# Desfluran Piramal

> Desfluran · 100 % v/v · Płyn do sporządzania inhalacji parowej

## Szczegóły leku

- **Nazwa:** Desfluran Piramal
- **Nazwa powszechna:** Desfluranum
- **Substancja czynna:** [Desfluran](https://apteka.online/odpowiedniki/desfluranum)
- **Moc:** 100 % v/v
- **Postać farmaceutyczna:** Płyn do sporządzania inhalacji parowej
- **Droga podania:** wziewna
- **Kategoria dostępności:** Lz
- **Kod ATC:** N01AB07
- **Liczba opakowań:** 2
- **Numer pozwolenia:** 23684
- **Podmiot odpowiedzialny:** Piramal Critical Care B.V.
- **Producent:** Piramal Critical Care B.V., Holandia
- **Status RPL:** Produkt aktywny
- **Wersja HTML:** https://apteka.online/katalog-lekow/srodki-znieczulajace/desfluran-piramal-plyn-do-sporzadzania-inh-100-v-v-piramal
- **Wersja Markdown:** https://apteka.online/katalog-lekow/srodki-znieczulajace/desfluran-piramal-plyn-do-sporzadzania-inh-100-v-v-piramal.md

## Dokumenty PDF

- Ulotka leku PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/34454/leaflet
- ChPL PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/34454/characteristic

## Dostępne opakowania (2)

| Opakowanie | EAN | Kategoria | Cena (refundacja) | Dostępność | Kup teraz |
|---|---|---|---|---|---|
| 6 butelek 250 ml | 5909991311186 | Lz | — | Brak danych | — |
| 6 butelek 250 ml | 8719979931124 | Lz | — | Niedostępny (1/5) | — |

## Wskaźnik dostępności

Wskaźnik dostępności to orientacyjne oszacowanie naszego autorskiego algorytmu. Ma charakter wyłącznie poglądowy i może różnić się od rzeczywistego stanu w konkretnej aptece.

- Bardzo dobrze dostępny (5/5)
- Dobrze dostępny (4/5)
- Trudno dostępny (2/5)
- Niedostępny (1/5)
- Brak danych

Produkty lecznicze o dobrej i bardzo dobrej dostępności zazwyczaj możesz zamówić na następny dzień w aptece. Przejdź do katalogu aptek, aby znaleźć numer telefonu do apteki w Twojej okolicy. Przed rozmową z farmaceutą przygotuj kod e-recepty oraz Twój numer PESEL lub osoby, na którą wystawiona jest recepta.

## Ulotka dla pacjenta

### 1. Co to jest Desfluran Piramal Desfluran Piramal i w jakim celu się go stosuje?
Desfluran Piramal zawiera desfluran należący do grupy węglowodorów halogenowanych. Desfluran
Piramal jest to bezbarwny płyn stosowany do znieczulenia ogólnego podczas zabiegów
operacyjnych. Jest to wziewny lek znieczulający (podawany pacjentowi do wdychania w postaci
pary). Wdychanie desfluranu w postaci pary powoduje, że pacjent zapada w głęboki sen. Ponadto lek
powoduje podtrzymanie wspomnianego głębokiego snu (znieczulenie ogólne), podczas którego
pacjent może być poddany zabiegowi operacyjnemu. U dorosłych Desfluran Piramal jest stosowany
do wprowadzania do znieczulenia i jego podtrzymania. U niemowląt i dzieci jest on stosowany
wyłącznie do podtrzymania znieczulenia.

### 2. Informacje ważne przed zastosowaniem leku Desfluran Piramal

Lek Desfluran Piramal może być podawany wyłącznie przez fachowy personel medyczny
odpowiednio wykwalifikowanych do podawania znieczulenia ogólnego pod nadzorem
lekarza anestezjologa lub przez lekarza anestezjologa.

Kiedy nie stosować Desfluran Piramal:
- jeśli u pacjenta występują lub kiedykolwiek występowały powody do niepodawania leków
znieczulających ogólnie;
- jeśli pacjent ma uczulenie na desfluran lub inne halogenowane leki znieczulające, np. izofluran
lub sewofluran;
- jeśli u pacjenta lub krewnego pacjenta wystąpił szybki i znaczny wzrost temperatury ciała
podczas operacji lub bezpośrednio po operacji (stan zwany hipertermią złośliwą);
- do wprowadzania do znieczulenia jeśli pacjent jest dzieckiem z uwagi na znaczne ryzyko
wystąpienia kaszlu, zatrzymania oddechu, skurczu strun głosowych (skurczu krtani)
i nadmiernego wytwarzania wydzielin w drogach oddechowych;
- do podtrzymania znieczulenia, jeśli pacjent jest dzieckiem (w wieku poniżej 6 lat), chyba że
pacjent jest zaintubowany. Intubacja to zabieg polegający na umieszczeniu w drogach
oddechowych specjalnej rurki pomagającej pacjentowi oddychać;
- jako jedyny lek znieczulający w razie zwiększonego ryzyka wystąpienia u pacjenta
przyspieszenia rytmu serca i wzrostu ciśnienia tętniczego;

- jeśli w przeszłości u pacjenta stwierdzono zapalenie wątroby lub zaburzenia czynności
wątroby z niewyjaśnionej przyczyny o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego (np. żółtaczka,
której towarzyszyła gorączka z niewyjaśnionej przyczyny i(lub) zwiększenie liczby pewnego
rodzaju krwinek białych po znieczuleniu wziewnym np. izofluranem lub sewofluranem;
- jeśli pacjent poddawany jest zabiegom z zakresu chirurgii stomatologicznej poza terenem
szpitala lub oddziału chirurgii jednego dnia.

Jeśli u pacjenta występuje którakolwiek z powyższych sytuacji, wówczas przed otrzymaniem
omawianego leku pacjent powinien powiedzieć o tym lekarzowi prowadzącemu lub anestezjologowi.

Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem przyjmowania leku Desfluran Piramal należy omówić to z lekarzem
prowadzącym lub anestezjologiem:

- jeśli u pacjenta występuje ryzyko zwiększonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego, np. guz
mózgu;
- jeśli pacjent ma skłonność do skurczu oskrzeli (zacieśnienie płuc i dróg oddechowych
prowadzące do kaszlu, świszczącego oddechu lub duszności);
- jeśli u pacjenta występuje ryzyko choroby niedokrwiennej serca (kiedy naczynia krwionośne
nie dostarczają wystarczającej ilości krwi i tlenu do mięśnia sercowego);
- jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią albo jeśli omawiany lek podawany jest podczas
porodu (patrz również „Ciąża i karmienie piersią”);
- jeśli pacjent ma chorobę mięśni (schorzenie nerwowo-mięśniowe, np. dystrofię mięśniową
Duchenne'a). Wówczas pacjent może otrzymać jednocześnie z lekiem Desfluran Piramal lek
zwiotczający mięśnie szkieletowe;
- jeśli pacjent ma zaburzenia czynności elektrycznej serca, zwane „wydłużeniem odstępu QT”;
- jeśli pacjent był już w przeszłości znieczulany ogólnie, zwłaszcza wielokrotnie w krótkich
odstępach czasu;
- jeśli pacjent jest dzieckiem po niedawno przebytej infekcji dróg oddechowych.

Lekarz może podać mniejszą dawkę leku Desfluran Piramal:
- w przypadku małej objętości krwi (hipowolemii);
- w przypadku obniżonego ciśnienia krwi (niedociśnienia tętniczego);
- w przypadku osłabienia.

Lekarz może podjąć decyzję o niepodawaniu pacjentowi leku Desflurane i o zastosowaniu innego
środka znieczulającego:
- jeśli pacjent ma chorą wątrobę z powodu nadużywania alkoholu (marskość wątroby);
- jeśli u pacjenta występuje wirusowe zapalenie wątroby (choroba wątroby wywołana wirusem);
- jeśli u pacjenta występuje inny rodzaj schorzenia wątroby (np. zaburzenia czynności wątroby
z niewyjaśnionej przyczyny po znieczuleniu, takie jak:
żółtaczka (zażółcenie skóry i oczu),
gorączka,
martwica komórek wątroby.)

Desfluran Piramal może podczas operacji spowodować szybki i znaczny wzrost temperatury ciała,
któremu może towarzyszyć sztywność mięśni i inne objawy (hipertermia złośliwa). W takim
przypadku anestezjolog (lekarz) przerwie podawanie leku Desfluran Piramal, pacjent otrzyma lek
stosowany w razie wystąpienia hipertermii złośliwej (znany jako dantrolen) oraz zostanie zastosowana
inna terapia podtrzymująca.

Lekarz musi zachować szczególną ostrożność, jeśli pacjent był już wcześniej poddawany znieczuleniu
wziewnemu, szczególnie wielokrotnie w krótkich odstępach czasu (powtórne użycie).

Po zakończeniu znieczulenia lekiem Desfluran Piramal pacjent szybko wybudza się. Jeśli po operacji
spodziewany jest ból, lekarz poda pacjentowi lek przeciwbólowy. Lekarz może to zrobić pod koniec
zabiegu albo w okresie wybudzania ze znieczulenia.

- Lek Desfluran Piramal może w czasie znieczulenia wywołać niewielkie zwiększenie stężenia
glukozy (cukru) we krwi.

Zabiegi chirurgiczne na uchu środkowym
Desfluran, podobnie jak pozostałe wziewne leki znieczulające, powoduje wzrost ciśnienia w uchu
środkowym, szczególnie u dzieci, w związku z czym w trakcie znieczulenia desfluranem zaleca się
monitorowanie ciśnienia w uchu środkowym.

Dzieci i młodzież
- Desfluran należy stosować z zachowaniem ostrożności u dzieci z astmą lub po niedawno
przebytym zakażeniu górnych dróg oddechowych, gdyż występuje u nich zwiększone
ryzyko zwężenia i zwiększenia oporu dróg oddechowych.
- Leku Desfluran Piramal 100% nie wolno stosować do wprowadzania do znieczulenia
u niemowląt (patrz również punkt 2).
- Wybudzanie ze znieczulenia może spowodować u dzieci krótkotrwały stan
pobudzenia, sprawiając, że dzieci te są niechętne do współpracy.
- Lek Desfluran Piramal może być stosowany w podtrzymywaniu znieczulenia tylko
wówczas, gdy pacjentowi została wcześniej założona do dróg oddechowych specjalna
rurka pomagająca w oddychaniu (intubacja). W takich przypadkach należy zachować
ostrożność podczas zdejmowania maski krtaniowej po znieczuleniu głębokim, aby uniknąć
działań niepożądanych, takich jak kaszel lub skurcz mięśni strun głosowych zwany
kurczem krtani.

Jeśli którykolwiek z powyższych stanów dotyczy pacjenta lub jego dziecka, należy skonsultować
się z lekarzem, pielęgniarką lub farmaceutą. Może wystąpić konieczność dokładnego zbadania
i zmiany leczenia.

Lek Desfluran Piramal a inne leki
Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach stosowanych przez pacjenta
obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje stosować, w tym o lekach
dostępnych bez recepty.

Konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności, jeśli pacjent otrzymuje którykolwiek
z następujących leków:
- leki zwiotczające mięśnie szkieletowe (np. suksametonium, pankuronium, atrakurium,
wekuronium). Leki te powodują rozkurcz mięśni. Anestezjolog może w tym wypadku
dostosować dawkowanie;
- opioidy (np. fentanyl, morfina, remifentanyl). Są to silne leki przeciwbólowe często stosowane
w pełnym znieczuleniu. Nawet jeżeli pacjent stosuje te leki przeciwbólowe z powodu innych
dolegliwości, powinien powiadomić o tym lekarza;
- benzodiazepiny (np. midazolam, diazepam, nitrazepam). Są to leki uspokajające, stosowane
w celu uspokojenia pacjenta pobudzonego przed operacją. Nawet jeżeli pacjent stosuje te leki
uspokajające z powodu innych dolegliwości, powinien powiadomić o tym lekarza;
- podtlenek azotu (potocznie zwany gazem rozweselającym). Lek ten może być stosowany
podczas pełnego znieczulenia w celu ułatwienia zasypiania i zmniejszenia bólu.
- leki stosowane w leczeniu nadciśnienia tętniczego lub niewydolności serca (takie jak betaadrenolityki).

Desfluran Piramal z jedzeniem i piciem
Desfluran Piramal jest lekiem, który powoduje, że pacjent zapada w sen, i podtrzymuje pacjenta
w stanie snu tak, aby mógł być poddany zabiegowi operacyjnemu. Pacjent powinien zapytać
lekarza prowadzącego, chirurga lub anestezjologa, kiedy i co może zjeść lub wypić przed
zabiegiem operacyjnym i po wybudzeniu.

Ciąża i karmienie piersią
Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć
dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.

Brak wystarczających danych dotyczących stosowania desfluranu u kobiet w okresie ciąży lub
karmiących piersią. W związku z tym desfluran należy stosować u kobiet w ciąży i karmiących piersią
tylko wtedy, gdy lekarz to uzna za absolutnie konieczne. Nie należy karmić piersią po znieczuleniu
desfluranem przez ok. 24 godziny.

Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn
Lek Desfluran Piramal może przez pewien czas po podaniu wpływać na stan czuwania i czas reakcji.
Pacjent nie powinien zatem prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn przez 24 godziny po
operacji.

### 3. Jak stosować lek Desfluran Piramal?
Lek Desfluran Piramal należy stosować pod kontrolą czynności krążeniowo-oddechowym
i w obecności lekarza anestezjologa z dostępem do sprzętu służącego do znieczulenia i resuscytacji.
Lek Desfluran Piramal zostanie zawsze podany pacjentowi przez anestezjologa. Anestezjolog ustali
dawkę na podstawie wieku i masy ciała pacjenta oraz rodzaju zabiegu operacyjnego, jakiemu pacjent
zostanie poddany. W trakcie znieczulenia anestezjolog będzie kontrolował ciśnienie tętnicze
i częstość akcji serca pacjenta. W razie potrzeby anestezjolog będzie korygował podawaną dawkę
leku.

Najczęściej lek Desfluran Piramal podawany jest przez specjalną rurkę umieszczoną w drogach
oddechowych pacjenta po tym, jak pacjent otrzymał zastrzyk innego leku znieczulającego
powodującego sen. Tylko w rzadkich przypadkach pacjent może zostać poproszony o wdychanie
pary leku Desfluran Piramal przez maskę w celu wywołania snu.

Desfluran Piramal to płyn do inhalacji parowej, który jest podawany przez waporyzator specjalnie
skalibrowany do użytku z tym produktem, dzięki czemu można dokładnie kontrolować dostarczane
stężenie.

Wybudzanie po znieczuleniu
Kiedy operacja dobiegnie końca, anestezjolog przestanie podawać pacjentowi lek Desfluran Piramal.
Po upływie kilku minut pacjent wybudzi się.

Przyjęcie większej niż zalecana dawki leku Desfluran Piramal
Jeśli zostanie pacjentowi podana większa dawka leku Desfluran Piramal niż zalecana, wówczas
podawanie leku zostanie wstrzymane. Pacjentowi zostanie podany czysty tlen. W trakcie
wybudzania ciśnienie tętnicze i praca serca będą uważnie kontrolowane.

W razie jakichkolwiek dalszych wątpliwości związanych ze stosowaniem tego leku należy zwrócić się
do lekarza, farmaceuty lub pielęgniarki.

### 4. Możliwe działania niepożądane

Jak każdy lek, lek ten może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Większość działań niepożądanych cechuje się nasileniem od łagodnego do umiarkowanego
i ustępuje w krótkim czasie. Niektóre działania niepożądane mogą jednak być ciężkie (ciężkie).
Ciężkie działania niepożądane (częstość nieznana) takie jak:
- rozpad włókien mięśniowych (rabdomioliza);
- nieregularne bicie serca lub nieprawidłowy rytm serca (arytmia) u dzieci;
- szybki i znaczny wzrost temperatury ciała podczas operacji (hipertermia złośliwa). Objawy
choroby to nadmiar dwutlenku węgla we krwi (hiperkapnia), sztywność mięśni,
przyspieszone bicie serca (tachykardia), przyspieszony oddech (tachypnea), niebieskie
zabarwienie skóry (sinica), nieregularne bicie serca lub nieprawidłowy rytm serca (arytmia),
niskie lub wysokie ciśnienie krwi i gorączka.

Większość z tych ciężkich działań niepożądanych może wystąpić podczas znieczulenia oraz gdy
pacjent jest pod opieką fachowego personelu medycznego.

Lek Desfluran Piramal może w czasie znieczulenia wywołać nieznaczne zwiększenie stężenia cukru
we krwi. Możliwymi działaniami niepożądanymi są:

Bardzo często (mogące występować częściej niż u 1 na 10 pacjentów)
- Nudności.
- Wymioty.
Występują one podczas wprowadzania i podtrzymywania znieczulenia przy użyciu leku Desfluran
Piramal.

Często (mogące występować nie częściej niż u 1 na 10 pacjentów)
- Stan zapalny tylnej ściany gardła (zapalenie gardła).
- Przemijające wstrzymywanie oddechu. Wstąpiło to podczas wprowadzania i podtrzymywania
znieczulenia przy użyciu leku Desfluran Piramal.
- Ból głowy.
- Stan zapalny zewnętrznej warstwy gałki ocznej i wewnętrznej powierzchni powiek (zapalenie
spojówek).
- Nieregularne bicie serca lub nieprawidłowy rytm serca.
- Zwolnienie akcji serca (rzadkoskurcz).
- Przyspieszenie akcji serca (częstoskurcz).
- Podwyższone ciśnienie tętnicze (nadciśnienie tętnicze).
- Przemijające przerwy w oddychaniu (bezdechy), kaszel i nadmierne wytwarzanie śliny
(hipersekrecja śliny). Wystąpiły one podczas wprowadzania i podtrzymywania znieczulenia
przy użyciu leku Desfluran Piramal.
- Nagły skurcz strun głosowych wpływający na oddychanie i mówienie (skurcz krtani).
- Zwiększenie aktywności enzymu we krwi zwanego fosfokinazą kreatynową.
- Nieprawidłowy zapis czynności serca (nieprawidłowy zapis EKG).
- Nieprawidłowy rytm serca (wydłużenie odstępu QTc nieprawidłowy zapis EKG).

Niezbyt często (mogące występować nie częściej niż u 1–10 na 1000 pacjentów)
- Niepokój (pobudzenie).
- Zawroty głowy.
- Zawał serca (zawał mięśnia sercowego).
- Zmniejszony dopływ krwi do mięśnia sercowego (niedokrwienie mięśnia sercowego).
- Nieregularne bicie serca (arytmia).
- Rozszerzenie naczyń krwionośnych (wazodylatacja).
- Niedostateczny dopływ tlenu do tkanek (niedotlenienie). Wystąpiło to podczas wprowadzania
i podtrzymania znieczulenia przy użyciu leku Desfluran Piramal.
- Ból mięśni (bóle mięśniowe).

Nie znana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych):
- Zaburzenia krzepnięcia krwi (koagulopatia).
- Zwiększone lub zmniejszone stężenie potasu we krwi (hiperkaliemia lub hipokaliemia).
- Nadmierna ilość kwasów w płynach ustrojowych (kwasica metaboliczna).
- Napady padaczkowe (drgawki).
- Zażółcenie gałki ocznej (zażółcenie białkówki oka).
- Niewydolność serca (stan, w którym serce bije w sposób osłabiony) lub zatrzymanie akcji
serca (stan, w którym serce przestaje bić).
- ciężkie zaburzenia rytmu serca z szybkim i nieregularnym tętnem (torsade de pointes).
- Niewydolność komór serca (stan, kiedy dwie z jam serca są osłabione lub przestają działać).
- Osłabiona kurczliwość mięśnia sercowego (hipokineza komór serca).
- Nieregularny rytm serca (migotanie przedsionków).
- Bardzo wysokie ciśnienie tętnicze (złośliwe nadciśnienie tętnicze).
- Krwawienie (krwotok).
- Niskie ciśnienie tętnicze (niedociśnienie tętnicze).

- Stan, w którym do tkanek organizmu nie dopływa wystarczająca ilość krwi (wstrząs).
- Utrudnione oddychanie (niewydolność oddechowa) lub zatrzymanie oddechu.
- Nagły skurcz mięśni znajdujących się w ścianach dróg oddechowych (skurcz oskrzeli).
- Odkrztuszanie krwi z płuc (krwioplucie).
- Nagły stan zapalny trzustki (ostre zapalenie trzustki).
- Ból brzucha.
- Obumieranie tkanki wątroby (martwica wątroby).
- Zapalenie wątroby.
- Zablokowanie odpływu żółci z wątroby (cholestaza).
- Zażółcenie skóry lub gałki ocznej (żółtaczka).
- Zaburzenia czynności wątroby lub choroba wątroby.
- Pokrzywka.
- Zaczerwienienie skóry (rumień).
- Osłabienie (astenia).
- Ogólny dyskomfort.
- Zmiany w zapisie czynności serca (zmiany w zakresie odcinka ST-T lub odwrócenie
załamków T w EKG).
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (zwiększona aktywność aminotransferazy
alaninowej i asparaginianowej).
- Zaburzenia krzepnięcia krwi (nieprawidłowe wartości parametrów układu krzepnięcia).
- Zwiększone stężenie amoniaku.
- Zwiększone stężenie bilirubiny.
- Niewydolność wątroby.
- Uczucie wirowania i utraty równowagi (zawroty głowy pochodzenia błędnikowego).
- Kołatanie serca.
- Uczucie pieczenia oczu.
- Przemijająca ślepota.
- Choroba mózgu (encefalopatia).
- Zapalenie lub zakażenie części oka (wrzodziejące zapalenie rogówki).
- Przekrwienie oczu.
- Zmniejszenie ostrości widzenia.
- Podrażnienie oczu.
- Ból gałki ocznej.
- Zmęczenie.
- Uczucie pieczenia skóry.
- Pobudzenie pooperacyjne.

Zgłaszanie działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane
niewymienione w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie, lub pielęgniarce.
Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309,
strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat
bezpieczeństwa stosowania leku.

Należy powiedzieć lekarzowi, farmaceucie lub pielęgniarce w przypadku zauważenia jakichkolwiek
zmian w samopoczuciu po otrzymaniu leku Desfluran Piramal. Niektóre działania niepożądane mogą
wymagać leczenia.

### 5. Jak przechowywać lek Desfluran Piramal?
Lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.

Nie stosować tego leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na etykiecie po „EXP”.
Termin ważności oznacza ostatni dzień podanego miesiąca.

Przechowywać w temperaturze poniżej 30°C.
Przechowywać butelkę w pozycji pionowej szczelnie zamkniętą.

### 6. Zawartość opakowania i inne informacje

Co zawiera lek Desfluran Piramal

- Substancją czynną leku jest desfluran 100% (v/v).
- Lek nie zawiera żadnych innych składników.

Ten lek zawiera fluorowane gazy cieplarniane.
Każdy pojemnik zawiera 360 g desfluranu, co odpowiada 0.9324 tony ekwiwalentu CO2
(potencjał ocieplenia globalnego GWP = 2590).

Jak wygląda lek Desfluran Piramal i co zawiera opakowanie
Desfluran Piramal to płyn do sporządzania inhalacji parowej.
Desfluran Piramal ma postać przejrzystego, bezbarwnego płynu.

Butelka o pojemności 250 ml wykonana ze szkła oranżowego typu III, z powłoką z PVC na zewnątrz
butelki, z zamknięciem z HDPE/ Monomer etylenu propylenu dienu (EPDM) i aluminiowym
uszczelnieniem.

Wielkość opakowania: 1 butelka lub 6 butelek.

Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.

Podmiot odpowiedzialny i wytwórca

Piramal Critical Care B.V.
Rouboslaan 32, 2252 TR
Voorschoten
Holandia
Email : regulatory.PCC@piramal.com

Ten lek jest dopuszczony do obrotu w krajach członkowskich Europejskiego Obszaru
Gospodarczego pod następującymi nazwami:

Austria : Desfluran Piramal 100 % Flüssigkeitzur Herstellungeines
Dampfszur Inhalation
Belgia : FR: Desflurane Piramal 100 % liquide pour inhalation par
vapeur
NL: Desfluraan Piramal 100 %, vloeistofvoorinhalatiedamp.
DE: Desfluran Piramal 100 %, Flüssigkeit zur Herstellung
eines
Dampfs zur Inhalation.Dania : Desfluran Piramal 100 % Væske til inhalationdamp
Finlandia : DesfluraaniPiramal
Francja : DESFLURANE PIRAMAL 100% liquide pour inhalation par
vapeur
Hiszpania : Desflurano Piramal 100% Líquido para inhalación del vapor
Holandia : Desfluraan Piramal 100 % vloeistof voor inhalatiedamp

Niemcy : Desfluran Piramal 100 %, Flüssigkeitzur Herstellungeines
Dampfszur Inhalation
Norwegia : Desfluran Piramal
Polska : Desfluran Piramal
Portugalia : Desflurano Piramal 100% líquido para inalação por
vaporização
Szwecja : Desfluran Piramal 100 % inhalationsånga, vätska
Węgry : Dezflurán Piramal 100% folyadékinhalációsgőzképzéséhez
Włochy : Desflurano Piramal
Zjednoczone Królestwo
(Irlandia Północna)
: Desflurane 100% (v/v) Inhalation Vapour, liquid

Data ostatniej aktualizacji ulotki: 02.2025

## Charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

### 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO

Desfluran Piramal, 100% (v/v), płyn do sporządzania inhalacji parowej

### 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

Desfluran 100% (v/v)

### 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA

Przezroczysty, bezbarwny płyn do sporządzania inhalacji parowej.

### 4. SZCZEGÓŁOWE DANE KLINICZNE

#### 4.1 Wskazania do stosowania

Produkt leczniczy Desfluran Piramal jest wskazany do stosowania jako lek wziewny do indukcji
i (lub) podtrzymania znieczulenia ogólnego podczas szpitalnym i ambulatoryjnym zabiegom
chirurgicznym u dorosłych oraz do podtrzymania znieczulenia u niemowląt i dzieci.

#### 4.2 Dawkowanie i sposób podawania

Desfluran powinien być podawany wyłącznie przez fachowy personel medyczny przeszkolony
w prowadzeniu znieczulenia ogólnego przy użyciu parownika specjalnie skonstruowanego
i skalibrowanego do stosowania desfluranu.

Na miejscu musi być dostępny i gotowy do natychmiastowego użycia sprzęt do utrzymywania
drożności dróg oddechowych, prowadzenia sztucznej wentylacji, wzbogacania mieszaniny
oddechowej tlenem i prowadzenia resuscytacji krążeniowej.

W trakcie znieczulenia muszą być monitorowane takie parametry, jak EKG, ciśnienie krwi, saturacja
tlenem oraz pCO2 po wydechu (patrz punkt 4.4).

Dawkowanie

Znieczulenie ogólne musi być prowadzone w sposób zindywidualizowany, w oparciu o stwierdzane
u pacjenta reakcje. Prowadzone jest w zależności od zamierzonego efektu i z uwzględnieniem wieku
oraz stanu klinicznego pacjenta.

Minimalne wartości stężenia pęcherzykowego (ang. minimum alveolar concentration, MAC)
desfluranu (definiowane jako minimalne stężenie w pęcherzykach płucnych, przy którym 50%
pacjentów nie wykazuje reakcji na standardowe cięcie chirurgiczne) z wiekiem pacjenta maleją.
Dawkę desfluranu należy zatem ustalać stosownie do wieku pacjenta.
W tabeli 1 przedstawiono wartości stężenia procentowego desfluranu odpowiadające 1 MAC, które
ustalono dla desfluranu podawanego w wyszczególnionym gazie nośnym.

Tabela 1.
Wartości stężenia procentowego desfluranu odpowiadającego 1 MAC w zależności od wieku
pacjenta i składu mieszaniny wdechowej (średnia ± odch. stand.)
Wiek N* Tlen 100% N* Podtlenek azotu 60%/
Tlen 40%

2 tygodnie 6 9,2 ± 0,0 - -
10 tygodni 5 9,4 ± 0,4 - -
9 miesięcy 4 10,0 ± 0,7 5 7,5 ± 0,8
2 lata 3 9,1 ± 0,6 - -
3 lata - - 5 6,4 ± 0,4
4 lata 4 8,6 ± 0,6 - -
7 lat 5 8,1 ± 0,6 - -
25 lat 4 7,3 ± 0,0 4 4,0 ± 0,3
45 lat 4 6,0 ± 0,3 6 2,8 ± 0,6
70 lat 6 5,2 ± 0,6 6 1,7

N* = liczba par w układzie naprzemiennym (w metodzie góra/dół modelu dyskretnego wyboru).

Premedykacja
Premedykację należy ustalać indywidualnie, stosownie do potrzeb danego pacjenta. Decyzję dotyczącą
stosowania leków przeciwcholinergicznych podejmie lekarz anestezjolog.

Desfluran można stosować jednocześnie z innymi substancjami powszechnie stosowanymi
w anestezjologii, najlepiej zaś z dożylnie podawanymi opioidami, benzodiazepinami i środkami
nasennymi. W przypadku użycia opioidów lub benzodiazepin dawka desfluranu potrzebna do
wywołania znieczulenia jest mniejsza.

Zapotrzebowanie na desfluran jest też zmniejszone w przypadku jednoczesnego stosowania podtlenku
azotu (N2O).

Desfluran zmniejsza zalecaną dawkę środków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe.
(Patrz również punkt 4.5). Jeśli konieczne jest zwiększone rozluźnienie, można podać dodatkowe
dawki leków zwiotczających mięśnie.

Wprowadzenie do znieczulenia u osób dorosłych
Ze względu na złą tolerancję desfluranu przez pacjentów przytomnych ocenę stosunku korzyści do
ryzyka związanych z przeprowadzeniem indukcji znieczulenia przy pomocy tego właśnie leku należy
przeprowadzać w sposób zindywidualizowany.

U dorosłych podawanie desfluranu zaleca się rozpocząć od stężenia wynoszącego 3%, które co 2– 3
oddechy zwiększa się skokowo o 0,5–1,0%. Wdychanie desfluranu w stężeniu od 4% do 11%
znieczulenie o głębokości odpowiedniej do przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego uzyskuje się
zwykle w ciągu od 2 do 4 minut.

Można też stosować większe stężenia, nawet do 15%. Przy tak dużych stężeniach desfluranu dochodzi
do proporcjonalnego rozcieńczenia stężenia tlenu, w związku z czym w początkowej mieszaninie
wdechowej tlen powinien stanowić minimum 30%.

W trakcie wprowadzania pacjentów dorosłych do znieczulenia do desaturacji hemoglobiny
utlenowanej (SpO2 <90%) dochodziło z ogólną częstością wynoszącą 6%. Desfluran w dużych
stężeniach może wywoływać zdarzenia niepożądane w obrębie górnych dróg oddechowych.
U pacjentów dorosłych wprowadzanych do znieczulenia przy użyciu dożylnego produktu leczniczego,
np. tiopentalu lub propofolu, podawanie desfluranu można rozpocząć od stężenia w zakresie mniej
więcej od 3,0% (0,5 MAC) do 6,0% (1 MAC) bez względu na to, czy gazem nośnym jest O2, czy
N2O/O2.

Podczas wprowadzania do znieczulenia desfluranem może wystąpić krótkotrwałe ciągłe pobudzenie.

Wprowadzenie do znieczulenia u dzieci
Desfluranu nie należy stosować do indukcji znieczulenia ogólnego u dzieci ze względu na częste
wywoływanie kaszlu, zatrzymywania oddechu, bezdechu, skurczu krtani i zwiększonego wydzielania
śliny (patrz punkty 4.3 i 4.4).

Podtrzymanie znieczulenia u osób dorosłych
Jeśli desfluran podawany jest w tlenie lub w powietrzu wzbogaconym tlenem, konieczne może być
zastosowanie stężenia od 2,5% do 8,5%. U osób dorosłych znieczulenie o głębokości odpowiedniej do
przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego można podtrzymać przy użyciu mniejszego stężenia
desfluranu (od 2% do 6%), jeśli jednocześnie stosuje się podtlenek azotu.

W przypadku podawania desfluranu w dużych stężeniach jednocześnie z podtlenkiem azotu należy
dopilnować, aby stężenie tlenu w mieszaninie wdechowej wynosiło przynajmniej 25%.

U pacjentów przyjmujących opioidy, benzodiazepiny lub inne leki uspokajające potrzebna jest
mniejsza dawka desfluranu (patrz punkt 4.5).

Ciśnienie krwi i tętno podczas podtrzymywania znieczulenia
Ciśnienie krwi i częstość akcji serca muszą być dokładnie monitorowane podczas podtrzymywania
znieczulenia w ramach oceny głębokości znieczulenia (patrz punkt 4.4).

Podtrzymanie znieczulenia u dzieci
Desfluran jest wskazany do stosowania w podtrzymywaniu znieczulenia u niemowląt i dzieci.
Znieczulenie na poziomie odpowiednim do przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego można u dzieci
podtrzymać desfluranem w stężeniu końcowo-wydechowym od 5,2% do 10% podawanym
z podtlenkiem azotu lub bez niego. Choć odnotowano przypadki krótkotrwałego podawania desfluranu
w stężeniach końcowo wydechowych sięgających nawet 18%, w przypadku podawania desfluranu
w dużych stężeniach jednocześnie z podtlenkiem azotu należy dopilnować, aby stężenie tlenu
w mieszaninie wdechowej wynosiło przynajmniej 25%.

Desfluranu nie należy stosować do podtrzymywania znieczulenia u niezaintubowanych dzieci w wieku
poniżej 6 lat ze względu na częstsze wywoływanie działań niepożądanych w obrębie układu
oddechowego (patrz punkty 4.3 i 4.4).

Stosowanie w chirurgii stomatologicznej
Stosowanie produktu leczniczego Desfluran Piramal w stomatologii ograniczone jest jedynie do
szpitali i ambulatoryjnych zabiegów chirurgicznych (patrz punkt 4.3).

Szczególne populacje

Pacjenci z zaburzoną czynnością nerek i wątroby
U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek lub wątroby oraz podczas zabiegów przeszczepienia
nerki z powodzeniem stosowano desfluran w stężeniach od 1% do 4% w skojarzeniu z podtlenkiem
azotu lub tlenem. Z uwagi na niski stopień metabolizowania nie ma potrzeby dostosowywania dawki
u pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby.

Stosowanie do znieczulenia u pacjentów neurochirurgicznych
U pacjentów ze stwierdzonym lub podejrzewanym podwyższonym ciśnieniem płynu mózgowordzeniowego (PMR) desfluran powinien być podawany w stężeniu odpowiadającym 0,8 MAC lub
mniejszym w skojarzeniu z indukcją znieczulenia przy użyciu barbituranów oraz z hiperwentylacją
(hipokapnią) aż do momentu odbarczenia mózgu. Należy poświęcić należytą uwagę na utrzymywanie
odpowiedniego ciśnienia perfuzyjnego w krążeniu mózgowym. (patrz punkt 4.4).

Stosowanie desfluranu u pacjentów z hipowolemią, z niedociśnieniem tętniczym, w złym stanie
ogólnym lub w wieku podeszłym
Tak jak w przypadku innych silnych wziewnych środków znieczulających u tych pacjentów zaleca się
stosowanie mniejszych stężeń desfluranu.

Sposób podawania
Desfluran podaje się wziewnie.

#### 4.3 Przeciwwskazania

Desfluranu nie wolno stosować:
- U pacjentów, w wypadku których istnieją przeciwwskazania do znieczulenia ogólnego.
- U pacjentów ze stwierdzoną nadwrażliwością na halogenowe środki znieczulające, inne
węglowodory halogenowane.
- U pacjentów ze stwierdzoną lub podejrzewaną skłonnością do hipertermii złośliwej (ang.
malignant hyperthermia, MH) bądź z dziedziczną skłonnością do hipertermii złośliwej.
- Do indukcji znieczulenia u dzieci ze względu na istotne ryzyko wystąpienia kaszlu,
zatrzymywania oddechu, bezdechu, skurczu krtani i zwiększonego wydzielania śliny.
- Do podtrzymywania znieczulenia u niezaintubowanych dzieci w wieku poniżej 6 lat ze względu
na częstsze wywoływanie działań niepożądanych w obrębie układu oddechowego.
- Jako jedynego leku znieczulającego u pacjentów z podwyższonym ryzykiem wystąpienia
choroby niedokrwiennej serca lub u pacjentów, u których przyspieszenie częstości akcji serca
lub podwyższenie ciśnienia tętniczego byłyby niepożądane.
- U pacjentów, u których stwierdzono w przeszłości zapalenie wątroby lub wystąpiło zaburzenie
czynności wątroby o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego i o nieustalonej etiologii
(np. żółtaczka, gorączka o nieustalonej etologii bądź leukocytoza/eozynofilia) po zastosowaniu
halogenowego leku znieczulającego.
- U pacjentów poddających się zabiegom stomatologicznym wykonywanym poza terenem
szpitala lub oddziału chirurgii jednego dnia.

#### 4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Desfluran należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów niezaintubowanych.
Hipertermia złośliwa (malignant hyperthermia, MH)
U osób podatnych (z hipertermią złośliwą lub miopatią, np. dystrofią mięśniową, zespołem KingaDenborough, dystrofią miotoniczną, miopatią typu „central core” w wywiadzie) silnie działające
wziewne leki znieczulające mogą wprowadzać mięśnie szkieletowe w stan hipermetabolizmu,
skutkujący zwiększeniem zapotrzebowania na tlen i pojawieniem się zespołu objawów klinicznych
określanych mianem hipertermii złośliwej. Wykazano, że desfluran należy do czynników mogących
wyzwalać hipertermię złośliwą. Objawem sygnalizującym ten zespół jest hiperkapnia, której mogą
towarzyszyć: sztywność mięśni, częstoskurcz, przyspieszenie oddechu, sinica, arytmie i (lub)
niestabilne ciśnienie tętnicze. Część tych nieswoistych objawów może się też pojawić w trakcie
płytkiego znieczulenia: ostra hipoksja, hiperkapnia i hipowolemia. Leczenie hipertermii złośliwej
polega na odstawieniu produktów leczniczych wyzwalających ten zespół, podaniu dożylnym soli
sodowej dantrolenu i wszczęciu terapii podtrzymującej. W związku z możliwością wystąpienia
w późniejszym czasie niewydolności nerek należy monitorować i w miarę możności podtrzymywać
diurezę.

Desfluranu nie należy stosować u pacjentów ze stwierdzoną skłonnością do hipertermii złośliwej.
Zgłaszane były przypadki pacjentów, u których w czasie przyjmowania desulfuranu hipertermia
złośliwa doprowadziła do zgonu.

Hiperkaliemia okołozabiegowa
W związku ze stosowaniem wziewnych leków znieczulających opisywano bardzo rzadkie przypadki
zwiększenia stężenia potasu w surowicy, które u pacjentów w okresie pooperacyjnym prowadziło
do zaburzeń rytmu serca, czasami zakończonych zgonem. Schorzenie to zostało opisane u pacjentów
z chorobami nerwowo mięśniowymi – zarówno w postaci jawnej, jak i utajonej – szczególnie

u pacjentów z dystrofią mięśniową Duchenne’a. W większości z tych przypadków (jednak nie we
wszystkich) stwierdzono związek z zastosowaniem suksametonium (sukcynylocholiny).
U pacjentów tych stwierdzano objawy uszkodzenia mięśni, którym towarzyszyło zwiększone stężenie
kinazy kreatynowej w surowicy oraz mioglobinuria. Choć obraz kliniczny przypominał hipertermię
złośliwą, to u żadnego z tych chorych nie występowały takie objawy, jak sztywność mięśniowa czy
nadmiernie przyspieszony metabolizm.

W przypadku hiperkaliemii i arytmii zaleca się natychmiastowe wdrożenie intensywnego leczenia.
Następnie wskazane jest przeprowadzenie diagnostyki w kierunku utajonej choroby nerwowomięśniowej. Podobnie możliwe występowanie ukrytej choroby nerwowo-mięśniowej zostaje następnie
wyjaśnione.

Położnictwo
Z powodu zbyt małej liczby przebadanych pacjentek nie zostało dotychczas ustalone, czy stosowanie
desfluranu do zabiegów położniczych jest bezpieczne. Desfluran działa rozkurczająco na mięsień
macicy i zmniejsza maciczno-łożyskowy przepływ krwi. (Patrz punkt 4.6).

Zwiększenie stężenia glukozy
Stwierdzono związek pomiędzy zastosowaniem desfluranu i śródoperacyjnym zwiększeniem stężenia
glukozy.

Wpływ na wątrobę
Po stosowaniu halogenowych leków znieczulających opisywano przypadki zaburzeń czynności
wątroby, żółtaczki i martwicy wątroby ze skutkiem śmiertelnym, a takie reakcje wydają się
wskazywać na nadwrażliwość. Desfluran może powodować alergiczne zapalenie wątroby u pacjentów
uczulonych wskutek wcześniejszego kontaktu z halogenowymi lekami znieczulającymi. Marskość
wątroby, wirusowe zapalenie wątroby czy inne wcześniej rozpoznane schorzenie wątroby może
uzasadniać zastosowanie leku znieczulającego spoza grupy halogenowych leków znieczulających.

Zwiększenie ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR)
U pacjentów ze zmianami w przestrzeni wewnątrzczaszkowej desfluran może powodować
proporcjonalny do dawki wzrost ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR). Desfluran powinien
być u tych pacjentów podawany w stężeniu odpowiadającym 0,8 MAC lub mniejszym w połączeniu
z indukcją znieczulenia przy użyciu barbituranów oraz z hiperwentylacją aż do momentu odbarczenia
mózgu. Należy poświęcić należytą uwagę na utrzymywanie odpowiedniego ciśnienia perfuzyjnego
w krążeniu mózgowym.

W przypadku podwyższonego ryzyka wystąpienia nadciśnienia śródczaszkowego zastosowanie
desfluranu nie jest zalecane.

Choroby układu krążenia
U pacjentów z chorobą wieńcową bardzo ważne jest utrzymanie prawidłowej hemodynamiki, aby
zapobiec niedokrwieniu mięśnia sercowego. Po szybkim zwiększeniu stężenia desfluranu
obserwowano znaczące podwyższenie tętna, średniego ciśnienia tętniczego i zwiększenie stężenia
adrenaliny oraz noradrenaliny. Desfluranu nie należy stosować jako jedynego leku znieczulającego
u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia choroby wieńcowej, jak również u pacjentów,
u których nie jest pożądane przyspieszenie akcji serca lub wzrost ciśnienia tętniczego. Może on być
stosowany z innymi lekami, najlepiej zaś z dożylnie podawanymi opioidami i lekami nasennymi.

Podczas podtrzymywania znieczulenia zwyżki częstości akcji serca i ciśnienia tętniczego występujące
po szybkim stopniowym zwiększaniu stężenia końcowo-wydechowego desfluranu niekoniecznie
świadczą o niedostatecznie głębokim poziome znieczulenia. Zmiany wywołane aktywacją układu
współczulnego ustępują mniej więcej w ciągu 4 minut. Zwyżki częstości akcji serca i ciśnienia
tętniczego, które pojawiają się przed szybkim zwiększeniem stężenia desfluranu albo bez zwiększenia
stężenia tego leku, można natomiast interpretować jako oznaki płytkiego znieczulenia. W miarę
pogłębiania się znieczulenia nasilają się niedociśnienie i depresja oddechowa.

W związku z zastosowaniem desfluranu obserwowano wystąpienie arytmii. Wszystkich pacjentów,
u których prowadzone jest znieczulenie desfluranem, należy ciągle monitorować. Konieczne jest
monitorowanie parametrów, takich jak EKG, ciśnienie krwi, saturacja tlenem oraz pCO2 po wydechu
w miejscu, gdzie dostępny jest kompletny sprzęt do resuscytacji i gdzie personel został przeszkolony
w technikach resuscytacji.

Wysuszone pochłaniacze CO2
Desfluran może wchodzić w reakcję z wysuszonymi pochłaniaczami dwutlenku węgla (CO2),
w wyniku której powstaje tlenek węgla, co może powodować zwiększenie stężenia
karboksyhemoglobiny u niektórych pacjentów. Z opublikowanych opisów przypadków wynika, że
wapno barowe i wapno sodowane ulegają wysuszeniu podczas przepuszczania świeżych gazów
przez zbiornik z CO2, przy szybkim tempie przepływu, przez wiele godzin lub dni. Kiedy pochłaniacz
jest prawidłowo uwodniony, ilość powstającego CO nie jest klinicznie istotna. Należy ściśle
przestrzegać opracowanej przez producenta instrukcji użycia pochłaniacza CO2. Jeśli lekarz
podejrzewa, że pochłaniacz CO2 może być wysuszony, powinien wymienić go przed podaniem
desfluranu.

Ból poznieczuleniowy
Należy wziąć pod uwagę szybkie wybudzenie przy stosowaniu desfluranu w przypadkach, w których
przewiduje się ból poznieczuleniowy. Należy zadbać o to, aby pacjent na zakończenie zabiegu lub
zaraz po przeniesieniu na salę wybudzeń otrzymał odpowiednie leczenie przeciwbólowe.

Ogólne środki ostrożności
Należy z ostrożnością podchodzić do powtarzania znieczulenia w krótkich odstępach czasu. Działanie
desfluranu u pacjentów z hipowolemią, niedociśnieniem tętniczym lub w złym stanie ogólnym
nie było szczegółowo badane. U tych pacjentów zaleca się stosowanie mniejszych stężeń. Desfluranu
nie powinno się podawać pacjentom ze skłonnościami bronchospastycznymi ze względu na ryzyko
wystąpienia skurczu oskrzeli.
Podczas wprowadzania do znieczulenia może wystąpić krótkotrwałe ciągłe pobudzenie.

Zabiegi chirurgiczne na uchu środkowym
Desfluran, podobnie jak pozostałe wziewne leki znieczulające, powoduje wzrost ciśnienia w uchu
środkowym, szczególnie u dzieci, w związku z czym w trakcie znieczulenia desfluranem zaleca się
monitorowanie ciśnienia w uchu środkowym.

Dzieci i młodzież
Desfluran nie jest wskazany do indukcji znieczulenia z zastosowaniem maski krtaniowej lub
twarzowej u dzieci i niemowląt ze względu na dużą częstość występowania kaszlu, zatrzymania
oddechu, bezdechu, skurczu krtani i nadmiernego wytwarzania wydzielin.

Należy zachować ostrożność, gdy desfluran jest stosowany do podtrzymania znieczulenia za pomocą
maski krtaniowej (ang. laryngeal mask airway, LMA) lub maski twarzowej u dzieci w wieku 6 lat lub
młodszych ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia niepożądanych zdarzeń oddechowych,
np. kaszel i kurcz krtani, zwłaszcza przy usunięciu LMA po głębokim znieczuleniu.

Desfluran nie jest wskazany do stosowania w podtrzymywaniu znieczulenia u niezaintubowanych
dzieci.

Desfluran należy stosować z zachowaniem ostrożności u dzieci z astmą w wywiadzie lub po niedawno
przebytym zakażeniu górnych dróg oddechowych, gdyż występuje u nich zwiększone ryzyko skurczu
oskrzeli i zwiększony opór dróg oddechowych.

Po wybudzeniu ze znieczulenia u dzieci przez krótki okres może wystąpić stan pobudzenia
uniemożliwiające współpracę.

Wydłużenie odstępu QT
Zgłaszano przypadki wydłużenia odstępu QT, bardzo rzadko związane z torsade de pointes (patrz
punkt 4.8). Należy zachować ostrożność podczas podawania desfluranu pacjentom wrażliwym.

#### 4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Stosowany w skojarzeniu z desfluranem podtlenek azotu powoduje zmniejszenie wartości MAC
desfluranu (Patrz Tabela 1).

Depolaryzujące i niedepolaryzujące środki zwiotczające

Desfluran nasila działanie powszechnie stosowanych leków zwiotczających mięśnie szkieletowe.

Stężenia desfluranu do znieczulenia w stanie równowagi zmniejszają ED95 suksametonium o około
30%, a atrakurium i pankuronium o około 50% w porównaniu do znieczulenia N2O/opioidami.

W tabeli 2 podano dawki pankuronium, atrakurium, suksametonium i wekuronium potrzebne do
zahamowania przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego w 95% (ED95) przy różnych stężeniach
desfluranu (są to dokładnie te same dawki, co w przypadku izofluranu). Wartość ED95 dla
wekuronium jest o 14% mniejsza przy podawaniu desfluranu niż przy stosowaniu izofluranu. Ponadto
czas ustępowania blokady przewodnictwa nerwowo-mięśniowego w przypadku stosowania desfluranu
jest dłuższy niż w przypadku stosowania izofluranu.

Tabela 2. Dawka środka zwiotczającego (mg/kg mc.), która wywołuje 95% zahamowanie
przewodnictwa nerwowo-mięśniowego.

MAC desfluranu Pankuronium Atrakurium Suksametonium Wekuronium

0,65. MAC /60% N2O/O2 0,026 0,133 * n/o * n/o

1,25. MAC / 60% N2O/O2 0,018 0,119 * n/o * n/o

1,25. MAC O2 0,022 0,120 0,360 0,019

* n/o = nie oznaczono

Efekt hipotensyjny może być nasilony, gdy desfluran jest podawany jednocześnie z inhibitorami
konwertazy angiotensyny, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, inhibitorami MAOI,
lekami przeciwnadciśnieniowymi lub beta-adrenolitykami.
W celu ustalenia dokładnej dawki zalecane jest wykorzystanie relaksometrii.
Leki podawane przed znieczuleniem
W badaniach klinicznych nie stwierdzono żadnych istotnych klinicznie niepożądanych interakcji ani
z powszechnie stosowanymi produktami leczniczymi podawanymi przed znieczuleniem, ani
z produktami leczniczymi stosowanymi w trakcie znieczulenia (dożylnymi i miejscowymi środkami
znieczulającymi). Nie ustalono wpływu desfluranu na dostępność innych produktów leczniczych.
Na przebudzenie mają wpływ jednocześnie stosowane środki znieczulające o działaniu uspokajająconasennym, takie jak benzodiazepiny, opioidy itp.

Opioidy i benzodiazepiny
U pacjentów znieczulanych desfluranem w różnych stężeniach i otrzymujących wzrastające dawki
fentanylu lub midazolamu wykazano zmniejszenie zapotrzebowania na leki znieczulające lub
zmniejszone MAC. (Patrz Tabela 3). Podobnego wpływu na MAC należy spodziewać się
w przypadku innych opioidowych i uspokajających produktów leczniczych.

Tabela 3. Wpływ fentanylu lub midazolamu na MAC desfluranu
Stężenie* (%) desfluranu
w O2
% zmniejszenie stężenia

Bez fentanylu 6,33-6,35 -
Fentanyl (3 mikrogramów/kg) 3,12-3,46 46-51
Fentanyl (6 mikrogramów/kg) 2,25-2,97 53-64
Bez midazolamu 5,85-6,86 -
Midazolam (25 mikrogramów/kg) 4,93 15,7
Midazolam (50 mikrogramów/kg) 4,88 16,6
* Pacjenci w wieku 18–65 lat.

Przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania:
• należy unikać lub stosować z najwyższą ostrożnością u pacjentów poddawanych znieczuleniu,
ze względu na ryzyko wywołania migotania komór.

#### 4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Ciąża
Z powodu zbyt małej liczby przebadanych pacjentek nie zostało dotychczas ustalone, czy stosowanie
desfluranu do zabiegów położniczych jest bezpieczne. Desfluran działa rozkurczająco na mięsień
macicy i zmniejsza maciczno-łożyskowy przepływ krwi. Badania na zwierzętach wykazały toksyczny
wpływ na rozrodczość (patrz punkt 5.3). Desfluran powinien być stosowany u kobiet w ciąży tylko
w razie bezwzględnej konieczności.

Karmienie piersią
Brak wystarczających danych dotyczących przenikania desfluranu/metabolitów do mleka ludzkiego.
Nie można wykluczyć zagrożenia dla noworodków/niemowląt. Należy podjąć decyzję, czy przerwać
karmić piersią, czy nie podawać produktu leczniczego Desfluran Piramal, biorąc pod uwagę korzyści
z karmienia piersią dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki. Nie należy karmić piersią po podaniu
znieczulenia aż do momentu eliminacji desfluranu (ok. 24 godziny).

Płodność
Brak danych dotyczących możliwego wpływu desfluranu na płodność u ludzi. U szczurów
zaobserwowano wpływ na płodność (patrz punkt 5.3).

#### 4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Brak danych na temat wpływu znieczulenia desfluranem na zdolność prowadzenia pojazdów
i obsługiwania maszyn po wybudzeniu. Pacjentów należy jednak poinformować, że po znieczuleniu
ogólnym zdolność wykonywania tych czynności może być zaburzona. Zaleca się zatem
nie wykonywać tych czynności przez okres 24 godzin od znieczulenia.

#### 4.8 Działania niepożądane

Desfluran może wywoływać zależną od dawki depresję krążeniowo-oddechową oraz nieznaczne
śródoperacyjne zwiększenie glikemii. Większość działań niepożądanych cechuje się nasileniem od
łagodnego do umiarkowanego. W okresie pooperacyjnym opisuje się nudności i wymioty, które są
częstymi następstwami zabiegu operacyjnego i znieczulenia ogólnego i które mogą być wywoływane
przez wziewne leki znieczulające, inne produkty lecznicze podawane w trakcie zabiegu operacyjnego
lub po jego zakończeniu, a także mogą stanowić reakcję organizmu pacjenta na sam zabieg
operacyjny.

Częstość występowania wymienionych poniżej działań niepożądanych pogrupowano zgodnie
z następującą klasyfikacją:

Bardzo często (≥1/10)
Często (≥1/100 do <1/10)

Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)
Bardzo rzadko (<1/10 000)
Nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

W tabeli 4 wymieniono działania niepożądane w podziale na grupy na podstawie klasyfikacji układów
i narządów oraz częstości występowania wg MedDRA.

Tabela 4. Działania niepożądane
Klasyfikacja układów
i narządów
Działanie niepożądane Częstość występowania

Zakażenia i zarażenia
pasożytnicze
Zapalenie gardła Często

Zaburzenia krwi i układu
chłonnego
Koagulopatia Częstość nieznana

Zaburzenia metabolizmu
i odżywiania
Hiperkaliemia
Hipokaliemia
Kwasica metaboliczna

Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Zaburzenia psychiczne Wstrzymywanie oddechu
Pobudzenie psychoruchowe
Często
Niezbyt często
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy
Senność
Drgawki
Zawroty głowy3
Migrena3
Encefalopatia3

Często
Niezbyt często
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Zaburzenia oka Zapalenie spojówek
Wrzodziejące zapalenie rogówki3
Przekrwienie gałki ocznej3
Zmniejszona ostrość widzenia 3
Podrażnienie oka3
Ból oka3
Przemijająca ślepota3
Zażółcenie twardówki oka3

Często
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Zaburzenia serca Arytmia węzłowa
Bradykardia
Tachykardia
Zawał mięśnia sercowego
Niedokrwienie mięśnia sercowego
Arytmia
Zatrzymanie akcji serca
Torsade de pointes
Niewydolność komorowa
Hipokineza komór serca
Migotanie przedsionków
Tachyarytmia3
Kołatanie serca3

Często
Często
Często
Niezbyt często
Niezbyt często
Niezbyt często
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Zaburzenia naczyniowe Nadciśnienie tętnicze
Rozszerzenie naczyń
Złośliwe nadciśnienie tętnicze
Krwotok
Niedociśnienie
Wstrząs

Często
Niezbyt często
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Zaburzenia układu oddechowego,
klatki piersiowej i śródpiersia
Bezdech senny1
Kaszel1
Często
Często

Skurcz krtani2
Hipoksja1
Niewydolność oddechowa
Duszność
Skurcz oskrzeli
Krwioplucie

Często
Niezbyt często
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Zaburzenia żołądka i jelit Wymioty1
Nudności1
Nadmierne wydzielanie śliny1
Zapalenie trzustki ostre
Ból brzucha

Bardzo często
Bardzo często
Często
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Zaburzenia wątroby i dróg
żółciowych
Niewydolność wątroby
Martwica wątroby
Zapalenie wątroby
Cholestaza
Żółtaczka
Zaburzenie czynności wątroby
Choroba wątroby

Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Zaburzenia skóry i tkanki
podskórnej
Pokrzywka
Rumień
Odczucie pieczenia skóry3

Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Zaburzenia mięśniowoszkieletowe i tkanki łącznej
Ból mięśni
Rabdomioliza
Niezbyt często
Częstość nieznana
Zaburzenia ogólne i stany
w miejscu podania
Hipertermia złośliwa
Osłabienie
Dyskomfort
Zmęczenie3

Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Badania diagnostyczne Zwiększenie aktywności
kinazy fosfokreatynowej
Nieprawidłowy zapis EKG
Wydłużenie odstępu QTc w EKG
Zmiany w zakresie odcinka ST-T
w EKG
Odwrócenie załamka T w EKG
Zwiększona aktywność
aminotransferazy alaninowej
Zwiększona aktywność
aminotransferazy asparaginianowej
Nieprawidłowe wartości parametrów
układu krzepnięcia
Zwiększone stężenie amoniaku
Zwiększone stężenie bilirubiny we
krwi
Zwiększone stężenie glukozy we krwi

Często

Często
Często
Częstość nieznana

Częstość nieznana
Częstość nieznana

Częstość nieznana

Częstość nieznana

Częstość nieznana
Częstość nieznana

Częstość nieznana
Urazy, zatrucia i powikłania po
zabiegach/leczeniu3
Pobudzenie psychoruchowe
pooperacyjne
Częstość nieznana

Zaburzenia ucha i błędnika Zawroty głowy pochodzenia
błędnikowego
Częstość nieznana

1 Działanie niepożądane występujące podczas indukcji i podtrzymania znieczulenia
2 Działanie niepożądane występujące podczas indukcji znieczulenia
3 Działanie niepożądane opisywane przez osoby niebędące pacjentami po przypadkowej ekspozycji
Inne działania niepożądane zgłaszane podczas stosowania podobnych produktów obejmują:
ZABURZENIA SERCA: Wydłużony odstęp QT w zapisie EKG.

Dzieci i młodzież
Częstość występowania, rodzaj i nasilenie powyższych działań niepożądanych uważane są za
identyczne u dzieci i dorosłych.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.

#### 4.9 Przedawkowanie

Objawy i leczenie przedawkowania
Spodziewane objawy podmiotowe przedawkowania desfluranu są podobne do objawów
występujących podczas stosowania innych leków wziewnych, z pogłębieniem znieczulenia, depresją
krążeniową i (lub) oddechową u pacjentów samodzielnie oddychających oraz niedociśnieniem
tętniczym u pacjentów wentylowanych, u których tylko na późnym etapie może dojść do hiperkapnii
i niedotlenienia.
W przypadku przedawkowania należy wykonać następujące czynności: przerwać podawanie
desfluranu, udrożnić drogi oddechowe i rozpocząć wspomaganą lub kontrolowaną wentylację czystym
tlenem. Wspierać i podtrzymywać odpowiednią hemodynamikę.

### 5. WŁAŚCIWOŚCI FARMAKOLOGICZNE

#### 5.1 Właściwości farmakodynamiczne

Grupa farmakoterapeutyczna: Układ nerwowy; leki znieczulające; do znieczulenia ogólnego;
węglowodory halogenowane; kod ATC: N01AB07

Desfluran należy do grupy halogenowanych metyloetyloeterów stosowanych w postaci wziewnej
do uzyskania zależnej od dawki, odwracalnej utraty świadomości i czucia bólu, zahamowania zależnej
od woli aktywności motorycznej, stłumienia odruchów autonomicznych oraz depresji układu
oddechowego i układu krążenia. Desfluran to bezbarwna, lotna ciecz o temperaturze wrzenia 22,8ºC.
W stosowanych w anestezjologii proporcjach mieszania nie jest łatwopalny ani wybuchowy.
Innymi przedstawicielami tej grupy substancji są enfluran i izofluran, które są halogenowane zarówno
chlorem jak i fluorem. Desfluran jest halogenowany wyłącznie fluorem.
Zgodnie z przewidywaniami wynikającymi ze znajomości struktury desfluranu, współczynnik dyfuzji
desfluranu we krwi (0,42) jest mniejszy niż w przypadku wszystkich dostępnych wziewnych leków
znieczulających (izofluran wykazuje współczynnik rozdziału krew/gaz wynoszący 1,4) i nieco
mniejszy niż w przypadku podtlenku azotu (0,46). Z danych tych wynika, że desfluran powinien
spełniać wymogi leku cechującego się szybkim wybudzaniem ze znieczulenia.
Badania na zwierzętach wykazały, że zarówno indukcja, jak i wybudzanie podczas stosowania
desfluranu są szybsze niż w przypadku izofluranu, przy podobnym profilu sercowo-naczyniowym.
Podczas monitorowania EEG w trakcie znieczulenia desfluranem nie wykryto obniżenia progu
drgawkowego ani innych działań niepożądanych na ośrodkowy układ nerwowy, a jednoczesne
podawanie pomocniczych produktów leczniczych nie wywoływało żadnych niespodziewanych ani
toksycznych reakcji rejestrowanych w EEG.
Dotychczasowe badania kliniczne oceniające niedokrwienie mięśnia sercowego, zawał mięśnia
sercowego i śmierć jako parametry końcowe nie wykazały, aby wpływ desfluranu na tętniczki
wieńcowe był związany z podkradaniem wieńcowym lub niedokrwieniem mięśnia sercowego
u pacjentów z chorobą wieńcową.

W badaniach na świniach podatnych na hipertermię złośliwą wykazano, że desfluran to bardzo silny
czynnik wywołujący hipertermię złośliwą.
Działanie farmakologiczne desfluranu jest zależne od dawki.

#### 5.2 Właściwości farmakokinetyczne

Charakterystyka ogólna
Jak przewidziano na podstawie profilu fizykochemicznego leku badania farmakokinetyczne na
zwierzętach i ludziach dowiodły, że desfluran szybciej od innych wziewnych leków znieczulających
dyfunduje do organizmu, co pozwala na szybszą indukcję znieczulenia. Jest on także szybciej
wypłukiwany z organizmu, pozwalając na szybkie wybudzenie pacjenta i elastyczność w doborze
głębokości znieczulenia. Desfluran jest eliminowany przez płuca i jest metabolizowany tylko
w niewielkim stopniu (0,02%), stąd jego mały potencjał toksyczności.

Charakterystyka u pacjentów
Działanie farmakologiczne jest wprost proporcjonalne do wdychanego stężenia desfluranu. Główne
działania niepożądane są zaostrzeniem działania farmakologicznego leku.
MAC (minimalne stężenie pęcherzykowe) zmniejsza się z wiekiem. U pacjentów z hipowolemią,
niskim ciśnieniem tętniczym oraz ogólnie osłabionych zaleca się zmniejszenie dawkowania zgodnie
z treścią punktu 4.4.

#### 5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Bezpieczeństwo farmakologiczne, toksyczność ostra i podostra
Z danych nieklinicznych na temat toksyczności ostrej i podostrej desfluranu wynika, że lek ten
wywołuje w sposób proporcjonalny do stężenia przewidywalną i możliwą do kontrolowania depresję
układu oddechowego i układu krążenia. Nie odnotowano w tym przypadku żadnych narządowoswoistych działań toksycznych.
U świń, desfluran nie uwrażliwiał mięśnia sercowego na podaną egzogennie adrenalinę. W wybranych
modelach zwierzęcych desfluran wydaje się wywoływać rozszerzenie naczyń wieńcowych na
poziomie tętniczek w sposób podobny do izofluranu. W zwierzęcym modelu naśladującym chorobę
naczyń wieńcowych, z wykorzystaniem przytomnych psów z założonymi na stałe implantami,
desfluran nie zmieniał przepływu krwi z obszaru mięśnia sercowego zależnego od krążenia obocznego
do prawidłowo ukrwionych obszarów („podkradanie wieńcowe”).

Toksyczny wpływ na rozrodczość
W badaniach nad toksycznym wpływem na zarodek, w których szczurom i królikom podawano
desfluran podczas fazy organogenezy, stwierdzono szkodliwy wpływ na zarodek po ekspozycji na
poziome 4 MACgodziny na dobę (łącznie ok. 40 MAC godzin). Po ekspozycji na poziomie łącznie
10 MAC godzin nie stwierdzono żadnych działań niepożądanych.
U szczurów, w okresie ciąży i karmienia piersią, stwierdzono zwiększenie liczby utraconych
zarodków po zagnieżdżeniu i zmniejszony przyrost masy ciała potomstwa przy poziomie ekspozycji
matki wynoszącym 4 MAC godziny na dobę. W tym samym okresie ekspozycja matek wynosząca
1 MAC godzinę na dobę nie powodowała żadnych działań niepożądanych. Wszystkie z działań
niepożądanych zaobserwowanych u płodu lub potomstwa ograniczały się do grup, w których
wystąpiła toksyczność u matki (zgon i zmniejszony przyrost masy ciała), co oznacza, że działania
stwierdzane u potomstwa mogą odzwierciedlać działanie farmakologiczne desfluranu u samicy.
Płodność samców i samic szczura zmniejszała się przy ekspozycji na poziomie 4 MAC godzin na dobę.
Działania te ograniczały się do tych grup dawkowania, w których stwierdzono toksyczny wpływ na
matkę.
Opublikowane badania na zwierzętach (w tym na ssakach naczelnych) z użyciem dawek
powodujących lekkie lub umiarkowane znieczulenie wykazują, że stosowanie środków
znieczulających w okresie szybkiego rozwoju mózgu lub synaptogenezy powoduje utratę komórek
w rozwijającym się mózgu, której mogą towarzyszyć długotrwałe upośledzenia funkcji poznawczych.
Znaczenie kliniczne obserwowanych skutków nieklinicznych nie jest znane.

Mutagenność
W szczegółowym programie badawczym obejmującym doświadczenia in vivo i in vitro nie wykazano
mutagennych właściwości desfluranu.

Rakotwórczość
Nie prowadzono długookresowych badań rakotwórczości desfluranu.

### 6. DANE FARMACEUTYCZNE

#### 6.1 Wykaz substancji pomocniczych

Nie zawiera.

#### 6.2 Niezgodności farmaceutyczne

Desfluran może wchodzić w reakcję z wysuszonymi pochłaniaczami dwutlenku węgla (CO2),
w wyniku której powstaje tlenek węgla (CO).

W celu zminimalizowania ryzyka powstawania tlenku węgla w obwodach zamkniętych oraz
możliwości zwiększenia stężenia karboksyhemoglobiny należy używać wyłącznie świeżych
(wilgotnych) pochłaniaczy dwutlenku węgla.

Nie mieszać produktu leczniczego z innymi produktami leczniczymi, ponieważ nie wykonywano
badań dotyczących zgodności.

#### 6.3 Okres ważności

3 lata.

#### 6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania

Przechowywać w temperaturze poniżej 30°C.
Przechowywać butelkę w pozycji pionowej szczelnie zamkniętą.

#### 6.5 Rodzaj i zawartość opakowania

Butelka o pojemności 250 ml wykonana ze szkła oranżowego typu III, z powłoką z PVC na zewnątrz
butelki, z zamknięciem z HDPE/ Monomer etylenu propylenu dienu (EPDM) i aluminiowym
uszczelnieniem.

Wielkość opakowania: 1 i 6 butelek.
Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.

#### 6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania i przygotowania produktu leczniczego do
stosowania

Wszelkie niewykorzystane resztki produktu leczniczego lub jego odpady należy usunąć zgodnie
z lokalnymi przepisami. Przypadkowa ekspozycja personelu medycznego na desfluran może
powodować narażenie na działania niepożądane.

### 7. PODMIOT ODPOWIEDZIALNY POSIADAJĄCY POZWOLENIE NA
DOPUSZCZENIE DO OBROTU

Piramal Critical Care B.V.
Rouboslaan 32, 2252 TR
Voorschoten
Holandia

### 8. NUMER POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU

### 9. DATA WYDANIA PIERWSZEGO POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU
I DATA PRZEDŁUŻENIA POZWOLENIA

Data wydania pierwszego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: 30.01.2017
Data przedłużenia pozwolenia: 11.09.2019

### 10. DATA ZATWIERDZENIA LUB CZĘŚCIOWEJ ZMIANY TEKSTU
CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO

01.03.2024

---

> Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.