# Ibum Forte \(o smaku bananowym\)

> Ibuprofen · 200 mg/5 ml · Zawiesina doustna

## Szczegóły leku

- **Nazwa:** Ibum Forte \(o smaku bananowym\)
- **Nazwa powszechna:** Ibuprofenum
- **Substancja czynna:** [Ibuprofen](https://apteka.online/odpowiedniki/ibuprofenum)
- **Moc:** 200 mg/5 ml
- **Postać farmaceutyczna:** Zawiesina doustna
- **Droga podania:** doustna
- **Kategoria dostępności:** OTC
- **Kod ATC:** M01AE01
- **Liczba opakowań:** 2
- **Numer pozwolenia:** 21073
- **Podmiot odpowiedzialny:** Przedsiębiorstwo Produkcji Farmaceutycznej HASCO-LEK S.A.
- **Producent:** Przedsiębiorstwo Produkcji Farmaceutycznej HASCO-LEK S.A., Polska
- **Status RPL:** Produkt aktywny
- **Wersja HTML:** https://apteka.online/katalog-lekow/leki-przeciwzapalne-i-przeciwreumatyczne/ibum-forte-o-smaku-bananowym-zaw-doustna-200-mg-5-ml-przedsiebiorstwo
- **Wersja Markdown:** https://apteka.online/katalog-lekow/leki-przeciwzapalne-i-przeciwreumatyczne/ibum-forte-o-smaku-bananowym-zaw-doustna-200-mg-5-ml-przedsiebiorstwo.md

## Dokumenty PDF

- Ulotka leku PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/9411/leaflet
- ChPL PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/9411/characteristic

## Dostępne opakowania (2)

| Opakowanie | EAN | Kategoria | Cena (refundacja) | Dostępność | Kup teraz |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 butelka 100 g | 5909991040000 | OTC | — | Niedostępny (1/5) | — |
| 1 butelka 130 g | 5909991055868 | OTC | — | Niedostępny (1/5) | — |

## Wskaźnik dostępności

Wskaźnik dostępności to orientacyjne oszacowanie naszego autorskiego algorytmu. Ma charakter wyłącznie poglądowy i może różnić się od rzeczywistego stanu w konkretnej aptece.

- Bardzo dobrze dostępny (5/5)
- Dobrze dostępny (4/5)
- Trudno dostępny (2/5)
- Niedostępny (1/5)
- Brak danych

Produkty lecznicze o dobrej i bardzo dobrej dostępności zazwyczaj możesz zamówić na następny dzień w aptece. Przejdź do katalogu aptek, aby znaleźć numer telefonu do apteki w Twojej okolicy. Przed rozmową z farmaceutą przygotuj kod e-recepty oraz Twój numer PESEL lub osoby, na którą wystawiona jest recepta.

## Ulotka dla pacjenta

### 1. Co to jest lek IBUM FORTE i w jakim celu się go stosuje?
Lek IBUM FORTE zawiera ibuprofen – substancję z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych
(NLPZ), mających działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i przeciwzapalne.

Wskazania do stosowania
• stany gorączkowe różnego pochodzenia między innymi w przebiegu grypy, przeziębienia, a także w
przebiegu odczynu poszczepiennego,
• bóle różnego pochodzenia o nasileniu słabym do umiarkowanego, takie jak:
- bóle głowy, gardła i mięśni (np. w przebiegu zakażeń wirusowych),
- bóle zębów, bóle po zabiegach stomatologicznych, bóle na skutek ząbkowania,
- bóle stawów i kości, na skutek urazów narządu ruchu (np. skręcenia),
- bóle na skutek urazów tkanek miękkich,
- bóle pooperacyjne,
- bóle uszu występujące w stanach zapalnych ucha środkowego.

### 2. Informacje ważne przed zastosowaniem leku IBUM FORTE

Kiedy nie stosować leku IBUM FORTE:
− jeśli pacjent ma uczulenie na substancję czynną lub którykolwiek z pozostałych składników tego
leku (wymienionych w punkcie 6),
− jeśli pacjent ma uczulenie na inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ),
− u pacjentów z czynną lub przebytą chorobą wrzodową żołądka i (lub) dwunastnicy, perforacją
(przedziurawieniem) lub krwawieniem, również występującymi po zastosowaniu NLPZ,

2/9

− u pacjentów, u których w trakcie leczenia kwasem acetylosalicylowym lub innymi
niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi występowały w przeszłości jakiekolwiek objawy
alergii w postaci kataru, pokrzywki, duszności lub astmy oskrzelowej,
− w przypadku przyjmowania innych leków z grupy NLPZ (w tym inhibitorów COX-2 takich jak
celekoksyb lub etorykoksyb),
− jeśli występuje ciężka niewydolność wątroby, nerek lub serca,
− jeśli występuje krwawienie w mózgu (krwawienie z naczyń mózgowych) lub inne krwawienie,
− jeśli występują zaburzenia krzepnięcia krwi, skaza krwotoczna (skłonność do krwawień) lub
zaburzenia wytwarzania krwi o nieustalonym pochodzeniu.

Jeśli osoby dorosłe stosują ten lek, nie należy przyjmować go w ostatnich 3 miesiącach ciąży.

Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem stosowania leku IBUM FORTE należy omówić to z lekarzem, farmaceutą lub
pielęgniarką.

Należy zachować szczególną ostrożność, stosując lek IBUM FORTE:
− jeśli pacjent przyjmuje inne leki przeciwbólowe z grupy NLPZ lub kwas acetylosalicylowy w
dawce dobowej powyżej 75 mg,
− jeśli u pacjenta stwierdzono niektóre choroby skóry (toczeń rumieniowaty układowy, mieszana
choroba tkanki łącznej),
− jeśli u pacjenta stwierdzono choroby przewodu pokarmowego oraz przewlekłe zapalne choroby
jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, chorobę Leśniowskiego-Crohna),
− jeśli u pacjenta stwierdzono podwyższone ciśnienie krwi i (lub) zaburzenia czynności serca,
− jeśli u pacjenta stwierdzono zaburzenia czynności nerek,
− jeśli u pacjenta stwierdzono choroby wątroby,
− po ostatnio przebytej poważnej operacji,
− jeśli występuje odwodnienie ze względu na zwiększone ryzyko niewydolności nerek,
− w przypadku występowania obecnie lub w przeszłości astmy, przewlekłego kataru, polipów nosa
lub chorób alergicznych możliwe jest wystąpienie duszności,
− podczas stosowania innych leków, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia owrzodzenia lub
krwawienia, takich jak doustne kortykosteroidy (np. prednizolon), leki rozrzedzające krew (np.
acenokumarol), selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (leki przeciwdepresyjne)
oraz leki przeciwpłytkowe (jak kwas acetylosalicylowy).

Podczas stosowania ibuprofenu występowały objawy reakcji alergicznej na ten lek, w tym trudności z
oddychaniem, obrzęk w okolicach twarzy i szyi (obrzęk naczynioruchowy), ból w klatce piersiowej.
W razie zauważenia któregokolwiek z tych objawów należy natychmiast odstawić lek IBUM FORTE i
bezzwłocznie skontaktować się z lekarzem lub medycznymi służbami ratunkowymi.

Należy poinformować farmaceutę lub lekarza, jeżeli u pacjenta występuje zakażenie — patrz poniżej,
punkt zatytułowany „Zakażenia”.

Jednoczesne, długotrwałe stosowanie leków przeciwbólowych może prowadzić do utrzymujących się
poważnych problemów z nerkami.

Zakażenia
IBUM FORTE może ukryć objawy zakażenia, takie jak gorączka i ból. W związku z tym IBUM FORTE
może opóźnić zastosowanie odpowiedniego leczenia zakażenia, a w konsekwencji prowadzić do
zwiększonego ryzyka powikłań. Zaobserwowano to w przebiegu wywołanego przez bakterie zapalenia
płuc i bakteryjnych zakażeń skóry związanych z ospą wietrzną. Jeśli pacjent przyjmuje ten lek
podczas występującego zakażenia, a objawy zakażenia utrzymują się lub nasilają, należy natychmiast
skonsultować się z lekarzem.

3/9

Przyjmowanie takich leków jak IBUM FORTE może być związane z niewielkim zwiększeniem ryzyka
ataku serca (zawału serca) lub udaru. Ryzyko to zwiększa długotrwałe przyjmowanie dużych dawek
leku. Nie należy stosować większych dawek i dłuższego czasu leczenia niż zalecane (3 dni).

W przypadku kłopotów z sercem, przebytego udaru, lub podejrzenia, że występuje ryzyko tych
zaburzeń (podwyższone ciśnienie krwi, cukrzyca, zwiększone stężenie cholesterolu, palenie tytoniu)
należy omówić sposób leczenia z lekarzem lub farmaceutą.

Podczas ospy wietrznej należy unikać stosowania leku IBUM FORTE.

Reakcje skórne
Notowano występowanie ciężkich reakcji skórnych związanych ze stosowaniem leku IBUM FORTE.
Jeśli pojawią się: jakakolwiek wysypka na skórze, zmiany na błonach śluzowych, pęcherze lub inne
objawy uczulenia, należy przerwać przyjmowanie leku IBUM FORTE i niezwłocznie zwrócić się o
pomoc medyczną, ponieważ mogą to być pierwsze objawy bardzo ciężkiej reakcji skórnej. Patrz punkt
4. W związku ze stosowaniem ibuprofenu występowały ciężkie reakcje skórne, takie jak złuszczające
zapalenie skóry, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze
oddzielanie się naskórka, polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (DRESS)
oraz ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP). Jeśli u pacjenta wystąpi którykolwiek z objawów
związanych z tymi ciężkimi reakcjami skórnymi opisanymi w punkcie 4, należy natychmiast odstawić
lek IBUM FORTE i zwrócić się o pomoc medyczną.

Jeżeli którykolwiek z wyżej wymienionych warunków dotyczy dziecka należy skontaktować się z
lekarzem przed zastosowaniem leku IBUM FORTE.

U osób w podeszłym wieku występuje zwiększone ryzyko działań niepożądanych w trakcie
stosowania leków z grupy NLPZ, w szczególności tych dotyczących żołądka i jelit.
Pacjenci, u których wcześniej wystąpiły działania niepożądane w obrębie przewodu pokarmowego,
zwłaszcza pacjenci w podeszłym wieku, powinni zgłaszać wszelkie nietypowe objawy w obrębie jamy
brzusznej (szczególnie krwawienia z przewodu pokarmowego), szczególnie w początkowym etapie
leczenia.

Lek IBUM FORTE a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach stosowanych przez pacjenta
obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje stosować:
• kortykosteroidy (np. prednizolon), ponieważ mogą one zwiększać ryzyko owrzodzenia lub
krwawienia z przewodu pokarmowego,
• inne leki z grupy NLPZ (w tym inhibitory COX-2, takie jak celekoksyb lub etorykoksyb),
• niektóre leki przeciwzakrzepowe (np. kwas acetylosalicylowy, acenokumarol, tyklopidyna),
• niektóre leki przeciwnadciśnieniowe (inhibitory ACE, np. kaptopryl), niektóre inne leki, które
mogą ulegać wpływowi lub mieć wpływ na leczenie ibuprofenem,
• leki przeciwpłytkowe (takie jak kwas acetylosalicylowy) i selektywne inhibitory wychwytu
zwrotnego serotoniny (leki przeciwdepresyjne), ponieważ zwiększają one ryzyko wystąpienia
działań niepożądanych w obrębie przewodu pokarmowego,
• leki stosowane w nadciśnieniu krwi i leki moczopędne, ponieważ leki z grupy NLPZ mogą
osłabiać działanie tych leków i istnieje możliwość zwiększenia ryzyka uszkodzenia nerek.
W takim przypadku ważne by dziecko piło duże ilości wody w ciągu dnia,
• lit (lek stosowany w depresji), ponieważ może zwiększać się działanie litu,
• metotreksat (lek stosowany w leczeniu chorób nowotworowych lub chorób reumatycznych),
ponieważ może zwiększać się działanie metotreksatu,
• takrolimus (lek hamujący reakcje immunologiczne), ponieważ zwiększone jest ryzyko
toksycznego działania na nerki,
• cyklosporyna (lek hamujący reakcje odpornościowe), ponieważ istnieją ograniczone dane
dotyczące zwiększonego ryzyka toksycznego działania na nerki,

4/9

• zydowudyna (lek stosowany w leczeniu AIDS), ponieważ stosowanie leku IBUM FORTE może
prowadzić do zwiększenia ryzyka krwawienia do stawów lub krwawienia, które prowadzi do
obrzęków (u pacjentów z hemofilią z pozytywnym wynikiem testu na obecność przeciwciał HIV),
• pochodne sulfonylomocznika (leki przeciwcukrzycowe): mogą wystąpić oddziaływania kliniczne
między tymi lekami a lekami z grupy NLPZ. Zalecana jest kontrola stężenia glukozy we krwi,
• probenecyd i sulfinpirazon (leki stosowane w leczeniu dny moczanowej): mogą opóźnić
wydalanie ibuprofenu,
• glikozydy naparstnicy, fenytoina i lit: ibuprofen może zwiększyć stężenie tych leków w osoczu,
• antybiotyki z grupy chinolonów: mogą zwiększać ryzyko wystąpienia drgawek,
• cholestyramina: może opóźniać i zmniejszać wchłanianie leków z grupy NLPZ,
• worykonazol i flukonazol (leki przeciwgrzybiczne): mogą zwiększać narażenie na leki z grupy
NLPZ.

Ciąża, karmienie piersią i wpływ na płodność
Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć
dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.

Ciąża
Nie należy przyjmować leku IBUM FORTE, jeśli pacjentka jest w ostatnich 3 miesiącach ciąży,
ponieważ może on zaszkodzić nienarodzonemu dziecku lub być przyczyną komplikacji podczas
porodu. Może on powodować zaburzenia związane z nerkami i sercem u nienarodzonego dziecka.
Może on zwiększać skłonność do krwawień pacjentki i jej dziecka oraz powodować opóźnienie lub
wydłużenie okresu porodu. W ciągu pierwszych 6 miesięcy ciąży nie należy stosować leku, chyba że
jest to bezwzględnie konieczne i zalecone przez lekarza. Jeśli konieczne jest leczenie w tym okresie
lub podczas prób zajścia w ciążę, należy zastosować jak najmniejszą dawkę przez możliwie najkrótszy
czas. Od 20. tygodnia ciąży lek IBUM FORTE może powodować zaburzenia czynności nerek u
nienarodzonego dziecka, jeśli jest przyjmowany dłużej niż kilka dni, może to prowadzić do
zmniejszenia ilości płynu owodniowego otaczającego dziecko (małowodzie), lub zwężenie naczynia
krwionośnego (przewodu tętniczego) w sercu dziecka. Jeśli konieczne jest leczenie przez okres
dłuższy niż kilka dni, lekarz może zalecić dodatkową obserwację.

Karmienie piersią
Ibuprofen w niewielkich ilościach przenika do mleka matek karmiących. W przypadku krótkotrwałego
przyjmowania ibuprofenu w dawkach zalecanych, szkodliwy wpływ na niemowlęta wydaje się mało
prawdopodobny.

Płodność
Ibuprofen może utrudniać zajście w ciążę. Jeżeli pacjentka planuje ciążę lub ma problemy z zajściem
w ciążę, powinna o tym poinformować lekarza.

Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Krótkotrwałe stosowanie leku nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia
pojazdów i obsługiwania maszyn.

Lek IBUM FORTE zawiera maltitol ciekły, sodu benzoesan (E 211), glikol propylenowy (E 1520)
oraz sód

Maltitol ciekły
Lek zawiera 1,119 g maltitolu ciekłego w każdych 5 ml zawiesiny. Jeżeli stwierdzono wcześniej u
pacjenta nietolerancję niektórych cukrów, pacjent powinien skontaktować się z lekarzem przed
przyjęciem leku.

Sodu benzoesan (E 211)
Lek zawiera 3,357 mg sodu benzoesanu w każdych 5 ml zawiesiny.

Glikol propylenowy (E 1520)
Lek zawiera 4,532 mg glikolu propylenowego w każdych 5 ml zawiesiny.

5/9

Sód
Lek zawiera 18,4 mg sodu (głównego składnika soli kuchennej) w każdych 5 ml zawiesiny.
Odpowiada to 0,92% maksymalnej zalecanej dobowej dawki sodu w diecie u osób dorosłych.

### 3. Jak stosować lek IBUM FORTE?
Ten lek należy zawsze stosować dokładnie tak, jak to opisano w tej ulotce dla pacjenta, lub według
zaleceń lekarza, farmaceuty lub pielęgniarki. W razie wątpliwości należy zwrócić się do lekarza,
farmaceuty lub pielęgniarki.

Lek stosuje się doustnie. Przed użyciem butelkę należy wstrząsnąć.
Dawka dobowa leku IBUM FORTE ściśle zależy od masy ciała i wynosi: 20-30 mg/kg mc. w dawkach
podzielonych, zgodnie z poniższą tabelą.

Wiek dziecka
(masa ciała dziecka) Dawka jednorazowa Maksymalna dawka dobowa
3-6 miesięcy (5-7,6 kg) 1,25 ml (50 mg) 3 razy po 1,25 ml = 150 mg
6-12 miesięcy (7,7-9 kg) 1,25 ml (50 mg) 3-4 razy po 1,25 ml = 150-200 mg
1-3 lata (10-15 kg) 2,5 ml (100 mg) 3 razy po 2,5 ml = 300 mg
4-6 lat (16-20 kg) 3,75 ml (150 mg) 3 razy po 3,75 ml = 450 mg
7-9 lat (21-29 kg) 5 ml (200 mg) 3 razy po 5 ml = 600 mg
10-12 lat (30-40 kg) 7,5 ml (300 mg) 3 razy po 7,5 ml = 900 mg
powyżej 40 kg 7,5-10 ml (300-400 mg) 3-4 razy po 7,5 ml = 900-1200 mg

Lek należy podawać w odstępach co najmniej sześciogodzinnych.
U niemowląt w wieku poniżej 6 miesięcy lek można podawać tylko po konsultacji z lekarzem.

Nie należy stosować większej dawki leku niż zalecana.
Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy okres konieczny do złagodzenia
objawów. Jeśli w przebiegu zakażenia jego objawy (takie jak gorączka i ból) utrzymują się lub
nasilają, należy natychmiast skonsultować się z lekarzem (patrz punkt 2).

Bez konsultacji z lekarzem nie stosować dłużej niż 3 dni.
Do opakowania dołączona jest strzykawka doustna.

Instrukcja dawkowania przy pomocy strzykawki doustnej:
− przed pierwszym użyciem strzykawki należy ją bezwzględnie umyć w ciepłej (nie wrzącej)
wodzie z dodatkiem środka myjącego,
− po odkręceniu zakrętki nałożyć strzykawkę na korek umieszczony w szyjce butelki,
− aby napełnić strzykawkę, butelkę należy energicznie wstrząsnąć, odwrócić do góry dnem, a
następnie ostrożnie przesuwać tłok strzykawki do dołu, wciągając zawiesinę w pożądanej ilości
określonej na podziałce,
− w celu dokładnego odmierzenia dawki kołnierz korpusu strzykawki powinien zostać ustawiony na
linii podziałki znajdującej się na tłoku,
− butelkę odwrócić do pozycji początkowej i ostrożnie wyjąć strzykawkę z korka,
− końcówkę strzykawki należy umieścić w ustach dziecka, a następnie wolno wciskając tłok,
ostrożnie opróżnić zawartość strzykawki,
− po zastosowaniu butelkę zamknąć, a strzykawkę doustną umyć w ciepłej (nie wrzącej) wodzie z
dodatkiem środka myjącego i wysuszyć.

6/9

Lek przeznaczony jest do stosowania doraźnego, dlatego jeżeli objawy nasilają się lub nie ustąpią po 3
dniach lub jeśli wystąpią nowe objawy, należy skonsultować się z lekarzem.

U pacjentów z wrażliwym żołądkiem zalecane jest stosowanie leku IBUM FORTE podczas posiłków.

Lek nie zawiera cukru i alkoholu. Może być stosowany przez osoby chore na cukrzycę (5 ml
zawiesiny IBUM FORTE zawiera 1,119 g maltitolu ciekłego, co odpowiada około 0,07 wymiennika
węglowodanowego).

Zastosowanie większej niż zalecana dawki leku IBUM FORTE
Jeśli pacjent zastosował większą niż zalecana dawkę leku IBUM FORTE lub jeśli dziecko przypadkowo
przyjęło lek, należy zawsze zwrócić się do lekarza lub zgłosić do najbliższego szpitala, aby uzyskać
opinię o możliwym zagrożeniu dla zdrowia i poradę na temat działań, jakie należy w takim przypadku
podjąć.
Objawy mogą obejmować nudności, bóle żołądka (ból brzucha), wymioty (mogą występować ślady
krwi), bóle głowy, dzwonienie w uszach (szumy uszne), dezorientacja i oczopląs. Po przyjęciu dużej
dawki występowała senność, ból w klatce piersiowej, kołatanie serca, utrata przytomności, drgawki
(głównie u dzieci), osłabienie i zawroty głowy, krew w moczu, uczucie zimna, problemy z
oddychaniem, mruganie powiekami, zaburzenia widzenia, rzadko niskie ciśnienie krwi, zmiany w
składzie krwi i zaburzenia czynności nerek.

Pominięcie zastosowania leku IBUM FORTE
Nie należy stosować dawki podwójnej w celu uzupełnienia pominiętej dawki.

W razie jakichkolwiek dalszych wątpliwości związanych ze stosowaniem tego leku należy zwrócić się
do lekarza, farmaceuty lub pielęgniarki.

### 4. Możliwe działania niepożądane

Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Wystąpienie działań niepożądanych można zmniejszyć przez zastosowanie najmniejszej skutecznej
dawki w najkrótszym czasie koniecznym do złagodzenia objawów.

Jeśli wystąpią działania niepożądane lub w przypadku wątpliwości, należy przerwać podawanie tego
leku i porozmawiać z lekarzem najszybciej jak to możliwe.
Osoby w podeszłym wieku stosujące ten lek należą do grupy o zwiększonym ryzyku wystąpienia
komplikacji związanych z działaniami niepożądanymi.

NALEŻY PRZERWAĆ STOSOWANIE leku i natychmiast zwrócić się do lekarza, jeśli
u dziecka występują:
• objawy krwawienia z przewodu pokarmowego, takie jak: silny ból brzucha, czarne stolce,
krwawe wymioty lub cząsteczki o ciemnej barwie, które przypominają fusy kawy,
• objawy rzadkich lecz poważnych reakcji alergicznych, takich jak nasilenie astmy,
niewyjaśnione świszczenie lub duszność, obrzęk twarzy, języka lub gardła, trudności
w oddychaniu, kołatania serca, spadek ciśnienia krwi prowadzący do wstrząsu. Objawy mogą

7/9

wystąpić nawet po pierwszym zastosowaniu leku. Jeśli którykolwiek z tych objawów wystąpi,
należy natychmiast skontaktować się z lekarzem,
• objawy ciężkich reakcji skórnych, takie jak:
− zaczerwienione, niewypukłe, podobne do tarczy lub okrągłe plamy na tułowiu, często z
pęcherzami na środku, łuszczenie się skóry, owrzodzenia w ustach, gardle, nosie, narządach
płciowych i oczach. Te ciężkie wysypki skórne może poprzedzać gorączka i objawy
grypopodobne (złuszczajace zapalenie skóry, rumień wielopostaciowy, zespół StevensaJohnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka),
− rozległa wysypka, wysoka temperatura ciała i powiększone węzły chłonne (zespół DRESS)
− czerwona, łuszcząca się wysypka z guzkami pod skórą i pęcherzami, z jednoczesną gorączką.
− Objawy zwykle pojawiają się na początku leczenia (ostra uogólniona osutka krostkowa).

Inne możliwe działania niepożądane to:

Często (występują u 1 do 10 pacjentów na 100):
• zgaga, bóle brzucha, nudności, wymioty, wzdęcia z oddawaniem gazów, biegunka, zaparcia.

Niezbyt często (występują u 1 do 10 pacjentów na 1 000):
• zapalenie żołądka, jelita grubego i nasilenie choroby Crohna (zapalna choroba jelit),
• bóle głowy, zawroty głowy, bezsenność, pobudzenie, drażliwość lub zmęczenie,
• zaburzenia widzenia,
• wrzody żołądka, które mogą krwawić lub pękać,
• owrzodzenie jamy ustnej i (lub) obrzęk i podrażnienie ust,
• reakcje nadwrażliwości z wysypką i świądem, ataki astmy (z możliwym spadkiem ciśnienia krwi).

Rzadko (występują u 1 do 10 pacjentów na 10 000):
• szumy uszne (dzwonienie w uszach).

Bardzo rzadko (występują u mniej niż 1 pacjenta na 10 000):
• zapalenie przełyku lub trzustki, niedrożność jelit,
• ciężkie reakcje skórne, w tym wysypka z zaczerwienieniem i pęcherze, które mogą się łuszczyć i
którym towarzyszy gorączka, dreszcze i bóle mięśni, złe samopoczucie, zespół StevensaJohnsona. W wyjątkowych przypadkach wystąpiły ciężkie zakażenia skóry w trakcie ospy (ospa
wietrzna),
• zmniejszone oddawanie moczu niż zwykle oraz obrzęk (możliwa ostra niewydolność nerek lub
stan zapalny). Uszkodzenia nerek lub zwiększenie stężenia mocznika we krwi (pierwszymi
objawami są zmniejszone oddawanie moczu, zmętnienie moczu, krew w moczu, ból pleców,
możliwy obrzęk nóg i ogólne złe samopoczucie),
• problemy dotyczące wytwarzania krwinek (pierwsze objawy to gorączka, ból gardła,
powierzchowne owrzodzenie jamy ustnej, objawy grypopodobne, silne zmęczenie, krwawienia z
nosa i skóry, niewyjaśnione lub nietypowe siniaki),
• reakcje psychotyczne i depresja,
• pogorszenie stanu zapalnego z powodu zakażenia. Jeśli wystąpią objawy zakażenia lub nasilają się
w trakcie stosowania leku IBUM FORTE, należy skonsultować się z lekarzem,
• obrzęk, wysokie ciśnienie krwi, kołatanie serca, niewydolność serca, zawał serca,
• zaburzenia czynności wątroby lub zapalenie wątroby. Niewydolność lub uszkodzenie wątroby,
zwłaszcza podczas długotrwałego stosowania, objawiające się zażółceniem skóry i oczu lub
jasnym stolcem i ciemnym moczem,
• bardzo rzadko podczas stosowania ibuprofenu obserwowano objawy aseptycznego zapalenia opon
mózgowych wraz ze sztywnością karku, bóle głowy, złe samopoczucie, gorączkę lub zaburzenia
świadomości. Pacjenci z chorobami autoimmunologicznymi (toczeń rumieniowaty układowy,
choroba mieszana tkanki łącznej), są bardziej narażeni na wystąpienie działań niepożądanych.
Należy natychmiast skontaktować się z lekarzem, w przypadku ich wystąpienia.

Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych):

8/9

• ból w klatce piersiowej, mogący być objawem potencjalnie ciężkiej reakcji alergicznej nazywanej
zespołem Kounisa.
• ciężkie reakcje skórne znane jako zespół DRESS. Do objawów zespołu DRESS należą: wysypka
skórna, gorączka, obrzęk węzłów chłonnych oraz zwiększenie liczby eozynofilów (rodzaj białych
krwinek),
• czerwona łuskowata wysypka ze zgrubieniami pod skórą i pęcherzami, umiejscowiona przeważnie
w fałdach skórnych, na tułowiu i kończynach górnych, z gorączką występującą na początku
leczenia (ostra uogólniona osutka krostkowa). Jeśli takie objawy wystąpią, należy przerwać
przyjmowanie leku IBUM FORTE i niezwłocznie zwrócić się o pomoc medyczną. Patrz także punkt
2,
• skóra staje się wrażliwa na światło.

Przyjmowanie takich leków, jak IBUM FORTE może być związane z niewielkim zwiększeniem ryzyka
ataku serca (zawał serca) lub udaru.

Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie możliwe objawy niepożądane
niewymienione w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi, farmaceucie lub pielęgniarce.
Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Aleje Jerozolimskie 181C, 02 - 222 Warszawa
tel.: 22 49 21 301, faks: 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.

### 5. Jak przechowywać lek IBUM FORTE?
Przechowywać w zamkniętym oryginalnym opakowaniu, w temperaturze poniżej 25°C.
Okres przechowywania po pierwszym otwarciu: 6 miesięcy.

Lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.
Nie stosować tego leku, po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu. Termin
ważności oznacza ostatni dzień danego miesiąca.

Leków nie należy wyrzucać do kanalizacji ani domowych pojemników na odpadki. Należy zapytać
farmaceutę, jak usunąć leki, których się już nie używa. Takie postępowanie pomoże chronić
środowisko.

### 6. Zawartość opakowania i inne informacje

Co zawiera lek IBUM FORTE
- Substancją czynną leku jest ibuprofen. 5 ml zawiesiny zawiera 200 mg ibuprofenu.
- Pozostałe składniki (substancje pomocnicze) to: maltitol ciekły, glicerol, guma ksantan,
sacharyna sodowa, sodu benzoesan (E 211), kwas fumarowy, disodu fosforan dwunastowodny,
aromat bananowy (zawiera glikol propylenowy E 1520), woda oczyszczona.

Jak wygląda lek IBUM FORTE i co zawiera opakowanie
Opakowanie leku stanowi butelka ze szkła barwnego z zakrętką, korkiem i pierścieniem
gwarancyjnym, która zawiera 130 g lub 100 g zawiesiny doustnej o smaku bananowym. Butelka
umieszczona jest w pudełku tekturowym wraz z ulotką dla pacjenta i strzykawką doustną.

9/9

Podmiot odpowiedzialny i wytwórca
„PRZEDSIĘBIORSTWO PRODUKCJI FARMACEUTYCZNEJ HASCO-LEK” S.A.
51-131 Wrocław, ul. Żmigrodzka 242 E

Informacja o leku
tel.: 22 742 00 22
e-mail: informacjaoleku@hasco-lek.pl

## Charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)

1/12

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

### 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO

IBUM FORTE, 200 mg/5 ml, zawiesina doustna

### 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

5 ml zawiesiny zawiera 200 mg Ibuprofenu (Ibuprofenum).

Substancje pomocnicze o znanym działaniu: 5 ml zawiesiny zawiera 1,119 g maltitolu ciekłego,
3,357 mg sodu benzoesanu (E 211), 4,532 mg glikolu propylenowego (E 1520) i 18,4 mg sodu.

Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1.

### 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA

Zawiesina doustna.
Zawiesina doustna o smaku bananowym.

### 4. SZCZEGÓŁOWE DANE KLINICZNE

#### 4.1 Wskazania do stosowania

Stany gorączkowe różnego pochodzenia, między innymi w przebiegu grypy, przeziębienia lub innych
chorób zakaźnych, a także w przebiegu odczynu poszczepiennego.
Bóle różnego pochodzenia o nasileniu słabym do umiarkowanego, takie jak:
- bóle głowy, gardła i mięśni (np. w przebiegu zakażeń wirusowych),
- bóle zębów, bóle po zabiegach stomatologicznych, bóle na skutek ząbkowania,
- bóle stawów i kości, na skutek urazów narządu ruchu (np. skręcenia),
- bóle na skutek urazów tkanek miękkich,
- bóle pooperacyjne,
- bóle uszu występujące w stanach zapalnych ucha środkowego.

#### 4.2 Dawkowanie i sposób podawania

Dawkowanie
Dawka dobowa produktu IBUM FORTE jest ściśle uzależniona od masy ciała i wynosi 20-30 mg/kg
mc., w dawkach podzielonych, zgodnie z poniższą tabelą.
Wiek dziecka
(masa ciała dziecka) Dawka jednorazowa Maksymalna dawka dobowa
3-6 miesięcy (5-7,6 kg) 1,25 ml (50 mg) 3 razy po 1,25ml = 150 mg
6-12 miesięcy (7,7-9 kg) 1,25 ml (50 mg) 3-4 razy po 1,25 ml = 150-200 mg
1-3 lata (10-15 kg) 2,5 ml (100 mg) 3 razy po 2,5 ml = 300 mg
4-6 lat (16-20 kg) 3,75 ml (150 mg) 3 razy po 3,75 ml = 450 mg
7-9 lat (21-29 kg) 5 ml (200 mg) 3 razy po 5 ml = 600 mg
10-12 lat (30-40 kg) 7,5 ml (300 mg) 3 razy po 7,5 ml = 900 mg
powyżej 40 kg 7,5-10 ml (300-400 mg) 3-4 razy po 7,5 ml = 900-1200 mg
U niemowląt w wieku poniżej 6 miesięcy można podawać produkt tylko po konsultacji z lekarzem.
Produkt leczniczy należy podawać w odstępach co najmniej sześciogodzinnych.
Nie należy stosować większej dawki produktu niż zalecana.

2/12

Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy okres konieczny do złagodzenia
objawów (patrz punkt 4.4).
Bez konsultacji z lekarzem nie stosować dłużej niż 3 dni.

Do opakowania dołączona jest strzykawka doustna.

Sposób podawania
Podanie doustne. Przed użyciem butelkę należy wstrząsnąć.

Instrukcja dawkowania przy pomocy strzykawki doustnej:
− przed pierwszym użyciem strzykawki należy ją bezwzględnie umyć w ciepłej (nie wrzącej)
wodzie z dodatkiem środka myjącego,
− po odkręceniu zakrętki nałożyć strzykawkę na korek umieszczony w szyjce butelki,
− aby napełnić strzykawkę, butelkę należy energicznie wstrząsnąć, odwrócić do góry dnem,
a następnie ostrożnie przesuwać tłok strzykawki do dołu, wciągając zawiesinę w pożądanej ilości
określonej na podziałce,
− w celu dokładnego odmierzenia dawki kołnierz korpusu strzykawki powinien zostać ustawiony na
linii podziałki znajdującej się na tłoku,
− butelkę odwrócić do pozycji początkowej i ostrożnie wyjąć strzykawkę z korka (Rysunek 1),

Rysunek 1

− końcówkę strzykawki należy umieścić w ustach dziecka, a następnie wolno wciskając tłok,
ostrożnie opróżnić zawartość strzykawki,
− po zastosowaniu butelkę zamknąć, a strzykawkę doustną umyć w ciepłej (nie wrzącej) wodzie z
dodatkiem środka myjącego i wysuszyć.

Produkt przeznaczony jest do stosowania doraźnego, dlatego jeżeli objawy utrzymują się lub nasilają
albo jeśli wystąpią nowe objawy, należy skonsultować się z lekarzem.

U pacjentów z wrażliwym żołądkiem zalecane jest stosowanie produktu leczniczego IBUM FORTE,
podczas posiłków.

Produkt leczniczy nie zawiera cukru i alkoholu. Może być stosowany przez osoby chore na cukrzycę
(5 ml zawiesiny IBUM FORTE zawiera 1,119 g maltitolu ciekłego, co odpowiada około 0,07
wymiennika węglowodanowego).

Szczególne grupy pacjentów
Zaburzenia czynności nerek
U pacjentów z łagodnym lub umiarkowanym zaburzeniem czynności nerek nie jest konieczne
zmniejszenie dawki (pacjenci z ciężką niewydolnością nerek, patrz punkt 4.3).

Zaburzenia czynności wątroby
U pacjentów z łagodnym lub umiarkowanym zaburzeniem czynności wątroby nie jest konieczne
zmniejszenie dawki (pacjenci z ciężką niewydolnością wątroby, patrz punkt 4.3).

3/12

#### 4.3 Przeciwwskazania

− Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w
punkcie 6.1,
− Nie stosować u osób, u których w trakcie leczenia kwasem acetylosalicylowym lub innymi
niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) występowały w przeszłości jakiekolwiek
objawy alergii w postaci zapalenia błony śluzowej nosa, pokrzywki, skurczu oskrzeli lub astmy,
− Choroba wrzodowa żołądka i (lub) dwunastnicy czynna lub nawracająca w wywiadzie, perforacja
lub krwawienie, również występujące po zastosowaniu NLPZ (patrz punkt 4.4),
− Ciężka niewydolność wątroby, ciężka niewydolność nerek lub ciężka niewydolność serca,
− Nie stosować ibuprofenu jednocześnie z innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, w
tym inhibitorami COX-2 (zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych – patrz punkt
4.5),
− III trymestr ciąży (patrz punkt 4.6),
− Naczyniowo-mózgowe lub inne czynne krwawienie,
− Zaburzenia krzepnięcia (ibuprofen może wydłużać czas krwawienia), skaza krwotoczna,
− Zaburzenia wytwarzania krwi o nieustalonym pochodzeniu, takie jak małopłytkowość.

#### 4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Należy zachować ostrożność u pacjentów z niektórymi schorzeniami, których przebieg może ulec
pogorszeniu:
− toczeń rumieniowaty układowy oraz mieszana choroba tkanki łącznej – może wystąpić
zwiększone ryzyko rozwoju aseptycznego zapalenia opon mózgowych (patrz punkt 4.8),
− choroby przewodu pokarmowego oraz przewlekłe zapalne choroby jelit (wrzodziejące zapalenie
jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna) – może wystąpić zaostrzenie choroby (patrz punkt
4.8),
− nadciśnienie tętnicze i (lub) zaburzenie czynności serca w wywiadzie - opisywano zatrzymanie
płynów i obrzęki związane z przyjmowaniem NLPZ (patrz punkt 4.3 i punkt 4.8),
− zaburzenia czynności nerek – istnieje ryzyko dalszego pogorszenia czynności nerek (patrz punkt
#### 4.3. i punkt 4.8),
− zaburzenia czynności wątroby (patrz punkt 4.3 i punkt 4.8),
− bezpośrednio po dużym zabiegu chirurgicznym.

U pacjentów z astmą oskrzelową lub z chorobami alergicznymi w wywiadzie może wystąpić skurcz
oskrzeli.

Przyjmowanie produktu leczniczego w najmniejszej skutecznej dawce przez najkrótszy okres
konieczny do łagodzenia objawów zmniejsza ryzyko wystąpienia działań niepożądanych (patrz wpływ
na przewód pokarmowy i układ krążenia).

Pacjenci w podeszłym wieku
U pacjentów w podeszłym wieku istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych
w związku ze stosowaniem leków z grupy NLPZ, szczególnie krwawień i perforacji przewodu
pokarmowego, które mogą prowadzić do zgonu.

Wpływ na przewód pokarmowy
Istnieje ryzyko wystąpienia krwotoku z przewodu pokarmowego, owrzodzenia lub perforacji, które
mogą mieć skutek śmiertelny i które niekoniecznie muszą być poprzedzone objawami ostrzegawczymi
lub mogą wystąpić u pacjentów, u których takie objawy ostrzegawcze występowały. W przypadku
wystąpienia krwawienia lub owrzodzenia przewodu pokarmowego należy przerwać stosowanie
ibuprofenu. Należy poinformować pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego w wywiadzie,
szczególnie pacjentów w podeszłym wieku, o konieczności zgłaszania lekarzowi wszelkich
nietypowych objawów dotyczących przewodu pokarmowego (szczególnie krwawienia), zwłaszcza w
początkowym okresie leczenia. Pacjenci ci powinni stosować jak najmniejszą dawkę produktu
leczniczego. U tych pacjentów oraz u pacjentów wymagających skojarzonego stosowania małych

4/12

dawek kwasu acetylosalicylowego lub innych leków zwiększających ryzyko wystąpienia reakcji
układu pokarmowego należy rozważyć leczenie skojarzone z lekami osłonowymi (np. mizoprostolem
lub inhibitorami pompy protonowej) (patrz poniżej i punkt 4.5).

Należy zachować ostrożność, stosując ibuprofen u pacjentów przyjmujących jednocześnie inne leki,
które mogą zwiększyć ryzyko wystąpienia zaburzeń żołądka i jelit lub krwawienia, takie jak
kortykosteroidy lub leki przeciwzakrzepowe, takie jak warfaryna (acenokumarol) lub leki
antyagregacyjne, takie jak kwas acetylosalicylowy.
Jeżeli wystąpi krwawienie z przewodu pokarmowego lub owrzodzenie u pacjentów otrzymujących
produkt, leczenie należy przerwać.

Należy zachować szczególną ostrożność przed zastosowaniem produktu leczniczego u pacjentów z
nadciśnieniem tętniczym i (lub) niewydolnością serca z zatrzymaniem płynów, nadciśnieniem i
obrzękiem, które są związane ze stosowaniem NLPZ w wywiadzie. W takich przypadkach pacjent
powinien skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy i naczynia mózgowe
Z badań klinicznych i danych epidemiologicznych wynika, że przyjmowanie ibuprofenu, szczególnie
długotrwale w dużych dawkach (2400 mg na dobę) może być związane z niewielkim zwiększeniem
ryzyka zatorów tętnic (np. zawał serca lub udar). Badania epidemiologiczne nie wskazują, że
przyjmowanie małych dawek ibuprofenu (np. ≤ 1200 mg na dobę) jest związane ze zwiększeniem
ryzyka zawału serca.

Zgłaszano przypadki zespołu Kounisa u pacjentów leczonych produktem IBUM FORTE. Zespół
Kounisa definiuje się jako objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego występujące wtórnie do
reakcji alergicznej lub nadwrażliwości, związane ze zwężeniem tętnic wieńcowych i mogące
prowadzić do zawału mięśnia sercowego.

Wpływ na nerki
Jednoczesne, długotrwałe stosowanie leków przeciwbólowych może prowadzić do uszkodzenia nerek
z ryzykiem niewydolności nerek (nefropatia postanalgetyczna). To ryzyko może zostać zwiększone
pod wpływem wysiłku fizycznego związanego z utratą soli i odwodnieniem, dlatego należy go unikać.
Istnieje ryzyko wystąpienia zaburzenia czynności nerek u odwodnionych dzieci i młodzieży.

Ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR)
Ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR), w tym złuszczające zapalenie skóry, rumień
wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka
(TEN), polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (zespół DRESS) oraz ostra
uogólniona osutka krostkowa (AGEP), mogące zagrażać życiu lub prowadzić do śmierci, były
zgłaszane w związku ze stosowaniem ibuprofenu (patrz punkt 4.8). Większość tych reakcji wystąpiła
w ciągu pierwszego miesiąca.
Jeśli objawy przedmiotowe i podmiotowe świadczą o wystąpieniu tych reakcji, należy natychmiast
odstawić ibuprofen i rozważyć zastosowanie alternatywnego leczenia (stosownie do przypadku).

W wyjątkowych przypadkach ospa wietrzna może być źródłem ciężkich powikłanych zakażeń skóry i
tkanek miękkich. W chwili obecnej nie można wykluczyć wpływu leków z grupy NLPZ na
pogorszenie się tych zakażeń. Tak więc zaleca się, aby unikać stosowania ibuprofenu w przypadku
ospy wietrznej.

Ciężkie, ostre reakcje nadwrażliwości (np. wstrząs anafilaktyczny) są obserwowane bardzo rzadko.
Po wystąpieniu pierwszych objawów reakcji nadwrażliwości po przyjęciu lub podaniu produktu
leczniczego IBUM FORTE leczenie musi być przerwane. Personel medyczny powinien wdrożyć
niezbędne postępowanie dostosowane do objawów.

Maskowanie objawów zakażenia podstawowego
IBUM FORTE może maskować objawy zakażenia, co może prowadzić do opóźnionego rozpoczęcia
stosowania właściwego leczenia, a przez to pogarszać skutki zakażenia. Zjawisko to zaobserwowano

5/12

w przypadku pozaszpitalnego bakteryjnego zapalenia płuc i powikłań bakteryjnych ospy wietrznej.
Jeśli produkt leczniczy IBUM FORTE stosowany jest z powodu gorączki lub bólu związanych z
zakażeniem, zaleca się kontrolowanie przebiegu zakażenia. W warunkach pozaszpitalnych pacjent
powinien skonsultować się z lekarzem, jeśli objawy utrzymują się lub nasilają.

Ibuprofen może czasowo hamować czynność płytek krwi (agregacja trombocytów). W związku z tym
należy uważnie monitorować stan pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia.

Wyniki badań doświadczalnych wskazują że stosowanie ibuprofenu w skojarzeniu z kwasem
acetylosalicylowym (ang. ASA) wpływa na osłabienie działania ASA, polegającego na hamowaniu
agregacji trombocytów. Ta interakcja może ograniczyć pożądane działanie ochronne ASA na układ
krążenia. Dlatego ibuprofen powinien być stosowany ze szczególną ostrożnością u pacjentów
otrzymujących ASA w celu hamowania agregacji trombocytów (patrz punkt 4.5).

Podczas długotrwałego podawania ibuprofenu, wskazana jest regularna kontrola parametrów wątroby,
czynności nerek, a także morfologii krwi.

Podczas długotrwałego stosowania leków przeciwbólowych może wystąpić ból głowy, którego nie
należy leczyć podaniem zwiększonych dawek produktu.

Należy poinformować pacjenta, aby skontaktował się z lekarzem lub farmaceutą w przypadku
wystąpienia nowych lub nasilenia występujących objawów.

Specjalne ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Maltitol ciekły
Produkt leczniczy zawiera 1,119 g maltitolu ciekłego w każdych 5 ml zawiesiny. Produkt leczniczy
nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją fruktozy.

Sodu benzoesan (E 211)
Produkt leczniczy zawiera 3,357 mg sodu benzoesanu w każdych 5 ml zawiesiny.

Glikol propylenowy (E 1520)
Produkt leczniczy zawiera oraz 4,532 mg glikolu propylenowego w każdych 5 ml zawiesiny.

Sód
Produkt leczniczy zawiera 18,4 mg sodu na 5 ml zawiesiny, co odpowiada 0,92% zalecanej przez
WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych.

#### 4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Należy rozważyć monitorowanie parametrów klinicznych i biologicznych u pacjentów przyjmujących
ibuprofen w skojarzeniu z produktami leczniczymi wymienionymi poniżej.

Nie zaleca się skojarzonego stosowania z następującymi produktami leczniczymi:
• kwas acetylosalicylowy lub inne leki z grupy NLPZ i glikokortykosteroidy. Mogą zwiększać
ryzyko wystąpienia działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego.

Dane doświadczalne wskazują, że ibuprofen może hamować działanie małych dawek kwasu
acetylosalicylowego na agregację płytek krwi, w przypadku ich skojarzonego podawania. Jednak w
związku z ograniczoną liczbą danych i brakiem pewności dotyczącej ekstrapolacji danych ex vivo w
odniesieniu do danych klinicznych, nie można wyciągnąć ostatecznych wniosków w przypadku
regularnego stosowania ibuprofenu. Brak jest klinicznie istotnego wpływu w przypadku
sporadycznego użycia ibuprofenu (patrz punkt 5.1).

Środki ostrożności wymagane podczas skojarzonego stosowania z następującymi produktami
leczniczymi:

6/12

• leki moczopędne, inhibitory ACE, leki blokujące receptory beta-adrenergiczne i antagoniści
receptora angiotensyny II:
Leki z grupy NLPZ mogą osłabiać działanie leków moczopędnych i innych leków
przeciwnadciśnieniowych. U niektórych pacjentów z osłabioną czynnością nerek (np. pacjentów
odwodnionych lub pacjentów w podeszłym wieku z osłabioną czynnością nerek) skojarzone
stosowanie inhibitora ACE, leku beta-adrenolitycznego lub antagonistów receptora angiotensyny II i
leków hamujących cyklooksygenazę może spowodować dalsze pogorszenie czynności nerek, w tym
możliwą ostrą niewydolność nerek, która zazwyczaj jest odwracalna. Dlatego, to skojarzenie należy
stosować z ostrożnością, szczególnie u osób w podeszłym wieku. Pacjenci powinni być odpowiednio
nawodnieni i należy rozważyć monitorowanie czynności nerek po rozpoczęciu leczenia skojarzonego,
a następnie okresowo.
Jednoczesne podawanie produktu leczniczego IBUM FORTE i leków moczopędnych oszczędzających
potas może prowadzić do hiperkaliemii.
• glikozydy naparstnicy, fenytoina, lit:
Jednoczesne stosowanie produktu leczniczego IBUM FORTE z glikozydami naparstnicy, fenytoiną lub
produktami leczniczymi zawierającymi lit może zwiększać stężenie tych produktów leczniczych
w surowicy. Kontrola stężenia litu w surowicy, stężenia glikozydów naparstnicy w surowicy i
fenytoiny w surowicy nie jest z reguły konieczna w przypadku stosowania produktu zgodnie z
zaleceniami (maksymalnie przez 3 do 4 dni).
• metotreksat: Istnieje dowód na możliwe zwiększenie stężenia metotreksatu w osoczu. Leki z grupy
NLPZ hamują wydzielanie kanalikowe metotreksatu co może prowadzić do zmniejszenia klirensu
metotreksatu. W leczeniu dużymi dawkami metotreksatu, należy unikać stosowania ibuprofenu
(leku z grupy NLPZ). Należy uwzględnić ryzyko wystąpienia interakcji między lekami z grupy
NLPZ a metotreksatem w trakcie leczenia małą dawką metotreksatu, szczególnie u pacjentów
z niewydolnością nerek. W trakcie leczenia skojarzonego metotreksatem i lekami z grupy NLPZ
należy monitorować czynność nerek. Zaleca się zachowanie ostrożności, jeśli leki z grupy NLPZ i
metotreksat są podawane w ciągu 24 godzin, ponieważ może nastąpić zwiększenie stężenia
metotreksatu w osoczu co może skutkować zwiększeniem działania toksycznego.
• takrolimus: Jeśli oba produkty lecznicze podawane są w skojarzeniu istnieje zwiększone ryzyko
wystąpienia działania toksycznego na nerki.
• cyklosporyna: Istnieją ograniczone dane dotyczące możliwych interakcji prowadzących do
zwiększonego ryzyka wystąpienia działania toksycznego na nerki.
• kortykosteroidy: Zwiększone ryzyko owrzodzenia lub krwawienia z przewodu pokarmowego
(patrz punkt 4.4).
• leki przeciwzakrzepowe: Leki z grupy NLPZ mogą zwiększać działanie leków
przeciwzakrzepowych, takich jak warfaryna (patrz punkt 4.4).
• leki przeciwpłytkowe i selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI): Zwiększone
ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego (patrz punkt 4.4).
• sulfonylomocznik: Badania kliniczne wykazały interakcje między lekami z grupy NLPZ i lekami
przeciwcukrzycowymi (pochodne sulfonylomocznika). Mimo, że interakcje pomiędzy ibuprofenem
i pochodnymi sulfonylomocznika nie zostały opisane do tej pory, zaleca się kontrolę stężenia
glukozy we krwi jako środek ostrożności w trakcie stosowania skojarzonego.
• zydowudyna: Istnieją dane dotyczące zwiększonego ryzyka wylewów krwi do stawu i powstawania
krwiaków u chorych z HIV (+) z hemofilią leczonych w skojarzeniu zydowudyną i ibuprofenem.
• probenecyd i sulfinpirazon: Produkty lecznicze, które zawierają probenecyd lub sulfinpirazon
mogą opóźnić wydalanie ibuprofenu.
• baklofen: Działanie toksyczne baklofenu może wystąpić po rozpoczęciu stosowania ibuprofenu.
• rytonawir: Rytonawir może zwiększać stężenie leków z grupy NLPZ w osoczu.
• aminoglikozydy: leki z grupy NLPZ mogą zmniejszyć wydalanie aminoglikozydów.
• antybiotyki z grupy chinolonów: Dane uzyskane z badań na zwierzętach wskazują, że leki z grupy
NLPZ mogą zwiększać ryzyko wystąpienia drgawek związanych z antybiotykami z grupy
chinolonów. U pacjentów przyjmujący leki z grupy NLPZ oraz antybiotyki z grupy chinolonów
istnieje zwiększone ryzyko drgawek.
• worykonazol i flukonazol: w badaniu z worykonazolem i flukonazolem (inhibitory enzymu
CYP2C9) wykazano zwiększony o około 80 do 100% wypływ S (+) ibuprofenu. Należy rozważyć

7/12

zmniejszenie dawki ibuprofenu gdy podawane są silne inhibitory CYP2C9 w skojarzeniu,
szczególnie gdy podawana jest duża dawka ibuprofenu z worykonazolem lub flukonazolem.
• kaptopryl: Badania doświadczalne wskazują, że ibuprofen hamuje działanie kaptoprylu na
wydalanie sodu.
• cholestyramina: Podczas skojarzonego stosowania ibuprofenu i cholestyraminy wchłanianie
ibuprofenu jest opóźnione i zmniejszone (25%). Produkty lecznicze należy podawać w
kilkugodzinnych przerwach.

#### 4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Ciąża
Hamowanie syntezy prostaglandyn może wpływać niekorzystnie na przebieg ciąży i (lub) rozwój
zarodka lub płodu. Dane z badań epidemiologicznych wskazują na zwiększone ryzyko poronienia,
wystąpienia wad rozwojowych serca i przewodu pokarmowego u płodu podczas stosowania terapii
inhibitorami syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży. Ryzyko bezwzględnego wystąpienia
wad układu sercowo-naczyniowego zwiększyło się z mniej niż 1% do około 1,5%. Wydaje się, że
ryzyko to zwiększa się wraz z dawką i czasem trwania leczenia. U zwierząt, podawanie inhibitorów
syntezy prostaglandyn powoduje utratę ciąży w trakcie fazy przedimplantacyjnej oraz
poimplantacyjnej zarodka, a także śmiertelność zarodka lub płodu. Ponadto podawanie inhibitorów
syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy płodu wiązało się ze zwiększoną częstością
występowania różnych wad rozwojowych, z wadami układu krążenia włącznie.
Od 20. tygodnia ciąży stosowanie ibuprofenu może powodować małowodzie spowodowane
zaburzeniami czynności nerek płodu. Może ono wystąpić krótko po rozpoczęciu leczenia i zwykle
ustępuje po jego przerwaniu. Ponadto, zgłaszano przypadki zwężenia przewodu tętniczego po leczeniu
w drugim trymestrze, z których większość ustąpiła po zaprzestaniu leczenia. W związku z tym,
ibuprofenu nie należy podawać podczas pierwszego i drugiego trymestru ciąży, chyba że jest to
bezwzględnie konieczne. Jeśli ibuprofen ma być podany kobiecie planującej ciążę lub kobiecie
będącej w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży, należy zastosować najmniejszą możliwą skuteczną
dawkę oraz najkrótszy możliwy okres stosowania produktu.
Kilka dni po 20. tygodniu ciąży należy rozważyć przedporodową obserwację w celu wykrycia
małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego po narażeniu na produkt leczniczy IBUM FORTE. W razie
stwierdzenia małowodzia lub zwężenia przewodu tętniczego należy zaprzestać stosowania produktu
IBUM FORTE.

Podczas trzeciego trymestru ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą narażać płód na
wystąpienie:
− działania toksycznego na serce i płuca (przedwczesne zwężenie/zamknięcie przewodu tętniczego i
nadciśnienie płucne),
− zaburzenie czynności nerek (patrz powyżej);
a matkę i płód w końcowym okresie ciąży na wystąpienie:
− wydłużonego czasu krwawienia, działania przeciwpłytkowego, które może wystąpić już po
zastosowaniu bardzo małych dawek,
− opóźnienia lub wydłużenia akcji porodowej spowodowanego hamowaniem skurczów macicy.
W związku z tym produkt leczniczy IBUM FORTE, zawiesina doustna jest przeciwwskazany w trzecim
trymestrze ciąży (patrz punkty 4.3 i 5.3).

Karmienie piersią
Ibuprofen i jego metabolity przenikają do mleka kobiet karmiących piersią w niewielkiej ilości
(0,0008% zastosowanej dawki). W przypadku krótkotrwałego przyjmowania ibuprofenu w dawkach
stosowanych w leczeniu bólu i gorączki, szkodliwy wpływ na niemowlęta wydaje się mało
prawdopodobny. Jeśli jednak zalecane jest dłuższe przyjmowanie ibuprofenu, należy rozważyć
wcześniejsze zakończenie karmienia piersią.

Płodność
Istnieją dowody na to, że substancje hamujące cyklooksygenazę (enzym biorący udział w syntezie
prostaglandyn) mogą powodować zaburzenia płodności u kobiet przez wpływ na owulację. Działanie
to jest przemijające i ustępuje po zakończeniu leczenia.

8/12

#### 4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Krótkotrwałe stosowanie produktu nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność
prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

#### 4.8 Działania niepożądane

Częstość występowania działań niepożądanych określono zgodnie z konwencją MedDRA: bardzo
często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do
<1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (częstość nie może być określona na
podstawie dostępnych danych).

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze
Bardzo rzadko zostało opisane zaostrzenie stanów zapalnych związanych z zakażeniem (np. rozwój
martwiczego zapalenia powięzi) skojarzone z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi. Jest to
prawdopodobnie związane z mechanizmem działania niesteroidowych leków przeciwzapalnych.

Należy zalecić pacjentowi, aby natychmiast skontaktował się z lekarzem jeśli objawy zakażenia
wystąpią lub pogorszą się w trakcie stosowania produktu IBUM FORTE. Należy zbadać czy istnieją
wskazania do leczenia przeciwzakaźnego lub terapii antybiotykami. Objawy aseptycznego zapalenia
opon mózgowych ze sztywnością karku, bólem głowy, nudnościami, wymiotami, gorączką lub
zaburzeniami świadomości obserwowano bardzo rzadko podczas stosowania ibuprofenu. Osobami
podatnymi wydają się być pacjenci z chorobami autoimmunologicznymi (SLE, choroba mieszana
tkanki łącznej).

Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Bardzo rzadko: zaburzenia układu krwiotwórczego (niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia,
pancytopenia, agranulocytoza). Pierwsze objawy to: gorączka, ból gardła, powierzchowne
owrzodzenia jamy ustnej, objawy grypopodobne, znaczne zmęczenie, krwawienia z nosa i skóry.

Zaburzenia układu immunologicznego
Niezbyt często: reakcje nadwrażliwości z wysypką skórną i świądem, a także ataki astmy (z
możliwością zmniejszenia ciśnienia tętniczego krwi). Należy pouczyć pacjenta, aby w takim
przypadku natychmiast poinformował lekarza i zaprzestał przyjmowania produktu IBUM FORTE.

Bardzo rzadko: ciężkie ogólne reakcje nadwrażliwości. Mogą one występować jako obrzęk twarzy,
obrzęk języka, obrzęk krtani z wewnętrznym zwężeniem dróg oddechowych, dolegliwość układu
oddechowego, kołatanie serca, spadek ciśnienia krwi do wstrząsu zagrażającego życiu.
Jeśli jeden z tych objawów wystąpi, co może się zdarzyć nawet podczas pierwszego użycia produktu,
należy natychmiast zgłosić się do lekarza.

Zaburzenia psychiczne
Bardzo rzadko: reakcje psychotyczne, depresja.

Zaburzenia układu nerwowego
Niezbyt często: zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, takie jak bóle głowy, zawroty głowy,
bezsenność, pobudzenie, drażliwość i zmęczenie.

Zaburzenia oka
Niezbyt często: zaburzenia widzenia

Zaburzenia ucha i błędnika
Rzadko: szumy uszne

Zaburzenia serca

9/12

Bardzo rzadko: kołatanie serca, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, obrzęk, nadciśnienie
tętnicze i niewydolność serca.
Badania kliniczne i dane epidemiologiczne wskazują, że stosowanie ibuprofenu (zwłaszcza w dużych
dawkach 2400 mg na dobę) oraz w długotrwałym leczeniu może być związane z niewielkim
zwiększeniem ryzyka zatorów tętnic (np. zawał serca lub udar) (patrz punkt 4.4).

Częstość nieznana: zespół Kounisa.

Zaburzenia naczyniowe
Bardzo rzadko: nadciśnienie tętnicze

Zaburzenia żołądka i jelit
Najczęściej obserwowane działania niepożądane są w obrębie przewodu pokarmowego. Może
wystąpić choroba wrzodowa żołądka, perforacja lub krwawienie z przewodu pokarmowego, czasem
ze skutkiem śmiertelnym, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku (patrz punkt 4.4). Nudności,
wymioty, biegunka, wzdęcia, zaparcia, niestrawność, bóle brzucha, smoliste stolce, krwawe wymioty,
wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zaostrzenie zapalenia jelita grubego i choroba
Crohna (patrz punkt 4.4) były zgłaszane po podaniu ibuprofenu. Rzadziej obserwowano zapalenie
błony śluzowej żołądka.

Często: zaburzenia żołądka i jelit, takie jak zgaga, bóle brzucha, nudności, wymioty, wzdęcia,
biegunki, zaparcia i niewielkie krwawienia w przewodzie pokarmowym, które w wyjątkowych
przypadkach mogą powodować niedokrwistość.
Niezbyt często: owrzodzenie przewodu pokarmowego z możliwym krwawieniem i perforacją,
wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zaostrzenie zapalenia jelita grubego i choroba Crohna (patrz
punkt 4.4), zapalenie błony śluzowej żołądka.
Bardzo rzadko: zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, tworzenie się przeponopodobnych zwężeń
w jelitach.
Pacjent powinien zostać pouczony, że należy przerwać stosowanie produktu i natychmiast
skontaktować się z lekarzem, w przypadku wystąpienia silnego bólu w nadbrzuszu, krwawych
wymiotów lub smolistych stolców.

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Bardzo rzadko: zaburzenia czynności wątroby, uszkodzenie wątroby, zwłaszcza w terapii
długotrwałej, niewydolność wątroby, ostre zapalenie wątroby.

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Bardzo rzadko: ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR) (w tym rumień wielopostaciowy,
złuszczające zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona oraz toksyczne martwicze oddzielanie się
naskórka).
Wyjątkowo mogą wystąpić ciężkie zakażenia skóry i tkanki miękkiej skóry jako powikłania podczas
ospy wietrznej.
Częstość nieznana: polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS), ostra
uogólniona osutka krostkowa (AGEP), reakcje nadwrażliwości na światło.

Zaburzenia nerek i dróg moczowych
Bardzo rzadko: zmniejszenie wydalania mocznika, obrzęk szczególnie u pacjentów z nadciśnieniem
tętniczym. Ponadto niewydolność nerek, zespół nerczycowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, którym
może towarzyszyć ostra niewydolność nerek, martwica brodawek, zwłaszcza podczas długotrwałego
stosowania, zwiększenie stężenia mocznika w surowicy.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania

10/12

Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Aleje Jerozolimskie 181C, 02 - 222 Warszawa
tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.

#### 4.9 Przedawkowanie

Objawy przedawkowania
Objawy przedawkowania mogą obejmować nudności, wymioty, ból brzucha, ból głowy, zawroty
głowy, senność, oczopląs, zaburzenia widzenia, szumy uszne i rzadko spadek ciśnienia krwi,
niewydolność nerek i utratę przytomności. W ciężkim zatruciu może wystąpić kwasica metaboliczna.

Leczenie przedawkowania
Nie istnieje specyficzne antidotum.
Pacjenci w razie potrzeby powinni być leczeni objawowo. Należy zastosować leczenie uzupełniające
w razie potrzeby.

### 5. WŁAŚCIWOŚCI FARMAKOLOGICZNE

#### 5.1 Właściwości farmakodynamiczne

Grupa farmakoterapeutyczna: leki przeciwzapalne i przeciwreumatyczne, pochodne kwasu
propionowego, kod ATC: M 01AE 01

IBUM FORTE, zawiesina doustna należy do niesteroidowych leków przeciwzapalnych z grupy
fenylopropionowych pochodnych kwasu arylokarboksylowego. Działa przeciwzapalnie,
przeciwbólowo i przeciwgorączkowo. Mechanizm działania ibuprofenu, podobnie jak innych
niesteroidowych leków przeciwzapalnych, polega na hamowaniu syntezy prostaglandyn i w
mniejszym stopniu – tromboksanu i prostacyklin - poprzez hamowanie aktywności enzymu
cyklooksygenazy. Ibuprofen wykazuje także zdolność odwracalnego hamowania agregacji płytek
krwi. Na podstawie badań otwartych wykazano, że ibuprofen wykazuje początek działania
przeciwgorączkowego po 15 minutach od podania i obniża gorączkę u dzieci do 8 godzin.

Dane z badań klinicznych sugerują, że ibuprofen podawany jednocześnie z małą dawką kwasu
acetylosalicylowego może zmniejszać działanie kwasu acetylosalicylowego polegające na hamowaniu
agregacji płytek krwi. W jednym z badań, po podaniu pojedynczej dawki 400 mg ibuprofenu w
okresie od 8 godzin przed podaniem lub do 30 minut od podania kwasu acetylosalicylowego (81 mg) o
szybkim czasie uwalniania, stwierdzono zmniejszenie działania kwasu acetylosalicylowego na
powstawanie tromboksanu i agregację płytek. Ze względu na ograniczone dane jak również trudności
w interpretacji danych pochodzących z badań in vivo, nie można wyciągnąć jednoznacznych
wniosków dotyczących regularnego stosowania ibuprofenu, natomiast w przypadku doraźnego
stosowania ibuprofenu nie przewiduje się istotnej klinicznie interakcji.

#### 5.2 Właściwości farmakokinetyczne

Wchłanianie
Wchłanianie leku następuje w żołądku i jelicie cienkim. Maksymalne stężenie leku w osoczu osiągane
jest w ciągu 90 minut od podania.

Dystrybucja
Ibuprofen wiąże się w 99% z białkami osocza. Okres półtrwania w organizmie wynosi około 2 godzin.
Stężenie leku w mazi stawowej na poziomie stałym stwierdza się pomiędzy 2. a 8. godziną po
przyjęciu produktu leczniczego.

11/12

Metabolizm
Ibuprofen metabolizowany jest w 90% do nieczynnych metabolitów.

Eliminacja
Ibuprofen wydalany jest z organizmu wraz z moczem w ciągu 24 godzin od podania ostatniej dawki
produktu leczniczego. Wydalany jest w 90% jako metabolity nieczynne - glukuronidy i w 10% w
postaci niezmienionej.

#### 5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

W badaniach na zwierzętach, toksyczne działanie ibuprofenu obserwowano jako zmiany i
owrzodzenia w przewodzie pokarmowym. Ibuprofen nie wykazywał właściwości mutagennych in
vitro oraz rakotwórczych w badaniach przeprowadzonych u szczurów i myszy. Badania
doświadczalne wykazały, że ibuprofen przenika przez łożysko, ale brak dowodów na jakiekolwiek
działanie teratogenne.

### 6. DANE FARMACEUTYCZNE

#### 6.1 Wykaz substancji pomocniczych

Maltitol ciekły
Glicerol
Guma ksantan
Sacharyna sodowa
Sodu benzoesan (E 211)
Kwas fumarowy
Disodu fosforan dwunastowodny
Aromat bananowy (zawiera glikol propylenowy E 1520)
Woda oczyszczona

#### 6.2 Niezgodności farmaceutyczne

Nie dotyczy.

#### 6.3 Okres ważności

3 lata
6 miesięcy po pierwszym otwarciu.

#### 6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania

Przechowywać w zamkniętym oryginalnym opakowaniu, w temperaturze poniżej 25°C.
Po pierwszym otwarciu: Przechowywać w zamkniętym oryginalnym opakowaniu, w temperaturze
poniżej 25°C.

#### 6.5 Rodzaj i zawartość opakowania

Opakowanie jednostkowe stanowi butelka ze szkła barwnego sodowo-wapniowo-krzemianowego o
pojemności nominalnej 125 ml zawierająca nie mniej niż 130 g produktu leczniczego lub butelka ze
szkła barwnego sodowo-wapniowo-krzemianowego o pojemności nominalnej 100 ml zawierająca nie
mniej niż 100 g produktu leczniczego, zamknięta zakrętką polietylenową z korkiem i pierścieniem
gwarancyjnym. Butelka umieszczona jest w pudełku tekturowym wraz z ulotką dla pacjenta i
strzykawką doustną.

#### 6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania

12/12

Bez specjalnych wymagań.
Wszelkie niewykorzystane resztki produktu leczniczego lub jego odpady należy usunąć zgodnie z
lokalnymi przepisami.

### 7. PODMIOT ODPOWIEDZIALNY POSIADAJĄCY POZWOLENIE NA
DOPUSZCZENIE DO OBROTU

„PRZEDSIĘBIORSTWO PRODUKCJI FARMACEUTYCZNEJ HASCO-LEK” S.A.
51-131 Wrocław, ul. Żmigrodzka 242 E
Tel. +48 (71) 352 95 22
Faks +48 (71) 352 76 36

### 8. NUMER POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU

Pozwolenie nr 21073

### 9. DATA WYDANIA PIERWSZEGO POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO
OBROTU I DATA PRZEDŁUŻENIA POZWOLENIA

Data wydania pierwszego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: 20 marca 2013 r.
Data ostatniego przedłużenia pozwolenia: 28 lutego 2018 r.

### 10. DATA ZATWIERDZENIA LUB CZĘŚCIOWEJ ZMIANY TEKSTU
CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO

---

> Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.