.online/odpowiedniki/cyclophosphamidum)
- **Moc:** 50 mg
- **Postać farmaceutyczna:** Tabletki drażowane
- **Droga podania:** doustna
- **Kategoria dostępności:** Rp
- **Kod ATC:** L01AA01
- **Liczba opakowań:** 1
- **Numer pozwolenia:** 02408
- **Podmiot odpowiedzialny:** Baxter Polska Sp. z o.o.
- **Producent:** Baxter Oncology GmbH, Niemcy
- **Status RPL:** Produkt aktywny
- **Wersja HTML:** https://apteka.online/katalog-lekow/leki-przeciwnowotworowe/endoxan-tabl-draz-50-mg-baxter
- **Wersja Markdown:** https://apteka.online/katalog-lekow/leki-przeciwnowotworowe/endoxan-tabl-draz-50-mg-baxter.md

## Dokumenty PDF

- Ulotka leku PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/2214/leaflet
- ChPL PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/2214/characteristic

## Dostępne opakowania (1)

| Opakowanie | EAN | Kategoria | Cena (refundacja) | Dostępność | Kup teraz |
|---|---|---|---|---|---|
| 50 tabl. | 5909990240814 | Rp | 89,82 zł (dopłata od 0,00 zł) | Dobrze dostępny (3/5) | — |

## Leki refundowane

### 50 tabl. — EAN 5909990240814 · cena jedn. 1,80 zł / tabl.

| Wskazanie | Poziom | Cena 100% | Dopłata | Refundacja NFZ | Limit |
|---|---|---|---|---|---|
| We wszystkich zarejestrowanych wskazaniach na dzień wydania decyzji | ryczałt | 89,82 zł | 3,20 zł | 86,62 zł | 89,82 zł |
| Nowotwory złośliwe | \(B\) Bezpłatny do limitu | 89,82 zł | 0,00 zł | 89,82 zł | 89,82 zł |

**Bezpłatnie z uprawnieniem S (seniorzy 65+) oraz DZ (dzieci i młodzież do 18): 0,00 zł** — lek na wykazie bezpłatnych leków MZ (pełna bezpłatność dla uprawnionego pacjenta, w zakresie wskazań objętych refundacją).

> Ceny urzędowe (maksymalne) z obwieszczenia refundacyjnego MZ 82W. Rzeczywista dopłata zależy od poziomu odpłatności i wskazania na recepcie. Leki ujęte w wykazie bezpłatnych leków MZ są całkowicie bezpłatne (0,00 zł) dla osób z uprawnieniem S (seniorzy 65+) lub DZ (dzieci i młodzież do 18).

## Wskaźnik dostępności

Wskaźnik dostępności to orientacyjne oszacowanie naszego autorskiego algorytmu. Ma charakter wyłącznie poglądowy i może różnić się od rzeczywistego stanu w konkretnej aptece.

- Bardzo dobrze dostępny (5/5)
- Dobrze dostępny (4/5)
- Trudno dostępny (2/5)
- Niedostępny (1/5)
- Brak danych

Produkty lecznicze o dobrej i bardzo dobrej dostępności zazwyczaj możesz zamówić na następny dzień w aptece. Przejdź do katalogu aptek, aby znaleźć numer telefonu do apteki w Twojej okolicy. Przed rozmową z farmaceutą przygotuj kod e-recepty oraz Twój numer PESEL lub osoby, na którą wystawiona jest recepta.

## Ulotka dla pacjenta

### 1. Co to jest lek Endoxan i w jakim celu się go stosuje?
Endoxan jest lekiem cytotoksycznym lub inaczej lekiem przeciwnowotworowym. Jego działanie
polega na niszczeniu komórek rakowych (co określa się mianem „chemioterapii”).

Lek Endoxan jest stosowany w leczeniu wielu różnych nowotworów. Jest on często stosowany razem
z innymi lekami przeciwnowotworowymi lub radioterapią. Niektórzy lekarze mogą czasami przepisać
ten lek w celu leczenia innych chorób, niezwiązanych z nowotworem; w takim przypadku lekarz
poinformuje pacjenta o przyczynie przepisania tego leku.

### 2. Informacje ważne przed zastosowaniem leku Endoxan

Kiedy nie stosować leku Endoxan
• jeśli pacjent ma uczulenie na lek Endoxan (cyklofosfamid) lub którykolwiek z
pozostałych składników tego leku. Reakcję uczuleniową można rozpoznać po takich
objawach jak: duszność, świszczący oddech, wysypka, swędzenie lub obrzęk twarzy i
warg;
• jeśli u pacjenta występują zaburzenia czynności szpiku kostnego (zwłaszcza u
pacjentów wcześniej poddanych chemioterapii lub radioterapii). Lekarz zleci badania
krwi pozwalające ocenić czynność szpiku;
• jeśli u pacjenta występuje zakażenie dróg moczowych, objawiające się bólem podczas
oddawania moczu (zapalenie pęcherza moczowego);
• jeśli u pacjenta występuje zakażenie;
• jeśli u pacjenta kiedykolwiek występowały problemy z nerkami lub pęcherzem
moczowym na skutek wcześniejszej chemioterapii lub radioterapii;
• jeśli pacjent ma ograniczoną zdolność oddawania moczu (utrudnienie odpływu moczu).

Należy poinformować lekarza, jeśli:
• pacjent jest w trakcie lub był ostatnio leczony radioterapią lub chemoterapią;
• pacjent ma cukrzycę;
• pacjent ma problemy z wątrobą lub nerkami. Lekarz sprawdzi stan wątroby i nerek
wykonując badanie krwi;
• pacjent ma usunięte gruczoły nadnerczy;
• pacjent ma problemy z sercem lub był poddawany radioterapii okolic serca;
• ogólny stan zdrowia pacjenta jest zły lub pacjent jest osłabiony;
• pacjent jest w podeszłym wieku.

Ostrzeżenia i środki ostrożności
• Cyklofosfamid może mieć wpływ na krew i układ odpornościowy.
• Komórki krwi wytwarzane są w szpiku kostnym. Powstają trzy rodzaje komórek krwi:
- krwinki czerwone, które przenoszą tlen po całym organizmie;
- krwinki białe, które zwalczają zakażenia;
- płytki krwi, które pomagają w krzepnięciu krwi.
• Po przyjęciu cyklofosfamidu liczba trzech typów komórek we krwi spadnie. Jest to
nieunikniony efekt działania cyklofosfamidu. Najmniejsza liczba komórek krwi
osiągana jest po 5-10 dniach od rozpoczęcia przyjmowania cyklofosfamidu i utrzymuje
się aż do kilku dni po zakończeniu cyklu terapii. U większości osób liczba krwinek
wraca do normy w ciągu 21 do 28 dni. Jeśli pacjent był w przeszłości wielokrotnie
leczony chemioterapią, okres normalizacji zawartości liczby krwinek może potrwać
trochę dłużej.
• Kiedy liczba krwinek zmniejsza się, pacjent może być bardziej narażony na zakażenia.
Powinien unikać bliskiego kontaktu z osobami, które mają kaszel, są przeziębione lub
mają inne infekcje. Lekarz wdroży odpowiednie leczenie, jeśli uzna, że pacjent
zachorował lub grozi mu zakażenie.

• Przed rozpoczęciem podawania cyklofosfamidu i podczas leczenia, lekarz będzie
sprawdzał czy ilość krwinek czerwonych, krwinek białych i płytek krwi jest
wystarczająco duża. Może być konieczne zmniejszenie podawania dawki leku lub
opóźnienia podania kolejnej dawki.
• Cyklofosfamid może wpłynąć na gojenie się ran. Wszystkie skaleczenia należy
utrzymywać w czystości, dbać aby były suche i obserwować, czy goją się prawidłowo.
• Ważne jest, aby dbać o zdrowie dziąseł, ponieważ mogą wystąpić owrzodzenia i
zakażenia jamy ustnej. W razie wątpliwości należy zapytać lekarza.
• Cyklofosfamid może uszkodzić tkankę wyściełającą pęcherz moczowy, powodując
krwawienia z moczem oraz ból podczas oddawania moczu. Lekarz wie, że może to
wystąpić i w razie potrzeby poda lek mesna, który działa ochronnie na pęcherz
moczowy.
• Lek mesna może być podany albo w postaci krótkiego wstrzyknięcia albo dodany do
kroplówki z cyklofosfamidem lub też podany w postaci tabletek.
• Więcej informacji o leku mesna można znaleźć w ulotce dla pacjenta opracowanej dla
leku w postaci iniekcji i tabletek.
• U większości osób przyjmujących cyklofosfamid razem z mesną nie pojawiają się
żadne problemy z pęcherzem moczowym, ale lekarz może zdecydować o wykonaniu
badania moczu na obecność krwi testem paskowym lub przy użyciu mikroskopu.
• W przypadku stwierdzenia obecności krwi w moczu, należy niezwłocznie powiadomić
lekarza, ponieważ może zajść konieczność przerwania leczenia cyklofosfamidem.
• Leki przeciwnowotworowe i radioterapia mogą zwiększać ryzyko rozwoju innych
nowotworów; może to nastąpić nawet po kilku latach po zakończeniu leczenia.
Cyklofosfamid zwiększa ryzyko powstania nowotworów w obrębie pęcherza
moczowego.
• Cyklofosfamid może uszkadzać serce lub wpływać na rytm bicia serca. Nasila się to
przy dużych dawkach cyklofosfamidu, w przypadku, gdy pacjent leczony jest
radioterapią lub innymi lekami chemioterapeutycznymi lub u pacjentów w podeszłym
wieku. W trakcie leczenia lekarz będzie ściśle monitorował pracę serca.
• Cyklofosfamid może spowodować zakażenie lub bliznowacenie płuc. Może to wystąpić
po ponad 6 miesiącach od zakończenia leczenia. W przypadku wystąpienia trudności w
oddychaniu, należy niezwłocznie powiadomić lekarza.
• Cyklofosfamid może wywierać zagrażający życiu wpływ na wątrobę.
• W przypadku nagłego przybrania na wadze, bólu wątroby i żółtaczki, należy
niezwłocznie powiadomić lekarza.
• Może wystąpić wypadanie włosów prowadzące do ich przerzedzenia lub wyłysienia.
Włosy zaczną odrastać normalnie, choć mogą mieć inną strukturę lub kolor.
• Cyklofosfamid może powodować nudności i wymioty. Może to trwać przez około 24
godziny po przyjęciu cyklofosfamidu. Pacjent może wymagać podawania leków
hamujących nudności i wymioty. Należy zapytać o to lekarza.

Inne leki i Endoxan
Należy powiedzieć lekarzowi lub pielęgniarce o wszystkich lekach przyjmowanych obecnie lub
ostatnio, również tych, które dostępne są bez recepty. Należy poinformować lekarza lub pielęgniarkę
zwłaszcza o przyjmowaniu następujących leków lub zastosowanych rodzajach leczenia, ponieważ
mogą one zaburzać działanie cyklofosfamidu:

Leki zmniejszające skuteczność cyklofosfamidu:
• aprepitant (stosowany w zapobieganiu wymiotom)
• bupropion (substancja przeciwdepresyjna)
• busulfan, tiotepa (stosowane w leczeniu nowotworów)
• ciprofloksacyna, chloramfenikol (stosowane w leczeniu zakażeń bakteryjnych)
• flukonazol, itrakonazol (stosowane w leczeniu zakażeń grzybiczych)

• prasugrel (stosowany do rozrzedzenia krwi)
• sulfonamidy, takie jak sufladiazyna, sulfasalazyna, sulfametoksazol (stosowane w
leczeniu zakażeń bakteryjnych)

Leki nasilające toksyczność cyklofosfamidu:
• allopurinol (stosowany w leczeniu dny moczanowej)
• azatiopryna (stosowana w celu zmniejszenia aktywności układu odpornościowego)
• wodzian chloralu (stosowany w leczeniu bezsenności)
• cimetydyna (stosowana w leczeniu nadkwaśności w żołądku)
• disulfiram (stosowany w leczeniu alkoholizmu)
• aldehyd glicerynowy (stosowany w leczeniu kurzajek)
• inhibitory proteaz (stosowane w leczeniu zakażeń wirusowych)
• ondansetron (stosowany w zapobieganiu wymiotom)
• leki zwiększające aktywność enzymów wątrobowych, takie jak:
- rifampicyna (stosowana w leczeniu zakażeń bakteryjnych)
- karbamazepina, fenobarbital, fenytoina (stosowane w leczeniu padaczki)
- ziele dziurawca (ziołowy preparat na łagodne depresje)
- kortykosteroidy (stosowane w leczeniu stanów zapalnych)
• leki zwiększające działanie toksyczne na komórki krwi i układ odpornościowy
− inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE; stosowane w leczeniu nadciśnienia)
− natalizumab (stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego)
− paklitaksel (stosowany w leczeniu nowotworów)
− tiazydowe leki moczopędne takie jak hydrochlorotiazyd lub chlortalidon (stosowane
w leczeniu nadciśnienia lub zatrzymania wody w organizmie)
− zidowudyna (stosowana w leczeniu zakażeń wirusowych)
− klozapina (stosowana w leczeniu objawów niektórych zaburzeń chorób
psychicznych)
• leki zwiększające działanie toksyczne na serce
− antybiotyki antracyklinowe, takie jak bleomycyna, doksorubicyna,
epirubicyna, mitomycyna (stosowane w leczeniu nowotworów)
− cytarabina, pentostatyna, trastuzumab (stosowane w leczeniu nowotworów)
− radioterapia okolic serca
• leki zwiększające działanie toksyczne na płuca
− amiodaron (stosowany w leczeniu zaburzeń rytmu serca)
− hormony G-CSF, GM-CSF (stosowane w celu zwiększenie liczby białych krwinek
po chemioterapii)
• leki zwiększające działanie toksyczne na nerki
− amfoterycyna B (stosowana w leczeniu zakażeń bakteryjnych)
− indometacyna (stosowana w leczeniu bólu i stanów zapalnych)

Inne leki zaburzające działanie cyklofosfamidu lub których działanie jest zaburzane przez cyklofosfamid
• etanercept (stosowany w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów)
• metronidazol (stosowany w leczeniu zakażeń bakteryjnych i pierwotniakowych)
• tamoksifen (stosowany w leczeniu raka piersi)
• bupropion (stosowany pomocniczo w rzucaniu nałogu palenia)
• kumaryny takie jak warfaryna (stosowane w celu rozrzedzenia krwi)
• cyklosporyna (stosowana w celu zmniejszenia aktywności układu
immunologicznego)
• sukcynylocholina (stosowana w celu zwiotczenia mięśni w trakcie zabiegów
medycznych)
• digoksyna, β-acetylodigoksyna (stosowane w leczeniu chorób serca)
• szczepionki

• werapamil (stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego, dusznicy lub zaburzeń
rytmu serca)

Endoxan z jedzeniem i piciem
Alkohol może nasilać nudności i wymioty wywołane cyklofosfamidem.

Ciąża, karmienie piersią i antykoncepcja
Nie należy zachodzić w ciążę w okresie stosowania cyklofosfamidu. Może on bowiem powodować
poronienia lub uszkodzenia płodu. Jeśli pacjentka jest w ciąży lub gdy istnieje podejrzenie, że jest w
ciąży, lub gdy planuje ciążę powinna poinformować o tym lekarza.
• Mężczyźni i kobiety nie powinni starać się o poczęcie dziecka w okresie leczenia ani
przez co najmniej 6 do 12 miesięcy po leczeniu. Należy stosować skuteczne metody
antykoncepcji. Należy zasięgnąć porady lekarza.
• Cyklofosfamid może wpłynąć na zdolność poczęcia dziecka w przyszłości. Należy
rozważyć wraz z lekarzem możliwość zamrożenia nasienia lub komórek jajowych przed
rozpoczęciem leczenia.
Nie należy karmić piersią podczas stosowania cyklofosfamidu. Należy zasięgnąć porady lekarza.

Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Niektóre działania niepożądane cyklofosfamidu mogą wpływać na zdolność bezpiecznego
prowadzenia pojazdów i obsługiwanie maszyn. Lekarz zdecyduje czy pacjent może bezpiecznie
wykonywać te czynności.

Postępowanie po zgłoszeniu się do innego lekarza lub do szpitala w okresie leczenia
W przypadku zgłoszenia się do innego lekarza lub do szpitala w okresie leczenia, niezależnie od
przyczyny, należy poinformować personel medyczny o przyjmowanych lekach. Nie należy
przyjmować innych leków, przed poinformowaniem lekarza o przyjmowaniu cyklofosfamidu.

### 3. Jak stosować lek Endoxan?
Stosowanie leku
• Tabletki drażowane cyklofosfamidu przyjmuje się doustnie. Nie należy ssać tabletki
drażowanej.
• Jeśli jednocześnie pacjent przyjmuje mesnę, lekarz poinformuje jaką ilość płynu należy
wypić. Należy popić tabletkę drażowaną wystarczającą ilością płynu, aby móc ją łatwo
połknąć.
• Cyklofosfamid jest często podawany z innymi lekami przeciwnowotworowymi lub w
połączeniu z radioterapią.

Zwykle stosowana dawka
• Lekarz zdecyduje o wielkości dawki koniecznej dla danego pacjenta i czasie jej
przyjmowania.
• Dawka cyklofosfamidu zależy od:
−rodzaju choroby;
−rozmiarów ciała (wzrostu i masy);
−ogólnego stanu zdrowia pacjenta;
−stosowania innych leków przeciwnowotworowych lub radioterapii.

• Dawka leku wynosi zazwyczaj od 100 mg (2 tabletki drażowane) do 300 mg (6 tabletek
drażowanych) na dobę. Można przyjąć od razu wszystkie tabletki drażowane
przeznaczone na dany dzień, ale należy starać się przyjmować je codziennie mniej
więcej o tej samej porze, najlepiej rano. W razie wątpliwości związanych ze
stosowaniem leku należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty.

Cyklofosfamid zazwyczaj przyjmuje się przez kilka dni z rzędu jako jedną kurację, po czym następuje
przerwa (okres bez przyjmowania tabletek drażowanych) przed rozpoczęciem kolejnej kuracji.
Niekiedy konieczne jest przyjmowanie różnej ilości tabletek drażowanych co drugi dzień, na przykład,
trzech tabletek drażowanych jednego dnia i czterech tabletek drażowanych następnego dnia.

Lekarz może uznać za konieczne zmianę dawki podawanego leku i ścisłe monitorowanie pacjenta
jeśli:
• pacjent ma problemy z wątrobą lub nerkami
• pacjent jest w podeszłym wieku

Pominięcie zastosowania leku Endoxan
Jeśli pacjent zapomni przyjąć cyklofosfamid:
• Należy zrobić to jak najszybciej, jeśli pacjent przypomniał sobie o przyjęciu tabletek
drażowanych tego samego dnia. W przypadku pominięcia całej dawki dobowej należy
skontaktować się z lekarzem.
• Nie należy nigdy stosować większej liczby tabletek drażowanych danego dnia, niż
to zostało ustalone – tzn., nie należy nigdy stosować podwójnej liczby tabletek
drażowanych jednego dnia w celu uzupełnienia pominiętej dawki.

Zastosowanie większej niż zalecana dawki leku Endoxan
W przypadku przedawkowania lub przypadkowego połknięcia przez dziecko jakiejkolwiek tabletki
pacjenta, należy niezwłocznie skontakotować się z lekarzem lub oddziałem ratunkowym lokalnego
szpitala. Może być konieczne wdrożenie leczenia specjalistycznego.

### 4. Możliwe działania niepożądane

Jak każdy lek, Endoxan może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Przy stosowaniu tego leku mogą wystąpić następujące działania niepożądane:

Jeśli wystąpią jakiekolwiek z poniższych ciężkich działań niepożądanych, należy niezwłocznie
poinformować lekarza:
• reakcje alergiczne, których objawami są duszność, świszczący oddech, wysypka, swędzenie
lub obrzęk twarzy i warg;
• pojawianie się siniaków powstających bez uderzenia, lub krwawienie dziąseł. Może to być
objaw wskazujący na zbyt niską liczbę płytek krwi;
• zmniejszenie liczby białych krwinek, lekarz będzie to kontrolował w trakcie leczenia. Nie
spowoduje to wystąpienia żadnych widocznych objawów, ale pacjent będzie bardziej podatny
na zakażenia. W przypadku podejrzenia zakażenia (wysoka temperatura, uczucie zimna i
dreszcze lub uczucie gorąca i poty, lub jakikolwiek objaw zakażenia taki jak kaszel lub
piekący ból podczas oddawania moczu) pacjent może wymagać podania antybiotyków do
zwalczenia zakażenia, ponieważ liczba krwinek jest mniejsza niż zwykle;
• wyraźna bladość, ospałość, zmęczenie. Mogą to być oznaki małej ilości czerwonych krwinek
(niedokrwistości). Zazwyczaj nie jest wymagane żadne leczenie, organizm w końcu wytworzy
ponownie czerwone krwinki. Jeśli niedokrwistość będzie poważna, może być potrzebne
przetoczenie krwi;
• krew w moczu, ból lub mniejsza ilość wydalanego moczu.

Inne możliwe działania niepożądane, które mogą wystąpić:
Układ immunologiczny
• reakcje alergiczne, których objawami są duszność, świszczący oddech, wysypka, swędzenie
lub obrzęk twarzy i warg.

Układ pokarmowy
• nudności i wymioty. Mogą utrzymywać się przez około 24 godziny po przyjęciu
cyklofosfamidu. Pacjent może wymagać podania leków hamujących nudności i wymioty.
Należy zapytać o to lekarza;
• zapalenie błony śluzowej jamy ustnej włączając owrzodzenia;
• silny bóle brzucha i pleców (zapalenie trzustki).

Skóra i włosy
• utrata włosów. Pacjent może zauważyć podczas czesania lub mycia nieznacznie zwiększone
wypadanie włosów, może też utracić większość lub wszystkie włosy. Stopień utraty włosów
zależy od dawki cyklofosfamidu, gęstości włosów oraz jednoczesnego stosowania innych
leków przeciwnowotworowych. W przypadku stosowania cyklofosfamidu w skojarzeniu z
innymi lekami przeciwnowotworowymi prawdopodobieństwo utraty włosów znacznie wzrasta
w stosunku do stosowania samego cyklofosfamidu;
• zażółcenie skóry lub białek oczu (żółtaczka), spowodowane problemami z wątrobą;
• bladość (niedokrwistość), spowodowana niską liczbą czerwonych krwinek. Lekarz będzie
monitorował to w trakcie leczenia;
• wzmożona skłonność do powstawania siniaków, spowodowana powolnym krzepnięciem krwi;
• zmiany koloru paznokci i skóry.

Układ moczowy
• uczucie pieczenia lub ból podczas oddawania moczu;
• blizny i obkurczenie pęcherza moczowego (ból i częsta potrzeba oddawania moczu);
• nowotwór krwi (białaczka);
• problemy z nerkami, włączając niewydolność.

Klatka piersiowa
• duszność;
• zapalenie płuc, powodujące duszność, kaszel i podwyższoną temperaturę;
• bliznowacenie płuc, powodujące duszność.

Serce i układ krążenia
• przyspieszenie bicia serca, zawał serca;
• zmiany w rytmie i czynności serca przy zastosowaniu wyższych dawek, będą one widoczne
dla lekarza w badaniu EKG (na elektrokardiogramie).

Układ rozrodczy
• brak plemników w nasieniu (w niektórych przypadkach nieodwracalnie);
• nasilenie krwawienia miesiączkowego u kobiet;
• brak miesiączki (w niektórych przypadkach nieodwracalnie).

Ogólne
• osłabienie;
• utrata apetytu;
• wtórne nowotwory (czasem w obrębie pęcherza moczowego);
• wzdęcia i obrzęki (zatrzymanie wody w organizmie);
• wysokie stężenie cukru we krwi (pragnienie, łatwe męczenie się, podenerwowanie);

• niskie stężenie cukru we krwi (splątanie, wzmożone pocenie się);
• powiększone krwinki czerwone.

Mogą również wystąpić zmiany w wynikach niektórych badań laboratoryjnych krwi:
• zwiększone stężenie pewnych substancji chemicznych zwanych enzymami
• niskie stężenie sodu we krwi.

Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w ulotce, należy zwrócić się do lekarza lub pielęgniarki.

Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi, farmaceucie lub pielęgniarce. Działania niepożądane
można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów
Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
PL 02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
e-mail: ndl@urpl.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.

Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.

### 5. Jak przechowywać lek Endoxan?
• Przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci.
• Nie stosować leku Endoxan po upływie terminu ważności zamieszczonego na etykiecie
po: Term. ważn.. Termin ważności oznacza ostatni dzień danego miesiąca.
• Przechowywać w temperaturze poniżej 25°C. Przechowywać w oryginalnym
opakowaniu.

Leków nie należy wyrzucać do kanalizacji ani domowych pojemników na odpadki. Należy zapytać
farmaceutę, jak usunąć leki, których się już nie używa. Takie postępowanie pomoże chronić
środowisko.

### 6. Zawartość opakowania i inne informacje

Co zawiera lek Endoxan
Substancją czynną leku jest cyklofosfamid i każda tabletka drażowana zawiera 50 mg cyklofosfamidu.
Inne składniki rdzenia tabletki drażowanej to: skrobia kukurydziana, laktoza jednowodna, wapnia
fosforan dwuwodny, talk, magnezu stearynian, żelatyna, glicerol.
Skład otoczki: sacharoza, talk, tytanu dwutlenek, wapnia węglan, glikol polietylenowy 35 000,
krzemu dwutlenek, poliwinylopirolidon 25, sól sodowa karboksymetylocelulozy, polisorbat 20, wosk
(Montan glycol wax).

Jak wygląda lek Endoxan i co zawiera opakowanie
Lek Endoxan ma postać białych, okrągłych tabletek drażowanych z białym rdzeniem. W każdym
blistrze znajduje się 10 tabletek drażowanych, a w każdym pudełku jest 5 blistrów.

Podmiot odpowiedzialny i wytwórca:

Podmiot odpowiedzialny
Baxter Polska Sp. z o.o.
ul. Kruczkowskiego 8
00-380 Warszawa

Wytwórca
Baxter Oncology GmbH
Kantstrasse 2
D-33790 Halle
Niemcy

Data ostatniej aktualizacji ulotki: 28.03.2016

Baxter jest znakiem towarowym firmy Baxter International Inc.

## Charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

### 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO

ENDOXAN, 50mg, tabletki drażowane

### 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

Jedna tabletka drażowana zawiera: 50 mg cyklofosfamidu (Cyclophosphamidum) w postaci
cyklofosfamidu jednowodnego w ilości 53,5 mg

### 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA

Tabletki drażowane.

### 4. SZCZEGÓŁOWE DANE KLINICZNE

#### 4.1 Wskazania do stosowania

Cyklofosfamid jest stosowany w monoterapii lub w leczeniu skojarzonym w poniżej wymienionych
chorobach:

Białaczki
Ostra lub przewlekła białaczka limfoblastyczna/limfocytowa i białaczka szpikowa.

Chłoniaki złośliwe
• ziarnica złośliwa (choroba Hodgkina), chłoniak nieziarniczy, szpiczak mnogi.

Złośliwe guzy lite z przerzutami lub bez przerzutów:
• rak jajnika,
• rak piersi,
• drobnokomórkowy rak płuc,
• neuroblastoma (nerwiak niedojrzały),
• mięsak Ewinga,
• mięśniakomięsak prążkowany u dzieci,
• kostniakomięsak,
• ziarniniak Wegenera.

Leczenie immunosupresyjne w przeszczepach organów.
Leczenie kondycjonujące, poprzedzające allogeniczny przeszczep szpiku kostnego:
• ciężka anemia aplastyczna,
• ostra białaczka szpikowa i ostra białaczka limfoblastyczna,
• przewlekła białaczka szpikowa.

#### 4.2 Dawkowanie i sposób podawania

• Cyklofosfamid powinien być stosowany jedynie przez lekarzy mających doświadczenie w
jego stosowaniu.
• Dawkowanie należy dobierać indywidualnie dla każdego pacjenta.

Dawki i czas trwania leczenia i (lub) przerwy w leczeniu zależą od wskazania
terapeutycznego, schematu terapii skojarzonej, ogólnego stanu zdrowia pacjenta i
funkcjonowania narządów, a także od wyników kontrolnych badań laboratoryjnych
(zwłaszcza monitorowania komórek krwi). W leczeniu skojarzonym z innymi lekami
cytostatycznymi o podobnej toksyczności może być konieczne zredukowanie dawki lub
wydłużenie odstępów pomiędzy kolejnymi cyklami leczenia.
Dzięki zastosowaniu czynników stymulujących hematopoezę (czynnik wzrostu kolonii i
czynniki stymulujące erytropoezę) można zmniejszyć ryzyko powikłań mielosupresyjnych i
(lub) ułatwić dostarczenie zamierzonej dawki.
• W celu zmniejszenia ryzyka toksycznego działania na drogi moczowe w trakcie lub
niezwłocznie po podaniu, należy podać odpowiednią ilość płynów doustnie lub w postaci
infuzji w celu wymuszenia diurezy. Dlatego cyklofosfamid powinien być podawany rano.
Patrz punkt 4.4.

Pacjenci z zaburzeniami wątroby
Ciężkie zaburzenie czynności wątroby może wiązać się ze zmniejszoną aktywacją cyklofosfamidu.
Może to wpłynąć na skuteczność leczenia cyklofosfamidem i powinno być wzięte pod uwagę przy
doborze dawki i interpretacji odpowiedzi pacjenta na zastosowaną dawkę produktu leczniczego.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, zwłaszcza u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami
czynności nerek, w wyniku zmniejszonego wydalania przez nerki może dojść do zwiększenia stężenia
cyklofosfamidu i jego metabolitów w osoczu. Może to powodować zwiększoną toksyczność i
powinno być wzięte pod uwagę przy ustalaniu dawkowania u tych pacjentów.

Cyklofosfamid i jego metabolity podlegają dializie, chociaż mogą występować różnice w
oczyszczaniu zależnie od użytego systemu do dializy. U pacjentów wymagających dializy należy
rozważyć zapewnienie stałych odstępów pomiędzy podawaniem cyklofosfamidu i dializą. Patrz punkt
#### 4.4. Osoby w podeszłym wieku
U pacjentów w podeszłym wieku, podczas monitorowania działań toksycznych i dostosowania dawki
należy uwzględnić częstsze w tej populacji zaburzenia czynności wątroby, nerek, serca lub innych
narządów oraz jednocześnie występujące choroby i inne stosowane leki.

#### 4.3 Przeciwwskazania

Cyklofosfamid jest przeciwwskazany u pacjentów z:
• nadwrażliwością na cyklofosfamid, na którykolwiek z jego metabolitów lub na jakikolwiek
inny składnik leku;
• obturacją odpływu moczu.

Stosowanie w okresie ciąży i okresie karmienia piersią, patrz punkt 4.6.

#### 4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Czynniki ryzyka wystąpienia efektów toksycznych cyklofosfamidu i ich następstw podane poniżej i w
innych punktach mogą stanowić przeciwwskazania, jeśli cyklofosfamid nie jest stosowany w leczeniu
stanu zagrażającego życiu. W takich przypadkach konieczna jest indywidualna ocena ryzyka i
spodziewanych korzyści.

OSTRZEŻENIA

Mielosupresja, immunosupresja, zakażenia
• Leczenie cyklofosfamidem może wywoływać mielosupresję i znaczące zahamowanie
odpowiedzi immunologicznej.
• Mielosupresja wywołana przez cyklofosfamid może powodować leukopenię, neutropenię,
trombocytopenię (związaną ze zwiększonym ryzykiem krwotoków) i anemię.
• Ciężka immunosupresja prowadziła do ciężkich zakażeń, czasem prowadzących do zgonu.
Zgłaszano także występowanie sepsy i wstrząsu septycznego. Do zakażeń zgłaszanych w
związku ze stosowaniem cyklofosfamidu należą zapalenia płuc, a także zakażenia bakteryjne,
grzybicze, wirusowe, pierwotniakowe i pasożytnicze.
• Zakażenia utajone mogą być reaktywowane. Ponowne uaktywnienie zakażeń zgłaszano dla
różnych zakażeń bakteryjnych, grzybiczych, wirusowych, pierwotniakowych i
pasożytniczych.
• W przypadku zakażeń należy wdrożyć odpowiednie leczenie.
• W niektórych przypadkach neutropenii może być wskazana profilaktyka przeciw
drobnoustrojom według oceny lekarza prowadzącego.
• W przypadku wystąpienia gorączki neutropenicznej konieczne jest podawanie antybiotyków i
(lub) leków przeciwgrzybiczych.
• Cyklofosfamid należy stosować ze szczególną ostrożnością, jeśli w ogóle, u pacjentów z
ciężkim zaburzeniem czynności szpiku kostnego i u pacjentów z ciężką immunosupresją.
• O ile nie jest to bezwzględnie konieczne, cyklofosfamidu nie należy stosować u pacjentów z
liczbą leukocytów mniejszą niż 2 500 komórek/mikrolitr (komórek/mm3) i (lub) liczbą płytek
krwi mniejszą niż 50 000 komórek/mikrolitr (komórek/mm3).
• U pacjentów, u których występuje lub rozwija się ciężkie zakażenie, leczenie
cyklofosfamidem może nie być wskazane, powinno być przerwane lub należy zmniejszyć
dawkę produktu leczniczego.
• Ogólnie, zmniejszenie liczby krwinek we krwi obwodowej i liczby trombocytów oraz czas
potrzebny na powrót tych parametrów do wartości prawidłowych mogą się zwiększać wraz ze
zwiększeniem dawki cyklofosfamidu.
• Najmniejsza liczba leukocytów i trombocytów występuje zwykle w 1 i 2 tygodniu leczenia.
Szpik kostny względnie szybko odzyskuje prawidłową czynność i ilości krwinek we krwi
obwodowej ulegają normalizacji zwykle po około 20 dniach.
• Należy spodziewać się znacznego zahamowania czynności szpiku kostnego szczególnie u
pacjentów, leczonych wcześniej i (lub) otrzymujących równocześnie chemioterapię i (lub)
radioterapię.
• W trakcie leczenia u wszystkich pacjentów wskazane jest ścisłe monitorowanie
parametrów hematologicznych krwi
- Kontrolę liczby leukocytów należy przeprowadzać przed każdym podaniem leku oraz
regularnie w trakcie leczenia (w odstępach co 5 do 7 dni w początkowym okresie leczenia i co
2 dni, jeśli liczba krwinek spadnie poniżej 3 000 komórek/mikrolitr (komórek/mm3). Przed
każdym podaniem leku i w odpowiednich odstępach po podaniu należy oznaczać liczbę płytek
krwi i wartości hemoglobiny.

Toksyczne działanie na nerki i drogi moczowe
• Podczas leczenia cyklofosfamidem występowało krwotoczne zapalenie pęcherza, zapalenie
miedniczek nerkowych, zapalenie moczowodów i hematuria. Może rozwinąć się owrzodzenie/
martwica, zwłóknienie/zwężenie i wtórna zmiana nowotworowa pęcherza.
• Działanie toksyczne na układ moczowy może być podstawą do przerwania leczenia.
• W przypadku zwłóknienia, krwawień lub powstania wtórnej zmiany nowotworowej konieczne
może być usunięcie pęcherza (cystektomia).
• Zgłaszano przypadki toksycznego działania na układ moczowy prowadzące do śmierci.

• Działanie toksyczne na układ moczowy może wystąpić przy krótkotrwałym lub długotrwałym
stosowaniu cyklofosfamidu. Zgłaszano krwotoczne zapalenie pęcherza po pojedynczych
dawkach cyklofosfamidu.
• Wcześniejsza lub jednoczesna radioterapia lub leczenie busulfanem może zwiększyć ryzyko
krwotocznego zapalenia pęcherza indukowanego cyklofosfamidem.
• Zapalenie pęcherza jest zwykle początkowo niebakteryjne. Wtórnie może wystąpić zakażenie
bakteryjne.
• Przed rozpoczęciem leczenia, konieczne jest wykluczenie lub korekta niedrożności dróg
moczowych. Patrz punkt 4.3.
• Należy regularnie wykonywać badanie osadu moczu na obecność erytrocytów i innych oznak
toksycznego działania na układ moczowy i nerki.
• Cyklofosfamid należy stosować ostrożnie, jeśli w ogóle, u pacjentów z czynnym zakażeniem
dróg moczowych. Odpowiednie leczenie mesną i (lub) duże nawodnienie w celu wymuszenia
diurezy może znacznie zmniejszyć częstość występowania i nasilenie toksycznego działania
na pęcherz moczowy. Ważne jest zapewnienie, żeby pacjent opróżniał pęcherz w regularnych
odstępach.
• Krwiomocz ustępuje zwykle w ciągu kilku dni po zaprzestaniu leczenia cyklofosfamidem, ale
może się utrzymywać dłużej.
• W przypadkach ciężkiego krwotocznego zapalenia pęcherza moczowego zazwyczaj zachodzi
konieczność przerwania leczenia cyklofosfamidem.
• Działanie cyklofosfamidu związane jest z nefrotoksycznością, w tym z martwicą kanalików
nerkowych.
• W związku z podawaniem cyklofosfamidu zgłaszano występowanie hiponatremii powiązanej
ze zwiększoną całkowitą objętością wody w organizmie, ostrego zatrucia wodnego oraz
zespołu przypominającego SIADH (zespół nieadekwatnej sekrecji hormonu
antydiuretycznego). Zgłaszano przypadki ze skutkiem śmiertelnym.

Kardiotoksyczność, stosowanie u pacjentów z chorobami serca
• W trakcie leczenia cyklofosfamidem zgłaszano występowanie zapalenia mięśnia sercowego
oraz zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia, którym może towarzyszyć znaczący wysięk z
osierdzia z tamponadą serca i które prowadziły do ciężkiej zastoinowej niewydolności serca,
czasem prowadzącej do śmierci.
• Badanie histopatologiczne wykazało przede wszystkim krwotoczne zapalenie mięśnia
sercowego. Obecność krwi w osierdziu stwierdzano wtórnie do krwotocznego zapalenia
mięśnia sercowego i martwicy mięśnia sercowego.
• Zgłaszano ostre działanie kardiotoksyczne przy pojedynczej dawce cyklofosfamidu poniżej 20
mg/kg.
• U pacjentów poddanych schematom leczenia, w skład których wchodził cyklofosfamid,
zgłaszano występowanie arytmii nadkomorowych (włączając migotanie i trzepotanie
przedsionków), jak i arytmii komorowych (włączając znaczne wydłużenie QT związane z
częstoskurczem komorowym), w połączeniu lub bez innych objawów kardiotoksyczności.
Ryzyko wystąpienia toksycznego działania cyklofosfamidu na serce może ulec zwiększeniu
na przykład w następstwie podania wysokich dawek cyklofosfamidu, u pacjentów w
podeszłym wieku, u pacjentów, u których wcześniej zastosowano radioterapię okolicy serca i
(lub) u pacjentów uprzednio lub równocześnie leczonych innymi substancjami
kardiotoksycznymi. Patrz punkt 4.5.
• Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności u pacjentów z czynnikami ryzyka wystąpienia
kardiotoksyczności i u pacjentów z istniejącą wcześniej chorobą serca.

Działanie toksyczne na płuca
• W trakcie i po leczeniu cyklofosfamidem zgłaszano występowanie zapalenia płuc i
zwłóknienia płuc. Zgłaszano także występowanie choroby wenookluzyjnej płuc i inne

przejawy toksycznego działania na płuca. Zgłoszono działanie toksyczne na płuca prowadzące
do niewydolności oddechowej.
• Chociaż częstość występowania działań toksycznych na płuca, towarzyszących leczeniu
cyklofosfamidem, jest niska, rokowania dla pacjentów, u których one wystąpią są złe.
• Opóźnione wystąpienie objawów zapalenia płuc (ponad 6 miesięcy od początku leczenia
cyklofosfamidem) wydaje się być związane ze szczególnie dużą śmiertelnością. Zapalenie
płuc może rozwinąć się nawet w odstępie lat po leczeniu cyklofosfamidem.
• Ostre działanie toksyczne na płuca zgłoszono po podaniu pojedynczej dawki cyklofosfamidu.

Wtórne nowotwory
• Tak jak w przypadku wszystkich terapii cytotoksycznych, leczenie cyklofosfamidem
powoduje ryzyko powstania w odległym czasie wtórnych nowotworów i zmian je
poprzedzających.
• Zwiększone jest ryzyko raka dróg moczowych, jak również ryzyko mielodysplastycznych
zmian, częściowo przechodzących w ostre białaczki. Do innych nowotworów zgłaszanych po
zastosowaniu cyklofosfamidu w monoterapii lub leczeniu skojarzonym należą chłoniak, rak
tarczycy i mięsaki.
• W niektórych przypadkach wtórne zmiany nowotworowe rozwinęły się kilka lat po
zakończeniu leczenia cyklofosfamidem. Obecność nowotworu stwierdzano także po
ekspozycji w okresie życia płodowego.
• Ryzyko wystąpienia raka pęcherza można znacznie zmniejszyć poprzez zapobieganie
krwotocznemu zapaleniu pęcherza moczowego.

Choroba wenookluzyjna wątroby
• U pacjentów otrzymujących cyklofosfamid zgłaszano chorobę wenookluzyjną wątroby
(VOLD).
• Schemat terapeutyczny prowadzący do cytoredukcji (mieloablacji) w okresie
przygotowawczym do przeszczepu szpiku kostnego, w skład którego wchodzi cyklofosfamid
w połączeniu z napromieniowaniem całego ciała, busulfan lub inne środki, zidentyfikowano
jako główny czynnik ryzyka wystąpienia VOLD (patrz punkt 4.5). Po terapii cytoredukcyjnej,
objawy kliniczne zazwyczaj rozwijają się od 1 do 2 tygodni po przeszczepie i charakteryzują
się gwałtownym przyrostem masy ciała, bolesnym powiększeniem wątroby, wodobrzuszem i
hiperbilirubinemią /żółtaczką.
• Tym niemniej, wykazano, że VOLD może rozwijać się stopniowo u pacjentów otrzymujących
przez długi okres małe immunosupresyjne dawki cyklofosfamidu.
• Jako powikłanie VOLD może rozwinąć się zespół wątrobowo-nerkowy i niewydolność
wielonarządowa. Zgłoszono przypadek śmiertelny w następstwie VOLD związanej z
przyjmowaniem cyklofosfamidu.
• Do czynników ryzyka predysponujących pacjenta do rozwoju VOLD przy terapii
cytoredukcyjnej dużymi dawkami należą:
− istniejące wcześniej zaburzenia czynności wątroby,
− uprzednia radioterapia brzucha oraz
− obniżony stan sprawności pacjenta.

Genotoksyczność
• Cyklofosfamid wykazuje działanie genotoksyczne i mutagenne, zarówno w komórkach
somatycznych jak i w męskich i żeńskich komórkach rozrodczych. Dlatego też w trakcie
leczenia cyklofosfamidem kobiety nie powinny zachodzić w ciążę, a mężczyźni nie powinni
płodzić dzieci.
• Mężczyźni nie powinni płodzić dzieci przez okres do 6 miesięcy po zakończeniu leczenia.
• Dane z doświadczeń na zwierzętach wskazują, że ekspozycja oocytów w okresie rozwoju
pęcherzyków może spowodować zmniejszenie częstości implantacji i żywych ciąż oraz
zwiększone ryzyko uszkodzeń płodu. Efekt ten należy wziąć pod uwagę w przypadku

planowania zapłodnienia lub zajścia w ciążę po zakończeniu leczenia cyklofosfamidem.
Dokładny czas rozwoju pęcherzyków u ludzi nie jest znany, ale może wynosić ponad 12
miesięcy.
• Kobiety i mężczyźni aktywni seksualnie powinni w tym okresie stosować skuteczne metody
antykoncepcji.

Patrz także punkt 4.6.

Wpływ na płodność
• Cyklofosfamid zaburza proces oogenezy i spermatogenezy. Może powodować bezpłodność u
obu płci.
• Rozwój bezpłodności wydaje się zależeć od dawki cyklofosfamidu, czasu trwania terapii i
stanu czynnościowego gonad w okresie leczenia.
• U niektórych pacjentów bezpłodność wywołana cyklofosfamidem może być nieodwracalna.

Kobiety
• U znaczącego odsetka kobiet leczonych cyklofosfamidem dochodzi do braku miesiączki,
przejściowego lub trwałego, powiązanego ze zmniejszonym wydzielaniem estrogenu i
zwiększonym wydzielaniem gonadotropin.
• U starszych kobiet, w szczególności, zanik miesiączki może być trwały.
• W związku z leczeniem cyklofosfamidem zgłaszano także skąpe miesiączki.
• Dziewczęta leczone cyklofosfamidem w okresie dojrzewania płciowego zazwyczaj rozwijają
prawidłowo drugorzędowe cechy płciowe i mają regularne miesiączki.
• Dziewczęta leczone cyklofosfamidem w okresie dojrzewania płciowego mogły następnie
zachodzić w ciążę.
• Dziewczęta leczone cyklofosfamidem, u których po zakończeniu leczenia czynność jajników
pozostała bez zmian, znajdują się w grupie zwiększonego ryzyka przedwczesnego wystąpienia
menopauzy (zanik miesiączek przed ukończeniem 40 roku życia).

Mężczyźni
• U mężczyzn leczonych cyklofosfamidem może wystąpić oligospermia lub azoospermia, które
są zazwyczaj związane ze zwiększonym wydzielaniem gonadotropin, ale prawidłowym
wydzielaniem testosteronu.
• U tych pacjentów nie stwierdza się zazwyczaj zaburzeń potencji i libido.
• Chłopcy leczeni cyklofosfamidem w okresie dojrzewania płciowego zazwyczaj rozwijają
prawidłowo drugorzędowe cechy płciowe, ale może u nich wystąpić oligospermia lub
azoospermia.
• W pewnym stopniu może wystąpić atrofia jąder.
• Azoospermia wywołana cyklofosfamidem jest u niektórych pacjentów odwracalna,
aczkolwiek przywrócenie stanu prawidłowego może trwać nawet kilka lat od zakończenia
terapii.
• Mężczyźni tymczasowo bezpłodni w wyniku leczenia cyklofosfamidem mogli następnie
płodzić dzieci.

Reakcje anafilaktyczne, wrażliwość krzyżowa na inne środki alkilujące
W związku z podawaniem cyklofosfamidu, zgłaszano występowanie reakcji anafilaktycznych, w tym
reakcji prowadzących do śmierci.
Zgłaszano możliwą wrażliwość krzyżową na inne środki alkilujące.

Zaburzenia gojenia ran
Cyklofosfamid może zaburzać prawidłowe gojenie się ran.

ŚRODKI OSTROŻNOŚCI

Utrata włosów
• Zgłaszano wypadanie włosów i może ono wystąpić z większą częstością przy stosowaniu
większych dawek.
• Wypadanie włosów może prowadzić do wyłysienia.
• Należy spodziewać się, że włosy zaczną odrastać po zakończeniu podawania leku lub nawet w
czasie stałego leczenia, ale mogą mieć inną strukturę i kolor.

Nudności i wymioty
• Podawanie cyklofosfamidu może powodować nudności i wymioty.
• Należy uwzględnić aktualne wytyczne dotyczące stosowania środków przeciwwymiotnych w
celu zapobiegania i łagodzenia nudności i wymiotów.
• Spożycie alkoholu może nasilić wymioty i nudności wywołane cyklofosfamidem.

Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
• Podawanie cyklofosfamidu może powodować zapalenie błony śluzowej jamy ustnej.
• Należy uwzględnić aktualne wytyczne dotyczące stosowania środków zapobiegających i
łagodzących zapalenie błony śluzowej jamy ustnej.

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami nerek
• U pacjentów z zaburzeniami nerek, zwłaszcza u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek, w
wyniku zmniejszonego wydalania przez nerki może dojść do zwiększenia stężenia
cyklofosfamidu i jego metabolitów w osoczu. Może to powodować zwiększoną toksyczność i
powinno być wzięte pod uwagę przy ustalaniu dawkowania u tych pacjentów. Patrz też punkt
#### 4.2. Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami wątroby
• Ciężkie zaburzenie czynności wątroby może wiązać się ze zmniejszoną aktywacją
cyklofosfamidu. Może to wpłynąć na skuteczność leczenia cyklofosfamidem i powinno być
wzięte pod uwagę przy doborze dawki i interpretacji odpowiedzi pacjenta na wybraną dawkę.

Stosowanie u pacjentów po wycięciu nadnerczy
Pacjenci z niewydolnością nadnerczy mogą wymagać zwiększenia dawki kortykosteroidów w
przypadku narażenia na stres związany z działaniem toksycznym cytostatyków, w tym
cyklofosfamidu.

#### 4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Planowane podanie, jednocześnie lub następczo, innych substancji lub terapii, które mogą zwiększyć
prawdopodobieństwo lub nasilić działania toksyczne (w wyniku interakcji farmakodynamicznych lub
farmakokinetycznych) wymaga uważnej indywidualnej oceny spodziewanych korzyści i ryzyka.
Pacjenci otrzymujący takie złożone leczenie muszą być ściśle monitorowani w kierunku wystąpienia
oznak toksyczności, aby umożliwić szybką interwencję. Pacjenci leczeni cyklofosfamidem i
środkami, które zmniejszają jego aktywację, powinni być monitorowani pod kątem potencjalnego
spadku skuteczności terapeutycznej i potrzeby dostosowania dawki.

Interakcje wpływające na farmakokinetykę cyklofosfamidu i jego metabolitów

• Zmniejszenie aktywacji cyklofosfamidu może zmienić skuteczność leczenia
cyklofosfamidem. Do substancji, które opóźniają aktywację cyklofosfamidu zalicza się
– aprepitant
– bupropion
– busulfan: Wykazano, że u pacjentów, którzy otrzymują wysokie dawki
cyklofosfamidu w czasie poniżej 24 h po przyjęciu wysokich dawek
busulfanu, szybkość usuwania cyklofosfamidu ulega zmniejszeniu, a okres
jego półtrwania wydłuża się.
– ciprofloksacyna: Zastosowanie ciprofloksacyny przed leczeniem cyklofosfamidem
(stosowana do kondycjonowania przed przeszczepem szpiku kostnego), może
spowodować nawrót choroby zasadniczej.
– chloramfenikol
– flukonazol
– itrakonazol
– prasugrel
– sulfonamidy
– tiotepa: W przypadku zastosowania tiotepy godzinę przed podaniem
cyklofosfamidu, przy dużych dawkach leków chemioterapeutycznych, zgłaszano
silne hamowanie przez tiotepę bioaktywacji cyklofosfamidu.
• Zwiększenie stężenia cytotoksycznych metabolitów może wystąpić przy podawaniu
takich substancji jak
– allopurinol
– wodzian chloralu
– cymetydyna
– disulfiram
– aldehyd glicerynowy
– induktory ludzkich wątrobowych i pozawątrobowych enzymów mikrosomalnych
(np. cytochrom P450 enzymów): W przypadku uprzedniego lub jednoczesnego
leczenia substancjami, które wywołują zwiększoną aktywność wątrobowych i
pozawątrobowych enzymów mikrosomalnych, takimi jak ryfampicyna,
fenobarbital, karbamazepina, fenytoina, ziele dziurawca i kortykosteroidy, należy
wziąć pod uwagę możliwość indukcji tych enzymów.
– inhibitory proteaz: Jednoczesne stosowanie inhibitorów proteaz może zwiększyć
stężenie cytotoksycznych metabolitów. U pacjentów otrzymujących cyklofosfamid,
doksorubicynę i etopozyd (CDE), stosowanie terapii opartych o inhibitory proteaz
związane było z wyższą częstością zakażeń i neutropenią niż stosowanie terapii opartych
o NNRTI (nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy).
• ondansetron
Zgłaszano przypadki interakcji farmakokinetycznych pomiędzy ondansetronem i dużymi
dawkami cyklofosfamidu, których wynikiem było zmniejszenie pola powierzchni pod krzywą
zależności stężenia leku we krwi od czasu (AUC) dla cyklofosfamidu.

Interakcje farmakodynamiczne i interakcje o nieznanym mechanizmie wpływające na stosowanie
cyklofosfamidu

Stosowanie cyklofosfamidu jednocześnie lub następczo z innymi środkami o podobnym
działaniu toksycznym może spowodować nałożenie (nasilenie) działań toksycznych.
• Nasilone działanie toksyczne na krew i układ krwiotwórczy i (lub)
immunosupresja mogą być wynikiem łącznego efektu działania cyklofosfamidu i na
przykład
– inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE): Inhibitory konwertazy angiotensyny
mogą wywołać leukopenię.
– natalizumabu

– paklitakselu: zgłaszano nasilenia działania toksycznego na krew i układ
krwiotwórczy po podaniu cyklofosfamidu po wlewie paklitakselu
– tiazydowych leków moczopędnych
– zydowudyny
• Nasilenie działania kardiotoksycznego może być wynikiem łącznego
efektu działania cyklofosfamidu i na przykład
– antybiotyków antracyklinowych
– cytarabiny
– pentostatyny
– radioterapii okolic serca
– trastuzumabu
• Nasilenie działania toksycznego na płuca może być wynikiem łącznego
efektu działania cyklofosfamidu i na przykład
– amiodaronu
– G-CSF, GM-CSF (czynnik wzrostu kolonii granulocytów, czynnik wzrostu
kolonii granulocytów i makrofagów): Dane wskazują na zwiększone ryzyko
wystąpienia działań toksycznych na płuca u pacjentów leczonych cytotoksyczną
chemioterapią obejmującą cyklofosfamid i G-CSF lub GM-CSF.
• Nasilenie działania nefrotoksycznego może być wynikiem łącznego
efektu działania cyklofosfamidu i na przykład
– amfoterycyny B
– indometacyny: Przy jednoczesnym stosowaniu indometacyny zgłaszano
ostre zatrucie wodne.
• Nasilenie innych działań toksycznych
– azatiopryna: Zwiększone ryzyko hepatotoksyczności (martwica wątroby)
– busulfan: Stwierdzono zwiększoną częstość występowania choroby
wenookluzyjnej wątroby i zapalenia błony śluzowej jamy ustnej.
– inhibitory proteaz: Zwiększona częstość występowania zapalenia błony śluzowej
jamy ustnej.

Inne interakcje

• alkohol
U zwierząt z nowotworami, którym podawano etanol (alkohol) i jednocześnie doustnie, małe
dawki cyklofosfamidu zaobserwowano jego zmniejszone działanie przeciwnowotworowe.
U niektórych pacjentów, alkohol może nasilić wymioty i nudności wywołane
cyklofosfamidem.
• etanercept
U pacjentów z ziarniniakiem Wegenera, włączenie etanerceptu do standardowego leczenia,
w skład którego wchodził cyklofosfamid, wiązało się z większą częstością występowania
złośliwych guzów litych w innej lokalizacji niż na skórze.
• metronidazol
U pacjenta przyjmującego cyklofosfamid i metronidazol odnotowano ostrą
encefalopatię. Związek przyczynowy nie jest jasny. W badaniach na zwierzętach,
łączne podawanie cyklofosfamidu z metronidazolem związane było ze zwiększoną
toksycznością cyklofosfamidu.
• tamoksifen
Jednoczesne stosowanie tamoksifenu i chemioterapii może zwiększać ryzyko powikłań
zakrzepowo-zatorowych.

Interakcje wpływające na farmakokinetykę i/lub działanie innych leków

• bupropion

Metabolizm cyklofosfamidu przez CYP2B6 może hamować metabolizm bupropionu.
• kumaryny
U pacjentów przyjmujących warfarynę i cyklofosfamid zgłaszano zarówno
nasilenie, jak i osłabienie efektu działania warfaryny.
• cyklosporyna
U pacjentów otrzymujących cyklofosfamid w połączeniu z cyklosporyną zgłaszano
zmniejszone stężenie cyklosporyny w surowicy krwi w porównaniu do pacjentów
otrzymujących samą cyklosporynę. W wyniku tej interakcji może zwiększyć się częstość
występowania choroby przeszczep przeciw gospodarzowi.
• depolaryzujące leki zwiotczające mięśnie
Leczenie cyklofosfamidem powoduje znaczące i trwałe hamowanie aktywności
cholinoesterazy. Jeżeli jednocześnie stosuje się depolaryzujące leki zwiotczające mięśnie
(np. sukcynylocholinę) może dochodzić do przedłużonych okresów bezdechu. Jeśli pacjent
był leczony cyklofosfamidem w ciągu 10 dni przed poddaniem się znieczuleniu ogólnemu,
należy poinformować o tym anestezjologa.
• digoksyna, β-acetylodigoksyna
Zaobserwowano, że leczenie cytotoksyczne zaburza jelitową absorbcję tabletek digoksyny i
β-acetylodigoksyny.
• szczepionki
Ponieważ cyklofosfamid działa immunosupresyjnie można spodziewać się zmniejszonej
odpowiedzi na szczepienie. Stosowanie szczepionki zawierającej żywe wirusy może
prowadzić do zakażenia indukowanego szczepionką.
• werapamil
Zaobserwowano, że leczenie cytotoksyczne zaburza jelitową absorbcję werapamilu
podawanego doustnie.

#### 4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Ciąża
Istnieją jedynie bardzo ograniczone dane na temat stosowania cyklofosfamidu w czasie ciąży u ludzi.
Po zastosowaniu cyklofosfamidu w pierwszym trymestrze ciąży odnotowano wiele wad wrodzonych.
Badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ na reprodukcję i działanie teratogenne po podaniu
cyklofosfamidu (patrz punkt 5.3).
Na podstawie wyników badań przeprowadzonych na zwierzętach, przypadków zgłoszonych u ludzi
oraz mechanizmu działania substancji aktywnej, stosowanie cyklofosfamidu w czasie ciąży, zwłaszcza
w pierwszym trymestrze, nie jest zalecane.
W każdym indywidualnym przypadku konieczne będzie rozważenie korzyści wynikających z leczenia
względem możliwego ryzyka dla płodu.

Karmienie piersią
Cyklofosfamid przenika do mleka matki i może powodować neutropenię, trombocytopenię, małe
stężenie hemoglobiny i biegunkę u dzieci. W trakcie stosowania cyklofosfamidu nie jest wskazane
karmienie piersią (patrz punkt 4.3).

Płodność
Cyklofosfamid zaburza proces oogenezy i spermatogenezy. Może powodować bezpłodność u obu płci.
Stosowanie cyklofosfamidu może spowodować przejściowy lub trwały brak miesiączki u kobiet i
oligospermię lub azoospermię u chłopców w okresie dojrzewania płciowego. Mężczyźni leczeni
cyklofosfamidem, przed rozpoczęciem leczenia są informowani o możliwości zabezpieczenia i
przechowania we właściwym stanie spermy powstałej przed rozpoczęciem leczenia. Najważniejsze
informacje, które dotyczą płodności u mężczyzn i u kobiet, patrz punkt 4.4.

#### 4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

U pacjentów poddawanych leczeniu cyklofosfamidem mogą wystąpić działania niepożądane
(włączając zawroty głowy, niewyraźne widzenie, zaburzenia widzenia), które mogą wpłynąć na
zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania maszyn. Decyzja o zdolności pacjenta
do uczestnictwa w ruchu drogowym lub do obsługi maszyn powinna być podejmowana
indywidualnie.

#### 4.8 Działania niepożądane

Częstość występowania działań niepożądanych jest sklasyfikowana w następujący sposób: bardzo
często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 - <1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 - <1/100), rzadko (≥ 1/10 000 -
<1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (działania niepożądane zgłoszone w okresie
po wprowadzeniu cyklofosfamidu do obrotu).
Tabela 1:
Działania niepożądane: częstość występowania

Podstawowy układ/
narząd
Bardzo często
> 1/ 10
Często
> 1/ 100 -
< 1/ 10

Niezbyt często
> 1/ 1000 -
< 1/ 100

Rzadko
>1/ 10 000 -
< 1/ 1000

Bardzo rzadko
> 1/ 10 000, w tym
pojedyncze przypadki

Częstość nieznana

Zakażenia i
zarażenia
pasożytnicze

Zakażenia Zapalenie płuc
Sepsa
Wstrząs septyczny

Nowotwory
łagodne, złośliwe i
nieokreślone (w tym
torbiele i polipy)

Nowotwory
wtórne
Nowotwór
pęcherza
Zmiany
mielodysplasty
czne
Nowotwór dróg
moczowych
Ostra białaczka

Zespół rozpadu guza Chłoniak
Mięsak
Rak nerkokomórkowy
Rak miedniczki
nerkowej
Rak tarczycy

Zaburzenia krwi i
układu chłonnego
Zahamowanie
czynności szpiku
kostnego
Leukopenia
Neutropenia

Gorączka
neutropeniczna
Trombocytopenia
Niedokrwistość
Zespół hemolitycznomocznicowy
Zespół wykrzepiania
wewnątrznaczyniowego

Agranulocytoza
Limfopenia
Zmniejszenie stężenia
hemoglobiny

Zaburzenia układu
immunologic
znego

Immunosupresja Reakcje
rzekomoanafilaktyczne
Reakcje nadwrażliwości

Wstrząs anafilaktyczny

Zaburzenia
endokrynologiczne
Zaburzenia owulacji
Zmniejszone stężenie
żeńskich hormonów
płciowych

Nieodwracalne
zaburzenia
owulacji

SIADH (Zespół
nieadekwatnej sekrecji
hormonu
antydiuretycznego)
Zaburzenia
metabolizmu i
odżywiania

Anoreksja Odwodnienie Zatrzymanie płynów
Hiponatremia
Zmiany stężenia
glukozy we krwi
(zwiększenie lub
zmniejszenie)
Zaburzenia
psychiczne
Stan splątania

Zaburzenia układu
nerwowego
Zawroty głowy Drgawki
Parestezja
Zaburzenia smaku
Encefalopatia
wątrobowa

Zespół odwracalnej
tylnej
leukoencefalopatii
Mielopatia
Utrata czucia
Osłabienie czucia
Drżenie mięśniowe
Zaburzenia węchu
(parosmia)
Encefalopatia
Neuropatia obwodowa
Polineuropatia
Nerwobóle
Zaburzenia oka Niewyraźne
widzenie
Zaburzenia wzroku
Zapalenie spojówek i
obrzęk oka łącznie z
nadwrażliwością

Wzmożone łzawienie

Zaburzenia ucha i
błędnika
Głuchota
Szum w uszach
Zaburzenia serca Kardiomiopatia Niemiarowość Migotanie przedsionków Częstoskurcz

Podstawowy układ/
narząd
Bardzo często
> 1/ 10
Często
> 1/ 100 -
< 1/ 10

Niezbyt często
> 1/ 1000 -
< 1/ 100

Rzadko
>1/ 10 000 -
< 1/ 1000

Bardzo rzadko
> 1/ 10 000, w tym
pojedyncze przypadki

Częstość nieznana

Niewydolność serca
Tachykardia
Niemiarowość
komorowa
Niemiarowość
nadkomorowa

Migotanie komór
Dusznica bolesna
Zawał serca
Zatrzymanie serca
Zapalenie mięśnia
sercowego
Zapalenie osierdzia

komorowy
Wstrząs kardiogenny
Wysięk z osierdzia
Krwawienie do
mięśnia sercowego
Niewydolność lewej
komory
Rzadkoskurcz
Palpitacje
Wydłużenie odcinka
QT w
elektrokardiogramie
Zmniejszenie frakcji
wyrzutowej
Zaburzenia
naczyniowe
Krwawienie Choroba zakrzepowozatorowa
Zmiany w ciśnieniu krwi

Zatorowość płucna
Zakrzepica żylna
Zapalenie naczyń
Ischemia obwodowa
Zaczerwienienie
twarzy
Zaburzenia układu
oddechowego,
klatki piersiowej i
śródpiersia

Skurcz oskrzeli
Duszność
Kaszel
Zapalenie płuc
śródmiąższowe
Zapalenie płuc
Przewlekłe
śródmiąższowe
zwłóknienie płuc
Toksyczny obrzęk płuc
Wysięk opłucnowy
Niewydolność
oddechowa
Ciężki ostry zespół
oddechowy (ARDS)
Niespecyficzne
zaburzenia płuc
Niedotlenienie narządów
i tkanek
Nadciśnienie płucne

Niedrożność jamy
nosowej
Uczucie dyskomfortu
w nosie
Ból jamy ustnej i
gardła
Wyciek z nosa
Kichanie
Choroba
wenookluzyjna płuc
Zarostowe zapalenie
oskrzelików
Alergiczne zapalenie
pęcherzyków płucnych

Zaburzenia żołądka
i jelit
Nudności
Wymioty
Biegunka
Zapalenie jamy
ustnej
Zaparcie
Ból brzucha

Puchlina brzuszna
Owrzodzenie
Krwotoczne zapalenie
okrężnicy
Ostre zapalenie trzustki

Uczucie dyskomfortu
w brzuchu
Zapalenie ślinianek
przyusznych
Krwotoki z żołądka i
jelit
Zapalenie okrężnicy
Zapalenie jelit
Zapalenie kątnicy
Zaburzenia wątroby
i dróg żółciowych
Zaburzenia
czynności
wątroby
Zapalenie
wątroby

Zespół zamknięcia żył
wątrobowych (lub
choroba żylno-okluzyjna
wątroby lub
zakrzepowo-zarostowa
choroba naczyń żylnych
wątroby)
Powiększenie wątroby
Żółtaczka
Uczynnienie wirusa
zapalenia wątroby

Cholestatyczne
zapalenie wątroby
Hepatotoksyczność z
niewydolnością
wątroby
Zwiększone stężenie
bilirubiny we krwi
Zwiększona
aktywność enzymów
wątrobowych

Zaburzenia skóry i
tkanki podskórnej
Łysienie Łysina Wysypka
Zapalenie skóry
Stan zapalny
skóry

Zespół StevensaJohnsona
Martwica naskórka
Ciężka reakcja skórna
Odbarwienie dłoni,
paznokci i spodu stóp
Świąd zapalny
Rumień w miejscu
naświetlania

Polekowe zapalenie
skóry wywołane
wcześniejszym
naświetlaniem
Rumień
wielopostaciowy
Zespół
erytrodyzestezji
dłoniowopodeszwowej
Pokrzywka
Rumień
Obrzęk twarzy

Podstawowy układ/
narząd
Bardzo często
> 1/ 10
Często
> 1/ 100 -
< 1/ 10

Niezbyt często
> 1/ 1000 -
< 1/ 100

Rzadko
>1/ 10 000 -
< 1/ 1000

Bardzo rzadko
> 1/ 10 000, w tym
pojedyncze przypadki

Częstość nieznana

Nadmierne pocenie
Zaburzenia
mięśniowoszkieletowe i tkanki
łącznej

Rozpad mięśni
prążkowanych
Kurcz

Skleroderma
Skurcze mięśni
Bóle mięśni
Bóle stawów
Zaburzenia nerek i
dróg moczowych
Zapalenie
pęcherza
Krwinkomocz

Krwotoczne
zapalenie
pęcherza
Krew w moczu

Krwawienie z cewki
moczowej
Obrzęk ściany pęcherza
moczowego
Zapalenie
śródmiąższowe,
zwłóknienie i
stwardnienie pęcherza
moczowego
Niewydolność nerek
Zaburzona czynność
nerek

Martwica kanalików
nerkowych
Zaburzenia czynności
kanalików nerkowych
Nefropatia toksyczna
Krwotoczne zapalenie
moczowodów
Wrzodziejące
zapalenie pęcherza
moczowego
Zwężenie pęcherza
moczowego
Nerkopochodna
moczówka prosta
Atypowe komórki
nabłonka pęcherza
moczowego
Zwiększone stężenie
azotu mocznikowego
we krwi
Ciąża, połóg i okres
okołoporodowy
Poród przedwczesny

Zaburzenia układu
rozrodczego i piersi
Zaburzenia spermatogenezy
Zaburzenia owulacji
Brak miesiączki

Trwale:
Oligospermia
Azoospermia
Brak miesiączki

Bezpłodność
Skąpe miesiączki
Zanik jąder

Wady wrodzone,
choroby rodzinne i
genetyczne

Śmierć
wewnątrzmaciczna
Wady wrodzone płodu
Opóźnienie wzrostu
płodu
Toksyczność dla płodu
Działanie rakotwórcze
u potomstwa
Zaburzenia ogólne i
stany w miejscu
podania

Gorączka Dreszcze
Stany astenii
Zmęczenie
Osłabienie
Złe
samopoczucie
Zapalenie błony
śluzowej

Ból w klatce
piersiowej
Ból głowy
Ból
Reakcje w miejscu
wstrzyknięcia, np.
zapalenie żyły
Niewydolność
wielonarządowa

Badania
diagnostyczne
Zmiany w EKG
Zmniejszona frakcja
wyrzutowa lewej komory
(ang. LVEF – Left ventricular
ejection fraction)
Zwiększone stężenie
dehydrogenazy mleczanowej
Zwiększone stężenie białka
C-reaktywnego

Zwiększenie
aktywności
enzymów
wątrobowych
Zwiększenie:
AsPAT
AlAT
gamma-GT
(Gammaglutamylotrans
peptydaza)
Fosfatazy
alkalicznej
Bilirubiny

Zwiększanie masy ciała
Spadek ciśnienia krwi
Zwiększenie stężenia
kreatyniny

Zmniejszone stężenie
estrogenów we krwi
Zwiększone stężenie
gonadotropiny we
krwi

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem
Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji
Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych

Al. Jerozolimskie 181C
PL 02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
e-mail: ndl@urpl.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.

#### 4.9 Przedawkowanie

• Do poważnych następstw przedawkowania należą objawy działań toksycznych zależnych od
dawki, takich jak mielosupresja, działanie toksyczne na układ moczowy, kardiotoksyczność
(w tym niewydolność serca), choroba wenookluzyjna wątroby oraz zapalenie błony śluzowej
jamy ustnej. Patrz punkt 4.4.
• Pacjenci, u których doszło do przedawkowania, powinni być ściśle monitorowani w kierunku
wystąpienia działań toksycznych, zwłaszcza dla krwi i układu krwiotwórczego.
• Nie jest znane specyficzne antidotum dla cyklofosfamidu
• Cyklofosfamid i jego metabolity ulegają dializie. Z tego powodu w przypadku samobójczego
lub przypadkowego przedawkowania lub zatrucia zaleca się szybką hemodializę.
• W przypadku przedawkowania należy podjąć właściwe środki zaradcze, włączając stosowne,
zgodne za sztuką leczenie przeciwdziałające pojawiającej się infekcji, mielosupresji lub
innego rodzaju działaniom toksycznym, o ile wystąpią.
• Profilaktyka zapalenia pęcherza poprzez zastosowanie mesny może być pomocna w celu
uniknięcia lub ograniczenia działań toksycznych na układ moczowy po przedawkowaniu
cyklofosfamidu.

### 5. WŁAŚCIWOŚCI FARMAKOLOGICZNE

#### 5.1 Właściwości farmakodynamiczne

Grupa terapeutyczna w kodzie ATC; L 01 AA 01

Endoxan jest produktem cytostatycznym z grupy oksazafosforyn i jest chemicznie spokrewniony z
iperytem azotowym. Cyklofosfamid jest nieaktywny in vitro i ulega aktywacji w wyniku działania
enzymów mikrosomalnych wątroby do 4-hydroksycyklofosfamidu, który znajduje się w równowadze
ze swoim tautomerem – aldofosfamidem. Działanie cytotoksyczne cyklofosfamidu polega na
interakcji między jego alkilującymi metabolitami, a DNA. Alkilacja powoduje fragmentacje
łańcuchów DNA oraz tworzenie wiązań pomiędzy łańcuchami DNA i wiązań krzyżowych DNA –
białko. W cyklu komórkowym, opóźnieniu ulega przejście przez fazę G2. Działanie cytotoksyczne nie
jest specyficzne dla fazy cyklu komórkowego, ale dla samego cyklu komórkowego.

Nie można wykluczyć oporności krzyżowej na strukturalnie podobne cytostatyki, np. ifosfamid oraz
inne substancje alkilujące.

Do aktywacji cyklofosfamidu potrzebna jest przemiana metaboliczna w wątrobie, dlatego preferowane
są podawanie doustne i dożylne.

#### 5.2 Właściwości farmakokinetyczne

Cyklofosfamid jest prawie całkowicie wchłaniany z przewodu pokarmowego. U człowieka, po
pojedynczym podaniu dożylnym znakowanego cyklofosfamidu, występuje w ciągu 24 godzin znaczne
zmniejszenie stężenia cyklofosfamidu i jego metabolitów w surowicy, a wykrywalne stężenia leku
utrzymują się w surowicy do 72 godzin.
Lek jest nieaktywny in vitro i ulega przemianie do postaci aktywnej in vivo.
Średni okres półtrwania cyklofosfamidu w surowicy wynosi 7 godzin u dorosłych oraz 4 godziny u
dzieci.
Cyklofosfamid i jego metabolity są wydalane głównie przez nerki.

Stężenie leku we krwi po podaniu dożylnym i doustnym są biorównoważne.

#### 5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Toksyczność ostra
W porównaniu z innymi cytostatykami, ostra toksyczność cyklofosfamidu jest stosunkowo mała.
Dowodzą tego badania na myszach, świnkach morskich, królikach i psach.
Po pojedynczym podaniu dożylnym, wartość LD50 u szczura wynosi około 160 mg/kg, u myszy i
świnek morskich 400 mg/kg, u królików 130 mg/kg, a u psów 40 mg/kg.

Toksyczność przewlekła
Przewlekłe podawanie dawek toksycznych prowadzi do zmian w wątrobie przejawiających się jako
zwyrodnienie tłuszczowe z następową martwicą. Nie stwierdza się zmian w śluzówce jelit. Próg
wystąpienia działań hepatotoksycznych u królika wynosi 100 mg/kg, a u psa 10 mg/kg.

W badaniach na zwierzętach, cyklofosfamid i jego aktywne metabolity wykazywały działania
mutagenne, rakotwórcze oraz teratogenne.

### 6. DANE FARMACEUTYCZNE

#### 6.1 Wykaz substancji pomocniczych

Skrobia kukurydziana, laktoza jednowodna, wapnia fosforan dwuwodny, talk, magnezu stearynian,
żelatyna, glicerol.
Otoczka: sacharoza, talk, tytanu dwutlenek, wapnia węglan, glikol polietylenowy 35 000, krzemu
dwutlenek, poliwinylopirolidon 25, sól sodowa karboksymetylocelulozy, polisorbat 20, wosk (Montan
glycol wax)

#### 6.2 Niezgodności farmaceutyczne

Nieznane

#### 6.3 Okres ważności

3 lata.

#### 6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania

Endoxan, tabletki drażowane, należy przechowywać w temperaturze poniżej 25oC.

Nie stosować po dacie ważności podanej na opakowaniu.

#### 6.5 Rodzaj i zawartość opakowania

Endoxan, tabletki drażowane, 50 mg jest pakowany w blistry. W każdym blistrze znajduje się 10
tabletek drażowanych, a w każdym pudełku jest 5 blistrów.

#### 6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania i przygotowania produktu leczniczego do
stosowania

Przygotowanie cyklofosfamidu musi odpowiadać aktualnym wytycznym dotyczącym bezpieczeństwa
stosowania leków cytotoksycznych.

Otoczka tabletek drażowanych uniemożliwi osobom podającym tabletki drażowane bezpośredni
kontakt z substancją czynną. Aby zapobiec przypadkowemu narażeniu osób trzecich na działanie
substancji czynnej, nie należy dzielić ani kruszyć tabletek drażowanych.
### 7. PODMIOT ODPOWIEDZIALNY POSIADAJĄCY POZWOLENIE NA DOPUSZCZENIE
DO OBROTU

Baxter Polska Sp. z o.o.
ul. Kruczkowskiego 8
00-380 Warszawa

### 8. NUMER POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU

R/2408

### 9. DATA PIERWSZEGO POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU/DATA
PRZEDŁUŻENIA POZWOLENIA

01.09.1993/14.06.1999/12.12.2008/18.12.2013

### 10. DATA ZATWIERDZENIA LUB CZĘŚCIOWEJ ZMIANY TEKSTU
CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO

28.03.2016

---

> Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.