# Osagrand

> Kwas ibandronowy · 3 mg · Roztwór do wstrzykiwań

## Szczegóły leku

- **Nazwa:** Osagrand
- **Nazwa powszechna:** Acidum ibandronicum
- **Substancja czynna:** [Kwas ibandronowy](https://apteka.online/odpowiedniki/acidum-ibandronicum)
- **Moc:** 3 mg
- **Postać farmaceutyczna:** Roztwór do wstrzykiwań
- **Droga podania:** dożylna
- **Kategoria dostępności:** Rp
- **Kod ATC:** M05BA06
- **Liczba opakowań:** 2
- **Numer pozwolenia:** 19559
- **Podmiot odpowiedzialny:** Zentiva, k.s.
- **Status RPL:** Produkt aktywny
- **Wersja HTML:** https://apteka.online/katalog-lekow/leki-stosowane-w-chorobach-kosci/osagrand-rozt-wstrz-3-mg-zentiva
- **Wersja Markdown:** https://apteka.online/katalog-lekow/leki-stosowane-w-chorobach-kosci/osagrand-rozt-wstrz-3-mg-zentiva.md

## Dokumenty PDF

- Ulotka leku PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/26695/leaflet
- ChPL PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/26695/characteristic

## Dostępne opakowania (2)

| Opakowanie | EAN | Kategoria | Cena (refundacja) | Dostępność | Kup teraz |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 amp. 3 ml | 5909990934430 | Rp | — | Dobrze dostępny (4/5) | — |
| 4 amp. 3 ml | 5909990934447 | Rp | — | Brak danych | — |

## Wskaźnik dostępności

Wskaźnik dostępności to orientacyjne oszacowanie naszego autorskiego algorytmu. Ma charakter wyłącznie poglądowy i może różnić się od rzeczywistego stanu w konkretnej aptece.

- Bardzo dobrze dostępny (5/5)
- Dobrze dostępny (4/5)
- Trudno dostępny (2/5)
- Niedostępny (1/5)
- Brak danych

Produkty lecznicze o dobrej i bardzo dobrej dostępności zazwyczaj możesz zamówić na następny dzień w aptece. Przejdź do katalogu aptek, aby znaleźć numer telefonu do apteki w Twojej okolicy. Przed rozmową z farmaceutą przygotuj kod e-recepty oraz Twój numer PESEL lub osoby, na którą wystawiona jest recepta.

## Ulotka dla pacjenta

### 1. Co to jest Osagrand i w jakim celu się go stosuje?
Osagrand należy do grupy leków nazywanych bisfosfonianami. Zawiera substancję czynną - kwas
ibandronowy.
Osagrand może cofnąć utratę tkanki kostnej poprzez zahamowanie utraty kości i zwiększenie masy
kostnej u większości kobiet, które przyjmują ten lek, nawet, jeśli one same nie są w stanie zauważyć lub
wyczuć tej różnicy.
Osagrand może być pomocny w zmniejszeniu prawdopodobieństwa wystąpienia złamań kości. Redukcję
ilości złamań wykazano w przypadku złamań kręgów, ale nie w przypadku złamań szyjki kości udowej.

Osagrand, 3 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułce jest roztworem przeznaczonym do podawania we
wstrzyknięciu dożylnym przez lekarza lub pielęgniarkę. Nie wykonywać wstrzyknięć leku Osagrand
samodzielnie.

Lek Osagrand został przepisany w celu leczenia występującej po menopauzie osteoporozy
ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia złamań. Osteoporoza to choroba polegająca
na zmniejszeniu gęstości i osłabieniu kości, co występuje często u kobiet po menopauzie. W okresie
menopauzy kobiece jajniki przestają wydzielać żeński hormon – estrogen, którego działanie pozwala
na utrzymanie prawidłowej struktury kośćca. Im wcześniej wystąpi menopauza u kobiety, tym większe
jest u niej ryzyko wystąpienia złamań związanych z osteoporozą. Do innych czynników mogących
zwiększać ryzyko wystąpienia złamań należą:
- niewystarczająca ilość wapnia i witaminy D w diecie;
- palenie tytoniu lub nadmierne spożycie alkoholu;
- niewystarczająca ilość ruchu (spacerów) lub innych intensywnych ćwiczeń;
- występowanie osteoporozy w rodzinie.

Zdrowy styl życia również pomoże w osiągnięciu największych korzyści z leczenia. Oznacza to:
- stosowanie zrównoważonej diety bogatej w wapń i witaminę D,
- spacery lub inne intensywne ćwiczenia,
- niepalenie tytoniu i ograniczenie nadmiernego spożycia alkoholu.

### 2. Informacje ważne przed zastosowaniem leku Osagrand

Kiedy nie stosować leku Osagrand
- Jeśli pacjentka ma obecnie lub miała w przeszłości małe stężenie wapnia we krwi. Należy
wówczas skonsultować się z lekarzem.
- Jeśli pacjentka ma uczulenie na kwas ibandronowy lub którykolwiek z pozostałych składników
tego leku (wymienionych w punkcie 6).

Ostrzeżenia i środki ostrożności
Działanie niepożądane zwane martwicą kości szczęki i (lub) żuchwy (uszkodzenie kości szczęki i (lub)
żuchwy) było bardzo rzadko zgłaszane po wprowadzeniu do obrotu leku Osagrand u pacjentów leczonych
tym lekiem z powodu osteoporozy. Martwica kości szczęki i (lub) żuchwy może wystąpić również po
zakończeniu leczenia.

Ważne jest podjęcie działań zapobiegających rozwojowi martwicy kości szczęki i (lub) żuchwy, ponieważ
może być ona dolegliwością bolesną i trudną do wyleczenia. Aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia
martwicy kości szczęki i (lub) żuchwy, należy zastosować odpowiednie środki ostrożności.

W przypadku pacjentów otrzymujących długotrwałe leczenie ibandronianem zgłaszano ponadto
nietypowe złamania kości długich, takich jak kość przedramienia (łokciowa) i kość piszczelowa.
Do złamań tych dochodzi po minimalnym urazie lub bez doznania urazu, a niektórzy pacjenci
odczuwają ból w miejscu złamania przed wystąpieniem pełnego złamania.

Przed rozpoczęciem leczenia pacjentka powinna poinformować lekarza lub pielęgniarkę (pracownika
służby zdrowia):
• jeśli ma jakiekolwiek choroby dotyczące jamy ustnej lub zębów, takie jak zły stan uzębienia, choroba
dziąseł, lub planowana ekstrakcja zęba;
• jeśli nie korzysta z rutynowej opieki stomatologicznej lub od dawna nie miała kontrolnych badań
stomatologicznych;
• jeśli pali tytoń (może to zwiększać ryzyko chorób stomatologicznych);
• jeśli była wcześniej leczona bisfosfonianem (stosowanym w leczeniu lub zapobieganiu chorobom kości);
• jeśli przyjmuje kortykosteroidy (np. prednizolon lub deksametazon);
• jeśli ma rozpoznanie raka.

Lekarz może zalecić zgłoszenie się na badanie stomatologiczne przed rozpoczęciem stosowania leku
Osagrand.

Podczas leczenia należy utrzymywać należytą higienę jamy ustnej (obejmującą regularne mycie zębów)
i zgłaszać się na rutynowe kontrolne badania stomatologiczne. Jeżeli używane są protezy zębowe, należy
zapewnić ich właściwe dopasowanie. W czasie leczenia stomatologicznego lub przed zabiegami
stomatologicznymi (np. ekstrakcją zębów) należy poinformować o tym lekarza prowadzącego oraz
powiedzieć stomatologowi, że przyjmowany jest lek Osagrand.

Jeśli wystąpią jakiekolwiek dolegliwości w obrębie jamy ustnej lub zębów, takie jak obluzowanie zębów,
ból lub obrzęk, niegojące się owrzodzenia lub obecność wydzieliny, należy natychmiast skontaktować się
z lekarzem prowadzącym i lekarzem stomatologiem, ponieważ mogą to być objawy martwicy kości
szczęki i (lub) żuchwy.

U niektórych pacjentów należy zachować szczególną ostrożność w czasie stosowania leku Osagrand.
Przed rozpoczęciem stosowania leku Osagrand należy powiedzieć lekarzowi:

- Jeśli obecnie lub kiedykolwiek występowały choroby nerek, niewydolność nerek albo konieczne
było stosowanie dializ, lub jeżeli występują jakiekolwiek inne choroby, które mogą wpływać na
nerki.
- Jeśli występują jakiekolwiek zaburzenia metabolizmu związków mineralnych (takie jak niedobór
witaminy D).
- W trakcie przyjmowania produktu Osagrand należy przyjmować suplementy wapnia i witaminy D.
Jeżeli jest to niemożliwe, należy poinformować o tym lekarza.
- Jeśli występują choroby serca i lekarz zalecił ograniczenie spożycia płynów.

W grupie pacjentek leczonych kwasem ibandronowym podawanym dożylnie, odnotowano przypadki
ciężkich, czasem śmiertelnych, reakcji alergicznych. Jeżeli u pacjentki wystąpi jeden z następujących
objawów, takich jak duszność lub trudności w oddychaniu, uczucie ściskania w gardle, obrzęk języka,
zawroty głowy, uczucie utraty świadomości, zaczerwienienie lub obrzęk twarzy, wysypka na ciele,
nudności i wymioty, należy natychmiast powiadomić lekarza lub pielęgniarkę (patrz punkt 4).

Dzieci i młodzież
Nie stosować leku Osagrand u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat.

Osagrand a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta
obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje stosować.

Ciąża, karmienie piersią i wpływ na płodność
Osagrand przeznaczony jest dla kobiet w okresie postmenopauzalnym i nie wolno go przyjmować
kobietom w wieku rozrodczym.
Nie stosować leku Osagrand, jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią. Przed zastosowaniem tego leku
należy poradzić się lekarza lub farmaceuty.

Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Można prowadzić pojazdy i obsługiwać maszyny, ponieważ uważa się, że Osagrand nie ma wpływu lub
wywiera nieistotny wpływ na zdolność do prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Osagrand zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) w jednej dawce (3 ml), jest więc uznawany za lek
„wolny od sodu”.

### 3. Jak stosować Osagrand?
Zalecana dawka leku Osagrand we wstrzyknięciach dożylnych to 3 mg (1 ampułka) co 3 miesiące.
Wstrzyknięcie dożylne powinno być wykonane przez lekarza lub przez wykwalifikowany/przeszkolony
personel medyczny. Nie należy wykonywać wstrzyknięć samodzielnie.

Roztwór do wstrzykiwań należy podawać wyłącznie dożylnie i nie wolno go stosować w żaden inny
sposób.

Kontynuacja leczenia lekiem Osagrand
Aby uzyskać jak największe korzyści z leczenia, ważne jest aby pacjentka otrzymywała zastrzyki
co 3 miesiące, tak długo jak zaleci to lekarz. Działanie lecznicze leku Osagrand w osteoporozie występuje
tak długo, jak długo jest przyjmowany, nawet jeżeli pacjentka nie będzie w stanie zauważyć lub wyczuć
tej różnicy. Należy skonsultować z lekarzem zasadność kontynuacji leczenia produktem leczniczym
Osagrand po 3-5 latach jego otrzymywania.

Konieczne jest również przyjmowanie suplementów wapnia i witaminy D, zgodne z zaleceniami lekarza.

Zastosowanie większej niż zalecana dawki
leku Osagrand
Może wystąpić zmniejszenie stężenia wapnia, fosforu lub magnezu we krwi. Lekarz może podjąć
działania mające na celu skorygowanie tych zmian i może podać zastrzyk zawierający te substancje
mineralne.

Pominięcie zastosowania leku Osagrand
Należy umówić się na wizytę w celu jak najszybszego przyjęcia następnego zastrzyku. Następnie należy
powrócić do przyjmowania zastrzyków co 3 miesiące od daty przyjęcia ostatniego zastrzyku.

### 4. Możliwe działania niepożądane

Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Należy natychmiast powiadomić pielęgniarkę lub lekarza, jeśli wystąpi jakiekolwiek z poniższych
ciężkich działań niepożądanych, gdyż może być niezbędna natychmiastowa pomoc medyczna:

Niezbyt często (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 osoby na 100):
- objawy niskiego poziomu wapnia we krwi (hipokalcemia), w tym skurcze mięśni lub spazmy i (lub)
mrowienie w palcach lub wokół ust.

Rzadko (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 osoby na 1000):
- świąd, obrzęk twarzy, warg, języka i gardła, z trudnościami w oddychaniu.
- uporczywy ból i zapalenie oczu (jeśli występują długotrwale).
- nowy ból, osłabienia lub uczucie dyskomfortu w okolicy uda, biodra lub w pachwinie. Mogą
wystąpić wczesne objawy wskazujące na możliwość nietypowych złamań kości udowej.

Bardzo rzadko (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 osoby na 10 000):
- ból lub owrzodzenie jamy ustnej lub szczęki. Mogą wystąpić wczesne objawy ciężkich dolegliwości
w obrębie szczęki (martwica [martwa tkanka kostna] w kości szczęki).
- Jeśli u pacjenta wystąpi ból ucha, wydzielina z ucha i (lub) zakażenie ucha, należy powiedzieć o
tym lekarzowi. Mogą to być objawy uszkodzenia tkanki kostnej w uchu.
- poważne, potencjalnie zagrażające życiu reakcje alergiczne (patrz punkt 2).
- ciężkie niepożądane reakcje skórne.

Inne możliwe działania niepożądane

Często (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 osoby na 10):
- ból głowy.
- ból żołądka (może być spowodowany stanem zapalnym żołądka) lub ból brzucha, niestrawność,
nudności, biegunka (luźne stolce) lub zaparcie.
- ból mięśni, stawów lub pleców.
- uczucie zmęczenia i wyczerpania.
- objawy grypopodobne w tym gorączka, drżenia i dreszcze, uczucie dyskomfortu, zmęczenie, ból
kości oraz pobolewania mięśni i stawów. Należy porozmawiać z pielęgniarką lub z lekarzem, jeśli
jakikolwiek z objawów stanie się dokuczliwy lub trwa dłużej niż kilka dni.
- wysypka.

Niezbyt często (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 osoby na 100):
- zapalenie żyły.
- ból lub rana w miejscu wstrzyknięcia.

- ból kości.
- uczucie osłabienia.
- napady astmy.

Rzadko (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 osoby na 1000):
- pokrzywka.

Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie. Działania niepożądane można zgłaszać
bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu
Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych,
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa.
Tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi
podmiotu odpowiedzialnego w Polsce.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.

### 5. Jak przechowywać Osagrand?
Lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.
Nie stosować tego leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na pudełku tekturowym i ampułce
po: „EXP”. Termin ważności oznacza ostatni dzień podanego miesiąca.
Brak specjalnych zaleceń dotyczących warunków przechowywania produktu leczniczego.
Osoba wykonująca zastrzyk powinna usunąć wszelkie niewykorzystane resztki roztworu i wyrzucić
zużytą ampułkę do odpowiedniego pojemnika na tego typu odpadki.

### 6. Zawartość opakowania i inne informacje

Co zawiera lek Osagrand, 3 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułce
- Substancją czynną leku jest kwas ibandronowy. 1 ampułka zawiera 3 mg kwasu ibandronowego
w 3 ml roztworu (w postaci 3,375 mg sodu ibandronianu jednowodnego).
- Pozostałe składniki to: sodu chlorek, kwas octowy lodowaty, sodu octan trójwodny, woda
do wstrzykiwań.

Jak wygląda lek Osagrand, 3 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułce i co zawiera opakowanie
Osagrand, 3 mg, roztwór do wstrzykiwań to bezbarwny roztwór pozbawiony cząstek stałych w ampułce
z bezbarwnego szkła (typ I). Wartość pH roztworu wynosi 3,465 – 4,235 a osmolalność wynosi między
270 a 310 mosmol/kg.
Każda ampułka zawiera 3 ml roztworu.
Wielkości opakowań: 1 lub 4 ampułki.
Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.

Podmiot odpowiedzialny
Zentiva k.s., U kabelovny 130, 102 37 Prague 10 Dolní Měcholupy, Republika Czeska

Wytwórca:
Zentiva k.s., U kabelovny 130, 102 37 Prague 10 Dolní Měcholupy, Republika Czeska
S.C. Zentiva, S.A, B-dul Theodor, Pallady nr.50, sector 3, 032266 Bucureşti, Rumunia

Ten lek jest dopuszczony do obrotu w krajach członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego pod
następującymi nazwami :
Republika Czeska, Polska : Osagrand
Rumunia, Litwa, Łotwa : Osagrand 3 mg

W celu uzyskania bardziej szczegółowych informacji na temat leku należy zwrócić się do
przedstawiciela podmiotu odpowiedzialnego w Polsce:

Zentiva Polska Sp. z o.o.
ul. Bonifraterska 17
00-203 Warszawa
tel.: + 48 22 375 92 00

Data ostatniej aktualizacji ulotki: sierpień 2024

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
INFORMACJE PRZEZNACZONE WYŁĄCZNIE DLA FACHOWEGO PERSONELU
MEDYCZNEGO

W celu uzyskania szczegółowych informacji należy zapoznać się z treścią Charakterystyki Produktu
Leczniczego.

Sposób podawania produktu leczniczego Osagrand, 3 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułce:
Osagrand, 3 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułce należy podawać we wstrzyknięciu dożylnym
w ciągu 15-30 sekund.

Roztwór ma działanie drażniące, dlatego należy go podawać wyłącznie drogą dożylną. W razie
przypadkowego wstrzyknięcia do tkanek wokół żyły, u pacjenta może wystąpić miejscowe podrażnienie,
ból i zapalenie w miejscu wstrzyknięcia.

Produktu leczniczego Osagrand, 3 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułce nie wolno mieszać
z roztworami zawierającymi wapń (takimi jak: roztwór Ringera z dodatkiem mleczanów, sól wapniowa
heparyny) ani innymi produktami leczniczymi podawanymi dożylnie. Gdy produkt leczniczy Osagrand
podaje się przez założony wcześniej zestaw do wlewów dożylnych, podawanymi wcześniej płynami mogą
być wyłącznie albo roztwór soli fizjologicznej, albo 50 mg/ml (5%) roztwór glukozy.

Pominięcie dawki:
W razie pominięcia dawki, iniekcję należy wykonać tak szybko, jak to jest możliwe. Następne
wstrzyknięcia należy zaplanować co 3 miesiące od daty ostatniej iniekcji.

Przedawkowanie:
Brak szczegółowych informacji na temat leczenia przedawkowania kwasu ibandronowego.
Na podstawie wiedzy o związkach z tej grupy można oczekiwać, że dożylne przedawkowanie może
spowodować hipokalcemię, hipofosfatemię i hipomagnezemię, co może wywołać parestezje. W ciężkich
przypadkach może być konieczne podanie odpowiednich dawek glukonianu wapnia, fosforanu potasu
lub sodu, jak również siarczanu magnezu we wlewie dożylnym.

Informacje ogólne:
Produkt leczniczy Osagrand, 3 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułce, podobnie jak inne bisfosfoniany
stosowane dożylnie, może powodować przemijające zmniejszenie stężenia wapnia w surowicy.

Przed rozpoczęciem leczenia produktem leczniczym Osagrand należy ocenić i skutecznie leczyć
hipokalcemię i inne zaburzenia metabolizmu kostnego i mineralnego. U wszystkich pacjentów ważne jest
zapewnianie odpowiedniej podaży wapnia i witaminy D. Wszyscy pacjenci muszą otrzymywać
suplementy wapnia i witaminy D.

Pacjenci ze współistniejącymi chorobami lub stosujący inne produkty lecznicze, które mogą niekorzystnie
działać na nerki, powinni być w trakcie leczenia poddawani regularnym kontrolom zgodnym
z najlepszymi zasadami sztuki lekarskiej.

Wszelkie niewykorzystane resztki roztworu do wstrzykiwań, jak również zużytą ampułkę należy usunąć
zgodnie z lokalnymi przepisami.

## Charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

### 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO

Osagrand, 3 mg, roztwór do wstrzykiwań

### 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

1 ampułka zawiera 3 mg kwasu ibandronowego w 3 ml roztworu (w postaci 3,375 mg sodu
ibandronianu jednowodnego).
Stężenie kwasu ibandronowego w roztworze do wstrzykiwań wynosi 1 mg w 1 ml.

Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1.

### 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA

Roztwór do wstrzykiwań.
Bezbarwny roztwór pozbawiony cząstek stałych.
Wartość pH roztworu wynosi 3,465 – 4,235 a osmolalność wynosi między 270 a 310 mosmol/kg.

### 4. SZCZEGÓŁOWE DANE KLINICZNE

#### 4.1 Wskazania do stosowania

Leczenie osteoporozy u kobiet po menopauzie, ze zwiększonym ryzykiem złamań (patrz punkt 5.1).
Wykazano zmniejszenie ryzyka złamań kręgów; skuteczność w zapobieganiu złamaniom szyjki kości
udowej nie została ustalona.

#### 4.2 Dawkowanie i sposób podawania

Pacjenci leczeni produktem leczniczym Osagrand powinni otrzymać ulotkę dla pacjenta oraz kartę
przypominającą.

Dawkowanie
Zalecana dawka kwasu ibandronowego wynosi 3 mg, podawana we wstrzyknięciu dożylnym
trwającym 15-30 sekund, co trzy miesiące.
Pacjenci muszą otrzymywać uzupełniająco wapń i witaminę D (patrz punkty 4.4 i 4.5).
W razie pominięcia dawki, następną iniekcję produktu leczniczego należy wykonać tak szybko, jak to
jest możliwe. Kolejne wstrzyknięcia produktu leczniczego należy planować co 3 miesiące od daty
ostatniej iniekcji.

Nie ustalono optymalnego czasu trwania leczenia bisfosfonianami. Należy okresowo oceniać
konieczność dalszego leczenia u każdego pacjenta indywidualnie w oparciu o korzyści i potencjalne
ryzyko związane ze stosowaniem produktu leczniczego Osagrand, zwłaszcza po upływie co najmniej
5 lat terapii.

Szczególne grupy pacjentów
Pacjenci z niewydolnością nerek
Ze względu na ograniczoną ilość odpowiednich danych klinicznych nie zaleca się stosowania kwasu
ibandronowego u pacjentów ze stężeniem kreatyniny w surowicy powyżej 200 μmol/l (2,3 mg/dl) lub

z klirensem kreatyniny (oznaczonym lub oszacowanym) poniżej 30 ml/min (patrz punkt 4.4
i punkt 5.2).
U pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek dostosowywanie dawki
produktu leczniczego nie jest konieczne, jeśli stężenie kreatyniny w surowicy jest równe lub mniejsze
niż 200 μmol/l (2,3 mg/dl) lub klirens kreatyniny (oznaczony lub oszacowany) jest równy lub większy
niż 30 ml/min.

Pacjenci z niewydolnością wątroby
Dostosowanie dawki nie jest wymagane (patrz punkt 5.2).

Pacjenci w podeszłym wieku (> 65 lat)
Dostosowanie dawki nie jest wymagane (patrz punkt 5.2).

Dzieci i młodzież
Brak wskazań do stosowania kwasu ibandronowego u dzieci w wieku poniżej 18 lat i dlatego nie
badano kwasu ibandronowego w tej populacji (patrz punkty 5.1 i 5.2).

Sposób podawania
Produkt leczniczy do podawania dożylnego - we wstrzyknięciu dożylnym trwającym 15-30 sekund, co
trzy miesiące.
Produkt leczniczy należy podawać wyłącznie dożylnie (patrz punkt 4.4).

#### 4.3 Przeciwwskazania

- Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną
w punkcie 6.1.
- Hipokalcemia.

#### 4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Nieprawidłowe podanie
Należy zachować ostrożność, aby nie podać produktu leczniczego Osagrand do wstrzykiwań
dotętniczo lub obok żyły, ponieważ może to doprowadzić do uszkodzenia tkanek.

Hipokalcemia
Kwas ibandronowy, podobnie jak inne podawane dożylnie bisfosfoniany, może powodować
przemijające zmniejszenie stężenia wapnia w surowicy.
Przed rozpoczęciem leczenia kwasem ibandronowym do wstrzykiwań należy koniecznie wyrównać
istniejącą hipokalcemię. Inne zaburzenia metabolizmu kostnego i mineralnego również należy
skutecznie leczyć przed rozpoczęciem leczenia kwasem ibandronowym do wstrzykiwań.
Wszyscy pacjenci muszą otrzymywać suplementy wapnia i witaminy D w odpowiednich dawkach.

Reakcja anafilaktyczna/wstrząs anafilaktyczny
Odnotowano przypadki reakcji anafilaktycznej/wstrząsu anafilaktycznego, w tym przypadki
śmiertelne w grupie pacjentów leczonych kwasem ibandronowym podawanym dożylnie.
Odpowiednie wsparcie medyczne i urządzenia monitorujące czynności życiowe powinny być łatwo
dostępne podczas dożylnego podawania kwasu ibandronowego do wstrzykiwań. Jeśli wystąpi reakcja
anafilaktyczna lub inna ciężka reakcja nadwrażliwości/alergiczna należy niezwłocznie przerwać
podawanie wstrzyknięcia i rozpocząć odpowiednie leczenie.

Zaburzenia czynności nerek
Pacjenci ze współistniejącymi chorobami lub stosujący inne produkty lecznicze, które mogą
niekorzystnie działać na nerki, powinni być poddawani regularnym kontrolom w trakcie leczenia,
zgodnie z zasadami sztuki lekarskiej.
Ze względu na ograniczoną ilość danych klinicznych nie zaleca się stosowania kwasu ibandronowego
u pacjentów ze stężeniem kreatyniny w surowicy powyżej 200 μmol/l (2,3 mg/dl) lub z klirensem
kreatyniny poniżej 30 ml/min (patrz punkty 4.2 i 5.2).

Zaburzenia czynności serca
U pacjentów z ryzykiem wystąpienia niewydolności serca należy unikać przewodnienia.

Martwica kości szczęki i żuchwy
Po wprowadzeniu do obrotu, u pacjentów otrzymujących produkt Osagrand w leczeniu osteoporozy
raportowano bardzo rzadkie przypadki martwicy kości szczęki i (lub) żuchwy (ang. osteonecrosis of
the jaw, ONJ) (patrz punkt 4.8).
Należy odroczyć rozpoczęcie leczenia lub rozpoczęcie nowego cyklu leczenia u pacjentów
z niewyleczonymi, otwartymi zmianami tkanek miękkich w jamie ustnej.

U pacjentów z jednocześnie występującymi czynnikami ryzyka przed rozpoczęciem leczenia
produktem Osagrand zaleca się przeprowadzenie badania stomatologicznego i stomatologicznego
leczenia zapobiegawczego oraz indywidualnej oceny korzyści i ryzyka.

Dokonując oceny ryzyka wystąpienia ONJ u pacjenta powinny zostać uwzględnione następujące
czynniki ryzyka:
- siła działania produktu leczniczego, który hamuje resorpcję kości (większe ryzyko występuje po
zastosowaniu leków o dużej sile działania), droga podania (większe ryzyko w przypadku podania
pozajelitowego) oraz skumulowana dawka leków stosowanych w terapii antyresorpcyjnej,
- rozpoznanie choroby nowotworowej, choroby współistniejące (np. niedokrwistość, zaburzenia
krzepnięcia, zakażenie), palenie tytoniu,
- jednocześnie stosowane: kortykosteroidy, chemioterapia, inhibitory angiogenezy, radioterapia głowy
i szyi,
- nieprawidłowa higiena jamy ustnej, choroba przyzębia, niewłaściwie dopasowane protezy
dentystyczne, choroby zębów w wywiadzie, inwazyjne zabiegi stomatologiczne, np. ekstrakcje
zębów.

Należy zachęcać wszystkich pacjentów do należytego dbania o higienę jamy ustnej, rutynowych
kontrolnych badań stomatologicznych i natychmiastowego zgłaszania wszelkich objawów w obrębie
jamy ustnej, takich jak ruchomość zębów, ból lub obrzęk, lub niegojące się owrzodzenia lub obecność
wydzieliny podczas leczenia produktem leczniczym Osagrand. W czasie leczenia inwazyjne zabiegi
stomatologiczne należy wykonywać jedynie po starannym rozważeniu wskazań i unikać ich
przeprowadzania w terminie bliskim podania produktu leczniczego Osagrand.

Plan postępowania z pacjentami, u których wystąpi martwica kości szczęki i (lub) żuchwy, powinien
zostać ustalony w ścisłej współpracy pomiędzy lekarzem prowadzącym a stomatologiem lub
chirurgiem szczękowym posiadającym doświadczenie w leczeniu ONJ. Należy rozważyć czasowe
przerwanie stosowania produktu leczniczego Osagrand, aż do ustąpienia ONJ oraz zminimalizować
czynniki ryzyka ONJ, o ile jest to możliwe.

Martwica kości przewodu słuchowego zewnętrznego
Podczas stosowania bisfosfonianów odnotowano martwicę kości przewodu słuchowego zewnętrznego,
głównie związaną z długotrwałym leczeniem. Możliwe czynniki ryzyka martwicy kości przewodu
słuchowego zewnętrznego obejmują stosowanie steroidów i chemioterapii i (lub) miejscowe czynniki
ryzyka, takie jak zakażenie lub uraz. Możliwość wystąpienia martwicy kości przewodu słuchowego
zewnętrznego należy rozważyć u pacjentów przyjmujących bisfosfoniany, u których występują
objawy związane z uchem, w tym przewlekłe zakażenia ucha.

Nietypowe złamania kości udowej
Zgłaszano przypadki nietypowych złamań podkrętarzowych i trzonu kości udowej u osób stosujących
bisfosfoniany, głównie u pacjentów długotrwale leczonych z powodu osteoporozy. Te poprzeczne lub
krótkie skośne złamania mogą pojawić się w dowolnym miejscu wzdłuż całej kości udowej - od
miejsca zlokalizowanego tuż pod krętarzem mniejszym aż do okolicy nadkłykciowej. Do tego typu
złamań dochodzi po minimalnym urazie lub bez urazu, a niektórzy pacjenci odczuwają ból uda lub ból
w pachwinie. W badaniach obrazowych często na kilka tygodni lub miesięcy przed całkowitym
złamaniem kości udowej widoczne są cechy złamań z przeciążenia. Złamania często występują
obustronnie, dlatego u leczonych bisfosfonianami pacjentów, u których stwierdzono złamanie trzonu
kości udowej, należy zbadać kość udową w drugiej kończynie. Zgłaszano również słabe gojenie się
tych złamań. Na podstawie indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka u pacjentów, u których
podejrzewa się nietypowe złamanie kości udowej, należy rozważyć odstawienie bisfosfonianów do
czasu przeprowadzenia oceny.
Należy zalecić pacjentom, żeby zgłaszali pojawienie się jakiegokolwiek bólu w obrębie uda, biodra
lub pachwiny występującego w trakcie leczenia bisfosfonianami, a każdy pacjent zgłaszający się
z takimi objawami powinien być zbadany pod względem obecności niecałkowitego złamania kości
udowej (patrz punkt 4.8).

Nietypowe złamania innych kości długich
W przypadku pacjentów otrzymujących długotrwałe leczenie stwierdzano też nietypowe złamania
innych kości długich, takich jak kość łokciowa i piszczelowa. Podobnie jak w przypadku nietypowych
złamań kości udowej, do złamań tych dochodzi po minimalnym urazie lub bez doznania urazu, a
niektórzy pacjenci odczuwają ból prodromalny przed wystąpieniem pełnego złamania. W przypadku
złamania kości łokciowej może to wynikać z powtarzającego się obciążenia związanego z
długotrwałym stosowaniem sprzętu wspomagającego chodzenie (patrz punkt 4.8).

Substancje pomocnicze
Ten lek zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) w jednej dawce (3ml), to znaczy produkt leczniczy
uznaje się za „wolny od sodu”.

#### 4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Interakcje metaboliczne uważa się za mało prawdopodobne, ponieważ kwas ibandronowy nie wpływa
hamująco na większość wątrobowych izoenzymów P-450 u ludzi; wykazano również, że nie indukuje
wątrobowego układu cytochromu P-450 u szczurów (patrz punkt 5.2). Kwas ibandronowy wydalany
jest wyłącznie przez nerki i nie ulega żadnej biotransformacji.

#### 4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Ciąża
Osagrand przeznaczony jest dla kobiet w okresie postmenopauzalnym i nie może być przyjmowany
przez kobiety w wieku rozrodczym.
Brak odpowiednich danych dotyczących stosowania kwasu ibandronowego u kobiet w okresie ciąży.
Badania na szczurach wykazały szkodliwy wpływ na rozród (patrz punkt 5.3). Potencjalne ryzyko dla
ludzi jest nieznane.
Kwasu ibandronowego nie należy stosować w okresie ciąży.

Karmienie piersią
Nie wiadomo, czy kwas ibandronowy przenika do mleka ludzkiego. Podczas badań na szczurach
w okresie laktacji wykazano obecność małych stężeń kwasu ibandronowego w mleku po dożylnym
podaniu produktu leczniczego. Kwasu ibandronowego nie należy stosować w okresie karmienia
piersią.

Płodność
Brak danych dotyczących wpływu kwasu ibandronowego na płodność u ludzi. W badaniach kwasu
ibandronowego podawanego doustnie, dotyczących rozrodczości szczurów wykazano zmniejszenie
płodności. Badania dotyczące płodności szczurów z kwasem ibandronowym podawanym dożylnie
wykazały zmniejszenie płodności po stosowaniu dużych dawek produktu (patrz punkt 5.3).

#### 4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Na podstawie profilu farmakodynamicznego i farmakokinetycznego oraz zgłaszanych działań
niepożądanych, przypuszcza się, że kwas ibandronowy nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ
na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

#### 4.8 Działania niepożądane

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
Najpoważniejsze zgłoszone działania niepożądane to reakcja anafilaktyczna/wstrząs anafilaktyczny,
nietypowe złamania kości udowej, martwica kości szczęki i żuchwy oraz zapalenie oka (patrz
punkt 4.4 „Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania”).

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były bóle stawów i objawy grypopodobne.
Objawy te są zazwyczaj związane z pierwszą dawką, zazwyczaj trwają krótko, są o łagodnym lub
umiarkowanym nasileniu i zazwyczaj ustępują w trakcie kontynuowania leczenia bez konieczności
zastosowania środków leczniczych (patrz podpunkt „Choroba grypopodobna”).

Zestawienie działań niepożądanych w formie tabelarycznej

W Tabeli 1 przedstawiono przegląd działań niepożądanych.

Bezpieczeństwo doustnego stosowania kwasu ibandronowego w dawce 2,5 mg na dobę oceniano
w grupie 1251 pacjentów leczonych w ramach czterech badań klinicznych kontrolowanych placebo,
z czego znaczną część stanowili pacjenci biorący udział w pilotażowym trzyletnim badaniu
dotyczącym złamań (MF 4411).

W pilotażowym, dwuletnim badaniu przeprowadzonym u kobiet po menopauzie z osteoporozą
(BM 16550) ogólny profil bezpieczeństwa kwasu ibandronowego podawanego we wstrzyknięciach
dożylnych w dawce 3 mg co 3 miesiące i podawanego doustnie w dawce 2,5 mg na dobę był podobny.
Ogólny odsetek pacjentów, u których wystąpiły działania niepożądane po zastosowaniu kwasu
ibandronowego we wstrzyknięciach w dawce 3 mg co 3 miesiące, wynosił 26,0% po roku i 28,6%
po dwóch latach. Większość przypadków działań niepożądanych nie doprowadziła do przerwania
leczenia.

Działania niepożądane zostały wymienione poniżej z zastosowaniem klasyfikacji układów i narządów
MedDRA i zróżnicowane pod kątem częstości występowania. Częstość występowania zdefiniowano
następująco: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100),
rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (częstość nie może
być określona na podstawie dostępnych danych). W obrębie każdej grupy o określonej częstości
występowania, działania niepożądane są wymienione zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem.

Tabela 1. Działania niepożądane występujące u kobiet po menopauzie, które otrzymywały kwas
ibandronowy we wstrzyknięciu w dawce 3 mg co trzy miesiące lub kwas ibandronowy w dawce 2,5 mg
na dobę w badaniach III fazy BM16550 i MF4411 oraz po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu.

Klasyfikacja układów
i narządów
Częstość Działania niepożądane

Zaburzenia układu
immunologicznego
Niezbyt często Zaostrzenie astmy

Rzadko Reakcje nadwrażliwości

Bardzo rzadko Reakcja anafilaktyczna/wstrząs anafilaktyczny*†

Zaburzenia metabolizmu i
odżywiania
Niezbyt często Hipokalcemia†

Zaburzenia układu nerwowego Często Ból głowy

Zaburzenia oka Rzadko Zapalenie oka*†

Zaburzenia naczyń Niezbyt często Zapalenie żył i (lub) zakrzepowe zapalenie żył

Zaburzenia żołądka i jelit Często Zapalenie błony śluzowej żołądka, dyspepsja,
biegunka, ból brzucha, nudności, zaparcia

Zaburzenia skóry i tkanki
podskórnej
Często Wysypka

Rzadko Obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy,
pokrzywka

Bardzo rzadko Zespół Stevensa-Johnsona†, rumień
wielopostaciowy†, pęcherzowe zapalenie skóry†

Zaburzenia mięśniowoszkieletowe i tkanki łącznej
Często Ból stawów, ból mięśni, ból mięśniowoszkieletowy, ból pleców

Niezbyt często Bóle kostne

Rzadko Nietypowe złamania podkrętarzowe i trzonu kości
udowej†

Bardzo rzadko Martwica kości szczęki i żuchwy*†, martwica kości
przewodu słuchowego zewnętrznego (działanie
niepożądane związane ze stosowaniem leków
z grupy bisfosfonianów) †
Częstość
nieznana
Nietypowe złamania kości długich innych niż kość
udowa
Zaburzenia ogólne i stany
w miejscu podania
Często Choroba grypopodobna*, zmęczenie

Niezbyt często Reakcje w miejscu iniekcji, osłabienie

*Więcej informacji patrz poniżej
† Zidentyfikowano po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu

Opis wybranych działań niepożądanych
Choroba grypopodobna
Do choroby grypopodobnej zaliczano zdarzenia niepożądane zgłaszane jako reakcje ostrej fazy lub
objawy, takie jak: ból mięśni, ból stawów, gorączka, dreszcze, zmęczenie, nudności, utrata apetytu i bóle
kostne.

Martwica kości szczęki i żuchwy
Raportowano przypadki martwicy kości szczęki i (lub) żuchwy, przede wszystkim u pacjentów
z rozpoznaniem choroby nowotworowej, leczonych produktami hamującymi proces resorpcji kości,
takimi jak kwas ibandronowy (patrz punkt 4.4.). Przypadki ONJ zgłaszano po wprowadzeniu na rynek
kwasu ibandronowego.

Nietypowe złamania podkrętarzowe i trzonu kości udowej
Pomimo że patofizjologia jest niepewna, dowody pochodzące z badań epidemiologicznych sugerują
zwiększone ryzyko nietypowych złamań podkrętarzowych i złamań trzonu kości udowej podczas
długotrwale stosowanej terapii bisfosfonianami w leczeniu osteoporozy pomenopauzalnej, zwłaszcza po
upływie trzech do pięciu lat stosowania. Ryzyko bezwzględne nietypowych złamań podkrętarzowych i
trzonu kości długiej (działanie niepożądane bisfosfonianów) pozostaje bardzo niskie.

Zapalenie oka
Zdarzenia takie jak zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki i twardówki były
raportowane po stosowaniu kwasu ibandronowego. W niektórych przypadkach zdarzenia te nie ustępują
do czasu zakończenia leczenia kwasem ibandronowym.

Reakcja anafilaktyczna/wstrząs anafilaktyczny
Odnotowano przypadki reakcji anafilaktycznej/wstrząsu anafilaktycznego, w tym przypadki śmiertelne
w grupie pacjentów leczonych kwasem ibandronowym podawanym dożylnie.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie
podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych
Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych
i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181 C, 02 - 222 Warszawa.
Tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi
podmiotu odpowiedzialnego w Polsce.

#### 4.9 Przedawkowanie

Brak dostępnych informacji na temat specyficznego leczenia przedawkowania kwasu ibandronowego.
Na podstawie wiedzy o związkach z tej grupy można oczekiwać, że dożylne przedawkowanie może
spowodować hipokalcemię, hipofosfatemię i hipomagnezemię. Istotne klinicznie obniżenie stężenia
wapnia, fosforu i magnezu w surowicy należy skorygować, podając dożylne odpowiednio: glukonian
wapnia, fosforan potasu lub sodu i siarczan magnezu.

### 5. WŁAŚCIWOŚCI FARMAKOLOGICZNE

#### 5.1 Właściwości farmakodynamiczne

Grupa farmakoterapeutyczna: Produkty lecznicze stosowane w chorobach układu kostnego, bisfosfoniany.
kod ATC: M05BA06.

Mechanizm działania
Kwas ibandronowy jest silnie działającym bisfosfonianem, należącym do grupy bisfosfonianów
zawierających azot; produkt leczniczy działa wybiórczo na tkankę kostną, selektywnie hamując
aktywność osteoklastów bez wywierania bezpośredniego wpływu na proces syntezy kostnej. Nie wpływa
również na mobilizację osteoklastów. U kobiet po menopauzie kwas ibandronowy powoduje stopniowy
przyrost masy kostnej i zmniejszenie częstości złamań, dzięki zwolnieniu przyspieszonego obrotu
metabolicznego kości do poziomu sprzed menopauzy.

Działanie farmakodynamiczne
Działanie farmakodynamiczne kwasu ibandronowego polega na hamowaniu procesu resorpcji kości.
In vivo kwas ibandronowy zapobiega destrukcji kości wywoływanej doświadczalnie przez zahamowanie
czynności gonad, retinoidy, nowotwory czy wyciągi z tkanek nowotworowych. U młodych szczurów
(w okresie szybkiego wzrostu) hamowana jest również endogenna resorpcja kości, co prowadzi do
zwiększenia prawidłowej masy kostnej w porównaniu do zwierząt, którym nie podawano produktu
leczniczego.

Doświadczenia na modelach zwierzęcych potwierdzają, że kwas ibandronowy jest silnie działającym
inhibitorem aktywności osteoklastów. W badaniach przeprowadzonych na szczurach w okresie wzrostu
nie znaleziono żadnych dowodów wskazujących na upośledzenie mineralizacji, nawet po zastosowaniu
dawek 5000 razy większych niż wymagane w leczeniu osteoporozy.

Zarówno codzienne, jak i okresowe (z wydłużonymi okresami przerw pomiędzy kolejnymi dawkami)
długotrwałe podawanie produktu leczniczego szczurom, psom i małpom wiązało się z tworzeniem kości
o prawidłowej jakości i utrzymanej lub zwiększonej odporności mechanicznej nawet wówczas, gdy
stosowano dawki toksyczne. U ludzi, skuteczność kwasu ibandronowego podawanego w schemacie
dawkowania zarówno codziennie, jak i w sposób przerywany z okresem bez przyjmowania produktu
leczniczego trwającym 9-10-tygodni, została potwierdzona badaniu klinicznym (MF 4411), w którym
kwas ibandronowy wykazał skuteczność w zapobieganiu złamaniom.

W badaniach na modelach zwierzęcych kwas ibandronowy powodował zmiany biochemiczne, wskazujące
na zależne od dawki hamowanie resorpcji kostnej, obejmujące zmniejszenie wydalania w moczu
biochemicznych wskaźników degradacji kolagenu kostnego [takich jak deoksypirydynolina, N-końcowe
usieciowane telopeptydy kolagenu typu I (NTX)].

Zarówno codzienne, jak i okresowe (z zachowaniem 9-10-tygodniowej przerwy bez podawania produktu
raz na kwartał) dawki doustne, jak również dawki dożylne kwasu ibandronowego stosowane u kobiet
po menopauzie prowadziły do zmian biochemicznych wskazujących na zależne od dawki zahamowanie
resorpcji kości.

Dożylne podawanie kwasu ibandronowego powodowało obniżenie stężeń telopeptydu C łańcucha alfa
kolagenu typu I (CTX) w surowicy w ciągu 3-7 dni od rozpoczęcia leczenia i prowadziło do zmniejszenia
stężeń osteokalcyny w ciągu 3 miesięcy.

Przerwanie leczenia powoduje powrót do patologicznych, obserwowanych przed leczeniem, wskaźników
typowych dla zwiększonej resorpcji kostnej związanej z osteoporozą po menopauzie.

Badania histologiczne bioptatów kostnych po dwóch i trzech latach leczenia kobiet po menopauzie
doustnymi dawkami kwasu ibandronowego 2,5 mg na dobę i przerywanymi dożylnymi dawkami do 1 mg
co 3 miesiące, wykazały prawidłową jakość kości i brak cech zaburzeń mineralizacji. Po dwóch latach
stosowania kwasu ibandronowego w iniekcjach w dawce 3 mg również stwierdzono oczekiwane
zmniejszenie obrotu kostnego, prawidłową jakość kości i brak cech zaburzeń mineralizacji.

Skuteczność kliniczna
Należy uwzględnić niezależne czynniki ryzyka, takie jak: mała wartość BMD, wiek, występowanie
złamań w przeszłości, występowanie złamań w wywiadzie rodzinnym, wysoki obrót kostny i niski
wskaźnik masy ciała, w celu identyfikacji kobiet, u których ryzyko wystąpienia złamań związanych
z osteoporozą jest zwiększone.

Kwas ibandronowy w dawce 3 mg podawany w iniekcjach co 3 miesiące
Gęstość mineralna kości (BMD, ang. Bone Mineral Density)
W dwuletnim, randomizowanym, wieloośrodkowym badaniu prowadzonym metodą podwójnie ślepej
próby (BM 16550) dotyczącym równoważności leczenia (ang. non-inferiority study) z udziałem kobiet
po menopauzie (1386 kobiet w wieku 55-80 lat) z osteoporozą [z początkową wartością BMD kręgosłupa
lędźwiowego T-score poniżej -2,5 SD (odchylenie standardowe)] wykazano, że kwas ibandronowy
w dawce 3 mg podawany w iniekcjach dożylnych co 3 miesiące jest co najmniej równie skuteczny, jak
kwas ibandronowy podawany doustnie w dawce 2,5 mg na dobę. Potwierdziła to zarówno podstawowa
analiza skuteczności przeprowadzona po roku, jak i ostateczna analiza punktu końcowego po dwóch latach
(Tabela 2).

Analiza pierwotna danych z badania BM 16550 po jednym roku i analiza potwierdzająca po 2 latach
wykazały, że dawka 3 mg podawana w iniekcjach co 3 miesiące, jest co najmniej równie skuteczna jak
dawka 2,5 mg na dobę podawana doustnie pod względem średniego zwiększenia wskaźnika BMD
kręgosłupa lędźwiowego, całego stawu biodrowego, szyjki kości udowej i krętarza (Tabela 2).

Tabela 2: Średnia względna zmiana wskaźnika BMD w stosunku do wartości wyjściowej dotycząca
kręgosłupa lędźwiowego, całego stawu biodrowego, szyjki kości udowej i krętarza po jednym roku
(pierwotna analiza) i dwóch latach leczenia (populacja zgodna z protokołem badania ang. Per-protocol
Population) w badaniu BM 16550.

Ponadto, w prospektywnie zaplanowanej analizie udowodniono przewagę kwasu ibandronowego
podawanego w dawce 3 mg w iniekcjach co 3 miesiące nad kwasem ibandronowym stosowanym doustnie

Dane po jednym roku w badaniu
BM 16550
Dane po dwóch latach w badaniu
BM 16550
Średnie względne
odchylenie od wartości
początkowej w %
[95% CI]

Kwas
ibandronowy
2,5 mg na dobę
(N=377)

Kwas
ibandronowy
w iniekcji
w dawce
3 mg
co 3 miesiące
(N=365)

Kwas
ibandronowy
2,5 mg na dobę
(N=334)

Kwas
ibandronowy
w iniekcji
w dawce
3 mg co
3 miesiące
(N=334)
BMD kręgosłupa
lędźwiowego L2-L4
3,8 [3,4; 4,2] 4,8 [4,5; 5,2] 4,8 [4,3; 5,4] 6,3 [5,7; 6,8]

BMD w całym polu
kości udowej
1,8 [1,5; 2,1] 2,4 [2,0; 2,7] 2,2 [1,8; 2,6] 3,1 [2,6; 3,6]

BMD szyjki kości
udowej
1,6 [1,2; 2,0] 2,3 [1,9; 2,7] 2,2 [1,8; 2,7] 2,8 [2,3; 3,3]

BMD krętarza 3,0 [2,6; 3,4] 3,8 [3,2; 4,4] 3,5 [3,0; 4,0] 4,9 [4,1; 5,7]

w dawce 2,5 mg raz na dobę pod względem zwiększenia BMD kręgosłupa lędźwiowego po jednym roku
(p < 0,001) i po dwóch latach (p < 0,001).

W odniesieniu do BMD kręgosłupa lędźwiowego, u 92,1 % pacjentów otrzymujących kwas ibandronowy
w dawce 3 mg w iniekcjach co 3 miesiące stwierdzono wzrost lub utrzymanie na niezmienionym
poziomie wartości BMD po 1 roku leczenia (tj. kobiety te odpowiedziały na terapię) w porównaniu
do 84,9% pacjentów otrzymujących kwas ibandronowy doustnie w dawce 2,5 mg raz na dobę (p = 0,002).
Po 2 latach leczenia zwiększenie lub utrzymanie dotychczasowego wskaźnika BMD kręgosłupa
lędźwiowego stwierdzono u 92,8% pacjentów otrzymujących 3 mg w iniekcjach i 84,7% pacjentów
otrzymujących 2,5 mg doustnie (p = 0,001).

W odniesieniu do BMD całego pola kości udowej, 82,3% pacjentów otrzymujących kwas ibandronowy
w dawce 3 mg w iniekcjach co 3 miesiące odpowiedziało na leczenie po jednym roku w porównaniu
do 75,1% pacjentów otrzymujących kwas ibandronowy doustnie w dawce 2,5 mg na dobę (p=0,02).
Po 2 latach leczenia zwiększenie lub utrzymanie dotychczasowego wskaźnika BMD całego pola kości
udowej stwierdzono u 85,6% pacjentów otrzymujących 3 mg w iniekcjach i 77,0% pacjentów
otrzymujących 2,5 mg doustnie (p=0,004).

Odsetek pacjentów, u których po jednym roku dotychczasowy wskaźnik BMD zwiększył się lub utrzymał
się, zarówno w przypadku kręgosłupa lędźwiowego, jak i całego pola kości udowej, wynosił 76,2%
w grupie otrzymującej 3 mg w iniekcjach co 3 miesiące i 67,2% w grupie otrzymującej 2,5 mg na dobę
doustnie (p = 0,007). Po dwóch latach kryterium to spełniało 80,1% pacjentów grupie otrzymującej 3 mg
w iniekcjach co 3 miesiące oraz 68,8% w grupie otrzymującej 2,5 mg na dobę doustnie (p = 0,001).

Biochemiczne markery obrotu kostnego
We wszystkich punktach czasowych wykonywania pomiarów obserwowano klinicznie istotne obniżenie
stężenia CTX w surowicy. Po 12 miesiącach mediana względnych zmian w stosunku do stanu
początkowego wynosiła –58,6% w przypadku schematu 3 mg w iniekcjach co 3 miesiące oraz –62,6%
w przypadku schematu 2,5 mg na dobę doustnie. Ponadto, 64,8% pacjentów otrzymujących kwas
ibandronowy w dawce 3 mg w iniekcjach co 3 miesiące uznano za odpowiadające na leczenie (przy czym
odpowiedź definiowano jako zmniejszenie o ≥50% w stosunku do wartości początkowej) w porównaniu
do 64,9% pacjentów otrzymujących kwas ibandronowy w dawce 2,5 mg na dobę doustnie. Obniżenie
stężenia osoczowego CTX utrzymało się przez okres 2 lat, przy czym ponad połowę pacjentów uznano
za odpowiadających na leczenie w obu grupach terapeutycznych.

W oparciu o wyniki badania BM 16550 oczekuje się, że kwas ibandronowy podawany w iniekcji dożylnej
w dawce 3 mg co 3 miesiące będzie co najmniej tak samo skuteczny w zapobieganiu złamaniom, jak kwas
ibandronowy podawany schemacie dawkowania 2,5 mg na dobę doustnie.

Kwas ibandronowy w tabletkach w dawce 2,5 mg na dobę
W początkowym, trzyletnim, randomizowanym, z zastosowaniem podwójnie ślepej próby,
kontrolowanym placebo, badaniu dotyczącym złamań (MF 4411) wykazano istotne statystycznie
i klinicznie zmniejszenie częstości nowych, stwierdzanych radiograficznie, morfometrycznie i klinicznie
złamań kręgów (Tabela 3). W badaniu tym oceniano kwas ibandronowy w doustnej dawce 2,5 mg na dobę
i nowy schemat dawkowania - 20 mg w sposób przerywany. Kwas ibandronowy był przyjmowany
na 60 minut przed pierwszym posiłkiem lub napojem w danym dniu (przestrzegając przerwy miedzy
podaniem dawki a posiłkiem). Do badania włączono kobiety w wieku od 55 do 80 lat, będące co najmniej
5 lat po menopauzie, u których BMD odcinka lędźwiowego kręgosłupa w co najmniej jednym kręgu
lędźwiowym [L1-L4] był od -2 do -5 SD poniżej średniej przed menopauzą (ang. T-score) i u których
stwierdzano od jednego do czterech złamań kręgów. Wszyscy pacjenci otrzymywali 500 mg wapnia
i 400 j.m. witaminy D na dobę. Skuteczność leczenia oceniono u 2928 pacjentów. Wykazano, że
stosowanie kwasu ibandronowego w dawce 2,5 mg na dobę powoduje istotne statystycznie i klinicznie
zmniejszenie częstości nowych złamań kręgów. W czasie trzech lat trwania badania ten schemat leczenia

zmniejszał występowanie nowych złamań rozpoznawanych radiograficznie o 62% (p = 0,0001). Po dwóch
latach obserwowano zmniejszenie ryzyka względnego o 61% (p = 0,0006).

Nie wykazano statystycznie istotnej różnicy po roku leczenia (p = 0,056). Działanie zapobiegające
złamaniom utrzymywało się w czasie trwania badania. Nie stwierdzono żadnych oznak zmniejszania się
tego działania z upływem czasu.

Częstość występowania jawnych klinicznie złamań kręgów również zmniejszyła się istotnie o 49%
po 3 latach (p = 0,011). Silny wpływ leczenia na występowanie złamań kręgów odzwierciedlało również
istotne statystycznie zmniejszenie utraty wzrostu w porównaniu z placebo (p < 0,0001).

Tabela 3: Wyniki trzyletniego badania (MF 4411) dotyczącego złamań (%, 95% CI).

Placebo
(N=974)
Kwas ibandronowy 2,5 mg na dobę
(N=977)
Zmniejszenie ryzyka względnego
Nowe złamania kręgów stwierdzane
morfometrycznie

62% (40,9; 75,1)

Występowanie nowych złamań kręgów
stwierdzanych morfometrycznie
9,56% (7,5; 11,7) 4,68% (3,2; 6,2)

Zmniejszenie ryzyka względnego
Jawne klinicznie złamanie kręgów
49% (14,03; 69,49)

Występowanie jawnych klinicznie
złamań kręgów
5,33% (3,73; 6,92) 2,75% (1,61; 3,89)

BMD – średnia zmiana, wobec wartości
początkowych, w kręgosłupie
lędźwiowym w 3. roku

1,26% (0,8; 1,7) 6,54% (6,1; 7,0)

BMD – średnia zmiana wobec wartości
początkowych w całym polu kości
udowej w 3. roku

-0,69% (-1,0; -0,4) 3,36% (3,0; 3,7)

Działanie lecznicze kwasu ibandronowego oceniano także poddając analizie podgrupy pacjentów,
u których początkowy wynik BMD T-score wynosił mniej niż –2,5 (Tabela 4). Zmniejszenie ryzyka
złamań kręgów było porównywalne ze zmniejszeniem ryzyka w całej populacji.

Tabela 4: Wyniki trzyletniego badania (MF 4411) dotyczącego złamań (%, 95% CI) u pacjentów
z początkową wartością wskaźnika BMD T-score w odcinku lędźwiowym mniejszym niż –2,5.

Placebo
(N=587)
Kwas ibandronowy 2,5 mg na dobę
(N=575)
Zmniejszenie ryzyka względnego
Nowe złamania kręgów stwierdzane
morfometrycznie

59% (34,5; 74,3)

Występowanie nowych złamań kręgów
stwierdzanych morfometrycznie
12,54% (9,53; 15,55) 5,36% (3,31; 7,41)

Zmniejszenie ryzyka względnego
Jawne klinicznie złamanie kręgów
50% (9,49; 71,91)

Występowanie jawnych klinicznie
złamań kręgów
6,97% (4,67; 9,27) 3,57% (1,89; 5,24)

BMD – średnia zmiana wobec wartości
początkowych w kręgosłupie
lędźwiowym w 3. roku

1,13% (0,6; 1,7) 7,01% (6,5; 7,6)

BMD – średnia zmiana wobec wartości
początkowych w całym polu kości
udowej w 3. roku

-0,70% (-1,1; -0,2) 3,59% (3,1; 4,1)

W ogólnej populacji pacjentów uczestniczących w badaniu MF 4411 nie zaobserwowano zmniejszenia
złamań pozakręgowych, jednak kwas ibandronowy podawany codziennie wykazał skuteczność
w subpopulacji wysokiego ryzyka (wartość BMD szyjki kości udowej T-score <−3,0), gdzie
zaobserwowano redukcję ryzyka złamań pozakręgowych o 69%.
Stosowanie doustnie kwasu ibandronowego w dawce 2,5 mg na dobę w tabletkach spowodowało
stopniowe zwiększanie się wartości BMD w kręgach i innych częściach układu kostnego.

Po trzech latach leczenia wartość BMD w kręgosłupie lędźwiowym zwiększyła się o 5,3%
w porównaniu z grupą placebo i o 6,5% w stosunku do wartości początkowych. W porównaniu
z wartościami początkowymi BMD zwiększyła się o 2,8% w szyjce kości udowej, o 3,4% w całym
polu kości udowej i o 5,5% w krętarzu.
Biochemiczne markery obrotu kostnego (takie jak CTX w moczu czy osteokalcyna w surowicy)
wykazały oczekiwane zmniejszenie do wartości sprzed menopauzy i osiągnęły maksimum hamowania
w okresie 3-6 miesięcy przy zastosowaniu kwasu ibandronowego w dawce 2,5 mg na dobę.
Wcześnie, bo już po miesiącu od rozpoczęcia stosowania kwasu ibandronowego w dawce 2,5 mg,
stwierdzono znamienne klinicznie zmniejszenie aktywności biochemicznych wskaźników resorpcji
kości o 50%.

Dzieci i młodzież (patrz punkty 4.2 i 5.2)
Kwas ibandronowy nie był badany u dzieci i młodzieży, dlatego brak dostępnych danych dotyczących
bezpieczeństwa stosowania i skuteczności w tej grupie pacjentów.

#### 5.2 Właściwości farmakokinetyczne

W wielu badaniach prowadzonych na zwierzętach i u ludzi wykazano, że podstawowe
farmakologiczne działanie kwasu ibandronowego na kości nie jest bezpośrednio związane
z rzeczywistym stężeniem w osoczu.
Stężenie kwasu ibandronowego w osoczu wzrasta w sposób proporcjonalny do dawki po dożylnym
podaniu 0,5 mg do 6 mg.

Wchłanianie
Nie dotyczy.

Dystrybucja
Po pierwszym podaniu ogólnoustrojowym, kwas ibandronowy ulega szybkiemu wiązaniu przez kości
lub jest wydalany z moczem. U ludzi, pozorna, końcowa objętość dystrybucji wynosi co najmniej 90 l
i odsetek krążącej dawki, który dociera do tkanki kostnej szacowany jest na 40-50%. Wiązanie
z białkami osocza wynosi 85-87% (ocena na podstawie badań in vitro dla stężeń terapeutycznych)
i z tego powodu ryzyko wzajemnych interakcji z innymi produktami leczniczymi z powodu
wypierania jest małe.

Metabolizm
Brak dowodów, że kwas ibandronowy jest metabolizowany u zwierząt i ludzi.

Eliminacja
Kwas ibandronowy jest usuwany z układu krążenia poprzez wbudowanie do tkanki kostnej
(szacunkowo 40-50% u kobiet po menopauzie), zaś pozostała część jest wydalana przez nerki
w niezmienionej formie.

Zakres obserwowanych pozornych wartości okresów półtrwania jest szeroki, pozorny końcowy okres
półtrwania mieści się w przedziale 10-72 godzin. Ponieważ obliczone wartości zależą w dużej mierze
od czasu trwania badania, stosowanej dawki i czułości metody oznaczeń, rzeczywisty końcowy okres
półtrwania może być znacznie dłuższy, podobnie jak w przypadku innych bisfosfonianów.
Początkowe stężenia w osoczu szybko się zmniejszają, osiągając 10% wartości maksymalnej w ciągu
odpowiednio 3 oraz 8 godzin po podaniu dożylnym i doustnym.

Całkowity klirens kwasu ibandronowego jest mały; średnie wartości mieszczą się w zakresie
84-160 ml/min. Klirens nerkowy (około 60 ml/min u zdrowych kobiet po menopauzie) wynosi 50-
60% klirensu całkowitego i jest zależny od klirensu kreatyniny. Uważa się, że różnica pomiędzy
pozornym klirensem całkowitym i nerkowym związana jest z wychwytem kwasu ibandronowego
w układzie kostnym.

Wydaje się, że sposób wydalania nie obejmuje żadnego ze znanych kwasowych lub zasadowych
systemów transportowych, biorących udział w eliminacji innych substancji czynnych (patrz punkt 4.5).
Ponadto kwas ibandronowy nie wpływa hamująco na większość wątrobowych izoenzymów P-450
u ludzi; wykazano również, że nie indukuje wątrobowego układu cytochromu P-450 u szczurów.

Farmakokinetyka w wybranych sytuacjach klinicznych

Płeć
Farmakokinetyka kwasu ibandronowego jest podobna u mężczyzn i kobiet.

Rasa
Nie ma dowodów jakiejkolwiek, klinicznie istotnej różnicy dotyczącej reakcji na kwas ibandronowy
u ludności rasy azjatyckiej i kaukaskiej. Dane dotyczące pacjentów rasy czarnej są ograniczone.

Zaburzenia czynności nerek
Klirens nerkowy kwasu ibandronowego u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek różnego stopnia
jest związany w sposób liniowy z klirensem kreatyniny (CLcr).

U pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (CLcr≥30 ml/min) nie ma
konieczności zmiany dawkowania.

U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (CLcr<30 ml/min), którzy otrzymywali doustnie
10 mg kwasu ibandronowego przez 21 dni, jego stężenie w surowicy było 2–3-krotnie większe,
niż u pacjentów z prawidłową czynnością nerek, zaś całkowity klirens kwasu ibandronowego wynosił
44 ml/min. Po dożylnym podaniu 0,5 mg kwasu ibandronowego klirens całkowity, nerkowy
i pozanerkowy u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek zmniejszał się odpowiednio
o 67%, 77% i 50%, jednak nie stwierdzono zmniejszenia tolerancji produktu związanej ze
zwiększeniem ekspozycji na produkt leczniczy. Ze względu na ograniczoną ilość danych klinicznych
nie zaleca się stosowania kwasu ibandronowego u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek
(patrz punkty 4.2 i 4.4). Farmakokinetyka kwasu ibandronowego u pacjentów ze schyłkową
niewydolnością nerek była oceniana jedynie w niewielkiej grupie pacjentów leczonych hemodializą.
Dlatego farmakokinetyka kwasu ibandronowego u pacjentów, którzy nie są poddawani hemodializie
jest nieznana. Ze względu na ograniczoną dostępność danych, kwas ibandronowy nie powinien być
stosowany u pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek.

Zaburzenia czynności wątroby (patrz punkt 4.2)
Brak danych dotyczących farmakokinetyki kwasu ibandronowego u pacjentów z zaburzeniami
czynności wątroby. Wątroba nie odgrywa istotnej roli w eliminacji kwasu ibandronowego, który nie
jest metabolizowany, ale jest wydalany przez nerki oraz ulega wychwytowi przez tkankę kostną.
Z tego względu nie ma konieczności zmiany dawkowania kwasu ibandronowego u pacjentów
z zaburzeniami czynności wątroby.

Pacjenci w podeszłym wieku (patrz punkt 4.2)
W analizach wieloczynnikowych wiek nie okazał się niezależnym czynnikiem każdego z badanych
parametrów farmakokinetycznych. Czynnik wieku należy brać po uwagę jedynie w kontekście
postępującego z wiekiem pogarszania się czynności nerek (patrz punkt dotyczący zaburzeń czynności
nerek).

Dzieci i młodzież (patrz punkty 4.2 i 5.1)
Brak danych, dotyczących stosowania kwasu ibandronowego w tych grupach wiekowych.

#### 5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Działanie toksyczne, jak np. cechy uszkodzenia nerek, obserwowano u psów jedynie po dawkach
uważanych za większe niż maksymalne dawki podawane ludziom i powinno mieć to niewielkie
znaczenie w praktyce klinicznej.

Działanie mutagenne i (lub) rakotwórcze
Nie stwierdzono żadnych oznak działania rakotwórczego. Badania genotoksyczności nie wykazały
żadnych dowodów na aktywność genetyczną kwasu ibandronowego.

Toksyczny wpływ na reprodukcję
Nie przeprowadzono badań dotyczących 3-miesięcznego schematu dawkowania. U szczurów
i królików, którym codziennie podawano kwas ibandronowy dożylnie, nie stwierdzono żadnych
dowodów bezpośredniego działania toksycznego na płód czy działania teratogennego. Dochodziło do
zmniejszenia przyrostów masy ciała w pokoleniu F1 u szczurów. W badaniach dotyczących
reprodukcji szczurów z zastosowaniem podawanego doustnie kwasu ibandronowego w dawce
1 mg/kg/dobę i większej, stwierdzono wpływ na płodność w postaci zwiększonej liczby utrat zarodka
przed zagnieżdżeniem w macicy. W badaniach dotyczących reprodukcji szczurów z zastosowaniem
kwasu ibandronowego podawanego dożylnie stwierdzono zmniejszoną liczbę plemników przy
stosowaniu dawki 0,3 i 1 mg/kg/dobę oraz zmniejszoną płodność po dawce 1 mg/kg/dobę u samców
i 1,2 mg/kg/dobę u samic. Inne działania niepożądane kwasu ibandronowego w badaniach
dotyczących toksycznego wpływu na rozród były takie, jak obserwowane w całej klasie
bisfosfonianów. Dotyczyły one zmniejszenia liczby zagnieżdżeń zarodków, utrudnienia naturalnego
porodu (dystocja) i zwiększenia liczby odmienności trzewnych (zespół miedniczkowomoczowodowy).

### 6. DANE FARMACEUTYCZNE

#### 6.1 Wykaz substancji pomocniczych

Sodu chlorek
Kwas octowy lodowaty
Sodu octan trójwodny
Woda do wstrzykiwań

#### 6.2 Niezgodności farmaceutyczne

Produktu leczniczego Osagrand w postaci roztworu do wstrzykiwań nie należy mieszać z roztworami
zawierającymi wapń ani z innymi produktami leczniczymi podawanymi dożylnie.

#### 6.3 Okres ważności

2 lata.

#### 6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania

Brak specjalnych zaleceń dotyczących przechowywania produktu leczniczego.

#### 6.5 Rodzaj i zawartość opakowania

Ampułka z bezbarwnego szkła (typ I) zawierająca 3 ml roztworu do wstrzykiwań w pudełku
tekturowym.
Wielkość opakowania: 1 lub 4 ampułki.
Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.

#### 6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania

Gdy produkt podaje się przez założony wcześniej zestaw do wlewów dożylnych, podawanymi
wcześniej płynami mogą być wyłącznie albo roztwór soli fizjologicznej albo 50 mg/ml (5%) roztworu
glukozy. Dotyczy to również roztworów stosowanych do przepłukiwania wenflonów i innych
urządzeń.

Wszelkie niewykorzystane resztki roztworu do wstrzykiwań, jak również zużytą ampułkę należy
usunąć zgodnie z lokalnymi przepisami.
Należy zminimalizować wprowadzanie produktów leczniczych do środowiska.

### 7. PODMIOT ODPOWIEDZIALNY POSIADAJĄCY POZWOLENIE NA
DOPUSZCZENIE DO OBROTU

Zentiva k.s., U kabelovny 130, 102 37 Prague 10 Dolní Měcholupy, Republika Czeska

### 8. NUMER POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU

### 9. DATA WYDANIA PIERWSZEGO POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU
I DATA PRZEDŁUŻENIA POZWOLENIA

Data wydania pierwszego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: 29 grudnia 2011 r.
Data przedłużenia pozwolenia: 15 listopada 2017

### 10. DATA ZATWIERDZENIA LUB CZĘŚCIOWEJ ZMIANY TEKSTU
CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO

08/2024

---

> Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.