# Spiriva

> Tiotropium · 18 mcg · Proszek do inhalacji w kapsułkach twardych

## Szczegóły leku

- **Nazwa:** Spiriva
- **Nazwa powszechna:** Tiotropium
- **Substancja czynna:** [Tiotropium](https://apteka.online/odpowiedniki/tiotropium)
- **Moc:** 18 mcg
- **Postać farmaceutyczna:** Proszek do inhalacji w kapsułkach twardych
- **Droga podania:** wziewna
- **Kategoria dostępności:** Rp
- **Kod ATC:** R03BB04
- **Liczba opakowań:** 3
- **Numer pozwolenia:** 09851
- **Podmiot odpowiedzialny:** Boehringer Ingelheim International GmbH
- **Producent:** Boehringer Ingelheim France
Boehringer Ingelheim Pharma GmbH & Co. KG, Francja
Niemcy
- **Status RPL:** Produkt aktywny
- **Wersja HTML:** https://apteka.online/katalog-lekow/leki-stosowane-w-obturacyjnych-chorobach-drog-oddechowych/spiriva-proszek-do-inhalacji-w-k-18-mcg-boehringer
- **Wersja Markdown:** https://apteka.online/katalog-lekow/leki-stosowane-w-obturacyjnych-chorobach-drog-oddechowych/spiriva-proszek-do-inhalacji-w-k-18-mcg-boehringer.md

## Dokumenty PDF

- Ulotka leku PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/11288/leaflet
- ChPL PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/11288/characteristic

## Dostępne opakowania (3)

| Opakowanie | EAN | Kategoria | Cena (refundacja) | Dostępność | Kup teraz |
|---|---|---|---|---|---|
| 30 kaps. | 5909990985111 | Rp | 102,00 zł (dopłata od 32,46 zł) | Bardzo dobrze dostępny (5/5) | — |
| 30 kaps. z inhalatorem | 5909990985128 | Rp | 102,00 zł (dopłata od 32,46 zł) | Bardzo dobrze dostępny (5/5) | — |
| 90 kaps. | 5909990649143 | Rp | — | Niedostępny (1/5) | — |

## Leki refundowane

### 30 kaps. — EAN 5909990985111 · cena jedn. 3,40 zł / kaps.

| Wskazanie | Poziom | Cena 100% | Dopłata | Refundacja NFZ | Limit |
|---|---|---|---|---|---|
| Ciężka postać POChP z udokumentowanym badaniem spirometrycznym z wartością wskaźnika FEV1\<50% oraz ujemną próbą rozkurczową | ryczałt | 102,00 zł | 32,46 zł | 69,54 zł | 72,74 zł |
| We wszystkich zarejestrowanych wskazaniach na dzień wydania decyzji | 30% | 102,00 zł | 51,08 zł | 50,92 zł | 72,74 zł |

**Bezpłatnie z uprawnieniem S (seniorzy 65+): 0,00 zł** — lek na wykazie bezpłatnych leków MZ (pełna bezpłatność dla uprawnionego pacjenta, w zakresie wskazań objętych refundacją).

### 30 kaps. z inhalatorem — EAN 5909990985128 · cena jedn. 3,40 zł / kaps.

| Wskazanie | Poziom | Cena 100% | Dopłata | Refundacja NFZ | Limit |
|---|---|---|---|---|---|
| Ciężka postać POChP z udokumentowanym badaniem spirometrycznym z wartością wskaźnika FEV1\<50% oraz ujemną próbą rozkurczową | ryczałt | 102,00 zł | 32,46 zł | 69,54 zł | 72,74 zł |
| We wszystkich zarejestrowanych wskazaniach na dzień wydania decyzji | 30% | 102,00 zł | 51,08 zł | 50,92 zł | 72,74 zł |

**Bezpłatnie z uprawnieniem S (seniorzy 65+): 0,00 zł** — lek na wykazie bezpłatnych leków MZ (pełna bezpłatność dla uprawnionego pacjenta, w zakresie wskazań objętych refundacją).

> Ceny urzędowe (maksymalne) z obwieszczenia refundacyjnego MZ 82W. Rzeczywista dopłata zależy od poziomu odpłatności i wskazania na recepcie. Leki ujęte w wykazie bezpłatnych leków MZ są całkowicie bezpłatne (0,00 zł) dla osób z uprawnieniem S (seniorzy 65+) lub DZ (dzieci i młodzież do 18).

## Wskaźnik dostępności

Wskaźnik dostępności to orientacyjne oszacowanie naszego autorskiego algorytmu. Ma charakter wyłącznie poglądowy i może różnić się od rzeczywistego stanu w konkretnej aptece.

- Bardzo dobrze dostępny (5/5)
- Dobrze dostępny (4/5)
- Trudno dostępny (2/5)
- Niedostępny (1/5)
- Brak danych

Produkty lecznicze o dobrej i bardzo dobrej dostępności zazwyczaj możesz zamówić na następny dzień w aptece. Przejdź do katalogu aptek, aby znaleźć numer telefonu do apteki w Twojej okolicy. Przed rozmową z farmaceutą przygotuj kod e-recepty oraz Twój numer PESEL lub osoby, na którą wystawiona jest recepta.

## Ulotka dla pacjenta

### 1. Co to jest lek Spiriva i w jakim celu się go stosuje?
Spiriva ułatwia oddychanie ludziom chorym na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP). POChP to
przewlekła choroba płuc, która powoduje duszność i kaszel. Nazwa POChP jest związana z przewlekłym
zapaleniem oskrzeli i rozedmą płuc. POChP jest chorobą przewlekłą, dlatego lek Spiriva należy
przyjmować codziennie, a nie tylko wtedy, gdy występują problemy z oddychaniem lub inne objawy
POChP.

Spiriva to lek rozszerzający oskrzela o długotrwałym działaniu, który pomaga rozszerzyć drogi
oddechowe i ułatwia przedostawanie się powietrza do i z płuc. Regularne stosowanie leku Spiriva może
także pomóc w zmniejszeniu utrzymującej się duszności związanej z chorobą i pomoże zmniejszyć skutki
choroby odczuwalne w życiu codziennym. Codzienne stosowanie leku Spiriva pomoże także zapobiec
nagłemu, krótkotrwałemu nasileniu objawów POChP, które może trwać przez kilka dni. Działanie leku
utrzymuje się przez 24 godziny, należy więc lek stosować tylko raz na dobę.

Informacje dotyczące prawidłowego dawkowania i sposobu stosowania leku Spiriva, patrz punkt 3. Jak
stosować lek Spiriva oraz Instrukcja użycia i obsługi aparatu do inhalacji HandiHaler, znajdująca się na
końcu ulotki.

### 2. Informacje ważne przed zastosowaniem leku Spiriva

Kiedy nie stosować leku Spiriva

- Jeśli pacjent ma uczulenie (nadwrażliwość) na tiotropium, substancję czynną leku lub którykolwiek
z pozostałych składników tego leku (wymienionych w punkcie 6) lub laktozę jednowodną, która
zawiera białko mleka.
- Jeśli pacjent ma uczulenie (nadwrażliwość) na atropinę lub jej pochodne, takie jak np. ipratropium
lub oksytropium.

- Jeśli pacjent ma mniej niż 18 lat.

Ostrzeżenia i środki ostrożności

Przed rozpoczęciem stosowania leku Spiriva należy omówić to z lekarzem lub farmaceutą.
• Pacjent powinien skontaktować się z lekarzem, jeśli u pacjenta występuje podwyższone ciśnienie
wewnątrzgałkowe (jaskra z wąskim kątem przesączania), problemy z prostatą lub trudności
w oddawaniu moczu.
• Pacjent powinien skontaktować się z lekarzem, jeśli u pacjenta występują zaburzenia czynności
nerek.
• Lek Spiriva 18 mikrogramów jest wskazany do leczenia przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.
Nie należy go stosować do leczenia nagłych napadów duszności lub świszczącego oddechu.
• Podczas stosowania leku Spiriva mogą wystąpić natychmiastowe reakcje nadwrażliwości, takie jak
wysypka, obrzęk, świąd, świszczący oddech i duszność. W takich przypadkach należy natychmiast
skontaktować się z lekarzem.
• Podobnie jak w przypadku innych leków stosowanych wziewnie, bezpośrednio po zastosowaniu leku
Spiriva u niektórych pacjentów może wystąpić uczucie ucisku w klatce piersiowej, kaszel,
świszczący oddech lub duszność. W takim przypadku należy natychmiast skontaktować się
z lekarzem.
• Nie wolno dopuścić, aby podczas inhalacji bromek tiotropiowy dostał się do oczu, ponieważ może to
spowodować wystąpienie lub zaostrzenie objawów jaskry z wąskim kątem przesączania, która jest
chorobą oczu. Ból oka lub dyskomfort, niewyraźne widzenie, widzenie tęczowej obwódki wokół
źródła światła lub zmienione widzenie kolorów, jednocześnie z zaczerwienieniem oczu mogą być
oznaką wystąpienia ostrej jaskry z wąskim kątem przesączania. Zaburzeniom dotyczącym oczu mogą
towarzyszyć: ból głowy, nudności i wymioty. Jeżeli wystąpią objawy jaskry z wąskim kątem
przesączania należy przerwać stosowanie bromku tiotropiowego i natychmiast skontaktować się
z lekarzem, najlepiej okulistą.
• Suchość błony śluzowej jamy ustnej występująca w czasie stosowania leku, związana z jego
przeciwcholinergicznym działaniem, może po dłuższym czasie powodować próchnicę zębów, dlatego
należy pamiętać o utrzymaniu higieny jamy ustnej.
• Jeśli pacjent przebył w ciągu ostatnich 6 miesięcy zawał mięśnia sercowego, lub w ciągu ostatniego
roku wystąpiła u niego niestabilna lub zagrażająca życiu arytmia serca albo ciężka niewydolność
serca, należy poinformować o tym lekarza. Lekarz zdecyduje, czy lek Spiriva może być stosowany.
• Leku Spiriva nie należy stosować częściej niż raz na dobę.

Dzieci i młodzież
Lek Spiriva nie jest zalecany dla dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat.

Lek Spiriva a inne leki

Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach przyjmowanych obecnie lub ostatnio,
a także o lekach, które wydawane są bez recepty.

W szczególności należy poinformować lekarza lub farmaceutę o innych lekach stosowanych w chorobie
płuc, takich jak ipratropium czy oksytropium.

Nie zanotowano działań niepożądanych podczas przyjmowania leku Spiriva razem z innymi lekami
stosowanymi w leczeniu POChP, takimi jak: leki wziewne stosowane doraźnie, np. salbutamol,
metyloksantyny (np. teofilina) i (lub) doustne oraz wziewne steroidy, np. prednizolon.

Ciąża i karmienie piersią i wpływ na płodność

Przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku należy poradzić się lekarza.

Jeśli pacjentka jest w ciąży lub przypuszcza, że jest w ciąży, lub jeśli karmi piersią, nie powinna stosować
tego leku, chyba, że na wyraźne zalecenie lekarza.

Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn

Jeżeli wystąpią zawroty głowy, niewyraźne widzenie lub ból głowy, nie należy prowadzić pojazdów ani
obsługiwać maszyn.

Lek Spiriva zawiera laktozę jednowodną

Podczas stosowania leku zgodnie z zaleceniami, tj. jedna kapsułka leku na dobę, każda dawka leku
dostarcza 5,5 mg laktozy jednowodnej. Jeśli stwierdzono wcześniej u pacjenta nietolerancję niektórych
cukrów lub alergię na białka mleka (które mogą być obecne w niewielkich ilościach w składniku tego
leku: laktoza jednowodna), pacjent powinien skontaktować się z lekarzem przed przyjęciem leku.

### 3. Jak stosować lek Spiriva?
Lek Spiriva należy zawsze stosować zgodnie z zaleceniami lekarza. W razie wątpliwości należy
skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą.

Zaleca się inhalację zawartości jednej kapsułki (18 mikrogramów tiotropium) raz na dobę. Nie należy
stosować dawki większej niż zalecana.

Należy przyjmować kapsułkę o tej samej porze każdego dnia. Jest to ważne, ponieważ lek Spiriva działa
przez 24 godziny.

Kapsułki mogą być stosowane tylko wziewnie. Nie stosować doustnie.
Kapsułek nie należy połykać.

Po umieszczeniu kapsułki leku Spiriva w aparacie do inhalacji HandiHaler, należy przekłuć kapsułkę
naciskając przycisk przekłuwający, co pozwoli na zainhalowanie leku.
Pacjent powinien upewnić się czy posiada aparat do inhalacji HandiHaler oraz czy prawidłowo go
stosuje.
Należy zapoznać się z instrukcją użycia i obsługi aparatu do inhalacji HandiHaler, która znajduje się na
końcu ulotki.
Należy upewnić się, że powietrze nie jest wydychane do aparatu do inhalacji HandiHaler.

W razie jakichkolwiek trudności z użyciem aparatu do inhalacji HandiHaler należy skontaktować się
z lekarzem, pielęgniarką lub farmaceutą.
Aparat do inhalacji należy myć raz w miesiącu. Instrukcja czyszczenia aparatu do inhalacji znajduje się
na końcu ulotki, patrz: „Instrukcja użycia i obsługi aparatu do inhalacji HandiHaler”.

Nie wolno dopuścić, aby lek Spiriva dostał się do oczu, ponieważ może to spowodować: niewyraźne
widzenie, ból oka i (lub) zaczerwienienie oczu. Jeżeli lek dostał się do oka, należy natychmiast przemyć
je ciepłą wodą i niezwłocznie zgłosić się do lekarza w celu uzyskania dalszej porady.

W przypadku wrażenia, że trudności w oddychaniu nasilają się, należy tak szybko, jak to możliwe
skontaktować się z lekarzem.

Stosowanie u dzieci i młodzieży
Lek Spiriva nie jest zalecany dla dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat.

Zastosowanie większej niż zalecana dawki leku Spiriva
W razie zastosowania większej dawki leku Spiriva niż zalecana (więcej niż jedna kapsułka na dobę)
należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.
U pacjenta może zwiększyć się ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, takich jak: suchość błony
śluzowej jamy ustnej, zaparcia, trudności w oddawaniu moczu, przyspieszenie akcji serca lub niewyraźne
widzenie.

Pominięcie zastosowania leku Spiriva
Jeżeli pominięto dawkę leku, należy przyjąć ją tak szybko, jak to jest możliwe.
Nigdy nie należy przyjmować dwóch dawek jednocześnie lub w tym samym dniu, w celu uzupełnienia
pominiętej dawki.
W takich przypadkach należy pominąć zapomnianą dawkę i kontynuować leczenie jak dotychczas.
Następną dawkę należy przyjąć o zwykłej porze.

Przerwanie stosowania leku Spiriva
Przed przerwaniem przyjmowania leku Spiriva należy poradzić się lekarza lub farmaceuty.
Po przerwaniu stosowania leku Spiriva mogą nasilić się objawy POChP.

W razie jakichkolwiek dalszych wątpliwości związanych ze stosowaniem tego leku należy zwrócić się do
lekarza lub farmaceuty.

### 4. Możliwe działania niepożądane

Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Częstość występowania została określona na podstawie następującej konwencji:
Często: występuje u 1 do 10 osób na 100
Niezbyt często: występuje u 1 do 10 osób na 1 000
Rzadko: występuje u 1 do 10 osób na 10 000
Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Poniżej podane działania niepożądane zostały zgłoszone przez pacjentów podczas stosowania leku
Spiriva. Działania niepożądane wymieniono w zależności od częstości ich występowania: często, niezbyt
często, rzadko lub częstość nieznana.

Często:

- suchość błony śluzowej jamy ustnej (zazwyczaj o łagodnym nasileniu)

Niezbyt często:

- zawroty głowy
- ból głowy
- zaburzenia smaku
- niewyraźne widzenie
- nieregularne bicie serca (migotanie przedsionków)
- zapalenie gardła
- chrypka (dysfonia)
- kaszel
- choroba refluksowa przełyku, której objawem jest m.in. zgaga
- zaparcie
- zakażenia grzybicze w obrębie jamy ustnej i gardła (kandydoza jamy ustnej i gardła)
- wysypka
- trudności w oddawaniu moczu (zatrzymanie moczu)

- bolesne lub utrudnione oddawanie moczu

Rzadko:

- trudności w zasypianiu (bezsenność)
- widzenie tęczowej obwódki wokół źródła światła lub zmienione widzenie kolorów, wraz
z zaczerwienieniem oczu (jaskra)
- zwiększone ciśnienie w oku
- nieregularne bicie serca (częstoskurcz nadkomorowy)
- przyspieszenie czynności serca (tachykardia)
- kołatanie serca
- ucisk w klatce piersiowej powiązany z kaszlem, świszczącym oddechem lub dusznością
występującą natychmiast po zainhalowaniu leku (skurcz oskrzeli)
- krwawienie z nosa
- zapalenie krtani
- zapalenie zatok
- zamknięcie światła jelita lub brak ruchów robaczkowych jelit (niedrożność jelit, w tym
porażenna niedrożność jelit)
- zapalenie dziąseł
- zapalenie języka
- utrudnione przełykanie (dysfagia)
- zapalenie jamy ustnej
- nudności
- nadwrażliwość, w tym reakcje natychmiastowe
- ciężka reakcja alergiczna, która może powodować obrzęk w obrębie twarzy lub gardła (obrzęk
naczynioruchowy)
- pokrzywka
- swędzenie (świąd)
- zakażenia dróg moczowych

Częstość nieznana:

- ubytek wody z organizmu (odwodnienie)
- próchnica zębów
- ciężkie reakcje alergiczne (reakcje anafilaktyczne)
- zakażenia lub owrzodzenie skóry
- suchość skóry
- obrzęk stawów

Ciężkie działania niepożądane, takie jak reakcje alergiczne, które mogą wywołać obrzęk w obrębie
twarzy lub gardła (obrzęk naczynioruchowy), lub inne reakcje nadwrażliwości (takie jak nagłe obniżenie
ciśnienia krwi lub zawroty głowy) mogą wystąpić same lub jako część ciężkiej reakcji alergicznej (reakcji
anafilaktycznej) po zastosowaniu leku Spiriva. Dodatkowo, tak jak w przypadku innych leków
stosowanych w postaci inhalacji, u niektórych pacjentów mogą wystąpić: nieoczekiwany ucisk w klatce
piersiowej, kaszel, świszczący oddech lub duszność bezpośrednio po inhalacji leku (skurcz oskrzeli).
W przypadku wystąpienia któregokolwiek z tych objawów należy natychmiast skontaktować się
z lekarzem.

Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie możliwe objawy niepożądane
niewymienione w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie, lub pielęgniarce.
Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych
Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych
i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa,
tel.: 22 49-21-301, faks: 22 49-21-309,

strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi
podmiotu odpowiedzialnego. Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej
informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leku.

### 5. Jak przechowywać lek Spiriva?
Lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.

Przechowywać w temperaturze poniżej 25°C.
Nie zamrażać.

Okres ważności leku po otwarciu blistra: 9 dni.
Po wyjęciu pierwszej kapsułki z blistra należy stosować kapsułki z tego samego blistra przez kolejne
9 dni, po jednej kapsułce na dobę.
Aparat do inhalacji HandiHaler należy wyrzucić po upływie 12 miesięcy od pierwszego użycia.

Nie stosować tego leku po upływie terminu ważności (EXP) zamieszczonego na tekturowym pudełku
i blistrze. Termin ważności oznacza ostatni dzień danego miesiąca.

Leków nie należy wyrzucać do kanalizacji ani domowych pojemników na odpadki. Należy zapytać
farmaceutę, jak usunąć leki, których się już nie używa. Takie postępowanie pomoże chronić środowisko.

### 6. Zawartość opakowania i inne informacje

Co zawiera lek Spiriva

Substancją czynną leku jest tiotropium. Każda kapsułka zawiera jako substancję czynną 18 mikrogramów
tiotropium (w postaci bromku tiotropiowego jednowodnego mikronizowanego).
Dawka dostarczona (uwalniana z ustnika aparatu do inhalacji HandiHaler) zawiera 10 mikrogramów
tiotropium.

Pozostałe składniki to: laktoza jednowodna mikronizowana, laktoza jednowodna 200 M.
Skład kapsułki żelatynowej: żelatyna, makrogol 3350, dwutlenek tytanu (E171), żelaza tlenek żółty
(E 172), indygotyna (E 132).

Jak wygląda lek Spiriva i co zawiera opakowanie

Lek Spiriva ma postać twardych, jasnozielonych kapsułek, zawierających proszek do inhalacji. Na każdej
kapsułce nadrukowany jest kod leku TI 01 i logo firmy.

Lek Spiriva jest dostępny w następujących opakowaniach:
- 30 kapsułek
- 30 kapsułek i aparat do inhalacji HandiHaler
- 90 kapsułek

Dodatkowo w sprzedaży znajduje się opakowanie zawierające aparat do inhalacji HandiHaler.

Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.

Podmiot odpowiedzialny i wytwórca

Podmiot odpowiedzialny
Boehringer Ingelheim International GmbH
Binger Strasse 173
55216 Ingelheim/Rhein
Niemcy

Wytwórca
Boehringer Ingelheim Pharma GmbH & Co. KG
Binger Strasse 173
55216 Ingelheim/Rhein
Niemcy

Boehringer Ingelheim France
100-104 avenue de France
75013 Paris
Francja

W celu uzyskania bardziej szczegółowych informacji należy zwrócić się do przedstawiciela podmiotu
odpowiedzialnego.

Polska
Boehringer Ingelheim Sp. z o.o.
Tel.: +48 22 699 0 699

Instrukcja użycia i obsługi aparatu do inhalacji HandiHaler

HandiHaler to aparat do inhalacji, który umożliwia inhalację leku Spiriva zawartego w kapsułce - który
został przepisany pacjentowi przez lekarza w związku z trudnościami z oddychaniem. Aparat do inhalacji
HandiHaler jest dostosowany tylko do kapsułek leku Spiriva. Nie należy go używać do podawania innych
leków.
Aparat do inhalacji HandiHaler jest przewidziany jedynie dla jednego pacjenta i jest przeznaczony do
wielokrotnego użycia.

Należy dokładnie przestrzegać zaleceń lekarza dotyczących
stosowania leku Spiriva. Po pierwszym użyciu, aparat do inhalacji
HandiHaler można używać przez okres jednego roku w celu
podawania leku.

HandiHaler
1. Osłona górna
2. Ustnik
3. Obudowa z okienkiem
4. Przycisk przekłuwający
5. Komora centralna

1. Aby otworzyć osłonę górną należy wcisnąć całkowicie przycisk
przekłuwający, a następnie go puścić.

2. Należy otworzyć osłonę górną aparatu do inhalacji odciągając ją do
góry. Następnie należy podnieść do góry ustnik.

3. Bezpośrednio przed użyciem należy wyjąć kapsułkę z blistra
leku Spiriva (patrz punkt „Wyjmowanie kapsułki z blistra”)
i umieścić ją w komorze centralnej (5) w sposób pokazany na
rysunku. Nie ma znaczenia, którym końcem kapsułka zostanie
wprowadzona do komory.

4. Zamknąć dokładnie ustnik zatrzaskując go. Osłonę górną pozostawić
otwartą.

5. Trzymając aparat do inhalacji HandiHaler z ustnikiem
skierowanym ku górze, należy nacisnąć jeden raz do końca
przycisk przekłuwający, a następnie go zwolnić. Kapsułka zostanie
przekłuta, a lek przygotowany do inhalacji.

6. Wykonać głęboki wydech.

Uwaga:
Nigdy nie należy wydychać powietrza przez ustnik.

7. Przyłożyć aparat do inhalacji HandiHaler do ust, szczelnie zacisnąć
wargi wokół ustnika. Trzymając głowę w pozycji pionowej wykonać
powolny i głęboki wdech tak, aby słyszeć lub poczuć wibrację kapsułki.
Nabrać jak najwięcej powietrza do płuc. Następnie wstrzymać oddech tak
długo, jak długo nie stwarza to dyskomfortu, jednocześnie wyjąć aparat do
inhalacji z ust. Powrócić do normalnego oddychania.
Powtórzyć jeszcze jeden raz czynności opisane w punktach 6 i 7; pozwoli
to na całkowite opróżnienie kapsułki.

8. Otworzyć ponownie ustnik i usunąć zużytą kapsułkę.

W czasie, kiedy aparat do inhalacji nie jest używany, ustnik i osłona górna
powinny być zamknięte.

Czyszczenie aparatu do inhalacji HandiHaler

Aparat do inhalacji HandiHaler należy myć raz w miesiącu.
Otworzyć osłonę górną i ustnik, a następnie unosząc przycisk
przekłuwający, otworzyć obudowę z okienkiem. Usunąć resztki proszku
przemywając cały aparat do inhalacji ciepłą wodą. Strząsnąć nadmiar
wody, po czym pozostawić otwarty aparat do inhalacji na powietrzu, na
papierowym ręczniku do wysuszenia. Do całkowitego wysuszenia
potrzeba około 24 godzin, najlepiej więc umyć aparat do inhalacji
natychmiast po użyciu tak, aby był gotowy do podania następnej dawki.
Jeżeli konieczne, zewnętrzną część ustnika można przetrzeć wilgotną, lecz
nie mokrą, ściereczką.

Wyjmowanie kapsułki z blistra

A. Oddzielić paski blistra leku Spiriva, przerywając wzdłuż perforacji.

B. Odciągnąć folię (tuż przed użyciem) aż odsłoni się jedna kapsułka. Jeżeli
przez przypadek odsłoni się druga kapsułka w blistrze, należy ją wyrzucić.

C. Wyjąć kapsułkę.

Kapsułka leku Spiriva zawiera tylko niewielką ilość proszku do inhalacji, w związku z tym jest ona
wypełniona tylko częściowo.

## Charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

### 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO

Spiriva, 18 mikrogramów/dawkę inhalacyjną, proszek do inhalacji w kapsułkach twardych

### 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

Każda kapsułka zawiera 18 mikrogramów tiotropium (Tiotropium) w postaci bromku tiotropiowego
jednowodnego mikronizowanego - 22,5 mikrograma.
Dawka dostarczona (uwalniana z ustnika aparatu do inhalacji HandiHaler) zawiera 10 mikrogramów
tiotropium.

Substancja pomocnicza o znanym działaniu: Jedna kapsułka zawiera około 5,5 miligrama laktozy
jednowodnej.
Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1.

### 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA

Proszek do inhalacji w kapsułkach twardych.
Jasnozielone kapsułki twarde. Na każdej kapsułce nadrukowany jest kod leku TI 01 i logo firmy.

### 4. SZCZEGÓŁOWE DANE KLINICZNE

#### 4.1 Wskazania do stosowania

Produkt leczniczy Spiriva jest wskazany jako lek rozszerzający oskrzela w leczeniu podtrzymującym
w celu złagodzenia objawów u pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP).

#### 4.2 Dawkowanie i sposób podawania

Dawkowanie
Ten produkt leczniczy jest przeznaczony jedynie do stosowania wziewnego.
Zaleca się inhalację zawartości jednej kapsułki raz na dobę, o tej samej porze każdego dnia, za
pomocą aparatu do inhalacji HandiHaler.
Nie należy stosować dawki większej niż zalecana.
Kapsułki Spiriva mogą być stosowane tylko wziewnie. Nie stosować doustnie.
Kapsułek Spiriva nie należy połykać.
Kapsułki Spiriva mogą być inhalowane wyłącznie za pomocą aparatu do inhalacji HandiHaler.

Szczególne grupy pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku mogą stosować bromek tiotropiowy w zalecanej dawce.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek mogą stosować bromek tiotropiowy w zalecanej dawce.
Pacjenci z umiarkowanymi do ciężkich zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny
≤ 50 ml/min), patrz punkty: 4.4 i 5.2.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby mogą stosować bromek tiotropiowy w zalecanej dawce
(patrz punkt 5.2).

Dzieci i młodzież
Produktu leczniczego Spiriva nie należy stosować u osób w wieku poniżej 18 lat. Nie ustalono
skuteczności i bezpieczeństwa stosowania tego produktu u dzieci i młodzieży.

POChP
Produkt leczniczy nie ma zastosowania u dzieci i młodzieży we wskazaniu podanym w punkcie 4.1.

Mukowiscydoza
Nie określono bezpieczeństwa stosowania i skuteczności produktu leczniczego Spiriva u dzieci
i młodzieży. Brak dostępnych danych.

Sposób podawania
Aparat do inhalacji HandiHaler jest dostosowany tylko do kapsułek leku Spiriva. Nie należy go
używać do podawania innych leków. Aparat do inhalacji HandiHaler jest przewidziany jedynie dla
jednego pacjenta i jest przeznaczony do wielokrotnego użycia. W celu zapewnienia właściwego
sposobu podawania produktu leczniczego, lekarz lub inny wykwalifikowany pracownik służby
zdrowia powinien przeszkolić pacjenta w zakresie prawidłowego stosowania inhalatora.

Instrukcja użycia i obsługi aparatu do inhalacji HandiHaler

Pacjenci powinni postępować zgodnie z poniższymi punktami podczas korzystania z aparatu do
inhalacji HandiHaler.

Należy dokładnie przestrzegać zaleceń lekarza dotyczących
stosowania leku Spiriva. Po pierwszym użyciu, aparat do inhalacji
HandiHaler można używać przez okres jednego roku w celu
podawania produktu leczniczego.

HandiHaler
### 1. Osłona górna
### 2. Ustnik
### 3. Obudowa z okienkiem
### 4. Przycisk przekłuwający
### 5. Komora centralna

### 1. Aby otworzyć osłonę górną, należy wcisnąć całkowicie przycisk
przekłuwający, a następnie go puścić.

### 2. Należy otworzyć osłonę górną aparatu do inhalacji odciągając ją do
góry.
Następnie należy podnieść do góry ustnik.

### 3. Bezpośrednio przed użyciem należy wyjąć kapsułkę produktu
leczniczego Spiriva z blistra (patrz punkt „Wyjmowanie kapsułki
z blistra”) i umieścić ją w komorze centralnej (5) w sposób
pokazany na rysunku. Nie ma znaczenia, którym końcem kapsułka
zostanie wprowadzona do komory.

### 4. Zamknąć dokładnie ustnik zatrzaskując go. Osłonę górną pozostawić
otwartą.

### 5. Trzymając aparat do inhalacji HandiHaler z ustnikiem
skierowanym ku górze, należy nacisnąć jeden raz do końca
przycisk przekłuwający, a następnie go zwolnić. Kapsułka zostanie
przekłuta, a lek przygotowany do inhalacji.

### 6. Wykonać głęboki wydech.

Uwaga:
Nigdy nie należy wydychać powietrza przez ustnik.

### 7. Przyłożyć aparat do inhalacji HandiHaler do ust, szczelnie zacisnąć
wargi wokół ustnika. Trzymając głowę w pozycji pionowej wykonać
powolny i głęboki wdech tak, aby słyszeć lub poczuć wibrację kapsułki.
Nabrać jak najwięcej powietrza do płuc. Następnie wstrzymać oddech tak
długo, jak długo nie stwarza to dyskomfortu, jednocześnie wyjąć aparat
do inhalacji z ust. Powrócić do normalnego oddychania.
Powtórzyć jeszcze jeden raz czynności opisane w punktach 6 i 7; pozwoli
to na całkowite opróżnienie kapsułki.

### 8. Otworzyć ponownie ustnik i usunąć zużytą kapsułkę.

W czasie, kiedy aparat do inhalacji nie jest używany, ustnik i osłona górna
powinny być zamknięte.

Czyszczenie aparatu do inhalacji HandiHaler

Aparat do inhalacji HandiHaler należy myć raz w miesiącu.
Otworzyć osłonę górną i ustnik, a następnie unosząc przycisk
przekłuwający, otworzyć obudowę z okienkiem. Usunąć resztki proszku
przemywając cały aparat do inhalacji ciepłą wodą. Strząsnąć nadmiar
wody, po czym pozostawić otwarty aparat do inhalacji na powietrzu, na
papierowym ręczniku do wysuszenia. Do całkowitego wysuszenia
potrzeba około 24 godzin, najlepiej więc umyć aparat do inhalacji
natychmiast po użyciu tak, aby był gotowy do podania następnej dawki.
Jeżeli konieczne, zewnętrzną część ustnika można przetrzeć wilgotną, lecz
nie mokrą, ściereczką.

Wyjmowanie kapsułki z blistra

A. Oddzielić paski blistra produktu leczniczego Spiriva, przerywając
wzdłuż perforacji.

B. Odciągnąć folię (tuż przed użyciem) aż odsłoni się jedna kapsułka.
Jeżeli przez przypadek odsłoni się druga kapsułka w blistrze, należy ją
wyrzucić.

C. Wyjąć kapsułkę.

Kapsułka produktu leczniczego Spiriva zawiera tylko niewielką ilość proszku do inhalacji, w związku
z tym jest ona wypełniona tylko częściowo.

#### 4.3 Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną
w punkcie 6.1

Nadwrażliwość na bromek tiotropiowy, atropinę lub jej pochodne, takie jak ipratropium lub
oksytropium, bądź też na substancję pomocniczą, laktozę jednowodną, która zawiera białka mleka.

#### 4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Bromku tiotropiowego jako leku rozszerzającego oskrzela przeznaczonego do stosowania raz na dobę
w terapii podtrzymującej, nie należy stosować jako doraźnego leczenia ostrych napadów skurczu
oskrzeli.

Po zastosowaniu bromku tiotropiowego w postaci proszku do inhalacji, mogą wystąpić
natychmiastowe reakcje nadwrażliwości.

Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwcholinergicznych, należy zachować ostrożność
podczas stosowania bromku tiotropiowego u pacjentów z jaskrą z wąskim kątem przesączania,
rozrostem gruczołu krokowego lub niedrożnością szyi pęcherza moczowego (patrz punkt 4.8).

Leki stosowane wziewnie mogą powodować skurcz oskrzeli wywołany inhalacją.

Należy zachować ostrożność podczas stosowania tiotropium u pacjentów z przebytym ostatnio (< 6
miesięcy) zawałem mięśnia sercowego; z jakąkolwiek niestabilną lub zagrażającą życiu arytmią serca
lub arytmią serca wymagającą interwencji lub zmiany leczenia w ostatnim roku; z hospitalizacją
związaną z niewydolnością serca (klasa III lub IV wg NYHA) w ostatnim roku. Tacy pacjenci byli
wykluczeni z badań klinicznych i antycholinergiczne działanie produktu może wpływać na te
zaburzenia.

Ponieważ stężenie leku w osoczu krwi zwiększa się wraz ze zmniejszaniem się czynności nerek,
u pacjentów z umiarkowanymi do ciężkich zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny
≤ 50 ml/min), bromek tiotropiowy należy stosować jedynie w przypadku, gdy spodziewana korzyść
dla pacjenta przewyższa potencjalne ryzyko. Brak długoterminowego doświadczenia dotyczącego
stosowania bromku tiotropiowego u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (patrz punkt
5.2).

Nie wolno dopuścić, aby podczas inhalacji bromek tiotropiowy dostał się do oczu. Pacjenta należy
uprzedzić, że może to spowodować wystąpienie lub zaostrzenie objawów jaskry z wąskim kątem
przesączania, ból oka lub dyskomfort, przemijające niewyraźne widzenie, widzenie tęczowej obwódki
wokół źródła światła lub zmienione widzenie kolorów, jednocześnie z zaczerwienieniem oczu
wywołanym przekrwieniem spojówek i obrzękiem rogówki. W przypadku wystąpienia
któregokolwiek z tych objawów, pacjent powinien przerwać stosowanie bromku tiotropiowego
i niezwłocznie skonsultować się z lekarzem specjalistą.

Suchość błony śluzowej jamy ustnej obserwowana w trakcie leczenia przeciwcholinergicznego, może
po dłuższym czasie powodować próchnicę zębów.

Bromku tiotropiowego nie należy stosować częściej niż raz na dobę (patrz punkt 4.9).

Dzieci i młodzież
Produktu leczniczego Spiriva nie należy stosować u osób w wieku poniżej 18 lat. Nie ustalono
skuteczności i bezpieczeństwa stosowania tego produktu u dzieci i młodzieży.

Substancja pomocnicza o znanym działaniu
Kapsułka produktu leczniczego Spiriva zawiera 5,5 mg laktozy jednowodnej. Taka ilość nie powoduje
zazwyczaj problemów u pacjentów z nietolerancją laktozy. Pacjenci z rzadko występującą,
dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania
glukozy-galaktozy nie powinni stosować tego produktu. Substancja pomocnicza laktoza jednowodna
może zawierać niewielkie ilości białek mleka, które mogą powodować reakcje alergiczne.

#### 4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Chociaż nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji leku, podawanie bromku tiotropiowego
w postaci proszku do inhalacji równocześnie z innymi lekami często stosowanymi w leczeniu POChP,
takimi jak: sympatykomimetyki rozszerzające oskrzela, metyloksantyny, steroidy doustne i wziewne,
nie powodowało wystąpienia klinicznie istotnych interakcji lekowych.

Nie stwierdzono wpływu często stosowanych przez pacjentów z POChP leków (LABA, ICS i ich
połączenia) na ekspozycję na tiotropium.

Jednoczesne podawanie bromku tiotropiowego i innych leków zawierających substancje o działaniu
przeciwcholinergicznym nie było badane i w związku z tym nie jest zalecane.

#### 4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Ciąża
Istnieją tylko ograniczone dane dotyczące stosowania tiotropium u kobiet w okresie ciąży. Badania na
zwierzętach nie wykazały bezpośredniego lub pośredniego szkodliwego wpływu na reprodukcję
w zakresie dawek klinicznych (patrz punkt 5.3). W celu zachowania ostrożności zaleca się unikanie
stosowania produktu Spiriva w okresie ciąży.

Karmienie piersią
Nie wiadomo, czy bromek tiotropiowy przenika do mleka kobiecego. Pomimo, że wyniki badań
przeprowadzonych w okresie laktacji u gryzoni wskazują, że tylko niewielkie ilości bromku
tiotropiowego przenikają do mleka, stosowanie produktu leczniczego Spiriva w okresie karmienia
piersią nie jest zalecane. Bromek tiotropiowy jest substancją o długim działaniu. Decyzję
o kontynuowaniu lub przerwaniu karmienia piersią, bądź też o kontynuowaniu lub przerwaniu
stosowania produktu leczniczego Spiriva należy podjąć, biorąc pod uwagę korzyści dla dziecka,
wynikające z karmienia piersią oraz korzyści dla matki wynikające ze stosowania produktu
leczniczego Spiriva.

Płodność
Brak danych klinicznych dla tiotropium dotyczących płodności. Badanie przedkliniczne
z zastosowaniem tiotropium nie wykazało negatywnego wpływu na płodność (patrz punkt 5.3).

#### 4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Nie przeprowadzono badań nad wpływem produktu na zdolność prowadzenia pojazdów
i obsługiwania maszyn.
Jeżeli wystąpią zawroty głowy, niewyraźne widzenie lub ból głowy, nie należy prowadzić pojazdów
ani obsługiwać maszyn.

#### 4.8 Działania niepożądane

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
Większość wymienionych działań niepożądanych związana jest z przeciwcholinergicznym działaniem
produktu Spiriva.

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
Częstość wymienionych poniżej działań niepożądanych została oszacowana na podstawie częstości
działań niepożądanych zaobserwowanych w grupie 9647 pacjentów przyjmujących tiotropium
w trakcie 28 łącznie analizowanych badań klinicznych, kontrolowanych placebo, z okresem leczenia
od czterech tygodni do czterech lat.

Częstość występowania została określona na podstawie następującej konwencji:
Bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); rzadko
(≥1/10 000 do <1/1 000); bardzo rzadko (<1/10 000); częstość nieznana (częstość nie może być
określona na podstawie dostępnych danych).

Klasyfikacja układów i narządów (według
terminologii MedDRA)
Częstość występowania

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
Odwodnienie Częstość nieznana

Zaburzenia układu nerwowego

Zawroty głowy Niezbyt często
Ból głowy Niezbyt często
Zaburzenia smaku Niezbyt często
Bezsenność Rzadko

Zaburzenia oka
Niewyraźne widzenie Niezbyt często
Jaskra Rzadko
Zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe Rzadko

Zaburzenia serca
Migotanie przedsionków Niezbyt często
Częstoskurcz nadkomorowy Rzadko
Tachykardia Rzadko
Kołatanie serca Rzadko

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej
i śródpiersia
Zapalenie gardła Niezbyt często
Dysfonia Niezbyt często
Kaszel Niezbyt często
Skurcz oskrzeli Rzadko
Krwawienie z nosa Rzadko
Zapalenie krtani Rzadko
Zapalenie zatok Rzadko

Zaburzenia żołądka i jelit
Suchość błony śluzowej jamy ustnej Często
Choroba refluksowa przełyku Niezbyt często
Zaparcia Niezbyt często
Kandydoza jamy ustnej i gardła Niezbyt często
Niedrożność jelit, w tym porażenna niedrożność jelit Rzadko
Zapalenie dziąseł Rzadko
Zapalenie języka Rzadko
Dysfagia (utrudnione przełykanie) Rzadko
Zapalenie jamy ustnej Rzadko
Nudności Rzadko
Próchnica zębów Częstość nieznana

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zaburzenia
układu immunologicznego
Wysypka Niezbyt często
Pokrzywka Rzadko
Świąd Rzadko
Nadwrażliwość (w tym reakcje natychmiastowe) Rzadko
Obrzęk naczynioruchowy Rzadko
Reakcje anafilaktyczne Częstość nieznana
Zakażenie skórne, owrzodzenie skóry Częstość nieznana
Suchość skóry Częstość nieznana

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej
Obrzęk stawów Częstość nieznana

Zaburzenia nerek i dróg moczowych
Bolesne lub utrudnione oddawanie moczu Niezbyt często

Zatrzymanie moczu Niezbyt często
Zakażenie dróg moczowych Rzadko

Opis wybranych działań niepożądanych
Najczęściej obserwowanymi w kontrolowanych badaniach klinicznych działaniami niepożądanymi
były działania związane z przeciwcholinergicznym działaniem produktu, takie jak suchość błony
śluzowej jamy ustnej, która pojawiła się u około 4% pacjentów.
W 28 badaniach klinicznych suchość błony śluzowej jamy ustnej była przyczyną przerwania leczenia
u 18 z 9647 pacjentów przyjmujących tiotropium (0,2%).

Do ciężkich działań niepożądanych związanych z przeciwcholinergicznym działaniem produktu
należą: jaskra, zaparcia, niedrożność jelit, w tym porażenna niedrożność jelit oraz zatrzymanie moczu.

Inne szczególne grupy pacjentów
Częstość występowania objawów związanych z przeciwcholinergicznym działaniem produktu może
zwiększać się z wiekiem.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa,
tel.: + 48 22 49-21-301
faks: +48 22 49-21-309
strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi
podmiotu odpowiedzialnego.

#### 4.9 Przedawkowanie

Podawanie dużych dawek bromku tiotropiowego może prowadzić do wystąpienia przedmiotowych
i podmiotowych objawów związanych z przeciwcholinergicznym działaniem leku.

Jednakże, po podaniu zdrowym ochotnikom do 340 mikrogramów bromku tiotropiowego
w pojedynczej dawce wziewnej nie zaobserwowano działań niepożądanych związanych
z ogólnoustrojowym działaniem przeciwcholinergicznym. Poza tym, po zastosowaniu u zdrowych
ochotników bromku tiotropiowego w dawce do 170 mikrogramów na dobę przez 7 dni, nie
zanotowano żadnych istotnych działań niepożądanych, z wyjątkiem suchości błony śluzowej jamy
ustnej. W badaniu z zastosowaniem wielokrotnych dawek u pacjentów z POChP, przy maksymalnej
dawce dobowej wynoszącej 43 mikrogramy bromku tiotropiowego, stosowanej przez cztery tygodnie,
nie zanotowano znaczących działań niepożądanych.

Ostre zatrucie po nieumyślnym spożyciu doustnym bromku tiotropiowego w kapsułkach jest mało
prawdopodobne ze względu na małą biodostępność po podaniu doustnym.

### 5. WŁAŚCIWOŚCI FARMAKOLOGICZNE

#### 5.1 Właściwości farmakodynamiczne

Grupa farmakoterapeutyczna: Inne leki stosowane w chorobach obturacyjnych dróg oddechowych
podawane drogą wziewną, leki przeciwcholinergiczne, kod ATC: R03B B04

Mechanizm działania
Bromek tiotropiowy jest długo działającym, wybiórczym antagonistą receptorów muskarynowych,
w medycynie klinicznej określanym jako lek przeciwcholinergiczny. Poprzez wiązanie się
z receptorami muskarynowymi w mięśniówce gładkiej oskrzeli, bromek tiotropiowy hamuje
cholinergiczne (zwężające oskrzela) działanie acetylocholiny wydzielanej na zakończeniach nerwów
przywspółczulnych. Wykazuje on podobne powinowactwo do poszczególnych podtypów receptora
muskarynowego (od M1 do M5). Bromek tiotropiowy, działając jako kompetycyjny i odwracalny
antagonista receptorów M3 w drogach oddechowych, powoduje rozszerzenie oskrzeli. Działanie to jest
zależne od dawki i utrzymuje się ponad 24 godziny. Długotrwałe działanie jest prawdopodobnie
spowodowane bardzo powolną dysocjacją cząsteczki produktu od receptora M3, przy czym okres
połowicznej dysocjacji jest znacznie dłuższy w porównaniu z ipratropium. Jako lek
przeciwcholinergiczny o strukturze N-czwartorzędowej, bromek tiotropiowy stosowany wziewnie
odznacza się wybiórczym, miejscowym działaniem na oskrzela. Stężenia terapeutyczne, przy których
nie występują ogólnoustrojowe objawy działania przeciwcholinergicznego mieszczą się
w dopuszczalnym zakresie.

Działanie farmakodynamiczne
Rozszerzenie oskrzeli jest wynikiem działania miejscowego (w drogach oddechowych), a nie
ogólnoustrojowego. Dysocjacja tiotropium od receptora M2 jest szybsza niż w przypadku receptora
M3, czego przejawem w czynnościowych badaniach in vitro była (kinetycznie zależna) selektywność
podtypu receptora M3 względem M2. Duża siła działania i wolna dysocjacja od receptora znalazły
swoje kliniczne odzwierciedlenie w postaci znaczącego i długotrwałego działania rozszerzającego
oskrzela u pacjentów z POChP.

Elektrofizjologia serca
Elektrofizjologia: W badaniach dotyczących wpływu na odstęp QT z udziałem 53 zdrowych
ochotników, produkt Spiriva podawany w dawkach 18 μg oraz 54 μg (tj. dawka trzykrotnie większa
od dawki terapeutycznej), przez 12 dni, nie powodował znaczącego wydłużenia odstępu QT w zapisie
EKG.

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania w POChP
Zasadniczy program fazy klinicznej obejmował cztery roczne i dwa półroczne badania z randomizacją
i podwójnie ślepą próbą, z udziałem 2663 pacjentów (1308 otrzymywało bromek tiotropiowy).
Program roczny obejmował dwa badania z kontrolą placebo i dwa z kontrolą aktywną (ipratropium).
Dwa badania trwające 6 miesięcy przeprowadzono z kontrolą placebo i salmeterolu. W badaniach tych
oceniano czynność płuc i istotne dla zdrowia wskaźniki, takie jak: duszność, występowanie zaostrzeń
choroby i jakość życia związaną ze stanem zdrowia.

Czynność płuc
Zastosowanie bromku tiotropiowego raz na dobę pozwalało uzyskać znaczącą poprawę czynności płuc
(natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa FEV1 i natężona pojemność życiowa FVC)
w ciągu 30 minut po podaniu pierwszej dawki. Działanie to utrzymywało się przez 24 godziny.
Farmakodynamiczny stan stacjonarny uzyskiwano w ciągu jednego tygodnia, przy czym najsilniejsze
działanie rozszerzające oskrzela obserwowano trzeciego dnia. Podanie bromku tiotropiowego
powodowało znaczącą poprawę porannych i wieczornych wyników pomiaru PEFR (szczytowy
przepływ wydechowy), ustaloną na podstawie codziennych zapisów pacjenta. Działanie rozszerzające
oskrzela bromku tiotropiowego utrzymywało się przez okres jednego roku podawania leku, bez
objawów tachyfilaksji.

Badanie kliniczne z randomizacją, kontrolowane placebo przeprowadzone u 105 pacjentów z POChP
wykazało, że, w porównaniu do placebo, działanie rozszerzające oskrzela utrzymywało się przez
24 godziny (okres pomiędzy kolejnymi dawkami), niezależnie od tego, czy lek był podany rano, czy
wieczorem.

Badania kliniczne (trwające do 12 miesięcy)

Duszność, tolerancja wysiłku
Bromek tiotropiowy wykazywał znaczącą poprawę u pacjentów z dusznością (jak oceniono
z zastosowaniem Transition Dyspnoea Index). Poprawa ta utrzymywała się przez cały okres leczenia.

W dwóch badaniach klinicznych z randomizacją i podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo
z udziałem 433 pacjentów z umiarkowaną do ciężkiej postacią POChP badano stopień zmniejszenia
uczucia duszności powysiłkowej. W badaniach tych wykazano, że przyjmowanie produktu Spiriva
przez 6 tygodni znacząco poprawia ograniczony, z powodu choroby, czas tolerancji wysiłku. W czasie
ergometrii rowerowej przy 75% maksymalnym obciążeniu osiągnięto wynik 19,7% (badanie A)
i 28,3% (badanie B) w porównaniu do placebo.

Jakość życia związana ze stanem zdrowia
W trwającym dziewięć miesięcy podwójnie ślepym badaniu klinicznym z randomizacją oraz kontrolą
placebo z udziałem 492 pacjentów, produkt leczniczy Spiriva poprawił jakość życia związaną ze
stanem zdrowia, jak wykazano za pomocą kwestionariusza St. George’s Respiratory Questionnaire
(SGRQ) na podstawie punktacji ogólnej. Odsetek pacjentów przyjmujących produkt leczniczy Spiriva,
którzy uzyskali znaczącą poprawę w zakresie ogólnej punktacji SGRQ (to znaczy więcej niż 4
jednostki) wyniósł 10,9% w porównaniu z placebo (59,1% w grupie stosującej produkt Spiriva
w porównaniu z 48,2% w grupie placebo (p=0,029)). Średnia różnica między grupami wyniosła 4,19
jednostki (p=0,001; przedział ufności: 1,69-6,68). Poprawa poddomen w punktacji SGRQ wyniosła
8,19 jednostek dla poddomeny „objawy”, 3,91 jednostek dla poddomeny „aktywność” oraz 3,61
jednostek dla poddomeny „wpływ na życie codzienne”. Poprawa w każdej z wymienionych poddomen
była znamienna statystycznie.

Zaostrzenia POChP
W badaniu klinicznym z randomizacją i podwójnie ślepą próbą, kontrolowanym placebo, z udziałem
1829 pacjentów z umiarkowaną do bardzo ciężkiej postacią POChP wykazano, że bromek tiotropiowy
statystycznie znamiennie zmniejsza odsetek pacjentów, u których wystąpiły zaostrzenia POChP
(32,2% do 27,8%) oraz statystycznie znamiennie zmniejsza liczbę zaostrzeń do 19% (1,05 do 0,85
zdarzeń w przeliczeniu na pacjenta na rok stosowania produktu leczniczego). Ponadto, 7% pacjentów
przyjmujących bromek tiotropiowy i 9,5% pacjentów z grupy placebo było hospitalizowanych z
powodu zaostrzeń POChP (p=0,056). Liczba hospitalizacji z powodu POChP zmniejszyła się o 30%
(0,25 do 0,18 zdarzeń w przeliczeniu na pacjenta na rok stosowania produktu leczniczego).

Roczne randomizowane podwójnie zaślepione i podwójnie maskowane, prowadzone w równoległych
grupach badanie porównało wpływ leczenia produktem Spiriva 18 mikrogramów raz na dobę do
wpływu leczenia salmeterolem 50 mikrogramów HFA pMDI dwa razy na dobę na częstość
występowania umiarkowanych i ciężkich zaostrzeń u 7376 pacjentów z POChP i zaostrzeniami
przebytymi w okresie ostatniego roku.

Tabela 1: Zestawienie punktów końcowych zaostrzeń

Punkt końcowy Spiriva

mikrogramów
(HandiHaler)
N = 3707

Salmeterol

mikrogramów
(HFA pMDI)
N = 3669

Współczynnik
(95% CI)
Wartość p

Czas [dni] do pierwszego
zaostrzenia†
187 145 0,83
(0,77 – 0,90)
<0,001

Czas do pierwszego
ciężkiego zaostrzenia
(hospitalizacja)§
- -
0,72
(0,61 – 0,85)
<0,001

Pacjenci, u których
wystąpiło ≥1 zaostrzenie,
n (%)*

1277 (34,4) 1414 (38,5) 0,90
(0,85 – 0,95)
<0,001

Pacjenci, u których
wystąpiło ≥1 ciężkie
zaostrzenie
(hospitalizacja), n (%)*

262 (7,1) 336 (9,2) 0,77
(0,66 – 0,89)
<0,001

† Czas [dni] odnosi się do 1. kwartyla pacjentów. Analizę czasu do zdarzenia przeprowadzono za
pomocą modelu proporcjonalnego hazardu Coxa z uwzględnieniem danych z połączonych
ośrodków i leczenia jako współzmiennych; współczynnik odnosi się do współczynnika ryzyka.
§ Analizę czasu do zdarzenia przeprowadzono za pomocą modelu proporcjonalnego hazardu Coxa
z uwzględnieniem danych z połączonych ośrodków i leczenia jako współzmiennych;
współczynnik odnosi się do współczynnika ryzyka. Obliczenie czasu [dni] dla 1. kwartyla
pacjentów jest niemożliwe, ponieważ odsetek pacjentów z ciężkimi zaostrzeniami jest za mały.
* Liczba pacjentów, u których wystąpiło zdarzenie, została przeanalizowana za pomocą testu
Cochrana-Mantela-Haenszela ze stratyfikacją wg danych z połączonych ośrodków; współczynnik
odnosi się do współczynnika ryzyka.

W porównaniu do salmeterolu, produkt Spiriva spowodował wydłużenie czasu do pierwszego
zaostrzenia (187 dni w porównaniu do 145 dni) i zmniejszenie ryzyka o 17% (współczynnik ryzyka
0,83; 95% przedział ufności [CI], 0,77 do 0,90; P<0,001). Produkt Spiriva spowodował również
wydłużenie czasu do pierwszego ciężkiego zaostrzenia (hospitalizacja) (współczynnik ryzyka 0,72;
95% CI, 0,61 do 0,85; P<0,001).

Długoterminowe badania kliniczne (trwające od roku do czterech lat)
W trwającym cztery lata podwójnie zaślepionym badaniu klinicznym z randomizacją oraz kontrolą
placebo z udziałem 5993 pacjentów (3006 pacjentów otrzymywało placebo, a 2987 otrzymywało
produkt Spiriva), poprawa FEV1 w wyniku stosowania produktu leczniczego Spiriva, w porównaniu
do placebo, utrzymywała się przez czteroletni okres obserwacji. W grupie pacjentów leczonych
produktem Spiriva, w porównaniu do grupy placebo, odnotowano wyższy odsetek pacjentów, którzy
ukończyli co najmniej 45-miesięczny okres leczenia (63,8% w porównaniu do 55,4%, p<0,001).
Roczne tempo spadku FEV1 było porównywalne dla produktu Spiriva oraz placebo. Podczas leczenia
ryzyko zgonu zostało zmniejszone o 16%. Częstość występowania przypadków zgonu wynosiła 4,79
na 100 pacjentów na rok w grupie placebo w porównaniu z 4,10 na 100 pacjentów na rok w grupie
tiotropium (hazard względny HR tiotropium/placebo wyniosło 0,84, 95% Cl = 0,73, 0,97). Leczenie
tiotropium zmniejszyło ryzyko niewydolności oddechowej (jak odnotowano na podstawie zgłaszanych
działań niepożądanych) o 19% (2,09 w porównaniu do 1,68 przypadków na 100 pacjentów na rok,
ryzyko względne tiotropium/placebo wyniosło 0,81, 95% Cl = 0,65, 0,999).

Badania tiotropium z aktywną kontrolą

Długoterminowe, aktywnie kontrolowane badanie kliniczne przeprowadzone metodą podwójnie ślepej
próby z randomizacją i okresem obserwacji do 3 lat, zostało dokonane celem porównania skuteczności
i bezpieczeństwa produktów Spiriva HandiHaler oraz Spiriva Respimat (5694 pacjentów
otrzymujących Spiriva HandiHaler, 5711 pacjentów otrzymujących Spiriva Respimat).
Pierwszorzędowymi punktami końcowymi były czas do pierwszego zaostrzenia POChP, czas do
zgonu z jakiejkolwiek przyczyny oraz w badaniu cząstkowym (906 pacjentów) najniższa wartość
FEV1 (przed podaniem).

Czas do pierwszego zaostrzenia POChP był liczbowo podobny zarówno dla Spiriva HandiHaler
i Spiriva Respimat (wskaźnik ryzyka (Spiriva HandiHaler/Spiriva Respimat) 1,02 przy 95% CI: 0,97
do 1,08). Mediana dla liczby dni do pierwszego zaostrzenia POChP wynosiła 719 dni dla produktu
Spiriva HandiHaler i 756 dla Spiriva Respimat.

Działanie rozkurczające oskrzela Spiriva HandiHaler utrzymywało się w ciągu 120 tygodni i było
podobne do Spiriva Respimat. Średnia różnica wartości FEV1 pomiędzy Spiriva HandiHaler a Spiriva
Respimat wynosiła 0,010 l (95% CI -0,018 do 0,038 l).

W prowadzonym po dopuszczeniu do obrotu badaniu TIOSPIR, porównującym produkty Spiriva
Respimat i Spiriva HandiHaler, śmiertelność z jakiejkolwiek przyczyny (łącznie z obserwacją statusu
życiowego) była podobna dla Spiriva HandiHaler i Spiriva Respimat (iloraz ryzyka (Spiriva
HandiHaler/Spiriva Respimat) 1,04 z 95% CI: 0,91 do 1,19).

Dzieci i młodzież
Europejska Agencja Leków uchyliła obowiązek dołączania wyników badań produktu leczniczego
Spiriva we wszystkich podgrupach populacji dzieci i młodzieży w POChP oraz mukowiscydozie
(stosowanie u dzieci i młodzieży, patrz punkt 4.2).

#### 5.2 Właściwości farmakokinetyczne

a) Wprowadzenie ogólne

Bromek tiotropiowy jest czwartorzędowym związkiem amoniowym, nie wykazującym izomerii
optycznej, bardzo słabo rozpuszczalnym w wodzie. Bromek tiotropiowy stosowany jest w postaci
proszku do inhalacji. Na ogół po podaniu wziewnym większość dostarczonej dawki osadza się
w przewodzie pokarmowym, w mniejszym zaś stopniu w narządzie docelowym, czyli w płucach.
Wiele z opisanych poniżej danych farmakokinetycznych uzyskano po podaniu dawek większych niż
zalecane.

b) Ogólna charakterystyka substancji czynnej po podaniu produktu leczniczego

Wchłanianie:
Po podaniu produktu w postaci proszku do inhalacji u młodych, zdrowych ochotników, całkowita
biodostępność wynosi 19,5%, co sugeruje dużą biodostępność frakcji trafiającej do płuc.
Całkowita biodostępność doustnych roztworów tiotropium wynosi 2-3%.
Maksymalne stężenie tiotropium w osoczu występuje po upływie 5-7 minut od inhalacji. W stanie
stacjonarnym najwyższe stężenia tiotropium w osoczu u pacjentów z POChP wynosiły 12,9 pg/ml
i szybko zmniejszały się, co jest charakterystyczne dla dystrybucji wielokompartmentowej. Najniższe
stężenia w stanie stacjonarnym wynosiły 1,71 pg/ml.

Dystrybucja:
Tiotropium wiąże się w 72% z białkami osocza i wykazuje objętość dystrybucji 32 l/kg.
Miejscowe stężenie leku w płucach nie jest znane, ale sposób podawania sugeruje, że jest ono
znacznie większe niż w osoczu. Badania na szczurach wykazały, że stopień przenikania bromku
tiotropiowego przez barierę krew-mózg nie jest znaczący.

Metabolizm:
Stopień biotransformacji jest mały. Wykazano, że u młodych, zdrowych ochotników 74% dawki
podanej dożylnie wydala się w postaci niezmienionej z moczem. Ester bromku tiotropiowego ulega
nieenzymatycznemu rozkładowi do alkoholu (N-metyloskopina) i kwasu ditienyloglikolowego, które
nie mają powinowactwa do receptorów muskarynowych. Badania in vitro z użyciem mikrosomów
wątroby ludzkiej i hepatocytów ludzkich wskazują, że pozostała część produktu (< 20% dawki
podanej dożylnie) jest metabolizowana na drodze oksydacji zależnej od cytochromu P-450,
a następnie sprzęgana z glutationem, co prowadzi do powstania różnych metabolitów II fazy.
Badania in vitro z użyciem mikrosomów wątroby wskazują na możliwość zablokowania tego szlaku
enzymatycznego przez inhibitory CYP 2D6 (i 3A4), chinidynę, ketokonazol i gestoden. Tak więc
CYP 2D6 i 3A4 są włączone w szlak metaboliczny odpowiedzialny za przemianę mniejszej części
podanej dawki. Bromek tiotropiowy, nawet w stężeniach większych niż lecznicze, nie hamuje
aktywności CYP 1A1, 1A2, 2B6, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 lub 3A w mikrosomach wątroby ludzkiej.

Eliminacja:
Skuteczny okres półtrwania tiotropium u pacjentów z POChP wynosi 27-45 godzin. Całkowity klirens
po podaniu dożylnym u młodych, zdrowych ochotników wynosił 880 ml/min. Po podaniu dożylnym
tiotropium jest wydalane głównie w postaci niezmienionej z moczem (74%). Po podaniu leku
w postaci proszku do inhalacji u pacjentów z POChP do osiągnięcia stanu stacjonarnego 7% (1,3 μg)
niezmienionego leku wydala się z moczem w ciągu 24 godzin, pozostała część dawki, głównie
niewchłonięta w jelitach, wydala się z kałem.
Klirens nerkowy tiotropium jest większy od klirensu kreatyniny, co wskazuje na aktywne wydzielanie
leku do moczu. Podczas długotrwałego, wziewnego stosowania produktu raz na dobę u pacjentów
z POChP, stan stacjonarny uzyskiwano po 7 dniach, bez późniejszej kumulacji.

Liniowość lub nieliniowość:
Tiotropium wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek terapeutycznych niezależnie od
postaci farmaceutycznej.

c) Charakterystyka poszczególnych grup pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku: Zgodnie z oczekiwaniem, podobnie jak w przypadku innych leków
wydalanych głównie przez nerki, zaawansowanie wieku pacjenta wiąże się ze zmniejszeniem klirensu
nerkowego tiotropium (365 ml/min u pacjentów w wieku < 65 lat z POChP do 271 ml/min u
pacjentów w wieku ≥ 65 lat z POChP). Nie skutkowało to wzrostem wartości AUC0-6,ss lub Cmax,ss.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: Po podaniu raz na dobę tiotropium w postaci wziewnej do
stanu stacjonarnego pacjentom z POChP, łagodne zaburzenia czynności nerek (Clkr 50-80 ml/min)
skutkowały nieznacznym zwiększeniem AUC0-6,ss (od 1,8 do 30% wyższe) i podobnymi wartościami
Cmax,ss w porównaniu do pacjentów z niezaburzoną czynnością nerek (Clkr >80 ml/min).

U pacjentów z POChP z umiarkowanymi do ciężkich zaburzeniami czynności nerek
(Clkr < 50 ml/min), dożylne podanie tiotropium spowodowało dwukrotne zwiększenie ekspozycji na
lek (82% większe AUC0-4 godz i 52% większe Cmax) w porównaniu do pacjentów z POChP
z niezaburzoną czynnością nerek, co zostało potwierdzone po podaniu suchego proszku do inhalacji.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: Niewydolność wątroby nie powinna mieć znaczącego
wpływu na właściwości farmakokinetyczne tiotropium. Tiotropium jest wydalane przede wszystkim
przez nerki (74% dawki u młodych, zdrowych ochotników) i ulega prostej, nieenzymatycznej reakcji
hydrolizy estru z wytworzeniem farmakologicznie nieaktywnych produktów.

Japońscy pacjenci z POChP: w porównaniu wyników badań średnie stężenia tiotropium w osoczu
10 minut po podaniu w postaci inhalacji w stanie stacjonarnym były 20% do 70% wyższe u pacjentów
japońskich w porównaniu do pacjentów z POChP rasy kaukaskiej, nie obserwowano jednak wyższej
śmiertelności lub ryzyka sercowego u pacjentów japońskich w porównaniu do pacjentów rasy
kaukaskiej. Dane farmakokinetyczne dla innych grup etnicznych i ras są niewystarczające.

Dzieci i młodzież: Patrz punkt 4.2.

d) Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne

Parametry farmakokinetyczne produktu nie wpływają bezpośrednio na jego właściwości
farmakodynamiczne.

#### 5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Wiele działań leku obserwowanych w konwencjonalnych badaniach farmakologicznych dotyczących
bezpieczeństwa stosowania, toksyczności po podaniu wielokrotnym i toksycznego wpływu na
reprodukcję, można wyjaśnić przeciwcholinergicznymi właściwościami bromku tiotropiowego.
Typowe zaobserwowane u zwierząt objawy to: zmniejszenie łaknienia, zmniejszenie przyrostu masy
ciała, suchość w jamie ustnej i nosie, zmniejszenie wydzielania płynu łzowego i śliny, rozszerzenie
źrenic i zwiększona częstość akcji serca. Inne istotne objawy zanotowane w badaniach toksyczności
po podaniu wielokrotnym to: łagodne podrażnienie dróg oddechowych u szczurów i myszy
przejawiające się zapaleniem błony śluzowej nosa i zmianami w nabłonku jamy nosowej i krtani,
zapaleniem gruczołu krokowego, złogami białkowymi i kamicą pęcherza moczowego u szczurów.

Szkodliwy wpływ na przebieg ciąży, rozwój zarodka i płodu, poród lub rozwój pourodzeniowy, mógł
być wykazany tylko po zastosowaniu dawek toksycznych dla matki. Bromek tiotropiowy nie
wykazywał działania teratogennego ani u szczurów, ani u królików. W badaniu wpływu na ogólną
rozrodczość i płodność szczurów, nie wykazano żadnego działania niepożądanego na płodność lub
cykle płciowe zarówno badanych rodziców, jak i ich potomstwa po żadnej z zastosowanych dawek
leku.
Po miejscowym lub ogólnoustrojowym narażeniu pięciokrotnie przekraczającym narażenie po
zastosowaniu dawek terapeutycznych obserwowano zmiany w układzie oddechowym (podrażnienie)
i moczowo-płciowym (zapalenie gruczołu krokowego) oraz toksyczny wpływ na reprodukcję. Badania
genotoksyczności i potencjalnego działania rakotwórczego nie ujawniły występowania szczególnego
zagrożenia dla ludzi.

### 6. DANE FARMACEUTYCZNE

#### 6.1 Wykaz substancji pomocniczych

Laktoza jednowodna mikronizowana
Laktoza jednowodna 200 M

Skład kapsułki żelatynowej:
Żelatyna
Makrogol 3350
Tytanu dwutlenek (E171)
Żelaza tlenek żółty (E172)
Indygotyna (E 132)

#### 6.2 Niezgodności farmaceutyczne

Nie dotyczy.

#### 6.3 Okres ważności

2 lata.
Po pierwszym otwarciu blistra: 9 dni.
Aparat do inhalacji HandiHaler należy wyrzucić po upływie 12 miesięcy od pierwszego użycia.

#### 6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania

Przechowywać w temperaturze poniżej 25ºC. Nie zamrażać.

#### 6.5 Rodzaj i zawartość opakowania

Blistry Al/PVC/Al umieszczone w tekturowym pudełku oraz blistry Al/PVC/Al wraz z aparatem do
inhalacji HandiHaler umieszczone w tekturowym pudełku.
HandiHaler - aparat do inhalacji pojedynczych dawek produktu, wykonany z tworzywa sztucznego
akrylonitryl-butadien-styren (ABS) i stali nierdzewnej. Komora kapsułki wykonana jest z tworzywa
sztucznego metakrylan-metylu-akrylonitryl-butadien-styren (MABS) lub poliwęglanu (PC).

Wielkość opakowań:
◦ Tekturowe pudełko zawierające 30 kapsułek (3 blistry po 10 sztuk)
◦ Tekturowe pudełko zawierające aparat do inhalacji HandiHaler i 30 kapsułek (3 blistry po 10
sztuk)
◦ Tekturowe pudełko zawierające 90 kapsułek (9 blistrów po 10 sztuk)

Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.

#### 6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania

Wszelkie niewykorzystane resztki produktu leczniczego lub jego odpady należy usunąć zgodnie
z lokalnymi przepisami.

### 7. PODMIOT ODPOWIEDZIALNY POSIADAJĄCY POZWOLENIE NA
DOPUSZCZENIE DO OBROTU

Boehringer Ingelheim International GmbH
Binger Strasse 173
55216 Ingelheim/Rhein
Niemcy

### 8. NUMER POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU

Pozwolenie nr 9851

### 9. DATA WYDANIA PIERWSZEGO POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO
OBROTU I DATA PRZEDŁUŻENIA POZWOLENIA

Data wydania pierwszego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: 30 marca 2003
Data ostatniego przedłużenia pozwolenia: 27 marca 2013

### 10. DATA ZATWIERDZENIA LUB CZĘŚCIOWEJ ZMIANY TEKSTU
CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO

---

> Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.