# Glunektik

> Fludeoksyglukoza \(18F\) · 1 GBq/ml · Roztwór do wstrzykiwań

## Szczegóły leku

- **Nazwa:** Glunektik
- **Nazwa powszechna:** Fludeoxyglucosum \(18F\)
- **Substancja czynna:** [Fludeoksyglukoza \(18F\)](https://apteka.online/odpowiedniki/fludeoxyglucosum-18f)
- **Moc:** 1 GBq/ml
- **Postać farmaceutyczna:** Roztwór do wstrzykiwań
- **Droga podania:** dożylna
- **Kategoria dostępności:** Lz
- **Kod ATC:** V09IX04
- **Liczba opakowań:** 2
- **Numer pozwolenia:** 23958
- **Podmiot odpowiedzialny:** Synektik S.A.
- **Status RPL:** Produkt aktywny
- **Wersja HTML:** https://apteka.online/katalog-lekow/radiofarmaceutyki-diagnostyczne/glunektik-rozt-wstrz-1-gbq-ml-synektik
- **Wersja Markdown:** https://apteka.online/katalog-lekow/radiofarmaceutyki-diagnostyczne/glunektik-rozt-wstrz-1-gbq-ml-synektik.md

## Dokumenty PDF

- Ulotka leku PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/36923/leaflet
- ChPL PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/36923/characteristic

## Dostępne opakowania (2)

| Opakowanie | EAN | Kategoria | Cena (refundacja) | Dostępność | Kup teraz |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 fiol. 11 ml | 5909991328481 | Lz | — | Niedostępny (1/5) | — |
| 1 fiol.  0,2 ml – 20,0 ml | 5909991328498 | Lz | — | Niedostępny (1/5) | — |

## Wskaźnik dostępności

Wskaźnik dostępności to orientacyjne oszacowanie naszego autorskiego algorytmu. Ma charakter wyłącznie poglądowy i może różnić się od rzeczywistego stanu w konkretnej aptece.

- Bardzo dobrze dostępny (5/5)
- Dobrze dostępny (4/5)
- Trudno dostępny (2/5)
- Niedostępny (1/5)
- Brak danych

Produkty lecznicze o dobrej i bardzo dobrej dostępności zazwyczaj możesz zamówić na następny dzień w aptece. Przejdź do katalogu aptek, aby znaleźć numer telefonu do apteki w Twojej okolicy. Przed rozmową z farmaceutą przygotuj kod e-recepty oraz Twój numer PESEL lub osoby, na którą wystawiona jest recepta.

## Ulotka dla pacjenta

### 1. Co to jest lek GLUNEKTIK i w jakim celu się go stosuje?
Lek ten jest preparatem radiofarmaceutycznym przeznaczony wyłącznie do diagnostyki.

Lek GLUNEKTIK zawiera substancję radioaktywną, fludeoksyglukozę (18F), która umożliwia
wykonywanie badań, z zakresu diagnostyki obrazowej, określonych części ciała.

Po podaniu niewielkiej ilości leku GLUNEKTIK lekarz wykona zdjęcia specjalnym aparatem
(tomografem), na podstawie którego oceni stan pacjenta i postępy w leczeniu choroby.

### 2. Informacje ważne przed zastosowaniem leku GLUNEKTIK

Kiedy nie stosować leku GLUNEKTIK
- jeśli pacjent ma uczulenie na fludeoksyglukozę (18F) lub którykolwiek z pozostałych składników
tego leku (wymienionych w punkcie 6).

Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem stosowania leku GLUNEKTIK należy zwrócić się do lekarza specjalisty medycyny
nuklearnej:

- jeśli pacjent choruje na cukrzycę nie w pełni kontrolowaną mimo leczenia
- jeśli u pacjenta rozpoznano zakażenie lub chorobę zapalną
- jeśli u pacjenta rozpoznano chorobę nerek.

Należy poinformować lekarza specjalistę medycyny nuklearnej:
- jeśli pacjentka jest w ciąży lub podejrzewa ciążę
- jeśli pacjentka karmi piersią.

Przed podaniem leku GLUNEKTIK należy:
- wypić dużą ilość wody przed rozpoczęciem badania, aby jak najczęściej oddawać mocz w czasie
pierwszych 4 godzin po jego zakończeniu
- unikać wysiłku fizycznego

FDG-VAR-010-2024 3

- nie jeść przez co najmniej 4 godziny.

Dzieci i młodzież
Należy powiedzieć lekarzowi specjaliście medycyny nuklearnej, jeśli pacjent nie ukończył 18 lat.

Lek GLUNEKTIK a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi specjaliście medycyny nuklearnej o wszystkich lekach stosowanych
obecnie lub ostatnio, a także jeśli pacjent zamierza stosować leki w przyszłości, ponieważ, inne leki
mogą wpływać na ocenę wyników badania.

Dotyczy to następujących leków:

- leki, które mogą zmieniać stężenie glukozy we krwi, na przykład leki przeciwzapalne
(kortykosteroidy), leki przeciwdrgawkowe (kwas walproinowy, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital)
lub działające na ośrodkowy układ nerwowy (adrenalina, noradrenalina, dopamina i in.)
- glukoza
- insulina
- leki pobudzające tworzenie czerwonych krwinek.

Lek GLUNEKTIK z jedzeniem i piciem
Przez co najmniej 4 godziny przed przyjęciem leku GLUNEKTIK nie należy spożywać żadnych
pokarmów. W tym czasie należy pić dużo wody i unikać napojów zawierających cukier.
Przed podaniem leku GLUNEKTIK lekarz specjalista medycyny nuklearnej zbada stężenie glukozy we
krwi, ponieważ zbyt duże stężenie glukozy może utrudniać ocenę wyników badania.

Ciąża i karmienie piersią
Jeśli pacjentka może być w ciąży, karmi piersią lub nie wystąpiła ostatnia miesiączka, musi o tym
powiedzieć lekarzowi specjaliście medycyny nuklearnej.
W razie wątpliwości należy poradzić się lekarza specjalisty medycyny nuklearnej prowadzącego
badanie.

Pacjentki w ciąży
Lekarz specjalista medycyny nuklearnej poda lek wyłącznie wtedy, gdy korzyści z jego stosowania będą
ważniejsze niż zagrożenia.

Pacjentki karmiące piersią
Należy przerwać karmienie piersią na 12 godzin po wstrzyknięciu leku GLUNEKTIK i usunąć pokarm
odciągnięty w tym czasie.
Ponowne rozpoczęcie karmienia piersią należy uzgodnić ze specjalistą medycyny nuklearnej, który
wykona badanie.

Przed podaniem tego leku należy poradzić się lekarza specjalisty medycyny nuklearnej, jeśli pacjentka
karmi piersią, jest aktualnie w ciąży, podejrzewa ciążę lub zamierza zajść w ciążę.

Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Lek GLUNEKTIK najprawdopodobniej nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów lub
obsługiwania maszyn.

GLUNEKTIK zawiera sód
W skład leku wchodzi co najmniej 23 mg (1 mmol) sodu. Należy to uwzględnić w przypadku pacjentów
na diecie niskosodowej.

FDG-VAR-010-2024 4

### 3. Jak przyjmować lek GLUNEKTIK?
Stosowanie preparatów radiofarmaceutycznych, posługiwanie się nimi i usuwanie ściśle regulują
odpowiednie przepisy. Lek GLUNEKTIK będzie stosowany wyłącznie w specjalnie kontrolowanych
pomieszczeniach i podawany pacjentom zgodnie z zasadami ochrony radiologicznej przez
przeszkolonych i wykwalifikowanych pracowników medycznych. Pracownicy będą rygorystycznie
przestrzegać reguł bezpiecznego stosowania leku i informować pacjenta o wykonywanych
czynnościach.
Lekarz specjalista medycyny nuklearnej nadzorujący badanie dobierze odpowiednią dawkę leku
GLUNEKTIK dla każdego pacjenta. Będzie to najmniejsza ilość leku umożliwiająca wykonanie
badania.
U dorosłych pacjentów najczęściej stosuje się dawkę o aktywności od 100 do 400 MBq (megabekereli).
Megabekerel to jednostka aktywności promieniotwórczej substancji. Dawkę aktywności dobiera się
do masy ciała pacjenta, rodzaju aparatury i trybu badania.

Stosowanie u dzieci i młodzieży
U dzieci i młodzieży dawkę dobiera się w zależności od masy ciała.

Podawanie leku GLUNEKTIK i przeprowadzanie badania
Lek GLUNEKTIK podaje się dożylnie.
Badanie wykonuje się po wstrzyknięciu jednej dawki leku.
Po wstrzyknięciu pacjent powinien pozostawać bez ruchu, nie rozmawiać, ani nie czytać. Tuż przed
badaniem pacjent otrzyma płyn do wypicia i będzie proszony o oddanie moczu.
Podczas wykonywania badania pacjent powinien leżeć nieruchomo.
Nie można się poruszać, ani rozmawiać.

Czas trwania badania
Lekarz specjalista medycyny nuklearnej poinformuje pacjenta jak długo potrwa badanie.
Lek GLUNEKTIK wstrzykuje się do żyły na 45-60 min przed rozpoczęciem badania, a następnie
wykonuje się badanie, które trwa około 30-60 minut.

Po podaniu leku GLUNEKTIK należy:
- unikać bliskiego kontaktu z małymi dziećmi i kobietami w ciąży przez 12 godzin po wstrzyknięciu.
- często oddawać mocz, by przyspieszyć usunięcie leku z organizmu pacjenta.

Zastosowanie większej niż zalecana dawki leku GLUNEKTIK
Przedawkowanie jest bardzo mało prawdopodobne, ponieważ pacjent otrzyma pojedynczą dawkę leku
GLUNEKTIK pod ścisłą kontrolą lekarza specjalisty medycyny nuklearnej prowadzącego badanie. Jeśli
jednak dojdzie do przedawkowania, pacjent otrzyma odpowiednie leczenie. W takim przypadku lekarz
specjalista medycyny nuklearnej może zalecić picie dużych ilości płynów, by przyspieszyć wydalanie
leku GLUNEKTIK z organizmu. Lek GLUNEKTIK wydalany jest głównie poprzez nerki, z moczem.

W razie jakichkolwiek dodatkowych pytań na temat stosowania leku GLUNEKTIK należy zwrócić się
do lekarza specjalisty medycyny nuklearnej.

### 4. Możliwe działania niepożądane

Jak każdy lek GLUNEKTIK może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one
wystąpią.
Preparat radiofarmaceutyczny wydziela niewielką ilość promieniowania radioaktywnego i może
wywoływać nowotwory i choroby wrodzone, jednak ich ryzyko wystąpienia jest bardzo małe.

Lekarz poda lek wyłącznie, jeśli korzyści ze stosowania radiofarmaceutyku są większe niż zagrożenia
związane z narażeniem na promieniowanie jonizujące.

FDG-VAR-010-2024 5

Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione
w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych
Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i
Produktów Biobójczych:
Al. Jerozolimskie 181C
PL-02 222 Warszawa
Tel.: +48 22 49 21 301
Faks: +48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.

### 5. Jak przechowywać lek GLUNEKTIK?
Lek nie będzie przechowywany przez pacjentów, a przez specjalistyczny personel w specjalnym
pomieszczeniu. Preparaty radiofarmaceutyczne przechowuje się zgodnie z krajowymi przepisami
dotyczącymi materiałów radioaktywnych.
Poniższe informacje są przeznaczone wyłącznie dla specjalistycznego personelu medycznego.

Nie stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na etykiecie po: {DD MM RRRR
godz. gg:mm}.

### 6. Zawartość opakowania i inne informacje

Co zawiera lek GLUNEKTIK
- Substancją czynną jest fludeoksyglukoza (18F). Aktywność 1 mL roztworu do wstrzykiwań
fludeoksyglukozy (18F) wynosi 1 GBq (pomiar w czasie kalibracji).
- Pozostałe składniki to: woda do wstrzykiwań, disodu wodorocytrynian półtorawodny, trisodu
cytrynian dwuwodny, sodu chlorek.

Jak wygląda lek GLUNEKTIK i co zawiera opakowanie

Aktywność jednej fiolki roztworu wynosi od 0,2 do 20,0 GBq (według pomiaru w czasie kalibracji).

Podmiot odpowiedzialny i wytwórca

Podmiot odpowiedzialny
SYNEKTIK S.A.
ul. Józefa Piusa Dziekońskiego 3
00-728 Warszawa
Polska

Wytwórca

Synektik Pharma Sp. z o.o.
ul. Artwińskiego 3
25-734 Kielce
Polska

FDG-VAR-010-2024 6

Synektik Pharma Sp. z o.o.
ul. Szaserów 128
04-349 Warszawa
Polska

Ten produkt leczniczy dopuszczono do obrotu w krajach członkowskich Europejskiego Obszaru
Gospodarczego pod następującymi nazwami:

Litwa Fludeoxyglucose (18F) Synektik 1,0 GBq/mL, injekcinis tirpalas
Polska GLUNEKTIK
Republika Czeska Glunektik 1 GBq/ml, injekční roztok
Republika Słowacji FLUDEOXYGLUKÓZA (18F) SYNEKTIK 1,0 GBq/mL, injekčný roztok

Data zatwierdzenia ulotki: 02.12.2024

Szczegółowe informacje o tym produkcie leczniczym są dostępne na stronie internetowej Urząd
Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
http://www.urpl.gov.pl.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Informacje przeznaczone wyłącznie dla fachowego personelu medycznego:
W skład ulotki informacyjnej wchodzi oddzielna kompletna Charakterystyka produktu leczniczego
GLUNEKTIK zawierająca dodatkowe informacje naukowe i praktyczne dla personelu medycznego
dotyczące stosowania i dawkowania tego preparatu radiofarmaceutycznego.

Dalsze informacje znajdują się w Charakterystyce produktu leczniczego dołączonej do opakowania
produktu.

## Charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)

FDG-VAR-013-2025 1

ANEKS I

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

FDG-VAR-013-2025 2

### 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO

GLUNEKTIK, 1 GBq/mL, roztwór do wstrzykiwań

### 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

Aktywność 1 mL roztworu produktu leczniczego GLUNEKTIK, 1 GBq/mL, roztwór do wstrzykiwań
wynosi 1 GBq w chwili kalibracji.

Aktywność roztworu w każdej fiolce wynosi od 0,2 do 20,0 GBq w chwili kalibracji.
Izotop fluoru (18F) ulega rozpadowi do stabilnego tlenu (18O) o okresie połowicznego rozpadu
wynoszącym 110 minut i emituje promieniowanie pozytonowe o maksymalnej energii 634 keV,
a następnie po anihilacji promieniowanie fotonowe o energii 511 keV.

Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1.

### 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA

Roztwór do wstrzykiwań.

Klarowny, bezbarwny roztwór lub o lekko żółtawym zabarwieniu, bez widocznych cząstek.

### 4. SZCZEGÓŁOWE DANE KLINICZNE

#### 4.1 Wskazania do stosowania

Produkt leczniczy przeznaczony wyłącznie do diagnostyki.

Fludeoksyglukoza (18F) jest przeznaczona do stosowania w pozytonowej tomografii emisyjnej (PET)
u osób dorosłych, dzieci i młodzieży.

Onkologia

Czynnościowa diagnostyka onkologiczna lub diagnostyka zaburzeń przebiegających z nadmiernym
wychwytem glukozy przez określone narządy lub tkanki. Udokumentowane wskazania do stosowania
(patrz również punkt 4.4).

Diagnostyka

- Badanie pojedynczych guzów płuc
- Detekcja nowotworów o nieznanym pochodzeniu, odkrytych np. u pacjentów z powiększeniem
węzłów chłonnych szyjnych lub przerzutami nowotworowymi do kości lub wątroby
- Charakterystyka masy w obrębie trzustki.

Ocena stopnia zaawansowania nowotworów (ang. staging)

- Nowotwory głowy i szyi, w tym pomocniczo podczas pobierania wycinków
- Pierwotny rak płuca
- Miejscowo zaawansowany rak piersi
- Rak przełyku
- Rak trzustki
- Rak jelita grubego (szczególnie w przypadku oceny stopnia zaawansowania wznowy)
- Chłoniak złośliwy
- Czerniak złośliwy (głębokość naciekania >1,5 mm w skali Breslowa bądź przerzuty do węzłów
chłonnych w chwili rozpoznania).

FDG-VAR-013-2025 3

Kontrola odpowiedzi na leczenie

- Chłoniak złośliwy
- Nowotwory głowy i szyi

Diagnostyka w przypadku uzasadnionego klinicznie podejrzenia wznowy nowotworu

- Glejaki o wysokim stopniu złośliwości (stopień III lub IV)
- Nowotwory głowy i szyi
- Rak tarczycy (z wyjątkiem raka rdzeniastego): zwiększone stężenie tyreoglobuliny w surowicy
i ujemny wynik scyntygrafii całego ciała z zastosowaniem jodu radioaktywnego
- Pierwotny rak płuca
- Rak piersi
- Rak trzustki
- Rak jelita grubego
- Rak jajnika
- Chłoniak złośliwy
- Czerniak złośliwy

Kardiologia

Obrazowanie obszarów żywej tkanki mięśnia sercowego wykazujących wychwyt glukozy przy
obniżonej perfuzji wieńcowej na podstawie diagnostyki przepływów w naczyniach krwionośnych.

- Ocena żywotności mięśnia sercowego u pacjentów z ciężkim zburzeniem czynności lewej
komory przygotowywanych do rewaskularyzacji, jeśli wyniki badań konwencjonalnych są
niediagnostyczne.

Neurologia

Diagnostyka zaburzeń przebiegających z hipometabolizmem glukozy w okresach międzynapadowych.

- Lokalizacja obszarów epileptogennych w przedzabiegowej ocenie pacjentów z rozpoznaniem
padaczki skroniowej z napadami częściowymi..

Choroby zakaźne i zapalne

Diagnostyka tkanek bądź narządów z zaburzeniami liczby aktywowanych leukocytów w przebiegu
chorób zakaźnych i zapalnych.

Udokumentowane wskazania w chorobach zakaźnych i zapalnych:

Lokalizacja nieprawidłowych struktur w diagnostyce przyczyn gorączki o nieznanym pochodzeniu.

Diagnostyka zakażeń:

- Podejrzenie przewlekłego zakażenia kości i (lub) sąsiadujących struktur anatomicznych:
zapalenie kości i szpiku, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie krążka międzykręgowego lub
zapalenie kości w sąsiedztwie metalowych implantów
- Stopa cukrzycowa z podejrzeniem neuroartropatii Charcota, zapalenia kości i szpiku i (lub)
zakażenia tkanek miękkich
- Dolegliwości bólowe u pacjentów po wszczepieniu endoprotezy biodra
- Protezy naczyniowe
- Gorączka w przebiegu AIDS
- Lokalizacja ognisk zakażenia u pacjentów z bakteriemią lub zapaleniem wsierdzia (patrz również
punkt 4.4).

FDG-VAR-013-2025 4

Ocena zakresu zmian zapalnych w przebiegu:

- Sarkoidozy
- Nieswoistych chorób jelit
- Zmian zapalnych obejmujących wielkie pnie tętnicze.

Monitorowanie leczenia

Nieoperacyjna bąblowica pęcherzykowa: wykrywanie aktywnych lokalizacji pasożyta podczas
leczenia i po jego zakończeniu.

#### 4.2 Dawkowanie i sposób podawania

Dawkowanie

Osoby dorosłe i osoby w podeszłym wieku

Zalecana dawka aktywności radioizotopu dla dorosłych o masie ciała 70 kg wynosi od 100 do 400
MBq; aktywność tę należy określić w zależności od masy ciała pacjenta i rodzaju stosowanego
tomografu. Podawać we wstrzyknięciu dożylnym.

Niewydolność nerek i niewydolność wątroby

Należy starannie dobrać dawkę aktywności ze względu na zwiększoną ekspozycję w tej grupie
pacjentów.

Nie przeprowadzono szczegółowych badań dawkowania aktywności tego produktu leczniczego wśród
osób zdrowych i w specjalnych populacjach pacjentów. Nie badano farmakokinetyki
fludeoksyglukozy (18F) u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek.

Dzieci i młodzież

Należy starannie rozważyć stosowanie u dzieci i młodzieży, uwzględniając wskazania kliniczne

i stosunek zagrożeń do korzyści w tej grupie pacjentów. Aktywność radioizotopu u dzieci i młodzieży
dobiera się na podstawie zaleceń i tabel dawkowania Europejskiego Towarzystwa Medycyny
Nuklearnej (EANM): wymaganą aktywność radioizotopu oblicza się jako iloczyn aktywności
podstawowej i współczynnika zależnego od masy ciała (patrz tabela poniżej).

Aktywność podanej dawki [MBq] = aktywność podstawowa × współczynnik przeliczeniowy

Aktywność podstawowa dla obrazowania 2D wynosi 25,9 MBq, a dla obrazowania 3D 14,0 MBq
(zalecane u dzieci).

Masa ciała
[kg]
Współczynnik
przeliczeniowy
Masa ciała
[kg]
Współczynnik
przeliczeniowy
Masa ciała
[kg]
Współczynnik
przeliczeniowy
3 1 22 5,29 42 9,14
4 1,14 24 5,71 44 9,57
6 1,71 26 6,14 46 10,00
8 2,14 28 6,43 48 10,29
10 2,71 30 6,86 50 10,71
12 3,14 32 7,29 52-54 11,29
14 3,57 34 7,72 56-58 12,00
16 4,00 36 8,00 60-62 12,71
18 4,43 38 8,43 64-66 13,43
20 4,86 40 8,86 68 14,00

FDG-VAR-013-2025 5

Sposób podawania

Podanie dożylne.

Opakowanie wielodawkowe.

Bezpośrednio przed wstrzyknięciem należy zmierzyć kalibratorem aktywność fludeoksyglukozy (18F).

Fludeoksyglukozę (18F) należy podawać wyłącznie dożylnie i uważać, by nie doszło do wynaczynienia
ze względu na ryzyko napromieniowania oraz powstawania artefaktów obrazowania.

Instrukcja dotycząca rozcieńczania produktu leczniczego przed podaniem, patrz punkt 12.

Przygotowanie pacjenta, patrz punkt 4.4

Akwizycja obrazów

Skanowanie rozpoczyna się zwykle po 45–60 minutach od wstrzyknięcia fludeoksyglukozy (18F).
O ile poziom aktywności jest wystarczający dla wykonania statystyk zliczania, badanie PET
z fludeoksyglukozą (18F) można również wykonać po 2-3 godzinach od podania produktu leczniczego.
Umożliwi to redukcję aktywności tła.
W razie potrzeby badanie PET z użyciem fludeoksyglukozy (18F) można kilkukrotnie powtórzyć
w krótkim okresie.

#### 4.3 Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na substancję czynną, na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie
#### 6.1 bądź którykolwiek składnik znakowanego preparatu radiofarmaceutycznego.

#### 4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Reakcje z nadwrażliwości lub reakcje anafilaktyczne

W razie wystąpienia nadwrażliwości lub reakcji anafilaktycznej należy natychmiast przerwać
podawanie produktu i w razie potrzeby dożylnie podać odpowiednie leki. Należy przygotować
odpowiednie leki i sprzęt medyczny (np. rurkę dotchawiczą i sprzęt do sztucznej wentylacji), aby
w razie potrzeby natychmiast udzielić pierwszej pomocy.

Indywidualna analiza korzyści i zagrożeń

Oczekiwane korzyści diagnostyczne muszą uzasadniać ekspozycję pacjenta na promieniowanie
jonizujące. Należy podawać najmniejszą dawkę skuteczną umożliwiającą uzyskanie oczekiwanego
wyniku diagnostycznego.

Niewydolność nerek i niewydolność wątroby

Ponieważ fludeoksyglukoza (18F) jest wydalana z moczem, u pacjentów z zaburzeniem czynności
nerek należy starannie rozważyć korzyści i zagrożenia ze względu na ryzyko zwiększonej ekspozycji.
W razie potrzeby należy zmodyfikować dawkę aktywności.

Dzieci i młodzież

Informacje na temat stosowania produktu leczniczego u dzieci i młodzieży, patrz punkt 4.2 i 5.1.

Należy starannie rozważyć wskazania do stosowania, ponieważ dawka skuteczna w przeliczeniu na
1 MBq jest wyższa niż u dorosłych (patrz punkt 11).

FDG-VAR-013-2025 6

Przygotowanie pacjenta

Aby uzyskać maksymalną akumulację znacznika w tkankach docelowych, lek GLUNEKTIK należy
podawać po odpowiednim nawodnieniu pacjenta, który powinien być na czczo przez co najmniej
4 godziny z uwagi na zjawisko ograniczenia wychwytu komórkowego glukozy (kinetyka wysycenia).
Płyny można spożywać bez ograniczeń z wyjątkiem napojów zawierających glukozę. Aby uzyskać
maksymalną jakość obrazów i ograniczyć ekspozycję pęcherza moczowego, należy zachęcać
pacjentów do wypicia wystarczającej ilości płynów oraz do opróżnienia pęcherza przed badaniem PET
i po jego zakończeniu.

- Onkologia, neurologia i choroby zapalne

Aby uniknąć nadmiernej akumulacji radioizotopu w tkance mięśniowej, pacjenci powinni unikać
nadmiernej aktywności fizycznej przed wykonaniem badania i pozostawać w spoczynku pomiędzy
wstrzyknięciem produktu leczniczego i badaniem oraz podczas akwizycji obrazów (pacjenci powinni
wygodnie leżeć, nie powinni też czytać ani mówić). Ponieważ metabolizm glukozy w mózgu zależy
od aktywności tkanki mózgowej, badania mózgu należy wykonywać po okresie odpoczynku,
w przyciemnionym i jak najcichszym pomieszczeniu. Przed podaniem radioizotopu należy oznaczyć
stężenie glukozy we krwi, ponieważ hiperglikemia (szczególnie ponad 8 mmol/L) niekorzystnie
wpływa na czułość badania z użyciem GLUNEKTIK. Należy unikać stosowania fludeoksyglukozy
z PET u pacjentów z niekontrolowaną cukrzycą.

- Kardiologia

Wychwyt glukozy przez komórki mięśnia sercowego zależy od stężenia insuliny. Dlatego w badaniach
kardiologicznych zaleca się podanie ok. 50 g glukozy na godzinę przed wstrzyknięciem produktu
GLUNEKTIK. W razie potrzeby, zwłaszcza w przypadku pacjentów z cukrzycą, można również
kontrolować stężenie glukozy we krwi przez podanie insuliny i glukozy.

Interpretacja wyników badania PET z fludeoksyglukozą

Nie prowadzono badań porównujących skuteczność diagnostyczną fludeoksyglukozy (18F) oraz
scyntygrafii z użyciem znakowanych leukocytów u pacjentów ze stanami zapalnymi jelita.
Scyntygrafię ze znakowanymi leukocytami można wykonywać przed PET z użyciem
fludeoksyglukozy (18F) lub po tym badaniu, jeśli nie uzyskano diagnostycznego wyniku.

Choroby zakaźne i (lub) zapalne oraz procesy regeneracyjne po zabiegach chirurgicznych mogą
przebiegać ze znacznym zwiększeniem wychwytu fludeoksyglukozy (18F) i fałszywie dodatnimi
wynikami PET w diagnostyce nieukierunkowanej na zmiany zapalne lub zakaźne. Jeśli przyczyną
akumulacji fludeoksyglukozy (18F) jest zmiana nowotworowa, zakażenie lub proces zapalny,
konieczne może być uzupełnienie badania PET o dodatkowe techniki diagnostyczne w celu pełnej
oceny etiologii zmian patologicznych. W określonych sytuacjach, np. przy określaniu stopnia
zaawansowania szpiczaka mnogiego, poszukuje się zmian nowotworowych oraz ognisk zakaźnych.
Zmiany różnicuje się w oparciu o kryteria topograficzne — np. wychwyt radioznacznika w tkankach
poza szpikiem i (lub) kośćmi oraz stawami byłby nietypowy dla szpiczaka mnogiego w związku
z czym z dużym prawdopodobieństwem odpowiada ogniskom zakaźnym. Są to aktualnie jedyne
kryteria różnicujące zmiany zakaźne i o charakterze zapalnym w badaniach obrazowych z użyciem
fludeoksyglukozy (18F).
W mózgu, sercu i nerkach obserwuje się silny fizjologiczny wychwyt fludeoksyglukozy (18F), dlatego
nie oceniano skuteczności PET/TK z użyciem tego radioizotopu w diagnostyce ognisk septycznych
w wymienionych narządach u pacjentów z bakteriemią lub zapaleniem wsierdzia. Nie można
wykluczyć fałszywie dodatnich i fałszywie ujemnych wyników badania PET z fludeoksyglukozą (18F)
w ciągu 2-4 miesięcy od zakończenia radioterapii. Jeżeli sytuacja kliniczna wymaga diagnostyki PET
z fludeoksyglukozą (18F) we wcześniejszym okresie, należy to odpowiednio uzasadnić
i udokumentować. W celu zmniejszenia ryzyka wyników fałszywie ujemnych zaleca się wykonywanie
badania po upływie co najmniej 4-6 tygodni od podania chemioterapii. Jeżeli sytuacja kliniczna

FDG-VAR-013-2025 7

wymaga diagnostyki za pomocą PET z fludeoksyglukozą (18F) przed upływem tego okresu, należy to
odpowiednio udokumentować. W przypadku protokołów chemioterapii o cyklach krótszych niż 4-
tygodniowe, badanie PET z fludeoksyglukozą (18F) należy wykonać tuż przed rozpoczęciem nowego
cyklu chemioterapii. W przypadku chłoniaków o niskim stopniu złośliwości, raka dolnego odcinka
przełyku i podejrzenia wznowy raka jajnika należy uwzględniać wyłącznie dodatnie wartości
predykcyjne z powodu ograniczonej czułości badania PET z fludeoksyglukozą (18F) w tych sytuacjach
klinicznych.

Badanie z fludeoksyglukozą (18F) jest nieskuteczne w wykrywaniu przerzutów nowotworowych
do mózgu.

Badanie hybrydowe PET-TK z użyciem fludeoksyglukozy (18F) cechuje większa precyzja
diagnostyczna niż PET.

Podczas stosowania skanera hybrydowego PET-TK mogą wystąpić artefakty w obrazach PET
z korekcją wzmocnienia, niezależnie od stosowania środka kontrastowego.

Po zakończeniu badania

Przez 12 godzin po wstrzyknięciu radiofarmaceutyku pacjent powinien unikać bezpośredniego
kontaktu z niemowlętami i kobietami w ciąży.

Inne ostrzeżenia

W zależności od czasu wstrzyknięcia radiofarmaceutyku pacjent może otrzymać dawkę sodu
przekraczającą 1 mmol (23 mg). Należy to uwzględnić w przypadku pacjentów na diecie
niskosodowej.

Ostrzeżenia dotyczące zagrożeń środowiskowych, patrz punkt 6.6.

#### 4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Czułość badania mogą obniżać wszystkie produkty lecznicze modyfikujące stężenie glukozy we krwi,
np. kortykosteroidy, walproinian, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital i katecholaminy.

Po podaniu leków zawierających czynnik stymulujący tworzenie kolonii (ang. Colony Stimulating
Factor, CSF) przez kilka dni występuje zwiększony wychwyt fludeoksyglukozy (18F) w szpiku
kostnym i śledzionie. Należy to uwzględnić przy interpretacji wyników PET. Tego rodzaju interakcję
można zmniejszyć przez zachowanie co najmniej 5-dniowego odstępu pomiędzy leczeniem CSF
i badaniem PET.

Podawanie glukozy i insuliny wpływa na wychwyt fludeoksyglukozy (18F) przez komórki.
W przypadku wysokiego stężenie glukozy we krwi i niskiego stężenia insuliny w osoczu następuje
zmniejszenie wychwytu fludeoksyglukozy (18F) do narządów i do tkanek nowotworowych.

Nie badano interakcji pomiędzy fludeoksyglukozą (18F), a środkami kontrastowymi do tomografii
komputerowej.

#### 4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację,

Kobiety w wieku rozrodczym

Jeśli konieczne jest podanie radiofarmaceutyku kobiecie w wieku rozrodczym, należy przeprowadzić
wywiad dotyczący ewentualnej ciąży. Każdy przypadek opóźnienia miesiączki należy traktować jako
ciążę do czasu wykluczenia ciąży. Jeśli istnieją wątpliwości (np. opóźnione lub nieregularne
miesiączki), należy zaproponować pacjentce inne metody diagnostyczne, o ile są dostępne,
niewymagające stosowania promieniowania jonizującego.

FDG-VAR-013-2025 8

Ciąża

Badania kobiet w ciąży z zastosowaniem izotopów promieniotwórczych skutkują ekspozycją płodu na
promieniowanie. Dlatego u kobiet w ciąży należy wykonywać wyłącznie niezbędne badania
diagnostyczne, w których ewentualne korzyści wyraźnie przeważają nad zagrożeniami dla matki
i płodu.

Karmienie piersią

Przed podaniem izotopów promieniotwórczych pacjentkom karmiącym piersią należy rozważyć
możliwość opóźnienia badania do czasu zakończenia laktacji. Wybór radiofarmaceutyku powinien
uwzględniać przenikanie radioaktywności do mleka karmiących matek. Jeśli podanie
radiofarmaceutyku jest koniecznie, karmienie piersią należy przerwać na co najmniej 12 godzin
i usunąć pokarm, który odciągnięto w tym okresie.

Przez 12 godzin po wstrzyknięciu radiofarmaceutyku zaleca się unikanie bliskiego kontaktu
z niemowlętami.

Płodność

Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu produktu na płodność.

#### 4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Nieistotny.

#### 4.8 Działania niepożądane

Ekspozycja na promieniowanie jonizujące może powodować występowanie nowotworów złośliwych
i wad wrodzonych. Dla maksymalnej zalecanej aktywności 400 MBq dawka równoważna (skuteczna)
wynosi 7,6 mSv, a zatem ryzyko wystąpienia tych działań niepożądanych jest niewielkie.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: +48 22 49 21 301
Faks: +48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.

#### 4.9 Przedawkowanie

W przypadku przedawkowania fludeoksyglukozy (18F) należy dążyć do ograniczenia dawki
pochłoniętej przez pacjenta przez eliminację radionuklidu z organizmu poprzez stymulację diurezy
i częste oddawanie moczu. Pomocne może być oszacowanie zastosowanej dawki skutecznej.

FDG-VAR-013-2025 9

### 5. WŁAŚCIWOŚCI FARMAKOLOGICZNE

#### 5.1 Właściwości farmakodynamiczne

Grupa farmakoterapeutyczna: Inne środki radiofarmaceutyczne stosowane w diagnostyce
nowotworów; kod ATC: V09IX04.

Działanie farmakodynamiczne

W stężeniach stosowanych w badaniach diagnostycznych fludeoksyglukoza (18F) nie wykazuje istotnej
aktywności farmakodynamicznej.

#### 5.2 Właściwości farmakokinetyczne

Dystrybucja

Fludeoksyglukoza (18F) jest analogiem glukozy wychwytywanym przez komórki metabolizujące
glukozę jako główne źródło energii. Fludeoksyglukoza (18F) gromadzi się w tkance nowotworów,
które cechuje nasilony metabolizm glukozy. Po wstrzyknięciu dożylnym farmakokinetykę
fludeoksyglukozy (18F) w przestrzeni naczyniowej opisuje model dwueksponencjalny. Czas trwania
fazy dystrybucji wynosi 1 minutę, a fazy eliminacji około 12 minut.

U zdrowych osób fludeoksyglukoza (18F) podlega dystrybucji w całym organizmie, szczególnie
w sercu i mózgu oraz w mniejszym stopniu w płucach i wątrobie.

Wychwyt w narządach

Wychwyt komórkowy fludeoksyglukozy (18F) podlega swoistym tkankowym systemom nośnikowym
częściowo zależnym od insuliny. W związku z tym akumulacja radioznacznika zależy od diety, stanu
odżywienia oraz cukrzycy. U pacjentów z cukrzycą obserwuje się mniejszy komórkowy wychwyt
fludeoksyglukozy (18F) z powodu zmienionej dystrybucji tkankowej i metabolizmu glukozy.
Fludeoksyglukoza (18F) jest transportowana przez błonę komórkową podobnie jak glukoza, jednak
przechodzi tylko pierwszy etap glikolizy, a następnie jest metabolizowana do 6-fosforanufludeoksyglukozy (18F). W tej postaci pozostaje we wnętrzu komórek nowotworowych i nie podlega
dalszym przemianom metabolicznym. Ponieważ dalsza defosforylacja za pośrednictwem fosfataz
wewnątrzkomórkowych jest procesem powolnym, 6-fosforan-fludeoksyglukozy (18F) pozostaje
w tkankach przez kilka godzin (mechanizm pułapkowy).

Fludeoksyglukoza (18F) przenika przez barierę krew-mózg. Około 7% dawki kumuluje się w mózgu po
80-100 minutach od wstrzyknięcia. W obszarach epileptogennych mózgu występuje osłabienie
metabolizmu glukozy w fazach pomiędzy napadami.

Około 3% całkowitej aktywności akumuluje się w mięśniu sercowym po 40 minutach od
wstrzyknięcia. Najczęściej dystrybucja fludeoksyglukozy (18F) w komórkach zdrowego serca ma
charakter jednorodny, jednak opisano segmentalną heterogenność sięgającą 15% w obrębie przegrody
międzykomorowej. Podczas odwracalnego niedokrwienia mięśnia sercowego i po jego zakończeniu
obserwuje się zwiększenie wychwytu glukozy przez komórki mięśnia sercowego.

Od 0,3% do 2,4% aktywności gromadzi się w trzustce i płucach.

Kumulacja fludeoksyglukozy (18F) w strukturach mięśniowych gałki ocznej, gardła i jelit jest
mniejsza. Akumulacja w tkance mięśniowej może występować po niedawnym wysiłku fizycznym
i w przypadku aktywności fizycznej pacjenta podczas badania.

FDG-VAR-013-2025 10

Eliminacja

Eliminacja fludeoksyglukozy (18F) odbywa się głównie w nerkach; 20% aktywności radioizotopu
wydala się z moczem w ciągu 2 godzin po wstrzyknięciu.

Wychwyt fludeoksyglukozy (18F) w komórkach miąższu nerki jest niewielki, jednak ze względu na
wydalanie nerkowe cały układ moczowy, a zwłaszcza pęcherz moczowy, wykazuje znaczną
aktywność radioizotopu.

#### 5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

W badaniach toksykologicznych na zwierzętach po podaniu pojedynczego wstrzyknięcia dożylnego
dawki 0,0002 mg/kg masy ciała nie powodowało śmierci myszy ani szczurów. Ponieważ produkt
podaje się w dawce pojedynczej nie prowadzono badań toksyczności po podaniu dawek
wielokrotnych. Produkt leczniczy nie jest przeznaczony do regularnego ani ciągłego stosowania.

Nie prowadzono badań mutagenności ani długotrwałych badań karcynogenności.

### 6. DANE FARMACEUTYCZNE

#### 6.1 Wykaz substancji pomocniczych

Woda do wstrzykiwań.

Disodu wodorocytrynian półtorawodny

Trisodu cytrynian dwuwodny

Sodu chlorek 9 mg/ml

#### 6.2 Niezgodności farmaceutyczne

Nie mieszać produktu leczniczego z innymi produktami leczniczymi oprócz wymienionych w punkcie
#### 6.6. 6.3 Okres ważności

14 godzin od kalibracji oraz 8 godzin od pierwszego zastosowania.

Datę i godzinę ważności podano na opakowaniu i na każdej fiolce.

#### 6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania

Przechowywać w temperaturze poniżej 25°C w oryginalnym opakowaniu.

Produkty radiofarmaceutyczne należy przechowywać zgodnie z krajowymi przepisami dotyczącymi
materiałów radioaktywnych.

#### 6.5 Rodzaj i zawartość opakowania

Fiolka wielodawkowa o pojemności 25 mL ze szkła bezbarwnego Ph.Eur Typ I, zamknięta korkiem z
bromobutylowej gumy oraz uszczelniona aluminiową nasadką zaciskową.

Jedna fiolka zawiera od 0,2 mL do 20,0 mL roztworu o aktywności odpowiadającej od 0,2 GBq do
20,0 GBq w chwili kalibracji.

FDG-VAR-013-2025 11

#### 6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania i przygotowania produktu leczniczego
do stosowania

Ostrzeżenia ogólne

Preparaty radiofarmaceutyczne mogą być pobierane, stosowane i podawane wyłącznie w specjalnych
warunkach klinicznych przez upoważnione osoby. Pobieranie, przechowywanie, stosowanie,
przekazywanie i usuwanie radiofarmaceutyków regulują odnośne przepisy i (lub) zezwolenia
wydawane przez stosowne władze lokalne.

Podawanie preparatów radiofarmaceutycznych stwarza zagrożenie dla osób postronnych z uwagi na
emisję promieniowania lub skażenie wskutek zanieczyszczenia moczem, wymiocinami itp. Z tego
powodu należy stosować zasady ochrony radiologicznej zgodnie z obowiązującymi przepisami
krajowymi.

Wszelkie niewykorzystane resztki produktu lub jego odpady należy usunąć zgodnie z lokalnymi
przepisami.

### 7. PODMIOT ODPOWIEDZIALNY POSIADAJĄCY POZWOLENIE NA
DOPUSZCZENIE DO OBROTU

SYNEKTIK S.A.
ul. Józefa Piusa Dziekońskiego3
00-728 Warszawa
Polska

### 8. NUMER(-Y) POZWOLENIA(-Ń) NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU

### 9. DATA WYDANIA PIERWSZEGO POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO
OBROTU/DATA PRZEDŁUŻENIA POZWOLENIA

Data wydania pierwszego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: 04.05.2017

Data przedłużenia pozwolenia: 22.09.2021

### 10. DATA ZATWIERDZENIA LUB CZĘŚCIOWEJ ZMIANY TEKSTU
CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO

07/07/2025

### 11. DOZYMETRIA

Zgodnie z publikacją nr 106 Międzynarodowej Komisji Ochrony Radiologicznej (ICRP).

NARZĄD

DAWKA POCHŁONIĘTA NA JEDNOSTKĘ
AKTYWNOŚCI PRODUKTU PODANEGO PACJENTOWI
(mGy/MBq)

Dorośli 15 lat 10 lat 5 lat 1 rok

Nadnercza 0,012 0,016 0,024 0,039 0,071

Pęcherz moczowy 0,13 0,16 0,25 0,34 0,47

Powierzchnie kości 0,011 0,016 0,022 0,034 0,064

FDG-VAR-013-2025 12

Mózg 0,038 0,039 0,041 0,046 0,063

Sutek 0,0088 0,011 0,018 0,029 0,056

Pęcherzyk żółciowy 0,013 0,016 0,024 0,037 0,070

Przewód pokarmowy

Żołądek 0,011 0,014 0,022 0,035 0,067

Jelito cienkie 0,012 0,016 0,025 0,040 0,073

Okrężnica

- Górny odcinek jelita
grubego
- Dolny odcinek jelita
grubego

0,013

0,012

0,014

0,016

0,015

0,017

0,025

0,024

0,027

0,039

0,038

0,041

0,070

0,070

0,070

Serce 0,067 0,087 0,13 0,21 0,38

Nerki 0,017 0,021 0,029 0,045 0,078

Wątroba 0,021 0,028 0,042 0,063 0,12

Płuca 0,020 0,029 0,041 0,062 0,12

Mięśnie 0,010 0,013 0,020 0,033 0,062

Przełyk 0,012 0,015 0,022 0,035 0,066

Jajniki 0,014 0,018 0,027 0,043 0,076

Trzustka 0,013 0,016 0,026 0,040 0,076

Szpik kostny czerwony 0,011 0,014 0,021 0,032 0,059

Skóra 0,0078 0,0096 0,015 0,026 0,050

Śledziona 0,011 0,014 0,021 0,035 0,066

Jądra 0,011 0,014 0,024 0,037 0,066

Grasica 0,012 0,015 0,022 0,035 0,066

Tarczyca 0,010 0,013 0,021 0,034 0,065

Macica 0,018 0,022 0,036 0,054 0,090

Pozostałe narządy 0,012 0,015 0,024 0,038 0,064

DAWKA
SKUTECZNA
(mSv/MBq)
0,019 0,024 0,037 0,056 0,095

Całkowita dawka skuteczna pochłonięta po podaniu fludeoksyglukozy (18F) o maksymalnej zalecanej
aktywności 400 MBq wynosi ok. 7,6 mSv dla osoby dorosłej o masie ciała 70 kg.

FDG-VAR-013-2025 13

Po podaniu dawki radioizotopu o aktywności 400 MBq typowa dawka promieniowania pochłonięta
przez narządy krytyczne wynosi 52 mGy dla pęcherza moczowego, 27 mGy dla serca i 15 mGy dla
mózgu.

### 12. INSTRUKCJA PRZYGOTOWANIA PRODUKTÓW
RADIOFARMACEUTYCZNYCH

Metoda przygotowania

Przed użyciem skontrolować opakowanie i zmierzyć radioaktywność kalibratorem. Produkt leczniczy
można rozcieńczać roztworem chlorku sodu do wstrzyknięć o stężeniu 9 mg/mL. Roztwór należy
pobierać z zachowaniem zasad aseptyki. Nie otwierać fiolek. Po odkażeniu korka pobrać roztwór
przez korek jednorazową strzykawką z odpowiednią osłoną i jednorazową jałową igłą bądź
automatycznym zestawem do dozowania.

Nie używać produktu, jeśli fiolka została naruszona.

Kontrola jakości

Przed użyciem skontrolować wzrokowo roztwór. Stosować wyłącznie klarowny roztwór,
niezawierający widocznych drobin.

Szczegółowe informacje o tym produkcie leczniczym są dostępne na stronie internetowej Urząd
Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
http://www.urpl.gov.pl.

---

> Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.