# Ryspolit

> Risperidon · 1 mg/ml · Roztwór doustny

## Szczegóły leku

- **Nazwa:** Ryspolit
- **Nazwa powszechna:** Risperidonum
- **Substancja czynna:** [Risperidon](https://apteka.online/odpowiedniki/risperidonum)
- **Moc:** 1 mg/ml
- **Postać farmaceutyczna:** Roztwór doustny
- **Droga podania:** doustna
- **Kategoria dostępności:** Rp
- **Kod ATC:** N05AX08
- **Liczba opakowań:** 2
- **Numer pozwolenia:** 15772
- **Podmiot odpowiedzialny:** Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A.
- **Producent:** Chanelle Medical, Irlandia
- **Status RPL:** Produkt aktywny
- **Wersja HTML:** https://apteka.online/katalog-lekow/psycholeptyki/ryspolit-rozt-doustny-1-mg-ml-zaklady
- **Wersja Markdown:** https://apteka.online/katalog-lekow/psycholeptyki/ryspolit-rozt-doustny-1-mg-ml-zaklady.md

## Dokumenty PDF

- Ulotka leku PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/21391/leaflet
- ChPL PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/21391/characteristic

## Dostępne opakowania (2)

| Opakowanie | EAN | Kategoria | Cena (refundacja) | Dostępność | Kup teraz |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 butelka 30 ml | 5909990721399 | Rp | — | Niedostępny (1/5) | — |
| 1 butelka 100 ml | 5909990721405 | Rp | — | Trudno dostępny (2/5) | — |

## Wskaźnik dostępności

Wskaźnik dostępności to orientacyjne oszacowanie naszego autorskiego algorytmu. Ma charakter wyłącznie poglądowy i może różnić się od rzeczywistego stanu w konkretnej aptece.

- Bardzo dobrze dostępny (5/5)
- Dobrze dostępny (4/5)
- Trudno dostępny (2/5)
- Niedostępny (1/5)
- Brak danych

Produkty lecznicze o dobrej i bardzo dobrej dostępności zazwyczaj możesz zamówić na następny dzień w aptece. Przejdź do katalogu aptek, aby znaleźć numer telefonu do apteki w Twojej okolicy. Przed rozmową z farmaceutą przygotuj kod e-recepty oraz Twój numer PESEL lub osoby, na którą wystawiona jest recepta.

## Ulotka dla pacjenta

### 1. Co to jest lek Ryspolit i w jakim celu się go stosuje?
Lek Ryspolit należy do grupy leków nazywanych lekami przeciwpsychotycznymi.

Lek Ryspolit stosuje się w:
− leczeniu schizofrenii - choroby, która polega na tym, że pacjent może widzieć, słyszeć lub czuć
rzeczy nieistniejące, wierzyć w rzeczy nieprawdziwe lub odczuwać niezwykłą podejrzliwość lub
dezorientację.
− leczeniu epizodów maniakalnych – stanu, w którym pacjent może odczuwać silne pobudzenie,
podniecenie, wzburzenie, entuzjazm lub być nadmiernie aktywny. Epizody maniakalne występują
w przebiegu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych.
− krótkotrwałym leczeniu (do 6 tygodni) długo utrzymującej się agresji u osób z otępieniem typu
alzheimerowskiego, którzy zagrażają sobie lub innym. Przed zastosowaniem leku należy
zastosować alternatywne, niefarmakologiczne metody leczenia.
− krótkotrwałym leczeniu (do 6 tygodni) długotrwałej agresji u upośledzonych umysłowo dzieci
(w wieku powyżej 5 lat) i młodzieży z zaburzeniami zachowania.

Ryspolit może pomóc złagodzić objawy choroby i zapobiec ich nawrotom.

### 2. Informacje ważne przed zastosowaniem leku Ryspolit

Kiedy nie stosować leku Ryspolit
− Jeśli pacjent ma uczulenie na rysperydon lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku
(wymienionych w punkcie 6).

Jeśli pacjent nie jest pewny, czy powyższa informacja go dotyczy, powinien zwrócić się do lekarza lub
farmaceuty przed zastosowaniem leku Ryspolit.

Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem stosowania leku Ryspolit należy omówić to z lekarzem lub farmaceutą:

− jeśli u pacjenta występują zaburzenia czynności serca, na przykład niemiarowy rytm pracy serca;
lub jeśli u pacjenta występuje skłonność do niskiego ciśnienia krwi, lub jeśli pacjent stosuje leki
regulujące ciśnienie krwi. Lek Ryspolit może powodować obniżenie ciśnienia krwi. Może zajść
konieczność dostosowania dawki leku;
− jeśli pacjent wie o jakichkolwiek czynnikach, które mogą sprzyjać wystąpieniu u niego udaru,
takich jak wysokie ciśnienie tętnicze krwi, zaburzenia sercowo-naczyniowe lub zaburzenia naczyń
mózgowych;
− jeśli u pacjenta wystąpiły kiedykolwiek mimowolne rytmiczne ruchy języka, ust lub twarzy;
− jeśli u pacjenta wystąpiły kiedykolwiek objawy obejmujące gorączkę, silne zesztywnienie mięśni,
poty lub obniżenie poziomu świadomości (stan zwany złośliwym zespołem neuroleptycznym);
− jeśli pacjent ma chorobę Parkinsona lub otępienie;
− jeśli pacjent miał w przeszłości małą liczbę białych krwinek (co mogło być lub nie musiało być
spowodowane działaniem innych leków);
− jeśli pacjent ma cukrzycę;
− jeśli pacjent ma padaczkę;
− jeśli u pacjenta występują zaburzenia czynności nerek;
− jeśli pacjent jest mężczyzną i doświadczył przedłużającej się lub bolesnej erekcji;
− jeśli u pacjenta występują zaburzenia regulacji temperatury ciała lub pacjent przegrzewa się;
− jeśli u pacjenta występują zaburzenia czynności wątroby;
− jeśli pacjent ma nieprawidłowo duże stężenie hormonu prolaktyny we krwi lub guza, który jest
prawdopodobnie zależny od prolaktyny;
− jeśli u pacjenta lub któregoś z jego krewnych występowały w przeszłości zakrzepy krwi, gdyż
stosowanie leków przeciwpsychotycznych wiąże się z powstawaniem zakrzepów.

Jeśli pacjent nie jest pewny, czy którykolwiek z opisanych powyżej objawów go dotyczy, powinien
przed zastosowaniem leku Ryspolit zwrócić się do lekarza lub farmaceuty.

Lekarz prowadzący może zlecić wykonanie badania liczby białych krwinek, gdyż we krwi pacjentów
stosujących lek Ryspolit obserwowano bardzo rzadko niebezpiecznie małą liczbę pewnego rodzaju
białych krwinek niezbędnych do zwalczania zakażeń.

Lek Ryspolit może powodować zwiększenie masy ciała. Znaczne zwiększenie masy ciała
może wpływać niekorzystnie na stan zdrowia. Lekarz prowadzący będzie regularnie kontrolował masę
ciała pacjenta.

Lekarz powinien sprawdzać czy u pacjenta występują objawy dużego stężenia glukozy we krwi,
ponieważ u pacjentów stosujących lek Ryspolit obserwowano zachorowania na cukrzycę
i pogorszenie istniejącej wcześniej cukrzycy. U pacjentów z występującą wcześniej cukrzycą należy,
regularnie kontrolować stężenie glukozy we krwi.

Lek Ryspolit często zwiększa stężenie hormonu zwanego „prolaktyną”. Może to powodować działania
niepożądane takie jak: zaburzenia miesiączkowania, problemy z płodnością u kobiet, obrzęk piersi
u mężczyzn, (patrz punkt 4 „Możliwe działania niepożądane”). W razie wystąpienia takich działań
niepożądanych zaleca się wykonanie badania stężenia prolaktyny we krwi.

Podczas operacji usunięcia zaćmy z oka, źrenica może nie rozszerzać się wystarczająco. Również
tęczówka oka może być wiotka podczas zabiegu, co może skutkować uszkodzeniem oka. Jeśli pacjent
ma zaplanowaną operację oka, należy powiedzieć lekarzowi okuliście o stosowaniu tego leku.

Pacjenci w podeszłym wieku z otępieniem
U pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem istnieje zwiększone ryzyko udaru. Pacjenci
z otępieniem spowodowanym udarem nie powinni przyjmować rysperydonu. Podczas leczenia lekiem
Ryspolit pacjent powinien często konsultować się z lekarzem. Należy niezwłocznie zwrócić się
o pomoc medyczną, jeśli pacjent lub osoba sprawująca opiekę nad pacjentem stwierdzi nagłą zmianę
jego stanu psychicznego lub nagłe zwiotczenie lub odrętwienie mięśni twarzy, rąk lub nóg,

szczególnie jednostronne, lub zaburzenia wymowy, nawet występujące przez krótki czas. Objawy te
mogą sygnalizować udar.

Dzieci i młodzież
Zanim rozpocznie się leczenie zaburzeń zachowania, należy wykluczyć inne przyczyny zachowań
agresywnych.
Jeśli podczas leczenia wystąpi u pacjenta znużenie, koncentrację może poprawić zmiana czasu
podawania rysperydonu.
Przed rozpoczęciem leczenia oraz regularnie w trakcie leczenia będzie mierzona masa ciała pacjenta.
W małym badaniu stwierdzano zwiększenie wzrostu u dzieci, które przyjmowały rysperydon, lecz nie
wiadomo czy wynika to z działania leku czy z innych przyczyn.

Lek Ryspolit a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach stosowanych przez pacjenta
obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje stosować.

Pacjenci powinni w szczególności powiadomić lekarza lub farmaceutę, jeśli przyjmują
którykolwiek z poniżej wymienionych leków:
− leki oddziałujące na mózg, takie jak leki pomagające uspokoić się (benzodiazepiny) lub niektóre
leki przeciwbólowe (opioidy), leki przeciwalergiczne (niektóre leki przeciwhistaminowe), jako że
rysperydon może nasilać ich działanie uspokajające,
− leki, które mogą wywołać zmianę aktywności elektrycznej serca, takie jak leki na malarię,
przeciwarytmiczne, przeciwalergiczne (leki przeciwhistaminowe), niektóre leki przeciwdepresyjne
lub inne leki stosowane w leczeniu zaburzeń psychicznych,
− leki które powodują zwolnienie czynności serca,
− leki które zmniejszają stężenie potasu we krwi (np. niektóre leki moczopędne),
− leki stosowane w nadciśnieniu tętniczym; rysperydon może obniżać ciśnienie krwi,
− leki stosowane w chorobie Parkinsona (np. lewodopa),
− leki zwiększające aktywność ośrodkowego układu nerwowego (leki psychostymulujące, takie jak
metylofenidat),
− leki moczopędne (diuretyki), stosowane u pacjentów z chorobą serca lub łagodzące obrzęk
w miejscach, w których doszło do nadmiernego nagromadzenia płynu (np. furosemid lub
chlorotiazyd). Lek Ryspolit przyjmowany osobno lub jednocześnie z furosemidem może zwiększać
ryzyko wystąpienia udaru lub zgonu u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem.

Następujące leki mogą osłabiać działanie rysperydonu:
− ryfampicyna (lek stosowany w leczeniu niektórych zakażeń),
− karbamazepina, fenytoina (leki na padaczkę),
− fenobarbital.
W przypadku rozpoczęcia lub zakończenia przyjmowania tych leków, może być konieczna zmiana
dawki rysperydonu.

Następujące leki mogą nasilać działanie rysperydonu:
− chinidyna (stosowana w pewnych chorobach serca),
− leki przeciwdepresyjne, takie jak paroksetyna, fluoksetyna, trójpierścieniowe leki
przeciwdepresyjne,
− leki nazywane lekami beta-adrenolitycznymi (stosowane w leczeniu nadciśnienia tętniczego),
− fenotiazyny (takie jak leki stosowane w leczeniu psychoz lub w celu uspokojenia),
− cymetydyna, ranitydyna (zmniejszające kwaśność soku żołądkowego),
− itrakonazol lub ketokonazol (stosowane w zakażeniach grzybiczych),
− niektóre leki stosowane w leczeniu HIV/AIDS, takie jak rytonawir,
− werapamil, stosowany w leczeniu nadciśnienia i (lub) zaburzeń rytmu serca,
− sertralina i fluwoksamina, stosowane w leczeniu depresji i innych zaburzeń psychicznych.
W przypadku rozpoczęcia lub zakończenia przyjmowania tych leków, może być konieczna zmiana
dawki rysperydonu.

Jeśli pacjent nie jest pewny, czy przyjmował lub przyjmuje którykolwiek z opisanych powyżej leków,
powinien przed zastosowaniem leku Ryspolit zwrócić się do lekarza lub farmaceuty.

Ryspolit z jedzeniem, piciem i alkoholem
Ten lek można zażywać z posiłkiem lub niezależnie od posiłków. Podczas stosowania leku Ryspolit,
należy unikać picia alkoholu.

Ciąża, karmienie piersią i wpływ na płodność
− Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza, że może być w ciąży lub gdy planuje
mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.
Lekarz podejmie decyzję czy pacjentka może stosować lek Ryspolit.
− U noworodków, których matki stosowały lek Ryspolit w ostatnim trymestrze ciąży (ostatnie trzy
miesiące ciąży) mogą wystąpić następujące objawy: drżenie, sztywność mięśni i (lub) osłabienie,
senność, pobudzenie, zaburzenia oddychania i trudności z karmieniem. Jeśli u dziecka wystąpi
którykolwiek z powyższych objawów należy skontaktować się z lekarzem.
− Rysperydon może zwiększyć stężenie prolaktyny we krwi - hormonu, który może wpływać na
płodność (patrz punkt 4 „Możliwe działania niepożądane”).

Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Podczas stosowania leku Ryspolit mogą wystąpić zawroty głowy, uczucie zmęczenia oraz zaburzenia
widzenia. Dlatego bez konsultacji z lekarzem nie należy prowadzić pojazdów, używać narzędzi ani
obsługiwać żadnych maszyn.

Lek Ryspolit zawiera kwas benzoesowy (E 210)
Lek zawiera 1,5 mg kwasu benzoesowego (E 210) w każdym ml roztworu doustnego.
Kwas benzoesowy może zwiększać ryzyko żółtaczki (zażółcenie skóry i białkówek oczu) u
noworodków (do 4. tygodnia życia).

### 3. Jak stosować lek Ryspolit?
Ten lek należy zawsze stosować zgodnie z zaleceniami lekarza. W razie wątpliwości należy zwrócić
się do lekarza lub farmaceuty.

Zalecane dawki leku to:

W leczeniu schizofrenii

Dorośli
− Zalecana dawka początkowa wynosi 2 mg na dobę, dawka ta może być zwiększona drugiego dnia
do 4 mg na dobę.
− W zależności od reakcji pacjenta na leczenie, lekarz może dostosowywać dawkę.
− Dla większości pacjentów najodpowiedniejsza dawka dobowa wynosi od 4 mg do 6 mg.
− Ta całkowita dawka dobowa może być podawana jednorazowo lub być podzielona na dwie
dawki. Lekarz poinformuje, jaki sposób przyjmowania leku jest najlepszy dla danego pacjenta.

Pacjenci w podeszłym wieku
− Zalecana dawka początkowa wynosi zwykle 0,5 mg dwa razy na dobę.
− Następnie lekarz może stopniowo zwiększać dawkę do 1 mg do 2 mg dwa razy na dobę.
− Lekarz poinformuje, jaki sposób przyjmowania leku jest najlepszy dla danego pacjenta.

W leczeniu epizodów maniakalnych

Dorośli
− Zalecana dawka początkowa wynosi zwykle 2 mg raz na dobę.
− W zależności od reakcji pacjenta na leczenie, lekarz może stopniowo dostosowywać dawkę.

− Dla większości pacjentów najodpowiedniejsza dawka wynosi od 1 mg do 6 mg raz na dobę.

Pacjenci w podeszłym wieku
− Zalecana dawka początkowa wynosi zwykle 0,5 mg dwa razy na dobę.
− Następnie lekarz może stopniowo dostosowywać dawkę do 1 mg do 2 mg dwa razy na dobę,
w zależności od reakcji pacjenta na leczenie.

W leczeniu długo utrzymującej się agresji u osób z otępieniem typu alzheimerowskiego

Dorośli (w tym pacjenci w podeszłym wieku)
− Zalecana początkowa dawka wynosi zwykle 0,25 mg dwa razy na dobę.
− W zależności od reakcji pacjenta na leczenie, lekarz może stopniowo dostosowywać dawkę.
− Dla większości pacjentów najodpowiedniejsza dawka dobowa wynosi 0,5 mg dwa razy na dobę.
Niektórzy pacjenci mogą potrzebować dawki 1 mg dwa razy na dobę.
− Czas trwania leczenia u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego nie powinien być
dłuższy niż 6 tygodni.

Stosowanie u dzieci i młodzieży
− U dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat nie należy stosować leku Ryspolit w leczeniu
schizofrenii lub manii.

W leczeniu zaburzeń zachowania

Dawka zależy od masy ciała dziecka:

W przypadku dzieci o masie ciała mniejszej niż 50 kg
− Zalecana dawka początkowa wynosi zwykle 0,25 mg raz na dobę.
− Dawka może być zwiększana co drugi dzień (stopniowo) o 0,25 mg na dobę.
− Zalecana dawka podtrzymująca wynosi od 0,25 mg do 0,75 mg raz na dobę.

W przypadku dzieci o masie ciała 50 kg i większej
− Zalecana dawka początkowa wynosi zwykle 0,5 mg raz na dobę.
− Dawka może być zwiększana co drugi dzień o 0,5 mg na dobę.
− Zalecana dawka podtrzymująca wynosi od 0,5 mg do 1,5 mg raz na dobę.

Czas trwania leczenia u pacjentów z zaburzeniami zachowania nie powinien przekraczać 6 tygodni.

U dzieci w wieku poniżej 5 lat nie należy stosować leku Ryspolit w leczeniu zaburzeń zachowania.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby
Niezależnie od leczonej choroby, wszystkie dawki początkowe jak i kolejne powinny być zmniejszone
o połowę. U tych pacjentów dawki powinny być zwiększane wolniej.
Rysperydon należy stosować ostrożnie w tej grupie pacjentów.

Sposób podawania
Podanie doustne.

Ryspolit roztwór do stosowania doustnego
Płyn należy pobrać za pomocą pipetki. Aby ułatwić dokładne odmierzenie odpowiedniej ilości leku
należy stosować pipetkę.

W tym celu należy wykonać następujące kroki:
1. Zdjąć z butelki zakrętkę zabezpieczającą lek przed dziećmi, przyciskając zakrętkę ku dołowi
i jednocześnie kręcąc w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara (Rysunek 1.).
2. Umieścić pipetkę w butelce.

3. Przytrzymując dolny pierścień, pociągnąć górny pierścień ku górze, do momentu
uwidocznienia znaku odpowiadającego liczbie mililitrów lub miligramów leku, jaką należy
zażyć (Rysunek 2.).
4. Przytrzymując dolny pierścień wyjąć całą pipetkę z butelki (Rysunek 3.).
5. Zawartość pipetki wpuścić do napoju bezalkoholowego, z wyjątkiem herbaty, przesuwając
górny pierścień w dół.
6. Zamknąć butelkę.
7. Wypłukać pipetkę niewielką ilością wody.

Rysunek 1. Rysunek 2. Rysunek 3.

Zastosowanie większej niż zalecana dawki leku Ryspolit
− Należy niezwłocznie udać się do lekarza. Należy zabrać ze sobą opakowanie leku.
− W przypadku przedawkowania leku pacjent może doświadczać senności lub uczucia zmęczenia,
lub mogą wystąpić nieprawidłowe ruchy ciała, trudności ze staniem i chodzeniem, pacjent może
odczuwać zawroty głowy ze względu na niskie ciśnienie krwi lub mieć nieprawidłową czynność
serca, lub może wystąpić napad drgawkowy.

Pominięcie zastosowania leku Ryspolit
− Jeśli pacjent zapomni o zażyciu dawki leku, powinien zażyć kolejną dawkę najszybciej jak tylko
sobie o tym przypomni. Jednakże, jeśli zbliża się czas zażycia kolejnej dawki, należy pominąć
zapomnianą dawkę i następną zażyć zgodnie z zaleceniem. W przypadku, gdy pacjent zapomni o
zażyciu dwóch lub więcej dawek, należy skontaktować się z lekarzem.
− Nie należy stosować dawki podwójnej (dwóch dawek jednocześnie) w celu uzupełnienia
pominiętej dawki.

Przerwanie stosowania leku Ryspolit
Nie należy przerywać stosowania leku, chyba że jest to zgodne z zaleceniem lekarza. Możliwe jest
ponowne wystąpienie objawów choroby. Jeśli lekarz zadecyduje o zaprzestaniu stosowania leku,
dawka leku może być stopniowo zmniejszana przez kilka dni.

W razie jakichkolwiek dalszych wątpliwości związanych ze stosowaniem tego leku, należy zwrócić
się do lekarza lub farmaceuty.

### 4. Możliwe działania niepożądane

Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Należy natychmiast poinformować lekarza jeśli wystąpi którekolwiek z poniższych niezbyt
częstych działań niepożądanych (występują rzadziej niż u 1 na 100 osób):
− U pacjenta z otępieniem wystąpi nagła zmiana stanu psychicznego lub nagłe zwiotczenie lub
odrętwienie twarzy, kończyn, szczególnie jednostronne, lub zaburzenia wymowy, nawet
występujące przez krótki czas. Objawy te mogą sygnalizować udar.
− Wystąpią późne dyskinezy (drgające lub szarpiące niekontrolowane ruchy twarzy, języka lub
innych części ciała). Należy niezwłocznie poinformować lekarza w razie wystąpienia

mimowolnych rytmicznych ruchów języka, ust lub twarzy. Może być konieczne odstawienie leku
Ryspolit,

Należy natychmiast poinformować lekarza jeśli wystąpi którekolwiek z poniższych rzadkich
działań niepożądanych (występują rzadziej niż u 1 na 1 000 osób):
− Wystąpią zakrzepy krwi w żyłach, zwłaszcza nóg (objawy obejmują obrzęk, ból
i zaczerwienienie nogi), które mogą przemieszczać się poprzez naczynia krwionośne do płuc,
powodując ból w klatce piersiowej i trudności w oddychaniu. W razie wystąpienia takich
objawów, należy natychmiast zwrócić się o pomoc medyczną.
− Wystąpi gorączka, zesztywnienie mięśni, poty lub obniżenie poziomu świadomości (stan zwany
złośliwym zespołem neuroleptycznym). Może być konieczne zastosowanie natychmiastowego
leczenia.
− U mężczyzny wystąpi przedłużona lub bolesna erekcja. Stan ten jest określany terminem
priapizm. Może być konieczne zastosowanie natychmiastowego leczenia.
− Wystąpi ciężka reakcja alergiczna charakteryzująca się: gorączką, obrzękiem ust, twarzy, warg
lub języka, dusznością, swędzeniem skóry, wysypką lub spadkiem ciśnienia krwi.

Należy natychmiast poinformować lekarza jeśli wystąpi którekolwiek z poniższych rzadkich
działań niepożądanych (częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych
danych).
− Ciężka lub zagrażająca życiu wysypka z pęcherzami i łuszczącą się skórą, która może pojawić się
początkowo w ustach, nosie, oczach i na narządach płciowych oraz wokół tych miejsc i może
rozprzestrzeniać się na inne części ciała (zespół Stevensa-Johnsona lub toksyczna nekroliza
naskórka).

Mogą wystąpić także poniższe inne działania niepożądane:

Bardzo często (występują częściej niż u 1 na 10 osób):
− Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu,
− Parkinsonizm: Ten stan może obejmować wolne lub nieprawidłowe ruchy, uczucie sztywności
lub napięcia mięśni (co powoduje, że ruchy pacjenta są nierówne, gwałtowne), a czasami nawet
uczucie „zamrożenia” ruchów, po którym następuje odblokowanie. Inne objawy parkinsonizmu
obejmują: wolny posuwisty chód, drżenie spoczynkowe, zwiększone wydzielanie śliny/ślinienie
się i twarz bez wyrazu,
− Uczucie senności lub uspokojenie,
− Ból głowy.

Często (występują rzadziej niż u 1 na 10 osób):
− Zapalenie płuc, zakażenie dróg oddechowych (zapalenie oskrzeli), objawy przeziębienia,
zakażenie zatok, zakażenie dróg moczowych, zakażenie ucha, objawy grypopodobne,
− Lek Ryspolit może zwiększyć stężenie hormonu prolaktyny we krwi (z objawami lub bez
objawów). Objawy zwiększania ilości prolaktyny występują niezbyt często i mogą one
obejmować u mężczyzn obrzęk piersi, trudności w osiągnięciu lub utrzymaniu erekcji,
zmniejszenie popędu płciowego lub inne zaburzenia seksualne. U kobiet mogą one obejmować
uczucie dyskomfortu dotyczące piersi, wyciek mleka z piersi, brak krwawienia miesiączkowego
lub inne zaburzenia cyklu miesiączkowego lub zaburzenia płodności,
− Zwiększenie masy ciała, zwiększone łaknienie, zmniejszone łaknienie,
− Zaburzenia snu, drażliwość, depresja, lęk, niepokój,
− Dystonia: w tym stanie występują powolne lub utrzymujące się mimowolne skurcze mięśni.
Mimo, że może to dotyczyć każdej części ciała (co może skutkować nieprawidłową postawą
ciała), jednak dystonia najczęściej obejmuje mięśnie twarzy, w tym nieprawidłowe ruchy oczu,
ust, języka czy żuchwy,
− Zawroty głowy,
− Dyskinezy: w tym stanie występują mimowolne ruchy mięśni, w tym powtarzalne, spastyczne lub
skręcające ruchy, lub szarpnięcia,
− Drżenie,

− Niewyraźne widzenie, zakażenie oka lub zapalenie spojówek,
− Przyspieszone bicie serca, wysokie ciśnienie tętnicze krwi, spłycenie oddechu,
− Ból gardła, kaszel, krwawienie z nosa, zatkany nos,
− Ból brzucha, uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej, wymioty, nudności, zaparcia, biegunka,
niestrawność, suchość w ustach, ból zęba,
− Wysypka, zaczerwienienie skóry,
− Skurcz mięśni, ból kości lub mięśni, ból pleców, ból stawów,
− Nietrzymanie moczu,
− Obrzęk ciała, kończyn górnych lub dolnych, gorączka, ból w klatce piersiowej, osłabienie,
zmęczenie, ból,
− Upadek.

Niezbyt często (występują rzadziej niż u 1 na 100 osób):
− Zakażenie dróg oddechowych, zakażenie pęcherza moczowego, zakażenie oka, zapalenie
migdałków, grzybicze zakażenie paznokci, zakażenie skóry, zakażenie skóry ograniczające się do
jednego obszaru powierzchni skóry lub jednej części ciała, zakażenie wirusowe, zapalenie skóry
wywołane przez roztocza,
− Zmniejszenie liczby pewnego rodzaju białych krwinek, które chronią organizm przed
zakażeniem, zmniejszenie liczby białych krwinek, zmniejszenie liczby płytek krwi (komórki krwi
biorące udział w hamowaniu krwawienia), niedokrwistość (anemia), zmniejszenie liczby
czerwonych krwinek, zwiększona liczba eozynofilii (rodzaj białych krwinek),
− Reakcja alergiczna,
− Cukrzyca lub pogorszenie już istniejącej cukrzycy, wysokie stężenie cukru we krwi, nadmierne
picie wody,
− Zmniejszenie masy ciała, zmniejszony apetyt prowadzący do niedożywienia i małej masy ciała,
− Zwiększone stężenie cholesterolu we krwi,
− Podwyższony nastrój (mania), splątanie, obniżony popęd seksualny, nerwowość, koszmary senne,
− Brak reakcji na bodźce, utrata świadomości, niski poziom świadomości,
− Drgawki, omdlenia,
− Konieczność poruszania częściami ciała, zaburzenia równowagi, zaburzenia koordynacji, zawroty
głowy po zmianie pozycji na stojącą, zaburzenia koncentracji, trudności w mówieniu, utrata lub
nieprawidłowe odczuwanie smaku, osłabione odczuwanie bodźców bólowych i dotykowych na
skórze, uczucie mrowienia, kłucia lub drętwienia skóry,
− Nadwrażliwość oczu na światło, suche oko, zwiększone łzawienie, zaczerwienienie oczu,
− Uczucie zawrotów głowy (pochodzenia błędnikowego), dzwonienie w uszach, ból ucha,
− Migotanie przedsionków (nieprawidłowy rytm serca), blok przewodzenia impulsów między
górną a dolną jamą serca, nieprawidłowe przewodzenie impulsów elektrycznych w sercu,
wydłużenie odstępu QT w sercu, wolne bicie serca, nieprawidłowy zapis czynności elektrycznej
serca w EKG, uczucie kołatania serca,
− Niskie ciśnienie tętnicze krwi, niskie ciśnienie tętnicze po zmianie pozycji na stojącą
(w następstwie czego niektórzy pacjenci stosujący lek Ryspolit mogą mdleć, mieć zawroty głowy
lub tracić przytomność, gdy nagle wstaną lub podniosą się), zaczerwienienie twarzy,
− Zachłystowe zapalenie płuc spowodowane przedostaniem się pokarmu do dróg oddechowych,
przekrwienie płuc, przekrwienie dróg oddechowych, trzeszczenie w płucach, rzężenie/świszczący
oddech, zaburzenia głosu, zaburzenia oddechowe,
− Zapalenie żołądka i jelit, nietrzymanie kału, bardzo twarde stolce, trudności z połykaniem,
nadmierne oddawanie gazów,
− Pokrzywka, silne swędzenie skóry, wypadanie włosów, zgrubienie skóry, egzema, sucha skóra,
odbarwienie skóry, trądzik, łuszcząca, swędząca skóra głowy i reszty ciała, zaburzenia skórne,
zmiany skórne,
− Zwiększona aktywność fosfokinazy kreatynowej we krwi enzymu, który czasem jest uwalniany
z uszkodzonych mięśni,
− Nieprawidłowa sylwetka, sztywność stawów, obrzęk stawów, osłabienie mięśni, ból szyi,
− Częste oddawanie moczu, niemożność oddania moczu, ból podczas oddawania moczu,
− Zaburzenia erekcji, zaburzenia wytrysku,

− Opóźnienie krwawień miesiączkowych, brak miesiączki i inne zaburzenia cyklu miesiączkowego
(kobiety),
− Powiększenie piersi u mężczyzn, wyciek mleka z piersi, zaburzenia seksualne, ból piersi, uczucie
dyskomfortu w piersiach, wydzielina z pochwy,
− Obrzęk twarzy, ust, oczu lub warg,
− Dreszcze, zwiększona temperatura ciała,
− Zmiana sposobu chodu,
− Uczucie pragnienia, złe samopoczucie, uczucie dyskomfortu w klatce piersiowej, czucie się
„nieswojo”, dyskomfort,
− Zwiększenie aktywności aminotransferaz i gamma glutamylotransferazy we krwi, zwiększona
aktywność enzymów wątrobowych we krwi,
− Ból związany z procedurami medycznymi.

Rzadko (występują rzadziej niż u 1 na 1 000 osób):
− Zakażenie,
− Nieprawidłowe wydzielanie hormonu regulującego ilość moczu,
− Lunatykowanie (chodzenie we śnie),
− Zaburzenia odżywiania związane ze snem,
− Cukier w moczu, małe stężenie cukru we krwi, zwiększone stężenie trójglicerydów we krwi,
− Brak emocji, niemożność osiągnięcia orgazmu,
− Zaburzenia naczyń mózgowych,
− Śpiączka wskutek niekontrolowanej cukrzycy,
− Drżenie głowy,
− Jaskra (zwiększone ciśnienie w gałce ocznej), zaburzenia ruchów gałek ocznych, rotacyjne ruchy
oczu, owrzodzenia brzegów powiek,
− Mogą również wystąpić powikłania dotyczące oka podczas operacji usunięcia zaćmy. W trakcie
tego zabiegu może bowiem wystąpić zespół wiotkiej tęczówki (INFS ang. Intraoperative floppy
iris syndrome), jeśli pacjent przyjmuje lub przyjmował lek Ryspolit. Jeśli pacjent ma planowaną
operację zaćmy oka, należy powiedzieć lekarzowi okuliście o przyjmowaniu tego leku w
przeszłości lub obecnie,
− Niebezpiecznie mała liczba pewnych białych krwinek odpowiedzialnych za zwalczanie zakażeń,
− Niebezpieczne, nadmierne picie wody,
− Niemiarowy rytm serca,
− Problemy z oddychaniem podczas snu, szybki, płytki oddech,
− Bezruch lub nadmierne pobudzenie (katatonia),
− Zapalenie trzustki, niedrożność jelit,
− Obrzęk języka, zapalenie warg, uczulenie na lek (wysypka skórna),
− Łupież,
− Rozpad włókien mięśniowych i ból mięśni (rabdomioliza),
− Opóźnienie miesiączki, powiększenie gruczołów piersiowych, powiększenie piersi, wydzielina
z piersi,
− Zwiększone stężenie insuliny we krwi (hormonu, który reguluje stężenia cukru we krwi),
− Zgrubienie skóry,
− Obniżona temperatura ciała, ochłodzenie rąk i nóg,
− Objawy z odstawienia leku,
− Zażółcenie skóry i oczu (żółtaczka).

Bardzo rzadko (występują rzadziej niż u 1 na 10 000 osób)
− Zagrażające życiu powikłania związane z niewyrównaną cukrzycą,
− Ciężka reakcja alergiczna z obrzękiem, który może obejmować krtań i prowadzić do trudności z
oddychaniem,
− Brak czynności jelit prowadzący do niedrożności.

Działanie niepożądane zaobserwowane podczas stosowania innego leku – paliperydonu, bardzo
podobnego do rysperydonu, które może również wystąpić podczas stosowania leku Ryspolit: szybkie
bicie serca po zmianie pozycji na stojącą.

Dodatkowe działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Z reguły działania niepożądane występujące u dzieci są podobne do działań niepożądanych
obserwowanych u dorosłych. Następujące działania niepożądane występują częściej u dzieci i
młodzieży (w wieku od 5 do 17 lat) niż u osób dorosłych: uczucie senności i (lub) uspokojenie,
zmęczenie, ból głowy, wzmożone łaknienie, wymioty, objawy przeziębienia, przekrwienie błony
śluzowej nosa, ból brzucha, zawroty głowy, kaszel, gorączka, drżenie, biegunka i mimowolne
oddawanie moczu.

Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie. Działania niepożądane można
zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów
Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.

### 5. Jak przechowywać lek Ryspolit?
Lek ten należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.

Nie stosować tego leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na pudełku tekturowym
i butelce. Termin ważności oznacza ostatni dzień podanego miesiąca.
Zapis na opakowaniu po skrócie EXP oznacza termin ważności, a po skrócie Lot oznacza numer serii.

Nie zamrażać.
Przechowywać w oryginalnym opakowaniu.

Okres ważności po pierwszym otwarciu butelki: 4 miesiące.

Leków nie należy wyrzucać do kanalizacji ani domowych pojemników na odpadki. Należy zapytać
farmaceutę jak usunąć leki, których się już nie używa. Takie postępowanie pomoże chronić
środowisko.

### 6. Zawartość opakowania i inne informacje

Co zawiera lek Ryspolit
- Substancją czynną leku jest rysperydon. 1 ml roztworu doustnego zawiera 1 mg rysperydonu.

- Pozostałe składniki to: kwas winowy (E334), kwas benzoesowy (E 210), kwas solny stężony (do
ustalenia pH) i woda oczyszczona.

Jak wygląda lek Ryspolit i co zawiera opakowanie
Lek Ryspolit to przejrzysty, bezbarwny roztwór do stosowania doustnego.

Lek jest dostępny w butelkach z zakrętką PP/LDPE z zabezpieczeniem przed dziećmi, zawierających
30 ml i 100 ml roztworu, umieszczonych w tekturowym pudełku.

Pipetka dozująca dołączona do butelki 30 ml oraz 100 ml jest wyskalowana w miligramach i
mililitrach od najmniejszej wartości 0,25 ml do maksymalnej wartości 3 ml. Na pipetce dozującej jest
zaznaczona podziałka co 0,25 ml (co odpowiada 0,25 mg roztworu doustnego) aż do 3 ml (co
odpowiada 3 mg roztworu doustnego).

Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.

Podmiot odpowiedzialny
Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A.
ul. Pelplińska 19, 83-200 Starogard Gdański
tel. + 48 22 364 61 01
Polska

Wytwórca
Chanelle Medical Unlimited Company
Loughrea, Co. Galway
Irlandia

Data ostatniej aktualizacji ulotki: grudzień 2022 r.

## Charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

### 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO

Ryspolit, 1 mg/ml, roztwór doustny

### 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

Każdy ml roztworu zawiera 1 mg rysperydonu (Risperidonum).

Substancje pomocnicze o znanym działaniu:
1 ml roztworu doustnego zawiera 1,5 mg kwasu benzoesowego (E 210).

Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1.

### 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA

Roztwór doustny.
Roztwór doustny jest przezroczysty i bezbarwny.

### 4. SZCZEGÓŁOWE DANE KLINICZNE

#### 4.1 Wskazania do stosowania

Produkt leczniczy Ryspolit jest wskazany w leczeniu schizofrenii.

Produkt leczniczy Ryspolit jest wskazany w leczeniu epizodów maniakalnych o nasileniu umiarkowanym do
ciężkiego w przebiegu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych.

Produkt leczniczy Ryspolit jest wskazany w krótkotrwałym leczeniu (do 6 tygodni) uporczywej agresji u
pacjentów z otępieniem w chorobie Alzheimera w stopniu umiarkowanym do ciężkiego, nie reagujących na
metody niefarmakologiczne oraz gdy istnieje ryzyko, że pacjent będzie stanowił zagrożenie dla samego
siebie lub innych osób.

Produkt leczniczy Ryspolit jest wskazany w krótkotrwałym objawowym (do 6 tygodni) leczeniu uporczywej
agresji w przebiegu zaburzeń zachowania u dzieci w wieku od 5 lat i młodzieży ze sprawnością intelektualną
poniżej przeciętnej bądź upośledzonych umysłowo, zdiagnozowanych według kryteriów DSM – IV, u
których nasilenie agresji i innych zachowań destrukcyjnych wymaga leczenia farmakologicznego.
Farmakoterapia powinna stanowić integralną część wszechstronnego programu terapeutycznego,
obejmującego działania psychospołeczne i edukacyjne. Zaleca się, aby rysperydon był przepisywany przez
lekarza specjalistę w dziedzinie neurologii dziecięcej oraz psychiatrii dziecięcej i młodzieżowej lub lekarza
specjalizującego się w leczeniu zaburzeń zachowania u dzieci i młodzieży.

#### 4.2 Dawkowanie i sposób podawania

Dawkowanie

Schizofrenia

Dorośli
Produkt leczniczy Ryspolit może być podawany raz lub dwa razy na dobę.

Leczenie należy rozpocząć od dawki 2 mg rysperydonu na dobę. Dawka może być zwiększona drugiego dnia
do 4 mg na dobę. Od tego momentu dawka może pozostać niezmieniona albo, jeśli zaistnieje taka
konieczność, indywidualnie dostosowywana. Przeciętna, optymalna dawka terapeutyczna wynosi od 4 mg do
6 mg na dobę. U niektórych pacjentów może być wskazane wolniejsze dostosowywanie dawki oraz mniejsza
dawka początkowa i podtrzymująca.

Dawki większe niż 10 mg na dobę nie wykazują większej skuteczności niż mniejsze dawki, mogą natomiast
powodować zwiększenie częstości występowania objawów pozapiramidowych. Nie zbadano bezpieczeństwa
stosowania dawek większych niż 16 mg na dobę, a zatem nie zaleca się ich stosowania.

Pacjenci w podeszłym wieku
Zalecana dawka początkowa wynosi 0,5 mg dwa razy na dobę. Dawka może być indywidualnie
dostosowywana i zwiększana o 0,5 mg dwa razy na dobę do dawki 1 mg do 2 mg dwa razy na dobę.

Dzieci i młodzież
Produkt leczniczy Ryspolit nie jest zalecany do stosowania u dzieci w wieku poniżej 18 lat ze schizofrenią ze
względu na brak wystarczających danych dotyczących skuteczności.

Epizody maniakalne w przebiegu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych

Dorośli
Produkt leczniczy Ryspolit należy podawać raz na dobę, dawka początkowa to 2 mg rysperydonu.
W razie konieczności, dawkę powinno zwiększać się o 1 mg raz na dobę, nie częściej niż co 24 godziny.
Dawkę rysperydonu można dostosowywać indywidualnie w zakresie od 1 mg do 6 mg na dobę w zależności
od optymalnej skuteczności i tolerancji u każdego pacjenta. Nie zbadano bezpieczeństwa stosowania dawek
większych niż 6 mg na dobę w leczeniu epizodów maniakalnych.

Podobnie jak w przypadku innych leków stosowanych objawowo, kontynuacja leczenia produktem
leczniczym Ryspolit musi być weryfikowana i uzasadniona aktualnym stanem pacjenta.

Pacjenci w podeszłym wieku
Zalecana dawka początkowa wynosi 0,5 mg dwa razy na dobę. Dawka może być indywidualnie
dostosowywana i zwiększana o 0,5 mg dwa razy na dobę do dawki 1 mg do 2 mg dwa razy na dobę. Należy
zachować ostrożność, ze względu na niewystarczające doświadczenie kliniczne dotyczące stosowania u osób
w podeszłym wieku.

Dzieci i młodzież
Produkt leczniczy Ryspolit nie jest zalecany do stosowania u dzieci w wieku poniżej 18 lat z epizodami
maniakalnymi w przebiegu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, ze względu na brak wystarczających
danych dotyczących skuteczności.

Uporczywa agresja u pacjentów z otępieniem w chorobie Alzheimera w stopniu umiarkowanym do
ciężkiego

Zalecana dawka początkowa wynosi 0,25 mg roztworu doustnego dwa razy na dobę. Roztwór doustny jest
zalecaną postacią farmaceutyczną do podawania dawki 0,25 mg. W razie konieczności, dawka może być
indywidualnie zwiększana o 0,25 mg dwa razy na dobę, nie częściej, niż co drugi dzień. Optymalna dawka
dla większości pacjentów wynosi 0,5 mg dwa razy na dobę. U niektórych pacjentów może jednak być
korzystne stosowanie dawek do 1 mg dwa razy na dobę.

Nie należy stosować produktu leczniczego Ryspolit dłużej niż 6 tygodni w leczeniu uporczywej agresji u
pacjentów z otępieniem w chorobie Alzheimera.
Pacjentów należy poddawać regularnej i częstej ocenie rozważając potrzebę kontynuacji leczenia.

Zaburzenia zachowania

Dzieci i młodzież w wieku od 5 do 18 lat.
U pacjentów o masie ciała ≥ 50 kg, zalecana dawka początkowa wynosi 0,5 mg raz na dobę. W razie
konieczności, dawkowanie może być indywidualnie dostosowywane poprzez zwiększanie dawki o 0,5 mg
raz na dobę, nie częściej, niż co drugi dzień. Optymalna dawka dla większości pacjentów wynosi 1 mg raz na
dobę. Niemniej, w leczeniu niektórych pacjentów rysperydon jest skuteczny w dawce 0,5 mg raz na dobę,
natomiast u innych najlepsze wyniki uzyskuje się podczas stosowania leku w dawce 1,5 mg raz na dobę.

U pacjentów o masie ciała < 50 kg, zalecana dawka początkowa wynosi 0,25 mg roztworu doustnego raz na
dobę. Roztwór doustny jest zalecaną postacią farmaceutyczną do podawania dawki 0,25 mg. W razie
konieczności, dawkowanie może być indywidualnie dostosowywane poprzez zwiększanie dawki o 0,25 mg
na dobę, nie częściej, niż co drugi dzień. Optymalna dawka dla większości pacjentów wynosi 0,5 mg raz na
dobę. Jednakże, w leczeniu niektórych pacjentów rysperydon jest skuteczny w dawce 0,25 mg raz na dobę,
natomiast u innych najlepsze wyniki uzyskuje się podczas stosowania 0,75 mg roztworu doustnego raz na
dobę. Roztwór doustny jest zalecaną postacią farmaceutyczną do podawania dawki 0,75 mg.

Podobnie jak w przypadku innych leków stosowanych objawowo, kontynuacja leczenia rysperydonem
powinna być weryfikowana i uzasadniona aktualnym stanem pacjenta.

Nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Ryspolit u dzieci w wieku poniżej 5 lat, ze względu na
niewystarczającą ilość danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa stosowania rysperydonu w tym
wskazaniu u dzieci w wieku poniżej 5 lat.

Zaburzenia czynności nerek i wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek eliminacja czynnej frakcji przeciwpsychotycznej następuje
wolniej niż u pacjentów z prawidłową czynnością nerek.
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby stężenie wolnej frakcji rysperydonu w osoczu jest
zwiększone.

Bez względu na rodzaj wskazania terapeutycznego, u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub
wątroby, powinno się zmniejszyć o połowę dawkę początkową i kolejne dawki rysperydonu oraz stosować
wolniejsze zwiększanie dawek.

W tej grupie pacjentów produkt leczniczy Ryspolit powinien być stosowany z ostrożnością.

Sposób podawania

Produkt leczniczy Ryspolit przeznaczony jest do stosowania doustnego. Pokarm nie wpływa na wchłanianie
rysperydonu.

W przypadku przerwania stosowania produktu leczniczego, zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki. Po
nagłym odstawieniu leków przeciwpsychotycznych stosowanych w dużych dawkach, bardzo rzadko
opisywano objawy wynikające z ich odstawienia, w tym: nudności, wymioty, nadmierne pocenie się
i bezsenność (patrz punkt 4.8). Mogą także ponownie wystąpić objawy psychotyczne i ruchy mimowolne
(takie jak akatyzje, dystonie i dyskinezy).

Zamiana innych leków przeciwpsychotycznych na rysperydon
Jeśli ma to uzasadnienie medyczne, zaleca się stopniowe wycofywanie stosowanego poprzednio leczenia
podczas rozpoczynania leczenia produktem leczniczym Ryspolit. Również, jeżeli ma to uzasadnienie
medyczne, zamianę leków przeciwpsychotycznych w postaci depot na terapię produktem leczniczym
Ryspolit, należy rozpocząć od zastąpienia nim następnego planowanego wstrzyknięcia. Okresowo, należy
rozważać konieczność kontynuacji podawania leków przeciw parkinsonizmowi.

Instrukcje przygotowania produktu leczniczego Ryspolit do stosowania, patrz punkt 6.5.

#### 4.3 Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1

#### 4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Pacjenci w podeszłym wieku z otępieniem

Zwiększona umieralność u osób w podeszłym wieku z otępieniem
W metaanalizie 17 kontrolowanych badań klinicznych z zastosowaniem atypowych środków
przeciwpsychotycznych, w tym również rysperydonu, u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem, którzy
otrzymywali atypowe środki przeciwpsychotyczne, występowała zwiększona umieralność w porównaniu z
grupą otrzymującą placebo. W badaniach rysperydonu podawanego doustnie, kontrolowanych placebo, w tej
populacji pacjentów, częstość zgonów wynosiła 4,0% wśród pacjentów leczonych rysperydonem i 3,1%
wśród pacjentów otrzymujących placebo. Iloraz szans przy 95% przedziale ufności wynosił 1,21 (0,7; 2,1).
Średni wiek zmarłych pacjentów wynosił 86 lat (w przedziale od 67 do 100 lat).

Dane z dwóch dużych badań obserwacyjnych, wykazały że u osób w podeszłym wieku z otępieniem
leczonych klasycznymi lekami przeciwpsychotycznymi występuje również nieznacznie zwiększone ryzyko
zgonu w porównaniu do osób nieleczonych. Brak wystarczających danych, aby podać dokładną ocenę
wielkości ryzyka. Nie jest też znana przyczyna zwiększonego ryzyka. Nie wiadomo w jakim stopniu te
wnioski dotyczą zwiększonej umieralności w badaniach obserwacyjnych mogą być przypisywane lekom
przeciwpsychotycznym, w odniesieniu do niektórych cech pacjentów.

Jednoczesne stosowanie furosemidu
W badaniach klinicznych rysperydonu, kontrolowanych placebo, przeprowadzanych u pacjentów w
podeszłym wieku z otępieniem, w grupie otrzymującej rysperydon i furosemid, obserwowano występowanie
większej śmiertelności (7,3%; średni wiek pacjentów 89 lat, w przedziale od 75 do 97 lat) w porównaniu do
pacjentów leczonych samym rysperydonem (3,1%; średni wiek pacjentów 84 lata, w przedziale od 70 do 96
lat) lub otrzymujących sam furosemid (4,1%; średni wiek pacjentów 80 lat, w przedziale od 67 do 90 lat).
Zwiększoną umieralność u pacjentów leczonych rysperydonem oraz furosemidem stwierdzono w dwóch
spośród czterech badań klinicznych. Jednoczesne podawanie rysperydonu z innymi diuretykami (głównie
tiazydowymi w małych dawkach) nie powodowało podobnych skutków.

Nie znaleziono dotąd jednoznacznego patofizjologicznego mechanizmu, który mógłby tłumaczyć te
obserwacje, i czynnika powodującego zgon. Należy jednak zachować szczególną ostrożność i rozważyć
ryzyko i korzyści przed podjęciem decyzji o jednoczesnym podawaniu tych leków oraz podawaniu
rysperydonu z innymi diuretykami o silnym działaniu. Nie stwierdzono zwiększonej umieralności u
pacjentów leczonych równocześnie rysperydonem i innymi diuretykami. Niezależnie od stosowanego
leczenia, odwodnienie jest ogólnym czynnikiem ryzyka wpływającym na umieralność i dlatego u pacjentów
w podeszłym wieku z otępieniem nie powinno się do niego dopuszczać.

Zdarzenia niepożądane naczyniowo-mózgowe (ang. Cerebrovascular Adverse Events, CVAE)
W randomizowanych badaniach klinicznych z kontrolą placebo przeprowadzonych u pacjentów z otępieniem
stosujących niektóre atypowe leki przeciwpsychotyczne, stwierdzono około trzykrotne zwiększenie częstości
ryzyka zdarzeń niepożądanych naczyniowo-mózgowych. Połączone dane z sześciu badań z zastosowaniem
rysperydonu kontrolowanych placebo przeprowadzonych głównie w grupach osób w podeszłym wieku (wiek
>65 lat) z otępieniem, wykazały, że zdarzenia niepożądane naczyniowo-mózgowe (ciężkie i nieciężkie,
łącznie) wystąpiły u 3,3% (33/1009) pacjentów leczonych rysperydonem, oraz u 1,2% (8/712) pacjentów,
którym podawano placebo. Iloraz szans (przy 95% przedziale ufności) wynosił 2,96 (1,34; 7,50). Mechanizm
tego zwiększonego ryzyka nie jest znany. Zwiększone ryzyko nie może być wykluczone dla innych leków
przeciwpsychotycznych ani innych populacji. Produkt leczniczy Ryspolit należy stosować z ostrożnością u
pacjentów z czynnikami ryzyka udaru mózgu.

Ryzyko wystąpienia zdarzeń niepożądanych naczyniowo-mózgowych było znacząco większe u pacjentów z
otępieniem typu mieszanego czy naczyniowego niż u pacjentów z otępieniem w chorobie Alzheimera.
Dlatego pacjenci z innymi typami otępienia niż otępieniem w chorobie Alzheimera nie powinni być leczeni
rysperydonem.

Lekarzom zaleca się wnikliwe przeprowadzanie oceny ryzyka i korzyści ze stosowania produktu leczniczego
Ryspolit u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem, z uwzględnieniem indywidualnych czynników
ryzyka udaru mózgu. Pacjentom lub opiekunom należy polecić natychmiastowe zgłaszanie objawów
przedmiotowych i podmiotowych potencjalnych zdarzeń niepożądanych naczyniowo-mózgowych, takich jak
nagłe osłabienie lub zdrętwienie twarzy, rąk lub nóg oraz problemy z mową lub z widzeniem. Bezzwłocznie
należy wtedy rozważyć wszelkie opcje terapeutyczne, włącznie z przerwaniem leczenia rysperydonem.

Produkt leczniczy Ryspolit należy stosować wyłącznie w krótkotrwałym leczeniu uporczywej agresji u
pacjentów z otępieniem w chorobie Alzheimera o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego wspierając metody
nie farmakologiczne wykazujące ograniczoną skuteczność lub jej brak, oraz gdy istnieje potencjalne ryzyko,
że pacjent będzie stanowił zagrożenie dla samego siebie lub innych.

Pacjentów należy poddawać regularnej ocenie z rozważeniem potrzeby kontynuacji leczenia.

Niedociśnienie ortostatyczne
W związku z tym, że rysperydon blokuje receptory alfa, może wystąpić niedociśnienie (niedociśnienie
ortostatyczne), zwłaszcza podczas początkowej fazy dostosowywania dawki. Obserwowano klinicznie
istotne niedociśnienie po wprowadzeniu leku do obrotu, w przypadku jednoczesnego stosowania leków
przeciwnadciśnieniowych. Produkt leczniczy Ryspolit należy stosować z ostrożnością u pacjentów z
chorobami układu krążenia (np. niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zaburzenia przewodzenia,
odwodnienie, hipowolemia, choroby naczyniowo-mózgowe) i zgodnie z zaleceniami, zwiększać dawkę
stopniowo (patrz punkt 4.2). W przypadku wystąpienia niedociśnienia, należy rozważyć zmniejszenie dawki.

Leukopenia, neutropenia i agranulocytoza
Podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych w tym rysperydonu stwierdzano wystąpienie leukopenii,
neutropenii i agranulocytozy. Agranulocytozę po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano bardzo
rzadko (<1/10 000 pacjentów). Pacjentów z istotną klinicznie leukopenią lub polekową leukopenią i (lub)
neutropenią w wywiadzie należy monitorować przez pierwsze kilka miesięcy leczenia. Należy rozważyć
zaprzestanie stosowania rysperydonu przy pierwszym objawie istotnego klinicznie zmniejszenia liczby
leukocytów, wobec braku innych czynników przyczynowych. Pacjentów ze znaczącą klinicznie neutropenią
należy uważnie obserwować, czy nie występuje u nich gorączka lub inne objawy przedmiotowe lub
podmiotowe infekcji, oraz podjąć natychmiastowe leczenie w razie wystąpienia takich objawów. U
pacjentów z ciężką neutropenią (bezwzględna liczba neutrofilów <1 x 109/l) należy zaprzestać stosowania
rysperydonu i badać liczbę leukocytów, do czasu, gdy wynik będzie prawidłowy.

Późne dyskinezy/objawy pozapiramidowe
Działanie leków wykazujących właściwości antagonistyczne w stosunku do receptorów dopaminowych
związane jest z występowaniem późnych dyskinez, charakteryzujących się rytmicznymi, mimowolnymi
ruchami, zwłaszcza mięśni języka i (lub) mięśni twarzy. Wystąpienie objawów pozapiramidowych jest
czynnikiem ryzyka wystąpienia późnych dyskinez. W przypadku wystąpienia objawów podmiotowych i
przedmiotowych późnych dyskinez, należy rozważyć przerwanie leczenia wszelkimi środkami
przeciwpsychotycznymi.
Należy zachować ostrożność u pacjentów otrzymujących jednocześnie leki psychostymulujące
(np. metylofenidat) i rysperydon, ponieważ mogą pojawić się objawy pozapiramidowe podczas
dostosowywania jednego lub obu leków. Zaleca się stopniowe wycofywanie leczenia pobudzającego (patrz
punkt 4.5).

Złośliwy zespół neuroleptyczny
Donoszono o występowaniu - podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych - złośliwego zespołu
neuroleptycznego, charakteryzującego się: podwyższeniem temperatury ciała, sztywnością mięśni,
niestabilnością układu autonomicznego, zaburzeniami świadomości i zwiększeniem aktywności fosfokinazy

kreatynowej w surowicy krwi. Ponadto, może wystąpić mioglobinuria (rabdomioliza) i ostra niewydolność
nerek. W tym przypadku należy przerwać stosowanie wszystkich środków przeciwpsychotycznych, w tym
produktu leczniczego Ryspolit.

Choroba Parkinsona i otępienie z obecnością ciał Lewy’ego
Przed przepisaniem leków przeciwpsychotycznych, w tym produktu leczniczego Ryspolit, pacjentom z
chorobą Parkinsona lub otępieniem z obecnością ciał Lewy’ego, lekarze powinni rozważyć stosunek ryzyka
do korzyści. Rysperydon może zaostrzyć przebieg choroby Parkinsona. U pacjentów obu grup może
występować zwiększone ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego i zwiększona wrażliwość
na leki przeciwpsychotyczne; ci pacjenci zostali wyłączeni z badań klinicznych. Objawy zwiększonej
wrażliwości na leki przeciwpsychotyczne mogą obejmować: splątanie, zaburzenie świadomości,
niestabilność postawy z częstymi upadkami, które towarzyszą objawom pozapiramidowym.

Hiperglikemia i cukrzyca
Podczas leczenia rysperydonem stwierdzano wystąpienie hiperglikemii, cukrzycy i zaostrzenia przebiegu
wcześniej występującej cukrzycy. W niektórych przypadkach, zgłaszano wcześniejsze zwiększenie masy
ciała, co może być czynnikiem predysponującym. Kwasica ketonowa była zgłaszana bardzo rzadko, a
śpiączka cukrzycowa rzadko. Zaleca się odpowiednie monitorowanie stanu klinicznego zgodnie z
wytycznymi dotyczącymi leczenia przeciwpsychotycznego. U pacjentów leczonych jakimkolwiek atypowym
lekiem przeciwpsychotycznym, w tym rysperydonem, należy obserwować objawy hiperglikemii (takie jak
nadmierne pragnienie, wielomocz, nadmierny apetyt i osłabienie), a pacjentów z cukrzycą należy regularnie
monitorować czy nie pogarsza się u nich kontrola glikemii.

Zwiększenie masy ciała
U pacjentów stosujących rysperydon stwierdzano przypadki znacznego zwiększenia masy ciała. Należy
regularnie kontrolować masę ciała.

Hiperprolaktynemia
Hiperprolaktynemia jest częstym działaniem niepożądanym występującym podczas leczenia rysperydonem.
Zaleca się badanie stężenia prolaktyny w osoczu u osób z działaniami niepożądanymi prawdopodobnie
związanymi z prolaktyną (np. ginekomastia, zaburzenia miesiączkowania, brak owulacji, zaburzenia
płodności, zmniejszone libido, zaburzenia wzwodu i mlekotok).

Badania hodowli tkankowych wskazują, że prolaktyna może stymulować wzrost komórek nowotworowych
w guzach piersi u ludzi. Pomimo, że nie stwierdzono do tej pory w badaniach klinicznych
i epidemiologicznych wyraźnego związku z podawanymi lekami przeciwpsychotycznymi, należy zachować
ostrożność u pacjentów z wywiadem w tym kierunku.
Produkt leczniczy Ryspolit należy stosować z ostrożnością u pacjentów ze stwierdzonymi wcześniej:
hiperprolaktynemią lub z guzami prolaktynozależnymi.

Wydłużenie odstępu QT
Wydłużenie odstępu QT było bardzo rzadko zgłaszane po wprowadzeniu rysperydonu do obrotu. Podobnie
jak inne leki przeciwpsychotyczne, należy zachować ostrożność przepisując rysperydon pacjentom z
rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową, wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie rodzinnym, bradykardią
lub zaburzeniem równowagi elektrolitowej (niedoborem potasu lub magnezu), ponieważ lek może zwiększać
ryzyko wystąpienia arytmii.
Ostrożność należy także zachować w przypadku stosowania rysperydonu jednocześnie z innymi lekami
wydłużającymi odstęp QT.

Drgawki
Należy zachować ostrożność podczas stosowania produktu leczniczego Ryspolit u pacjentów z drgawkami w
wywiadzie lub z innymi stanami, które mogą obniżać próg drgawkowy.

Priapizm
W związku z działaniem blokującym receptor alfa-adrenergiczny, podczas leczenia produktem leczniczym
Ryspolit może wystąpić priapizm.

Regulacja temperatury ciała
Lekom przeciwpsychotycznym przypisywano właściwość zakłócania zdolności organizmu do obniżania
temperatury podstawowej ciała. Zaleca się zachowanie odpowiedniej ostrożności w przypadku
przepisywania produktu leczniczego Ryspolit pacjentom, u których mogą wystąpić czynniki sprzyjające
podwyższeniu podstawowej temperatury ciała, np. wykonujących intensywny wysiłek fizyczny, narażonych
na działanie ekstremalnie wysokich temperatur, przyjmujących jednocześnie leki o działaniu
przeciwcholinergicznym lub odwodnionych.

Działanie przeciwwymiotne
W badaniach przedklinicznych rysperydonu obserwowano jego działanie przeciwwymiotne. W przypadku
stosowania leku u ludzi działanie to może maskować objawy przedmiotowe i podmiotowe przedawkowania
niektórych leków lub stany, takie jak niedrożność jelit, zespół Reye'a i guz mózgu.

Zaburzenia czynności nerek i wątroby
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek eliminacja czynnej frakcji przeciwpsychotycznej następuje
wolniej niż u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby
stężenie wolnej frakcji rysperydonu w osoczu jest zwiększone (patrz punkt 4.2).

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych zgłaszano przypadki żylnej choroby zakrzepowozatorowej (VTE, ang. Venous thromboembolism). Ze względu na występujące często u pacjentów leczonych
lekami przeciwpsychotycznymi nabyte czynniki ryzyka VTE, przed rozpoczęciem leczenia i podczas
leczenia rysperydonem należy zidentyfikować wszystkie możliwe czynniki ryzyka VTE i podjąć
odpowiednie działania zapobiegawcze.

Śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki (ang. Intraoperative floppy iris syndrome, IFIS)
U pacjentów przyjmujących leki o działaniu antagonistycznym na receptory alfa-1a-adrenergiczne, takie jak
rysperydon, stwierdzano podczas operacji usunięcia zaćmy śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki (patrz
punkt 4.8).
Zespół IFIS może zwiększać ryzyko powikłań ocznych w trakcie i po zabiegu. Przed zabiegiem należy
poinformować wykonującego go okulistę o aktualnym lub wcześniejszym przyjmowaniu leków o działaniu
antagonistycznym na receptory alfa-1a-adrenergiczne. Nie ustalono możliwych korzyści z odstawienia leków
blokujących receptory alfa-1 przed zabiegiem usunięcia zaćmy i należy to rozważyć wobec ryzyka
przerwania leczenia przeciwpsychotycznego.

Dzieci i młodzież
Przed przepisaniem rysperydonu dzieciom i młodzieży z zaburzeniami zachowania należy przeprowadzić
dokładną analizę fizycznych i społecznych przyczyn zachowań agresywnych, takich jak ból czy niewłaściwe
wymagania środowiskowe.
Działanie sedatywne rysperydonu należy w tej populacji dokładnie obserwować ze względu na możliwy
wpływ na zdolność uczenia się. Zmiana czasu podawania rysperydonu może zmniejszyć wpływ sedacji na
koncentrację u dzieci i młodzieży.

Podawanie rysperydonu wiązało się z umiarkowanym zwiększeniem masy ciała i wskaźnika masy ciała
(BMI). Przed rozpoczęciem leczenia zalecany jest pomiar masy ciała a następnie regularne kontrolowanie
masy ciała. Zaleca się pomiar masy ciała przed leczeniem i regularne jej monitorowanie w trakcie leczenia.
Zmiany wzrostu stwierdzane w długotrwałych, otwartych badaniach rozszerzonych mieściły się w normach
określonych dla danego wieku. Wpływ długotrwałego leczenia rysperydonem na dojrzewanie płciowe i
wzrost nie został wystarczająco zbadany.

Ze względu na możliwość wpływu dłużej trwającej hiperprolaktynemii na rozwój fizyczny i dojrzewanie
płciowe dzieci i młodzieży, należy prowadzić regularną ocenę kliniczną stanu endokrynologicznego
pacjenta, obejmującą pomiary wzrostu, masy ciała, dojrzewania płciowego, kontrolę występowania
miesiączkowania i innych potencjalnych działań prolaktynozależnych.

Wyniki małego obserwacyjnego badania przeprowadzonego po wprowadzeniu rysperydonu do obrotu
wykazały, że osoby w wieku od 8 do 16 lat narażone na działanie rysperydonu były o około 3,0 do 4,8 cm
wyższe niż osoby, które stosowały inne leki przeciwpsychotyczne. W badaniu nie określono czy ekspozycja
na rysperydon miała jakikolwiek wpływ na ostateczną wysokość osób dorosłych, ani czy skutek ten był
następstwem bezpośredniego działania rysperydonu na wzrost kości, czy wpływem samej choroby na wzrost
kości, czy też wynikiem lepszej kontroli choroby, co skutkowało by zwiększeniem wzrostu.

Podczas leczenia rysperydonem należy regularnie kontrolować występowanie objawów pozapiramidowych
oraz innych zaburzeń ruchu.

Zalecenia dotyczące dawkowania u dzieci i młodzieży - patrz punkt 4.2.

Ostrzeżenia o substancjach pomocniczych

Ryspolit zawiera kwas benzoesowy (E 210)
Produkt leczniczy zawiera 1,5 mg kwasu benzoesowego w każdym ml roztworu doustnego. Zwiększona
bilirubinemia występująca w następstwie wypierania z albuminy może zwiększać ryzyko żółtaczki u
noworodków, która może rozwinąć się w żółtaczkę jąder podkorowych mózgu (złogi niesprzężonej
bilirubiny w tkance mózgowej).

#### 4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Interakcje farmakodynamiczne

Leki wydłużające odstęp QT
Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpsychotycznych zalecana jest ostrożność podczas
przepisywania rysperydonu jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT, np.: leki przeciwarytmiczne
(np.: chinidyna, dyzopiramid, prokainamid, propafenon, amiodaron, sotalol), trójpierścieniowe leki
przeciwdepresyjne (np.: amitryptylina), czteropierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np.: maprotylina),
niektóre leki przeciwhistaminowe, inne leki przeciwpsychotyczne, niektóre leki przeciwmalaryczne (np.:
chinina i meflochina), oraz z lekami powodującymi zaburzenia równowagi elektrolitowej (hipokaliemia,
hipomagnezemia), bradykardię lub z lekami hamującymi metabolizm wątrobowy rysperydonu. Powyższa
lista ma charakter informacyjny i nie jest listą wyczerpującą.

Leki działające ośrodkowo i alkohol
Rysperydon należy stosować z ostrożnością w skojarzeniu z innymi substancjami działającymi ośrodkowo -
w szczególności produktami zawierającymi alkohol, opioidy, leki przeciwhistaminowe oraz benzodiazepiny
- ze względu na zwiększone ryzyko sedacji.

Lewodopa i agoniści dopaminy
Rysperydon może antagonizować działanie lewodopy i innych agonistów dopaminergicznych. Jeśli to
skojarzenie wydaje się konieczne, szczególnie w schyłkowej fazie choroby Parkinsona należy zastosować
najmniejsze skuteczne dawki obu leków.

Leki działające hipotensyjnie
Po wprowadzeniu rysperydonu do obrotu obserwowano istotne klinicznie niedociśnienie po zastosowaniu
rysperydonu w skojarzeniu z lekami przeciwnadciśnieniowymi.

Paliperydon
Jednoczesne stosowanie doustne rysperydonu z paliperydonem nie jest zalecane, ponieważ paliperydon jest
aktywnym metabolitem rysperydonu i zastosowanie ich w skojarzeniu może prowadzić do dodatkowego
narażenia na czynną frakcję przeciwpsychotyczną.

Leki psychostymulujące
Jednoczesne stosowanie leków psychostymulujących (np. metylofenidatu) z rysperydonem może prowadzić
do wystąpienia objawów pozapiramidowych po zmianie jednego lub obu rodzajów leczenia (patrz punkt
4.4).

Interakcje farmakokinetyczne
Pokarm nie wpływa na wchłanianie rysperydonu.

Rysperydon jest metabolizowany głównie z udziałem CYP2D6 i w mniejszym stopniu CYP3A4. Zarówno
rysperydon i jego czynny metabolit 9-hydroksyrysperydon są substratami glikoproteiny P (P-gp). Substancje
modyfikujące aktywność CYP2D6, lub substancje silnie hamujące lub indukujące aktywność CYP3A4 i
(lub) P-gp, mogą wpływać na farmakokinetykę czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.

Silne inhibitory CYP2D6
Jednoczesne stosowanie rysperydonu z silnym inhibitorem CYP2D6 może prowadzić do zwiększenia w
osoczu stężenia rysperydonu a w mniejszym stopniu czynnej frakcji przeciwpsychotycznej. Większe dawki
silnego inhibitora CYP2D6 mogą zwiększać stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu (np.
paroksetyna, patrz niżej). Oczekuje się, że inne inhibitory CYP2D6, takie jak chinidyna, mogą podobnie
wpływać na stężenie rysperydonu. Należy ponownie ocenić dawkowanie rysperydonu, podczas
rozpoczynania lub kończenia jednoczesnego podawania paroksetyny, chinidyny czy innego silnego
inhibitora CYP2D6 szczególnie w większych dawkach.

Inhibitory CYP3A4 i (lub) P-gp
Jednoczesne podawanie rysperydonu z silnym inhibitorem CYP3A4 i (lub) P-gp może znacząco zwiększyć
stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu w osoczu. Należy ponownie ocenić dawkowanie
rysperydonu, podczas rozpoczynania lub kończenia jednoczesnego podawania itrakonazolu lub innego
silnego inhibitora CYP3A4 i (lub) P-gp.

Induktory CYP3A4 i (lub) P-gp
Jednoczesne podawanie rysperydonu z silnym induktorem CYP3A4 i (lub) P-gp może zmniejszyć stężenie
czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu w osoczu. Należy ponownie ocenić dawkowanie
rysperydonu, podczas rozpoczynania lub kończenia jednoczesnego podawania karbamazepiny czy innego
silnego induktora CYP3A4 i (lub) P-gp. Induktory CYP3A4 wykazują maksymalne działanie w zależności
od czasu - ich maksymalne działanie może wystąpić co najmniej po 2 tygodniach po rozpoczęciu podawania.
Podobnie, w razie zaprzestania ich stosowania, indukcja CYP3A4 może nie ustępować przynajmniej przez 2
tygodnie.

Leki silnie wiążące się z białkami
Nie stwierdza się istotnego klinicznie wypierania leków z białek osocza, gdy jednocześnie przyjmuje się
rysperydon z lekami silnie wiążącymi się białkami.
W razie skojarzonego stosowania leków, należy zapoznać się z charakterystykami odpowiednich produktów
leczniczych w celu poznania szlaków metabolizmu i możliwej konieczności dostosowania dawki.

Dzieci i młodzież
Badania dotyczące interakcji przeprowadzono wyłącznie u dorosłych. Nie wiadomo czy wyniki tych badań
mają znaczenie u dzieci i młodzieży.

Jednoczesne stosowanie leków psychostymulujących (np.: metylofenidatu) z rysperydonem u dzieci i
młodzieży nie wpływa na farmakokinetykę ani skuteczność rysperydonu.

Przykłady
Poniżej wymieniono przykłady leków, które mogą wykazywać interakcje z rysperydonem lub nie wykazują
interakcji z rysperydonem:

Wpływ innych produktów leczniczych na farmakokinetykę rysperydonu

Antybiotyki:

• Erytromycyna, umiarkowany inhibitor CYP3A4 i P-gp, nie zmienia farmakokinetyki rysperydonu
ani czynnej frakcji przeciwpsychotycznej.
• Ryfampicyna, silny induktor CYP3A4 i P-gp, zmniejszała stężenie czynnej frakcji
przeciwpsychotycznej w osoczu.

Antycholinoesterazy:
• Donepezil i galantamina, substraty zarówno CYP2D6 i CYP3A4, nie wykazują istotnego klinicznie
wpływu na farmakokinetykę rysperydonu i jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Leki przeciwpadaczkowe:
• Karbamazepina, silny induktor CYP3A4 i P-gp zmniejsza stężenie czynnej frakcji
przeciwpsychotycznej rysperydonu w osoczu krwi. Podobne działanie można zaobserwować
podczas stosowania leków, takich jak np. fenytoina i fenobarbital, indukujących enzym wątrobowy
CYP3A4 jak również P-gp.
• Topiramat zmniejszał w umiarkowanym stopniu biodostępność rysperydonu, ale nie jego czynnej
frakcji przeciwpsychotycznej. Dlatego ta interakcja może nie mieć znaczenia klinicznego.
Leki przeciwgrzybicze:
• Itrakonazol, silny inhibitor CYP3A4 i P-gp, w dawkach 200 mg/dobę zwiększał stężenie czynnej
frakcji przeciwpsychotycznej o około 70%, przy dawkach rysperydonu od 2 do 8 mg/dobę.
• Ketokonazol, silny inhibitor CYP3A4 i P-gp w dawkach 200 mg/dobę zwiększał stężenie
rysperydonu a zmniejszał stężenie 9-hydroksyrysperydonu.

Leki przeciwpsychotyczne:
• Fenotiazyny mogą zwiększać stężenie rysperydonu w osoczu, ale nie jego czynnej frakcji
przeciwpsychotycznej.

Leki przeciwwirusowe:
• Inhibitory proteazy: nie ma danych z oficjalnych badań; ponieważ rytonawir jest jednak silnym
inhibitorem CYP3A4 i słabym inhibitorem CYP2D6, to rytonawir i wzmacniane rytonawirem
inhibitory proteazy mogą zwiększać stężenia rysperydonu i jego czynnej frakcji
przeciwpsychotycznej.

Leki beta-adrenolityczne:
• Niektóre leki beta-adrenolityczne mogą powodować zwiększenie stężenia rysperydonu w osoczu
krwi, ale nie jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Inhibitory kanałów wapniowych:
• Werapamil, umiarkowany inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp, zwiększa stężenia rysperydonu i jego
czynnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Leki żołądkowo-jelitowe:
• Antagoniści receptora H2: Cymetydyna i ranitydyna, słabe inhibitory CYP2D6 i CYP3A4,
zwiększały biodostępność rysperydonu, lecz tylko w niewielkim stopniu jego czynnej frakcji
przeciwpsychotycznej.

Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne:
• Fluoksetyna, silny inhibitor CYP2D6, zwiększa stężenie rysperydonu w osoczu lecz w mniejszym
stopniu jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej.
• Paroksetyna, silny inhibitor CYP2D6, zwiększa stężenie rysperydonu w osoczu ale w dawkach do
20 mg/dobę, a w mniejszym stopniu jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej. Większe dawki
paroksetyny mogą jednak zwiększać stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne mogą zwiększać stężenia rysperydonu w osoczu, ale nie
jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej. Amitryptylina nie wpływa na farmakokinetykę
rysperydonu i jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej.
• Sertralina - słaby inhibitor CYP2D6 i fluwoksamina - słaby inhibitor CYP3A4, w dawkach do
100 mg/dobę nie wywołują istotnych klinicznie zmian stężeń rysperydonu i jego czynnej frakcji

przeciwpsychotycznej. W dawkach większych niż 100 mg/dobę sertralina lub fluwoksamina mogą
jednak zwiększać stężenia rysperydonu i jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Wpływ rysperydonu na farmakokinetykę innych produktów leczniczych

Leki przeciwpadaczkowe:
• Rysperydon nie wykazuje istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę walproinianu czy
topiramatu.

Leki przeciwpsychotyczne:
• Arypiprazol, substrat CYP2D6 i CYP3A4: rysperydon w postaci tabletek lub wstrzyknięć nie
wpływał na sumaryczną farmakokinetykę arypiprazolu i jego czynnego metabolitu
dehydroarypiprazolu.

Glikozydy naparstnicy:
• Rysperydon nie wykazuje istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę digoksyny.

Lit:
• Rysperydon nie wykazuje istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę litu.

Jednoczesne stosowanie rysperydonu z furosemidem
• Informacje dotyczące zwiększonej śmiertelności pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem
jednocześnie otrzymujących furosemid, patrz punkt 4.4.

#### 4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Ciąża
Brak wystarczających danych dotyczących stosowania rysperydonu u kobiet w okresie ciąży.
W badaniach na zwierzętach nie stwierdzono działania teratogennego rysperydonu, lecz stwierdzano innego
rodzaju toksyczny wpływ na reprodukcję (patrz punkt 5.3). Potencjalne zagrożenie dla człowieka nie jest
znane.

Noworodki które były narażone na działanie leków przeciwpsychotycznych (w tym rysperydonu) podczas
trzeciego trymestru ciąży, są w grupie ryzyka działań niepożądanych, w tym zaburzeń pozapiramidowych i
(lub) objawów odstawiennych o różnym nasileniu i czasie trwania po porodzie. Obserwowano pobudzenie,
wzmożone napięcie, obniżone napięcie, drżenie, senność, zespół zaburzeń oddechowych lub zaburzenia
związane z karmieniem. Z tego względu noworodki należy uważnie monitorować.

Produktu leczniczego Ryspolit nie należy stosować w okresie ciąży, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne.
W przypadku konieczności przerwania leczenia rysperydonem w okresie ciąży, nie należy przerywać
leczenia gwałtownie.

Karmienie piersią
W badaniach przeprowadzanych na zwierzętach stwierdzono przenikanie rysperydonu
i 9-hydroksyrysperydonu do mleka. Wykazano również, że rysperydon i 9-hydroksyrysperydon także
przenikają w małych ilościach do mleka kobiet karmiących piersią. Brak danych dotyczących działań
niepożądanych występujących u niemowląt karmionych piersią. Dlatego należy rozważyć stosunek korzyści
z karmienia piersią do potencjalnego ryzyka dla dziecka.

Płodność
Podobnie jak w przypadku innych leków, które są antagonistami receptorów dopaminowych D2, rysperydon
zwiększa stężenie prolaktyny. Hiperprolaktynemia może hamować wytwarzanie GnRH w podwzgórzu,
prowadząc do zmniejszenia wydzielania gonadotropin w przysadce. To z kolei, na skutek zaburzeń
steroidogenezy w gonadach, może hamować czynności rozrodcze zarówno u kobiet jak i u mężczyzn.
W badaniach przedklinicznych nie obserwowano takich działań.

#### 4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Produkt leczniczy Ryspolit może wywierać niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia
pojazdów i obsługiwania maszyn, ze względu na potencjalne oddziaływanie na układ nerwowy i zaburzenia
widzenia (patrz punkt 4.8). Dlatego pacjentom należy doradzać powstrzymanie się od prowadzenia
pojazdów lub obsługiwania maszyn do czasu poznania ich indywidualnej wrażliwość na lek.

#### 4.8 Działania niepożądane

Najczęściej zgłaszane działania niepożądane (częstość występowania ≥ 10%) to: parkinsonizm,
sedacja/senność, ból głowy oraz bezsenność.
Występujące działania niepożądane zależne od dawki obejmowały parkinsonizm i akatyzję.

Poniżej podano wszystkie działania niepożądane zgłaszane w badaniach klinicznych i po wprowadzeniu
rysperydonu do obrotu z częstością występowania ustaloną na podstawie badań klinicznych rysperydonu.
Zastosowano następujące określenia odnoszące się do częstości występowania:
bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥1/1000 do < 1/100), rzadko (≥1/10 000 do
< 1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych
danych).
W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania objawy niepożądane są wymienione zgodnie
ze zmniejszającym się nasileniem.

Klasyfikacja
układów i
narządów

Działania niepożądane leku

Częstość

Bardzo
często
Często Niezbyt często Rzadko Bardzo
rzadko
Częstość
nieznana

Zakażenia i
zarażenia
pasożytnicze

Zapalenie
płuc,
zapalenie
oskrzeli,
zakażenie
górnych dróg
oddechowych
, zapalenie
zatok,
zakażenie
dróg
moczowych,
zapalenie
ucha, grypa

Zakażenie dróg
oddechowych,
zapalenie
pęcherza
moczowego,
zakażenie oka,
zapalenie
migdałków,
grzybica
paznokci,
miejscowe
zapalenie
tkanki łącznej,
zakażenie
wirusowe,
akaroza skórna

Zakażenia

Zaburzenia krwi i
układu chłonnego
Neutropenia,
zmniejszenie
liczby białych
krwinek,
małopłytkowoś
ć,
niedokrwistość,
zmniejszenie
stężenia
hematokrytu,
zwiększenie

Agranulocytozac

liczby
eozynofilów

Zaburzenia układu
immunologicz-nego
Nadwrażliwość Reakcja
anafilaktycznac

Zaburzenia
endokrynologiczne
Hiperprolakty
nemiaa
Nieprawidłowe
wydzielanie
hormonu
antydiuretyczne
go, obecność
glukozy w
moczu
Zaburzenia
metabolizmu i
odżywiania

Zwiększenie
masy ciała,
wzmożone
łaknienie,
zmniejszone
łaknienie

Cukrzycab,
hiperglikemia,
nadmierne
pragnienie,
zmniejszenie
masy ciała,
jadłowstręt,
zwiększone
stężenie
cholesterolu we
krwi

Zatrucie wodnec,
hipoglikemia,
hiperinsulinemiac
, zwiększone
stężenie
trójglicerydów

Cukrzyc
owa
kwasica
ketonow
a

Zaburzenia
psychiczne
Bezsenno
śćd
Zaburzenia
snu,
pobudzenie,
depresja, lęk

Mania, stan
splątania,
obniżone
libido,
nerwowość,
koszmary senne

Katatonia,
somnambulizm,
zaburzenia
odżywiania
związane ze
snem, stępienie
uczuć, brak
orgazmu

Zaburzenia układu
nerwowego
Sedacja/
senność,
parkinso
nizm d,
ból
głowy

Akatyzjad,
dystoniad,
zawroty
głowy,
dyskinezad,
drżenie

Późne
dyskinezy,
niedokrwienie
mózgu, brak
reakcji na
bodźce, utrata
świadomości,
obniżony
poziom
świadomości,
napady
drgawkowed,
omdlenie,
nadaktywność
psychoruchowa
, zaburzenia
równowagi,
zaburzenia
koordynacji,
zawroty głowy
po zmianie
pozycji ciała,
zaburzenia
koncentracji,
dyzartria,
zaburzenia
smaku,
niedoczulica,
parestezje

Złośliwy zespół
neuroleptyczny,
zaburzenia
naczyniowomózgowe,
śpiączka
cukrzycowa,
kiwanie głową

Zaburzenia oka Niewyraźne
widzenie,
zapalenie
spojówek

Światłowstręt,
suche oko,
zwiększone
łzawienie,
przekrwienie
oka

Jaskra,
zaburzenia ruchu
gałek ocznych,
rotacyjne ruchy
gałek ocznych,
owrzodzenia
brzegów powiek,
zespół wiotkiej
tęczówki
(śródoperacyjny)
c
Zaburzenia ucha i
błędnika
Zawroty głowy,
szum w uszach,
ból ucha

Zaburzenia serca Tachykardia Migotanie
przedsionków,
blok
przedsionkowokomorowy,
zaburzenia
przewodnictwa,
wydłużenie
odstępu QT w
EKG,
bradykardia,
nieprawidłowy
zapis EKG,
kołatanie serca

Arytmia
zatokowa

Zaburzenia
naczyniowe
Nadciśnienie Niedociśnienie,
niedociśnienie
ortostatyczne,
nagłe
zaczerwienienie
twarzy

Zatorowość
płucna, żylna
choroba
zakrzepowozatorowa

Zaburzenia układu
oddechowego,
klatki piersiowej i
śródpiersia

Duszność, ból
gardła i
krtani, kaszel,
krwawienie z
nosa,
przekrwienie
błony
śluzowej nosa

Zachłystowe
zapalenie płuc,
przekrwienie
płuc,
przekrwienie
dróg
oddechowych,
rzężenie,
świszczący
oddech,
dysfonia,
zaburzenia
oddechowe

Zespół bezdechu
sennego,
hiperwentylacja

Zaburzenia
żołądka i jelit
Ból w jamie
brzusznej,
dyskomfort w
jamie
brzusznej,
wymioty,
nudności,
zaparcie,
biegunka,
niestrawność,
suchość w
jamie ustnej,
ból zęba

Nietrzymanie
kału, masy
kałowe w
podbrzuszu,
nieżyt żołądka i
jelit, dysfagia,
wzdęcia

Zapalenie
trzustki,
niedrożność jelit,
obrzęk języka,
zapalenie
czerwieni
wargowej

Niedrożn
ość jelit
(ileus)

Zaburzenia skóry i
tkanki podskórnej
Wysypka,
rumień
Pokrzywka,
świąd, łysienie,
nadmierne
rogowacenie
skóry, egzema,
suchość skóry,
odbarwienia
skóry, trądzik,
łojotokowe
zapalenie
skóry,
zaburzenia
skóry, zmiany
skórne

Wysypka
polekowa, łupież
Obrzęk
naczynio
-ruchowy

Zespół
StevensaJohnsona/
toksyczna
nekroliza
naskórkac

Zaburzenia
mięśniowoszkieletowe i
tkanki łącznej

Skurcz
mięśni, ból
mięśniowoszkieletowy,
ból pleców,
ból stawów

Zwiększenie
aktywności
fosfokinazy
kreatynowej we
krwi,
nieprawidłowa
postawa,
sztywność
stawów, obrzęk
stawów,
osłabienie
mięśni, ból szyi

Rabdomioliza

Zaburzenia nerek i
dróg moczowych
Nietrzymanie
moczu
Częstomocz,
zatrzymanie
moczu, bolesne
oddawanie
moczu
Ciąża, połóg i
okres
okołoporodowy

Noworodkowy
zespół
odstawiennyc

Zaburzenia układu
rozrodczego i
piersi

Zaburzenia
erekcji,
zaburzenia
wytrysku, brak
miesiączki,
zaburzenia
miesiączkowani
ad ,
ginekomastia,
mlekotok,
zaburzenia
czynności
seksualnych,
ból piersi,
dyskomfort w
piersiach,

Priapizmc,
opóźnienie
miesiączki,
obrzęk piersi,
powiększenie
piersi,
wydzielina z
piersi

upławy z
pochwy

Zaburzenia ogólne
i stany w miejscu
podania

Obrzękd,
gorączka, ból
w klatce
piersiowej,
osłabienie,
zmęczenie,
ból

Obrzęk twarzy,
dreszcze,
podwyższona
temperatura
ciała,
zaburzenia
chodu,
pragnienie,
uczucie
dyskomfortu w
klatce
piersiowej, złe
samopoczucie,
nietypowe
samopoczucie,
uczucie
dyskomfortu

Hipotermia,
obniżona
temperatura
ciała, uczucie
zimna w
kończynach,
zespół
odstawienny,
stwardnienie
tkanek w miejscu
podaniac

Zaburzenia
wątroby i dróg
żółciowych

Zwiększenie
aktywności
aminotransferaz
, zwiększenie
aktywności
gamma
glutamylotransf
e-razy,
zwiększenie
aktywności
enzymów
wątrobowych

Żółtaczka

Urazy, zatrucia i
powikłania po
zabiegach

Upadek Ból związany z
procedurami
medycznymi

a Hiperprolaktynemia może w niektórych przypadkach prowadzić do ginekomastii, zaburzeń menstruacji,
braku miesiączki, braku owulacji, mlekotoku, zaburzeń płodności, zmniejszonego libido, zaburzeń wzwodu.
b W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo, cukrzyca wystąpiła u 0,18 % pacjentów przyjmujących
rysperydon w porównaniu do 0,11% pacjentów otrzymujących placebo. Całkowita częstość występowania

cukrzycy we wszystkich badaniach klinicznych wynosiła 0,43% u wszystkich osób otrzymujących
rysperydon.
c Nie zaobserwowane w badaniach klinicznych ale zaobserwowane po wprowadzeniu rysperydonu do
obrotu.
d Zespół pozapiramidowy może się objawiać: parkinsonizmem (zwiększone wydzielanie śliny, sztywność
mięśni szkieletowych, parkinsonizm, ślinienie się, objaw koła zębatego w parkinsonizmie, bradykinezja,
hipokinezja, maskowaty wyraz twarzy, napięcie mięśni, akineza, sztywność karku, sztywność mięśni, chód
parkinsonowski i nieprawidłowy odruch z gładzizny czoła, parkinsonowskie drżenie spoczynkowe),
akatyzją (akatyzja, niepokój ruchowy, hyperkinezja i zespół niespokojnych nóg), drżeniem, dyskinezą
(dyskineza, drganie mięśni, choreoatetoza, atetoza i drgawki kloniczne mięśni), dystonią.
Dystonia obejmuje tu dystonię, wzmożone napięcie mięśni, kręcz szyi, mimowolne skurcze mięśni,
przykurcz mięśni, kurcz powiek, rotacyjne ruchy gałki ocznej, porażenie języka, skurcze mięśni twarzy,
skurcz krtani, miotonię, opistotonus, skurcz mięśni ust i gardła, pleurototonus, skurcz języka, szczękościsk.
Należy zauważyć, że wymieniono szeroki zakres objawów, które niekoniecznie muszą mieć podłoże
pozapiramidowe.
Bezsenność obejmuje: trudności z zasypianiem, bezsenność śródnocną; Napady drgawkowe obejmują:
drgawki uogólnione (typu grand mal). Zaburzenia miesiączkowania obejmują: nieregularne miesiączki,
skąpe miesiączki. Obrzęk obejmuje: obrzęk uogólniony, obrzęk obwodowy, obrzęk ciastowaty.

Działania niepożądane obserwowane podczas leczenia preparatami paliperydonu
Paliperydon jest aktywnym metabolitem rysperydonu, z tego powodu profile działań niepożądanych tych
związków (zarówno w postaciach doustnych jak i pozajelitowych) są wzajemnie odpowiednie. Poza
wymienionymi wyżej działaniami niepożądanymi, podczas stosowania preparatów paliperydonu
odnotowano następujące działania niepożądane, których można się też spodziewać przy podawaniu
rysperydonu.

Zaburzenia serca
Tachykardia ortostatyczna.

Oddziaływania związane z grupą leków
Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpsychotycznych stwierdzano bardzo rzadkie przypadki
wydłużenia odstępu QT po wprowadzeniu rysperydonu do obrotu. Innymi związanymi z klasą leków
działaniami na serce, opisywanymi dla leków przeciwpsychotycznych powodujących wydłużenie odcinka
QT są: arytmia komorowa, migotanie komór, tachykardia komorowa, nagły zgon, zatrzymanie akcji serca i
częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes.

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Podczas leczenia lekami przeciwpsychotycznymi, zgłaszano przypadki żylnej choroby zakrzepowozatorowej, w tym zatorowość płucną i zakrzepicę żył głębokich (częstość nieznana).

Zwiększenie masy ciała
Na podstawie połączonych danych pochodzących z trwających 6 do 8 tygodni badań kontrolowanych
placebo określano stosunek ilościowy dorosłych pacjentów ze schizofrenią otrzymujących rysperydon i
placebo, spełniających kryterium zwiększenia masy ciała o ≥7% masy początkowej. Stwierdzono
występowanie statystycznie istotnego zwiększenia liczby przypadków zwiększenia masy ciała w grupie
otrzymującej rysperydon (18%), w porównaniu z grupą otrzymującą placebo (9%). Analizując połączone
dane z kontrolowanych placebo, trwających 3 tygodnie badań z udziałem dorosłych pacjentów z ostrą manią,
poziom występowania zwiększenia masy ciała ≥7% w momencie zakończenia badania był porównywalny
dla grup otrzymujących rysperydon (2,5%) oraz grup otrzymujących placebo (2,4%) i był nieznacznie
większy w aktywnej grupie kontrolnej (3,5%).

W populacji dzieci i młodzieży wykazujących zaburzenia zachowania i inne zachowania destrukcyjne, w
badaniach długotrwałych stwierdzono zwiększenie masy ciała o średnio 7,3 kg po 12 miesiącach terapii.
Oczekiwane zwiększenie masy ciała u zdrowych dzieci w wieku od 5 do 12 lat wynosi 3 do 5 kg rocznie. W
wieku od 12 do 16 lat, u dziewcząt utrzymuje się tempo zwiększania masy ciała wynoszące od 3 do 5 kg
rocznie, podczas gdy u chłopców masa zwiększa się o około 5 kg rocznie.

Dodatkowe informacje dotyczące populacji specjalnych

Niepożądane działania produktu leczniczego obserwowane częściej u pacjentów w podeszłym wieku
z otępieniem lub u dzieci, w porównaniu z populacją osób dorosłych, opisano poniżej:

Osoby w podeszłym wieku z otępieniem
U pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem działaniami niepożądanymi opisywanymi w badaniach
klinicznych były przemijające napady niedokrwienne oraz udary naczyniowe mózgu, występujące
odpowiednio z częstością 1,4% i 1,5%. Dodatkowo opisywano występowanie następujących działań
niepożądanych z częstością co najmniej dwukrotnie większą niż w innych populacjach osób dorosłych i
wynoszącą ≥5%: zakażenia dróg moczowych, obrzęk obwodowy, letarg i kaszel.

Dzieci i młodzież
Z reguły działania niepożądane występujące u dzieci są podobne do działań niepożądanych obserwowanych
u dorosłych.
U dzieci (w wieku od 5 do 17 lat) opisywano następujące działania niepożądane występujące z częstością
≥5% i co najmniej dwa razy częściej niż w badaniach klinicznych u osób dorosłych: senność i (lub)
uspokojenie, zmęczenie, ból głowy, wzmożone łaknienie, wymioty, zakażenie górnych dróg oddechowych,
przekrwienie błony śluzowej nosa, ból brzucha, zawroty głowy, kaszel, gorączkę, drżenie, biegunkę
i mimowolne oddawanie moczu.

Nie ma wystarczających badań dotyczących wpływu długotrwałego leczenia rysperydonem na dojrzewanie
płciowe i wzrost (patrz punkt 4.4, podpunkt „Dzieci i młodzież”).

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie
podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych
Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i
Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.

#### 4.9 Przedawkowanie

Objawy
Opisywane objawy podmiotowe i przedmiotowe przedawkowania wynikały na ogół z nasilenia
farmakologicznego działania rysperydonu. Należały do nich: senność i sedacja, tachykardia, niedociśnienie
oraz objawy pozapiramidowe. Po przedawkowaniu odnotowano przypadki wydłużenia odstępu QT i
drgawki. Opisywano występowanie torsade de pointes w związku z jednoczesnym przedawkowaniem
rysperydonu i paroksetyny.

W przypadku ostrego przedawkowania, należy zawsze brać pod uwagę możliwość zatrucia wieloma lekami
jednocześnie.

Leczenie
Należy uzyskać i utrzymać drożność dróg oddechowych oraz zapewnić odpowiednią podaż tlenu
i wentylację. Należy rozważyć podanie węgla aktywnego ze środkami przeczyszczającym, i jedynie
w przypadku, gdy od przyjęcia leku nie upłynęła godzina. Natychmiast należy rozpocząć monitorowanie

czynności układu krążenia z ciągłym zapisem elektrokardiograficznym, w celu wykrycia ewentualnych
zaburzeń rytmu serca.

Nie ma swoistego antidotum na rysperydon, dlatego należy wdrożyć odpowiednie leczenie objawowe.
Niedociśnienie i zapaść krążeniową należy leczyć odpowiednimi środkami, takimi jak dożylnie podawane
płyny i (lub) leki sympatykomimetyczne. W przypadku wystąpienia ciężkich objawów pozapiramidowych
należy zastosować lek antycholinergiczny. Należy dokładnie obserwować pacjenta i monitorować parametry
życiowe do czasu ustąpienia objawów zatrucia.

### 5. WŁAŚCIWOŚCI FARMAKOLOGICZNE

#### 5.1 Właściwości farmakodynamiczne

Grupa farmakoterapeutyczna: Inne leki przeciwpsychotyczne
Kod ATC: N05AX08

Mechanizm działania

Rysperydon jest wybiórczym antagonistą monoaminergicznym o unikatowych właściwościach.
Charakteryzuje się dużym powinowactwem do receptorów serotoninergicznych 5-HT2 i dopaminergicznych
D2. Rysperydon wiąże się również z receptorami alfa-1-adrenergicznymi i, z mniejszym powinowactwem, z
receptorami histaminergicznymi H1 i receptorami alfa-2-adrenergicznymi. Rysperydon nie wykazuje
powinowactwa do receptorów cholinergicznych. Pomimo tego, że rysperydon jest silnym antagonistą
receptorów D2, co wiąże się z korzystnym wpływem na wytwórcze objawy schizofrenii, w mniejszym
stopniu ogranicza on aktywność motoryczną i wywołuje katalepsję niż klasyczne leki antypsychotyczne.
Zrównoważone ośrodkowe działanie antagonistyczne na receptory serotoninergiczne i dopaminergiczne
może zmniejszyć prawdopodobieństwo wystąpienia pozapiramidowych działań niepożądanych i rozszerzyć
działanie terapeutyczne na objawy negatywne i zaburzenia afektywne występujące w przebiegu schizofrenii.

Działania farmakodynamiczne

Skuteczność kliniczna
Schizofrenia
Skuteczność rysperydonu w krótkotrwałej terapii schizofrenii stwierdzono w czterech badaniach trwających
od 4 do 8 tygodni, które obejmowały ponad 2500 pacjentów spełniających kryteria DSM-IV dla schizofrenii.
W 6-tygodniowym, kontrolowanym placebo badaniu, w którym stopniowo zwiększano dawki do 10
mg/dobę (podawane dwa razy na dobę), stwierdzono, że rysperydon był bardziej skuteczny niż placebo wg
oceny w skali Brief Psychiatric Rating Scale (BPRS). W 8-tygodniowym, kontrolowanym placebo badaniu z
zastosowaniem czterech stałych dawek rysperydonu (2 mg, 6 mg, 10 mg i 16 mg na dobę, podawanych dwa
razy na dobę), stwierdzono, że wszystkie cztery grupy wykazują lepsze wyniki w skali Positive and Negative
Syndrome Scale (PANSS) w porównaniu z placebo. W 8-tygodniowym badaniu dotyczącym porównania
dawek z zastosowaniem pięciu stałych dawek rysperydonu (1 mg, 4 mg, 8 mg, 12 mg i 16 mg na dobę,
podawanych dwa razy na dobę), stwierdzono lepsze wyniki w skali PANSS dla grup otrzymujących dawki 4
mg, 8 mg i 16 mg na dobę w porównaniu z grupą otrzymującą 1 mg rysperydonu na dobę. W 4-
tygodniowym, kontrolowanym placebo badaniu dotyczącym porównania dawek, przeprowadzonym z
zastosowaniem dwóch stałych dawek rysperydonu (4 mg i 8 mg na dobę, podawanych raz na dobę), obie
grupy uzyskały lepsze wyniki w skali PANSS w porównaniu z placebo, łącznie z całkowitym wynikiem
PANSS i miarą odpowiedzi (>20% zmniejszenia całkowitego wyniku PANSS). W ramach dłuższego
badania, dorosłych pacjentów leczonych ambulatoryjnie spełniających w większości kryteria DSM-IV dla
schizofrenii, i klinicznie stabilnych od co najmniej 4 tygodni w okresie przyjmowania leków
przeciwpsychotycznych, randomizowano do grup otrzymujących 2 mg do 8 mg na dobę rysperydonu lub
haloperydolu i przez 1 do 2 lat prowadzono obserwacje czy nie występują nawroty choroby. U pacjentów
przyjmujących rysperydon stwierdzono znacząco dłuższy okres do wystąpienia nawrotu, w porównaniu z
pacjentami otrzymującymi haloperydol.

Epizody maniakalne w przebiegu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych
Skuteczność rysperydonu w monoterapii ostrych epizodów manii związanych z zaburzeniem
dwubiegunowym typu I , wykazano w trzech podwójnie zaślepionych badaniach kontrolowanych placebo
przeprowadzonych na około 820 pacjentach z zaburzeniami dwubiegunowymi typu I, w oparciu o kryteria
DSM-IV. W badaniach tych wykazano, że rysperydon podawany w dawce od 1 mg do 6 mg na dobę (dawka
początkowa 3 mg w dwóch badaniach i 2 mg w jednym badaniu) był znacząco bardziej skuteczny od placebo
w odniesieniu do wcześniej ustalonego punktu końcowego, tzn. zmiany w stosunku do wyniku
początkowego w skali Young Mania Rating Scale (YMRS) w tygodniu 3. Wtórne wyniki skuteczności były
ogólnie zgodne z wynikami pierwotnymi. Odsetek pacjentów, u których po 3 tygodniach zanotowano
zmniejszenie o ≥50% łącznego wyniku YMRS w stosunku do wyniku początkowego był znacząco większy
dla rysperydonu niż dla placebo. Jedno z trzech badań obejmowało grupę otrzymującą haloperydol, oraz
zastosowano w nim 9-tygodniową, podwójnie zaślepioną fazę podtrzymującą. Skuteczność została
zachowana przez cały 9-tygodniowy okres terapii podtrzymującej. Zmiana w stosunku do wyniku
początkowego w skali YMRS postępowała w trakcie badania i była w tygodniu 12 porównywalna dla
rysperydonu i haloperydolu.
Skuteczność rysperydonu podawanego ze środkami stabilizującymi nastrój, w leczeniu ostrej manii
wykazano w dwóch, trwających 3 tygodnie, podwójnie ślepych badaniach, obejmujących około 300
pacjentów spełniających kryteria DSM-IV dla zaburzeń dwubiegunowych typu I. W jednym 3-tygodniowym
badaniu stwierdzono, że rysperydon w dawce od 1 mg do 6 mg na dobę, z dawką początkową wynoszącą
2 mg na dobę podawaną z litem lub walproinianem, zapewniał osiąganie lepszego wyniku niż podawanie
samego litu lub walproinianu, w odniesieniu do określonego wcześniej punktu końcowego, tzn. zmiany
całkowitego wyniku w skali YMRS w tygodniu 3 względem wartości początkowej. W drugim, trwającym
trzy tygodnie badaniu, rysperydon podawany w dawce od 1 mg do 6 mg na dobę, z początkową dawką
2 mg/dobę, w skojarzeniu z litem, walproinianem lub karbamazepiną nie okazał się skuteczniejszy niż sam
lit, walproinian lub karbamazepina w obniżaniu wyniku w skali YMRS. Możliwym wyjaśnieniem
niepowodzenia tego badania jest indukcja klirensu rysperydonu i 9-hydroksyrysperydonu pod wpływem
karbamazepiny, co prowadzi do mniejszych niż terapeutyczne stężeń rysperydonu i 9-hydroksyrysperydonu.
Gdy w analizie post-hoc wykluczono grupę karbamazepinową, rysperydon w skojarzeniu z litem i
walproinianem zapewniał większe obniżenie wyniku w skali YMRS, w porównaniu z działaniem samego
litu lub walproinianu.

Uporczywa agresja u pacjentów z otępieniem
Skuteczność rysperydonu w leczeniu Behawioralnych i Psychologicznych Objawów Demencji (ang.
Behavioral and Psychological Symptoms of Dementia - BPSD), obejmujących zaburzenia zachowania, takie
jak: agresja, pobudzenie, psychoza, nadmierna aktywność i zaburzenia afektywne, wykazano w trzech
podwójnie zaślepionych, kontrolowanych placebo, badaniach przeprowadzonych z udziałem 1150 pacjentów
w podeszłym wieku z otępieniem o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego. W jednym z badań zastosowano
stałe dawki rysperydonu wynoszące 0,5 mg, 1 mg i 2 mg na dobę. W dwóch badaniach z elastyczną dawką,
podawano rysperydon w dawkach od 0,5 mg do 4 mg na dobę oraz odpowiednio od 0,5 mg do 2 mg na dobę.
Stwierdzono statystycznie istotną i klinicznie znaczącą skuteczność rysperydonu w leczeniu agresji, i mniej
znaczną w leczeniu pobudzenia i psychozy u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem (wg pomiarów w
skali Behavioural Pathology In Alzheimer’s Disease Rating Scale [BEGAVE-AD] i Cohen-Mansfield
Agitation Inventory [CMAI]). Działanie terapeutyczne rysperydonu było niezależne od wyniku w skali MiniMental State Examination (MMSE),a w konsekwencji od zaawansowania otępienia, od uspokajających
właściwości rysperydonu, od obecności lub braku psychozy, od typu otępienia – związanego z chorobą
Alzheimera, naczyniowego lub mieszanego (patrz także punkt 4.4).

Dzieci i młodzież

Zaburzenia zachowania
Skuteczność rysperydonu w krótkotrwałym leczeniu zachowań destrukcyjnych wykazano w dwóch
podwójnie zaślepionych, kontrolowanych placebo badaniach przeprowadzonych z udziałem 240 pacjentów
w wieku od 5 do 12 lat, z diagnozą zaburzeń zachowania (ang. disruptive behaviour disorders - DBD) wg
kryteriów DSM-IV oraz graniczną funkcją intelektualną lub łagodnym do umiarkowanego zaburzeniem
zdolności uczenia się i (lub) upośledzeniem psychicznym. W tych dwóch badaniach stwierdzono, że
rysperydon w dawkach od 0,02 do 0,06 mg/kg mc. na dobę był znacznie skuteczniejszy od placebo w

odniesieniu do osiągania pierwotnego punktu końcowego, tzn. zmiany wyniku w podskali Conduct Problem
skali Nisonger-Child Behaviour Rating Form (N-CBRF) względem wartości początkowej w tygodniu 6.

#### 5.2 Właściwości farmakokinetyczne

Rysperydon jest metabolizowany do 9-hydroksyrysperydonu, który ma podobne właściwości
farmakologiczne do właściwości rysperydonu (patrz Metabolizm i eliminacja).

Wchłanianie
Rysperydon jest po podaniu doustnym całkowicie wchłaniany i w ciągu 1 do 2 godzin osiąga maksymalne
stężenie w osoczu krwi. Bezwzględna dostępność biologiczna rysperydonu po podaniu doustnym wynosi
70% (CV=25%). Względna dostępność biologiczna rysperydonu po podaniu doustnym, uwolnionego
z tabletki wynosi 94% (CV=10%) w porównaniu z roztworem.
Obecność pokarmu nie wpływa na wchłanianie leku, dlatego rysperydon może być podawany w trakcie
posiłków lub pomiędzy posiłkami. Stan stacjonarny rysperydonu występuje u większości pacjentów w ciągu
jednego dnia. Stan stacjonarny rysperydonu występuje u większości pacjentów w ciągu jednego dnia. Stan
stacjonarny 9-hydroksyrysperydonu występuje w ciągu 4-5 dni stosowania leku.

Dystrybucja
Dystrybucja rysperydonu przebiega szybko. Objętość dystrybucji wynosi 1 do 2 l/kg.
W osoczu krwi rysperydon wiąże się z albuminami i kwaśną alfa-1-glikoproteiną.
Rysperydon w osoczu krwi jest związany z białkami w 90%, a 9-hydroksyrysperydon w 77%.

Metabolizm i eliminacja
Rysperydon jest metabolizowany przez CYP2D6 do 9-hydroksyrysperydonu, który ma podobne właściwości
farmakologiczne do właściwości rysperydonu. Rysperydon i 9-hydroksyrysperydon tworzą czynną frakcję
przeciwpsychotyczną. CYP2D6 podlega polimorfizmowi genetycznemu. Osoby intensywnie metabolizujące
z udziałem CYP2D6 szybko przekształcają rysperydon do 9-hydroksyrysperydon, podczas gdy osoby słabo
metabolizujące z udziałem CYP2D6 przekształcają go znacznie wolniej. Chociaż u osób intensywnie
metabolizujących jest mniejsze stężenie rysperydonu a większe stężenie 9-hydroksyrysperydonu niż u osób
słabo metabolizujących, to farmakokinetyki rysperydonu i 9-hydroksyrysperydonu łącznie (tzw. czynna
frakcja przeciwpsychotyczna), po podaniu dawki jednorazowej i wielokrotnych dawkach są podobne w obu
populacjach.

Inną ścieżką metaboliczną rysperydonu jest N-dealkilacja. Badania in vitro przeprowadzone na ludzkich
mikrosomach wątrobowych wykazały, że rysperydon w klinicznie istotnych stężeniach nie hamuje znacząco
metabolizmu leków ulegających przemianom katalizowanym przez izoenzymy cytochromu P450, w tym
CYP1A2, CYP2A6, CYP2C8/9/10, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4 i CYP3A5. W okresie tygodnia od chwili
podania, 70% dawki jest wydalane z moczem, a 14% z kałem. W moczu, rysperydon oraz
9-hydroksyrysperydon reprezentuje 35-45% dawki. Pozostała część to nieaktywne metabolity. Po podaniu
doustnym pacjentom z psychozami, okres półtrwania rysperydonu wynosi około 3 godzin. Okres półtrwania
w fazie eliminacji 9-hydroksyrysperydonu i czynnej frakcji o działaniu przeciwpsychotycznym wynosi
24 godziny.

Liniowość lub nieliniowość
Stężenie rysperydonu w osoczu krwi w zakresie dawek terapeutycznych wykazuje zależność proporcjonalną
do dawki.

Osoby w podeszłym wieku, osoby z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek
Badania dotyczące jednorazowej dawki rysperydonu podawanego doustnie wykazały większe stężenia w
osoczu o średnio 43%, dłuższy okres półtrwania o 38% i zmniejszenie o 30% klirensu czynnej frakcji
przeciwpsychotycznej u pacjentów w podeszłym wieku.
U dorosłych z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek klirens czynnej frakcji przeciwpsychotycznej
wynosił około 48% klirensu u młodych zdrowych dorosłych osób.
U dorosłych z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek klirens czynnej frakcji przeciwpsychotycznej wynosił
około 31% klirensu u młodych zdrowych dorosłych osób.

Okres półtrwania czynnej frakcji przeciwpsychotycznej wynosił 16,7 godzin u młodych dorosłych, 24,9
godzin u dorosłych z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (lub był około 1,5 razy dłuższy niż u
młodych dorosłych), oraz 28,8 godzin u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (lub był około 1,7
razy dłuższy niż u młodych dorosłych). Stężenie rysperydonu w osoczu krwi u pacjentów z niewydolnością
wątroby było prawidłowe, jednakże średnie stężenie wolnej frakcji rysperydonu zwiększyło się u tych
pacjentów o 37,1%.

Klirens i okres półtrwania w fazie eliminacji podanego doustnie rysperydonu i czynnej frakcji
przeciwpsychotycznej u dorosłych z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, nie różniły
się znacząco od parametrów u młodych zdrowych dorosłych osób.

Dzieci i młodzież
U dzieci, właściwości farmakokinetyczne rysperydonu, 9-hydroksyrysperydonu oraz czynnej frakcji
przeciwpsychotycznej są zbliżone do właściwości farmakokinetycznych u osób dorosłych.

Płeć, rasa, palenie tytoniu
Analiza farmakokinetyki w populacji nie ujawniła wyraźnego wpływu płci, rasy, czy palenia tytoniu na
farmakokinetykę rysperydonu lub jego aktywnej frakcji przeciwpsychotycznej.

#### 5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

W badaniach dotyczących (pod)przewlekłej toksyczności, przeprowadzonych na niedojrzałych płciowo
szczurach i psach, zaobserwowano zależne od dawki działanie na gruczoły piersiowe i układ rozrodczy u
samców i samic. Działania te wynikały ze zwiększonych stężeń prolaktyny w surowicy krwi, na skutek
zablokowania receptora dopaminergicznego D2 przez rysperydon. Ponadto badania na kulturach tkankowych
sugerują, że rozwój komórek w guzach piersi u ludzi może być stymulowany przez prolaktynę. Rysperydon
nie działał teratogennie na płód u szczurów i królików. W badaniach nad wpływem rysperydonu na
rozmnażanie u szczurów, działania niepożądane dotyczyły zachowań rodziców podczas kojarzenia się w
pary oraz masy urodzeniowej i przeżywalności potomstwa. U szczurów ekspozycja na rysperydon w okresie
płodowym wiązała się z deficytami funkcji poznawczych u zwierząt dorosłych. Inne leki będące
antagonistami dopaminy, podane ciężarnym zwierzętom, negatywnie oddziaływały na uczenie się i rozwój
motoryczny potomstwa.
W badaniach toksykologicznych przeprowadzanych na młodych szczurach stwierdzano zwiększoną
śmiertelność i opóźnienie rozwoju u ich potomstwa. W 40-tygodniowym badaniu wystąpiło opóźnienie
dojrzewania płciowego u młodych psów. Na podstawie pola pod krzywą (AUC) nie stwierdzono zaburzenia
wzrostu kości długich u psów przy narażeniu 3,6 razy większym od maksymalnej ekspozycji u młodzieży
(1,5 mg/dobę), natomiast u młodzieży w przypadku ekspozycji 15 razy większej od maksymalnej ekspozycji
na lek u ludzi, zaobserwowano wpływ na kości długie i dojrzewanie płciowe.
Rysperydon nie wykazywał działania genotoksycznego w szeregu testów. W badaniach nad działaniem
rakotwórczym rysperydonu u szczurów i myszy obserwowano powiększenie gruczolaka przysadki (mysz),
gruczolaka trzustki (szczur), gruczolaka gruczołów mlecznych (oba gatunki). Guzy te można powiązać z
przedłużającym się antagonizmem rysperydonu względem receptora D2 i hiperprolaktynemią. Znaczenie tych
obserwacji dotyczących gryzoni dla ryzyka stosowania leku u ludzi jest nieznane. Modele zwierzęce in vitro
i in vivo wykazały, że duże dawki rysperydonu mogą powodować wydłużenie odstępu QT, teoretycznie
zwiększającego u pacjentów ryzyko częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes.

### 6. DANE FARMACEUTYCZNE

#### 6.1 Wykaz substancji pomocniczych

Kwas winowy
Kwas benzoesowy (E 210)
Kwas solny stężony (do ustalenia pH 1,60-1,95)
Woda oczyszczona

#### 6.2 Niezgodności farmaceutyczne

Produkt jest niekompatybilny z większością rodzajów herbaty, w tym z herbatą czarną.

#### 6.3 Okres ważności

3 lata
Po pierwszym otwarciu butelki: 4 miesiące

#### 6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania

Nie zamrażać.
Przechowywać w oryginalnym opakowaniu.

#### 6.5 Rodzaj i zawartość opakowania

Butelka ze oranżowego szkła (typu III) z zakrętką PP/LDPE z zabezpieczeniem przed dziećmi, z pipetką
LDPE/PS, umieszczona w tekturowym pudełku, zawierająca 30 ml, 60 ml, 100 ml lub 120 ml produktu
leczniczego.

Do butelki jest dołączona pipetka dozująca z LDPE/PS, z podziałką w mililitrach co 0,25 ml. Dołączony jest
także uchwyt do pipetki (z LDPE).
Pipetka dozująca dołączona do butelki 30 ml, 60 ml oraz 100 ml jest wyskalowana w miligramach i
mililitrach od najmniejszej wartości 0,25 ml do maksymalnej wartości 3 ml. Na pipetce dozującej jest
zaznaczona podziałka co 0,25 ml (co odpowiada 0,25 mg rysperydonu) aż do 3 ml (co odpowiada 3 mg
rysperydonu). Pipetka dozująca dołączona do butelki 120 ml jest wyskalowana w miligramach i mililitrach
od najmniejszej wartości 0,25 ml do maksymalnej wartości 4 ml. Na pipetce dozującej jest zaznaczona
podziałka co 0,25 ml (co odpowiada 0,25 mg rysperydonu) aż do 4 ml (co odpowiada 4 mg rysperydonu).

Wskazówki dotyczące stosowania pipetki dołączonej do preparatu Ryspolit, roztwór doustny:

### 1. Z butelki zdjąć zakrętkę, dociskając ją i obracając przeciwnie do ruchu wskazówek zegara.
### 2. Postawić butelkę na płaskiej powierzchni.
### 3. Zanurzyć pipetkę w butelce.
### 4. Przytrzymując dolny pierścień, podciągnąć górny pierścień do góry tak, by oznaczenia pobieranej
ilości leku (mg lub ml) były widoczne.
### 5. Przytrzymując dolny pierścień, wyjąć pipetkę z butelki.
### 6. By opróżnić pipetkę, należy nacisnąć na górny pierścień, wciąż przytrzymując dolny.
### 7. Zawartość pipetki może być wyciśnięta bezpośrednio do ust lub do szklanki z wodą mineralną, sokiem
pomarańczowym lub czarną kawą.
### 8. Przepłukać pipetkę wodą.
### 9. Na butelkę należy założyć zakrętkę i zakręcić zgodnie z ruchem wskazówek zegara, aż do pełnego
zatrzaśnięcia.

Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.

#### 6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania i przygotowania produktu leczniczego do
stosowania

Bez specjalnych wymagań dotyczących usuwania.

Wszelkie niewykorzystane resztki produktu leczniczego lub jego odpady należy usunąć zgodnie z lokalnymi
przepisami.

### 7. PODMIOT ODPOWIEDZIALNY POSIADAJĄCY POZWOLENIE NA DOPUSZCZENIE DO
OBROTU

Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A.
ul. Pelplińska 19, 83-200 Starogard Gdański

### 8. NUMER POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU

Pozwolenie nr 15772

### 9. DATA WYDANIA PIERWSZEGO POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU
I DATA PRZEDŁUŻENIA POZWOLENIA

Data wydania pierwszego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: 14.07.2009 r.
Data ostatniego przedłużenia pozwolenia: 23.05.2012 r.

### 10. DATA ZATWIERDZENIA LUB CZĘŚCIOWEJ ZMIANY TEKSTU CHARAKTERYSTYKI
PRODUKTU LECZNICZEGO

##### 12.05.2022 r.

---

> Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.