# Engerix B > Szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B \(rDNA\) · 10 mcg antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B \(HBsAg\)/0,5 ml; 1 dawka \(0,5 ml\) · Zawiesina do wstrzykiwań ## Szczegóły leku - **Nazwa:** Engerix B - **Nazwa powszechna:** Vaccinum hepatitidis B \(ADNr\) Szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B \(rDNA\) - **Substancja czynna:** [Szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B \(rDNA\)](https://apteka.online/odpowiedniki/vaccinum-hepatitidis-b-adnr-szczepionka-przeciw-wirusowemu-zapaleniu-watroby-typu-b-rdna) - **Moc:** 10 mcg antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B \(HBsAg\)/0,5 ml; 1 dawka \(0,5 ml\) - **Postać farmaceutyczna:** Zawiesina do wstrzykiwań - **Droga podania:** domięśniowa - **Kategoria dostępności:** Rp - **Kod ATC:** J07BC01 - **Liczba opakowań:** 11 - **Numer pozwolenia:** 00564 - **Podmiot odpowiedzialny:** GlaxoSmithKline Biologicals S.A. - **Producent:** GlaxoSmithKline Biologicals S.A., Belgia - **Status RPL:** Produkt aktywny - **Wersja HTML:** https://apteka.online/katalog-lekow/szczepionki/engerix-b-zaw-wstrz-10-mcg-antygenu-powierzchniowego-wirusa-zapalenia-watroby-typu-b-hbsag-0-5-ml-1-dawka-0-5-ml-glaxosmithkline - **Wersja Markdown:** https://apteka.online/katalog-lekow/szczepionki/engerix-b-zaw-wstrz-10-mcg-antygenu-powierzchniowego-wirusa-zapalenia-watroby-typu-b-hbsag-0-5-ml-1-dawka-0-5-ml-glaxosmithkline.md ## Dokumenty PDF - Ulotka leku PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/22426/leaflet - ChPL PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/22426/characteristic ## Dostępne opakowania (11) | Opakowanie | EAN | Kategoria | Cena (refundacja) | Dostępność | Kup teraz | |---|---|---|---|---|---| | 1 amp.-strzyk. 0,5 ml ¦ 1 igła | 5909990056477 | Rp | — | Bardzo dobrze dostępny (5/5) | — | | 1 fiol. 0,5 ml | 5909990056446 | Rp | — | Niedostępny (1/5) | — | | 1 fiol. 0,5 ml ¦ 1 strzyk. | 5909990056415 | Rp | — | Niedostępny (1/5) | — | | 10 amp.-strzyk. 0,5 ml ¦ 10 igieł | 5909990056484 | Rp | — | Niedostępny (1/5) | — | | 10 fiol. 0,5 ml | 5909990056453 | Rp | — | Niedostępny (1/5) | — | | 10 fiol. 0,5 ml ¦ 10 strzyk. | 5909990056422 | Rp | — | Niedostępny (1/5) | — | | 25 amp.-strzyk. 0,5 ml ¦ 25 igieł | 5909990056491 | Rp | — | Niedostępny (1/5) | — | | 25 fiol. 0,5 ml \(1 dawka\) | 5909990056460 | Rp | — | Niedostępny (1/5) | — | | 25 fiol. 0,5 ml \(1 dawka\) + strzyk. | 5909990056439 | Rp | — | Niedostępny (1/5) | — | | 100 fiol. 0,5 ml | 5909992056413 | Rp | — | Niedostępny (1/5) | — | | 100 fiol. 0,5 ml ¦ 100 strzyk. | 5909992056406 | Rp | — | Niedostępny (1/5) | — | ## Wskaźnik dostępności Wskaźnik dostępności to orientacyjne oszacowanie naszego autorskiego algorytmu. Ma charakter wyłącznie poglądowy i może różnić się od rzeczywistego stanu w konkretnej aptece. - Bardzo dobrze dostępny (5/5) - Dobrze dostępny (4/5) - Trudno dostępny (2/5) - Niedostępny (1/5) - Brak danych Produkty lecznicze o dobrej i bardzo dobrej dostępności zazwyczaj możesz zamówić na następny dzień w aptece. Przejdź do katalogu aptek, aby znaleźć numer telefonu do apteki w Twojej okolicy. Przed rozmową z farmaceutą przygotuj kod e-recepty oraz Twój numer PESEL lub osoby, na którą wystawiona jest recepta. ## Ulotka dla pacjenta ### 1. Co to jest szczepionka Engerix B i w jakim celu się ją stosuje? Engerix B jest szczepionką stosowaną w celu zapobiegania wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW typu B). Engerix B 10 mikrogramów (dawka dla dzieci) jest wskazana do stosowania u noworodków, niemowląt, dzieci i młodzieży w wieku do 15 lat włącznie. U dzieci w wieku od 11 do 15 lat włącznie można również zastosować Engerix B 20 mikrogramów (dawkę dla dorosłych) pod warunkiem, że ryzyko zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B podczas trwania cyklu szczepienia jest niskie oraz gdy istnieje pewność, że 2-dawkowy cykl szczepienia będzie ukończony. Jeżeli te warunki nie mogą być spełnione (np. pacjenci hemodializowani, osoby podróżujące w rejony występowania WZW typu B, osoby pozostające w bliskim kontakcie z zakażonymi), należy zastosować standardowe szczepienie Engerix B 10 mikrogramów (dawka dla dzieci). Szczegółowe informacje patrz ulotka Engerix B 20 mikrogramów. Szczepionka powoduje powstawanie w organizmie własnej odporności przez produkcję przeciwciał przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu B. Wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW typu B): Choroba ta wywoływana jest przez wirus zapalenia wątroby typu B, który powoduje obrzęk zapalny wątroby. Wirus ten znajduje się w płynach ustrojowych takich jak krew, nasienie, wydzielina pochwy, ślina (plwocina) osoby zakażonej. Choroba może przebiegać bezobjawowo przez okres 6 tygodni do 6 miesięcy od zakażenia. Niektórzy zakażeni nie mają żadnych objawów lub mogą mieć lekkie objawy grypopodobne. Zazwyczaj zakażeni odczuwają ogólne rozbicie i zmęczenie. Mogą mieć nudności, wymioty, ciemny kolor moczu, bladą twarz, zażółconą skórę i (lub) twardówki (białka oczu) oraz inne objawy, które prawdopodobnie będą wymagały leczenia szpitalnego. Większość dorosłych w pełni powraca do zdrowia, ale niektóre osoby, szczególnie dzieci, pomimo braku objawów choroby, pozostają zakażone. Osoby te są nosicielami wirusa zapalenia wątroby typu B. Nosiciele wirusa mogą zakażać inne osoby ze swojego otoczenia i są narażeni na poważne choroby wątroby takie jak marskość wątroby i rak wątroby. Szczepienie jest najlepszym sposobem zapobiegania chorobie. Żaden ze składników szczepionki nie jest zakaźny. ### 2. Informacje ważne przed zastosowaniem szczepionki Engerix B Kiedy nie stosować szczepionki Engerix B • jeśli pacjent ma uczulenie na substancję czynną lub którykolwiek z pozostałych składników tej szczepionki (wymienionych w punkcie 6). Wśród objawów uczulenia należy wymienić swędzącą wysypkę skórną, trudności w oddychaniu, obrzęk twarzy lub języka; • jeśli u pacjenta występuje wysoka gorączka (temperatura ciała powyżej 38,0°C). Łagodna infekcja, jak np. przeziębienie, nie powinna być przeciwwskazaniem do szczepienia, ale należy powiedzieć o tym lekarzowi. Ostrzeżenia i środki ostrożności Należy poinformować lekarza, jeśli u pacjenta: • kiedykolwiek przedtem wystąpiły problemy zdrowotne po szczepieniach, szczególnie przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (w tym reakcje uczuleniowe); • zdarzają się problemy z krwawieniami lub łatwo dochodzi do powstawania siniaków. Po lub nawet przed podaniem każdej szczepionki w postaci zastrzyku może dojść do omdlenia (szczególnie u nastolatków). W związku z tym należy poinformować lekarza lub pielęgniarkę, jeżeli u dziecka kiedyś wystąpiło omdlenie podczas podawania zastrzyku. Stosowanie szczepionki Engerix B u pacjentów z przewlekłą chorobą wątroby lub obniżoną odpornością: Pacjenci z przewlekłą chorobą wątroby, nosiciele wirusa zapalenia wątroby typu C, mogą być szczepieni przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Engerix B może być także stosowany u osób z obniżoną odpornością, w tym zakażonych wirusem HIV oraz z niewydolnością nerek, w tym hemodializowanych. Należy wziąć pod uwagę, że mogą one nie wytworzyć wystarczającej ochrony po pełnym cyklu szczepienia i mogą wymagać podania dodatkowych dawek szczepionki. Zaobserwowano także, że szereg czynników może wpływać na obniżenie skuteczności szczepienia przeciw WZW typu B. Należą do nich: płeć męska, otyłość, palenie papierosów, droga podania szczepionki oraz niektóre choroby przewlekłe. W takich przypadkach może również zaistnieć konieczność podania dodatkowych dawek szczepionki. We wszystkich tych przypadkach lekarz zadecyduje o ewentualnej konieczności przeprowadzenia dodatkowych badań krwi oraz właściwym terminie i sposobie przeprowadzenia szczepienia. Podobnie jak w przypadku innych szczepionek, możliwe jest, że nie wszyscy szczepieni uzyskają ochronną odpowiedź immunologiczną. Szczepionka Engerix B a inne leki Należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych ostatnio lekach oraz szczepieniach. Engerix B może być podany równocześnie ze szczepionkami przeciwko gruźlicy, Haemophilus influenzae typ b (Hib), wirusowemu zapaleniu wątroby typu A, polio, odrze, śwince, różyczce, błonicy, tężcowi i krztuścowi, jednakże miejsca szczepienia muszą być różne. Równoczesne podanie, w różne miejsca ciała, szczepionki Engerix B i standardowej dawki immunoglobuliny przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu B nie wpływa na poziom wytworzonych przeciwciał. Szczepionka Engerix B może być podana jednocześnie ze szczepionką przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (Human Papillomavirus – HPV). Jednoczesne podanie szczepionki Engerix B ze szczepionką Cervarix (szczepionka przeciw HPV) nie wykazało klinicznie istotnego wpływu na wytwarzanie przeciwciał przeciw antygenom wirusa HPV. Ciąża, karmienie piersią i wpływ na płodność Przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku w okresie ciąży lub karmienia piersią należy poradzić się lekarza. Wpływ podania szczepionki na rozwój płodu nie był oceniany. Uważa się, że podobnie jak inne inaktywowane szczepionki wirusowe, Engerix B nie stanowi istotnego ryzyka dla płodu. Engerix B można podać ciężarnej kobiecie jedynie w przypadku, gdy istnieją wyraźne wskazania do uodpornienia, a korzyści dla matki przeważają nad możliwym ryzykiem dla płodu. W badaniach klinicznych nie badano wpływu szczepionki Engerix B podawanej matkom na dzieci karmione piersią. Brak jest także informacji dotyczących wydzielania z mlekiem antygenu wirusa zapalenia wątroby typu B zawartego w szczepionce. Nie zostało ustalone przeciwwskazanie do szczepienia matek karmiących piersią. Lekarz powinien omówić korzyści i ewentualne zagrożenia związane ze szczepieniem szczepionką Engerix B podczas ciąży i karmienia piersią. Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn Jest mało prawdopodobne, aby szczepionka Engerix B wywierała istotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwanie maszyn. Jednakże, jeśli pacjent czuje się źle, nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn. Inne informacje Z powodu długiego okresu inkubacji wirusowego zapalenia wątroby typu B, może się zdarzyć, że podanie szczepionki nastąpi w okresie wylęgania choroby. W takich przypadkach szczepionka może nie zapobiec rozwojowi zakażenia. Podanie szczepionki Engerix B nie zapobiega zakażeniom wątroby wywoływanym przez inne czynniki chorobotwórcze. Ta szczepionka zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, to znaczy szczepionkę uznaje się za „wolną od sodu“. ### 3. Jak stosować szczepionkę Engerix B? Szczepionkę Engerix B należy wstrzyknąć domięśniowo w górną część ramienia u dzieci i młodzieży lub w udo u noworodków, niemowląt i młodszych dzieci. Nie należy podawać szczepionki Engerix B w mięsień pośladka lub śródskórnie, ponieważ można nie uzyskać wystarczającej ochrony. Wyjątkowo u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia ze względu na ryzyko krwawienia po podaniu domięśniowym dopuszcza się podskórne podanie szczepionki. Szczepionki w żadnym przypadku nie wolno podawać dożylnie. Zaleca się schematy szczepienia podstawowego podane poniżej: Schemat 3-dawkowy (0, 1, 6 miesięcy) powoduje wolniejsze uzyskanie optymalnej odpowiedzi immunologicznej, ale zapewnia uzyskanie wyższego poziomu przeciwciał przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu B. • Pierwsza dawka: w dowolnym terminie • Druga dawka: 1 miesiąc później • Trzecia dawka: 6 miesięcy od pierwszej dawki Schemat przyspieszony, gdy podaje się dawki według schematu 0, 1, 2 miesiące, pozwala na szybkie uzyskanie optymalnej odpowiedzi immunologicznej i zapewnia lepszą współpracę ze strony szczepionego. Zaleca się podanie czwartej dawki po 12 miesiącach od podania pierwszej dawki. • Pierwsza dawka: w dowolnym terminie • Druga dawka: 1 miesiąc później • Trzecia dawka: 2 miesiące od pierwszej dawki • Czwarta dawka: 12 miesięcy od pierwszej dawki U dzieci w wieku od 11 do 15 lat włącznie możliwe jest także zastosowanie Engerix B 20 mikrogramów (dawki dla dorosłych) według 2-dawkowego schematu szczepienia (0, 6 miesięcy) pod warunkiem, że ryzyko zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B podczas trwania cyklu szczepienia jest niskie oraz gdy istnieje pewność, że cykl szczepienia będzie ukończony. Szczegółowe informacje patrz ulotka Engerix B 20 mikrogramów. Należy upewnić się, że przyjęto pełne szczepienie złożone z trzech lub czterech dawek szczepionki. W przypadku nie otrzymania wszystkich dawek, osoba szczepiona może nie być w pełni chroniona przed zachorowaniem. Lekarz powinien poinformować o ewentualnej potrzebie zastosowania dodatkowych dawek oraz o dawkach przypominających. Jeżeli kolejna dawka szczepionki nie została przyjęta w wyznaczonym terminie, to należy koniecznie porozmawiać z lekarzem, aby umówić kolejną wizytę. ### 4. Możliwe działania niepożądane Jak każdy lek, szczepionka Engerix B może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Odnotowywano następujące działania niepożądane po szczepieniu: ♦ Bardzo często (mogą wystąpić w 1 przypadku na 10 dawek szczepionki lub częściej): • ból głowy • ból i zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia, uczucie zmęczenia • drażliwość ♦ Często (rzadziej niż w 1 przypadku na 10 dawek szczepionki): • senność • nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha • zmniejszenie łaknienia • gorączka (37,5ºC lub wyższa), złe samopoczucie, obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, inne reakcje w miejscu wstrzyknięcia (takie jak stwardnienie) ♦ Niezbyt często (rzadziej niż w 1 przypadku na 100 dawek szczepionki): • zawroty głowy • ból mięśni • objawy grypopodobne ♦ Rzadko (rzadziej niż w 1 przypadku na 1000 dawek szczepionki): • uogólnione powiększenie węzłów chłonnych • parestezje (uczucie mrowienia) • pokrzywka, świąd, wysypka • ból stawów ♦ Bardzo rzadko (rzadziej niż w 1 przypadku na 10 000 dawek szczepionki): Działania niepożądane odnotowywane po wprowadzeniu szczepionki do obrotu: • małopłytkowość (krwawienia lub łatwiejsze niż zwykle powstawanie siniaków spowodowane spadkiem liczby płytek krwi) • zapalenie mózgu, encefalopatia, drgawki, porażenia, zapalenie nerwów, neuropatie, osłabienie czucia • rumień wielopostaciowy, obrzęk naczynioruchowy, liszaj płaski (choroby skóry i tkanki podskórnej) • zapalenie stawów, osłabienie mięśni • zapalenie opon mózgowych • zapalenie naczyń krwionośnych, obniżenie ciśnienia tętniczego krwi • u bardzo niedojrzałych wcześniaków (urodzonych przed lub w 28. tygodniu ciąży) w ciągu 2-3 dni po szczepieniu mogą wystąpić dłuższe niż normalnie odstępy pomiędzy oddechami • reakcje alergiczne w tym reakcje anafilaktyczne i anafilaktoidalne oraz podobne do choroby posurowiczej. Mogą wystąpić jako miejscowa lub uogólniona wysypka (która może być swędząca lub pęcherzykowa), obrzęk powiek i twarzy, trudności w oddychaniu lub połykaniu, nagły spadek ciśnienia tętniczego krwi lub utrata przytomności. Wymienione reakcje mogą pojawić się jeszcze przed wyjściem z gabinetu lekarskiego. W każdym przypadku należy uzyskać natychmiastową pomoc lekarską. Jeżeli opisane powyżej zdarzenia nie ustąpią lub wręcz nasilą się, należy powiadomić o tym lekarza. W przypadku wystąpienia innych objawów niepożądanych, niewymienionych w tej ulotce, należy poinformować o nich lekarza. Nie należy niepokoić się tą listą możliwych działań niepożądanych. Możliwe, że nie wystąpią żadne działania niepożądane po szczepieniu. Zgłaszanie działań niepożądanych Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie. Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C 02-222 Warszawa Tel.: 22 49 21 301 Faks: 22 49 21 309 Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu. Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leku. ### 5. Jak przechowywać szczepionkę Engerix B? Przechowywać w lodówce (2ºC – 8ºC). Nie zamrażać. Szczepionkę należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci. Szczepionkę przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem. Nie stosować tej szczepionki po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu po „EXP”. Termin ważności oznacza ostatni dzień podanego miesiąca. Skrót „Lot” oznacza numer serii produktu. ### 6. Zawartość opakowania i inne informacje Co zawiera szczepionka Engerix B - Substancją czynną szczepionki Engerix B jest: Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg)1 10 mikrogramów adsorbowany na wodorotlenku glinu, uwodnionym ogółem: 0,25 miligrama Al3+ 1uzyskiwany z hodowli komórek drożdży (Saccharomyces cerevisiae) z wykorzystaniem technologii rekombinacji DNA − Pozostałe składniki to: sodu chlorek, disodu fosforan dwuwodny, sodu diwodorofosforan dwuwodny, woda do wstrzykiwań. Jak wygląda szczepionka Engerix B i co zawiera opakowanie Engerix B (dawka 10 mikrogramów w 0,5 ml) jest zawiesiną do wstrzykiwań w fiolce lub ampułko-strzykawce. Dostępne opakowania: • 1-dawkowe ampułko-strzykawki po 1, 10 lub 25 szt., • 1-dawkowe fiolki po 1, 10 lub 100 szt. ze strzykawką lub bez strzykawki. Nie wszystkie rodzaje opakowań muszą znajdować się w obrocie. Podmiot odpowiedzialny i wytwórca GlaxoSmithKline Biologicals S.A. rue de l’Institut 89 1330 Rixensart, Belgia W celu uzyskania bardziej szczegółowych informacji należy zwrócić się do miejscowego przedstawiciela podmiotu odpowiedzialnego: GSK Services Sp. z o.o. ul. Rzymowskiego 53 02-697 Warszawa tel. (22) 576-90-00 Data ostatniej aktualizacji ulotki: kwiecień 2023 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Informacje przeznaczone wyłącznie dla fachowego personelu medycznego: W trakcie przechowywania może powstać biały osad i przezroczysty bezbarwny płyn powyżej. Bezpośrednio przed podaniem szczepionką należy energicznie wstrząsnąć w celu uzyskania lekko mętnej zawiesiny oraz obejrzeć szczepionkę pod kątem ewentualnej obecności cząstek i (lub) zmian w wyglądzie. W przypadku stwierdzenia którejkolwiek z tych nieprawidłowości, szczepionki nie należy podawać. Instrukcje dotyczące ampułko-strzykawki Należy trzymać ampułko-strzykawkę za korpus, a nie za tłok. Należy odkręcić nasadkę ampułko-strzykawki poprzez przekręcenie jej w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara. Należy przymocować igłę do ampułko-strzykawki poprzez przyłączenie nasadki igły do adaptera Luer Lock (ang. Luer Lock Adaptor, LLA) i obrócenie jej ćwierć obrotu w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara, do chwili aż poczuje się zablokowanie igły. Nie wolno wyciągać tłoka z korpusu ampułko-strzykawki. Jeśli tak się stanie, nie należy podawać szczepionki. Usuwanie Wszelkie niewykorzystane resztki produktu lub jego odpady należy usunąć w sposób zgodny z lokalnymi przepisami. Adapter typu Luer Lock Korpus Nasadka Tłok Nasadka igły ## Charakterystyka produktu leczniczego (ChPL) CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO ### 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Engerix B, 10 mikrogramów, zawiesina do wstrzykiwań Vaccinum hepatitidis B (ADNr) Szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (rDNA) ### 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 dawka (0,5 ml) zawiera: Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg)1 10 mikrogramów adsorbowany na wodorotlenku glinu, uwodnionym ogółem: 0,25 miligrama Al3+ 1uzyskiwany z hodowli komórek drożdży (Saccharomyces cerevisiae) z wykorzystaniem technologii rekombinacji DNA Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1. ### 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA Zawiesina do wstrzykiwań Po wstrząśnięciu zawiesina jest lekko mętna. ### 4. SZCZEGÓŁOWE DANE KLINICZNE #### 4.1 Wskazania do stosowania Szczepionka Engerix B przeznaczona jest dla nieuodpornionych noworodków, niemowląt, dzieci i młodzieży w wieku do 15 lat włącznie, w celu uzyskania uodpornienia przeciwko zakażeniom spowodowanym przez wszystkie znane podtypy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBV). Grupy osób, które powinny być szczepione określają lokalne wytyczne. Należy oczekiwać, że szczepienie zapobiega także wirusowemu zapaleniu wątroby typu D, wywołanemu przez HDV, ponieważ wirusowe zapalenie wątroby typu D występuje jednocześnie z wirusowym zapaleniem wątroby typu B (WZW typu B). #### 4.2 Dawkowanie i sposób podawania Dawkowanie Dawka Dawka 10 μg (w 0,5 ml zawiesiny) przeznaczona jest do stosowania u noworodków, niemowląt, dzieci i młodzieży w wieku do 15 lat włącznie. Dawka 20 μg (w 1 ml zawiesiny) jest przeznaczona dla osób w wieku od 16 lat. Dawkę 20 μg można także zastosować u osób w wieku od 11 do 15 lat włącznie według schematu 2-dawkowego, w przypadku gdy ryzyko zakażenia wirusem HBV podczas trwania cyklu szczepienia jest niskie i istnieje pewność, że cykl szczepienia będzie ukończony (patrz punkt 5.1 oraz Charakterystyka Produktu Leczniczego Engerix B 20 μg). Schemat szczepienia podstawowego - Osoby w wieku do 15 lat włącznie: Zaleca się dwa schematy szczepienia podstawowego: Schemat: 0, 1, 6 miesięcy, który pozwala na uzyskanie optymalnej ochrony w 7. miesiącu po podaniu pierwszej dawki oraz indukuje wysoki poziom przeciwciał. Schemat przyspieszony: 0, 1, 2 miesiące, który pozwala na szybkie uzyskanie optymalnej odpowiedzi immunologicznej i zapewnia lepszą współpracę ze strony szczepionego. Przy zastosowaniu tego schematu, w celu zapewnienia długotrwałej ochrony zaleca się podanie czwartej dawki po 12 miesiącach od pierwszej dawki, ponieważ stężenia przeciwciał po trzeciej dawce są niższe od uzyskiwanych po podaniu szczepionki według schematu 0, 1, 6 miesięcy. U niemowląt, ten schemat umożliwia jednoczesne zastosowanie szczepionki przeciwko WZW typu B z innymi szczepionkami pediatrycznymi. - Pacjenci z niewydolnością nerek, w tym pacjenci hemodializowani: U pacjentów z niewydolnością nerek, w tym u pacjentów hemodializowanych, odpowiedź immunologiczna po szczepieniach przeciwko WZW typu B jest mniejsza. U tych pacjentów Engerix B 10 μg może być stosowany zarówno według schematu 0, 1, 2 i 12 miesięcy jak i 0, 1, 6 miesięcy. Jak wskazują doświadczenia u dorosłych, podanie wyższej dawki antygenu może zwiększyć odpowiedź immunologiczną. Należy wziąć pod uwagę wykonanie badań serologicznych po szczepieniu. Może zaistnieć konieczność podania dodatkowych dawek szczepionki, aby uzyskać ochronne stężenie przeciwciał anty-HBs ≥ 10 mIU/ml. - Przypadki stwierdzonego lub przypuszczalnego bezpośredniego narażenia na zakażenie WZW typu B: W przypadkach stwierdzonego lub przypuszczalnego narażenia na zakażenia wirusem HBV (np. ukłucie skażoną igłą), pierwszą dawkę Engerix B można podać równocześnie z immunoglobuliną ludzką przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu B (HBIg). Wstrzyknięcia te muszą być wykonane w dwa różne miejsca (patrz punkt 4.5). Zalecane jest szczepienie według schematu 0, 1, 2, 12 miesięcy. - Noworodki urodzone przez matki, które są nosicielkami wirusa zapalenia wątroby typu B: Pierwszą dawkę szczepionki Engerix B 10 μg należy podać w pierwszej dobie życia, a kolejne dawki mogą być podawane według dwóch różnych schematów: 0, 1, 2, 12 miesięcy lub według schematu 0, 1, 6 miesięcy. Szczepienie według pierwszego schematu pozwoli szybciej uzyskać odpowiedź immunologiczną. Jeśli dostępna jest immunoglobulina przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu B (HBIg), należy ją podać jednocześnie z pierwszą dawką szczepionki (uodpornienie bierno-czynne), w celu zwiększenia skuteczności ochronnej. Szczepionkę i HBIg należy podawać w różne miejsca. Schematy szczepienia przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B powinny być dostosowane do lokalnych zaleceń dotyczących szczepień. Szczepienie przypominające Aktualnie dostępne dane nie wskazują na konieczność zastosowania dawki przypominającej u osób ze sprawnie działającym układem immunologicznym, które prawidłowo zareagowały na pełne szczepienie podstawowe. Jednakże u pacjentów z obniżoną odpornością (np. pacjentów z niewydolnością nerek, hemodializowanych, HIV dodatnich), należy zastosować dawki przypominające w celu utrzymania stężenia przeciwciał anty-HBs na poziomie równym lub wyższym od uznanego za ochronny 10 mIU/ml. U tych pacjentów zaleca się wykonywanie badań serologicznych co 6-12 miesięcy po szczepieniu. Należy przestrzegać lokalnie obowiązujących zaleceń dotyczących szczepienia przypominajacego. Zamienne stosowanie różnych szczepionek przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B Patrz punkt 4.5 Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji. Sposób podawania Engerix B powinien być podawany domięśniowo w mięsień naramienny u dzieci lub w okolicę przednio-boczną uda u noworodków, niemowląt i młodszych dzieci. Wyjątkowo szczepionka może być podana podskórnie pacjentom z małopłytkowością lub z zaburzeniami krzepnięcia krwi. #### 4.3 Przeciwwskazania Engerix B nie powinien być podawany osobom z nadwrażliwością na którykolwiek składnik szczepionki oraz osobom, u których wystąpiły objawy nadwrażliwości po poprzedniej dawce szczepionki Engerix B. Tak jak w przypadku innych szczepionek, podanie Engerix B powinno być odroczone w okresie ostrych chorób przebiegających z gorączką. Łagodne infekcje nie stanowią przeciwwskazania do podania szczepionki. #### 4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Identyfikowalność W celu poprawienia identyfikowalności biologicznych produktów leczniczych należy czytelnie zapisać nazwę i numer serii podawanego produktu. Środki ostrożności dotyczące stosowania Utrata przytomności (omdlenie) może wystąpić po podaniu lub nawet przed podaniem szczepionki, szczególnie u nastolatków, jako reakcja psychogenna na ukłucie igłą. Mogą temu towarzyszyć objawy neurologiczne, takie jak przemijające zaburzenia widzenia, parestezje oraz toniczno-kloniczne ruchy kończyn podczas odzyskiwania przytomności. Ważne jest zachowanie odpowiednich procedur, aby uniknąć urazów podczas omdleń. Nie należy podawać szczepionki Engerix B w mięsień pośladkowy lub śródskórnie, gdyż może to spowodować gorszą odpowiedź immunologiczną na szczepienie Engerix B nie powinien być w żadnym przypadku podawany dożylnie. Tak jak w przypadku wszystkich szczepionek podawanych we wstrzyknięciach, powinien być dostępny zestaw przeciwwstrząsowy na wypadek rzadko występujących poszczepiennych reakcji anafilaktycznych. Ochrona Z powodu długiego okresu inkubacji wirusowego zapalenia wątroby typu B, może się zdarzyć, że podanie szczepionki nastąpi w okresie wylęgania choroby. W takich przypadkach szczepionka może nie zapobiec rozwojowi zakażenia. Podanie szczepionki Engerix B nie zapobiega zakażeniom wątroby wywoływanym przez inne czynniki chorobotwórcze takie jak wirus zapalenia wątroby typu A, wirus zapalenia wątroby typu C i wirus zapalenia wątroby typu E. Podobnie jak w przypadku innych szczepionek, możliwe jest, że nie wszyscy szczepieni uzyskają ochronną odpowiedź immunologiczną. Zaobserwowano, że szereg czynników wpływa na obniżenie odpowiedzi immunologicznej po szczepieniu przeciw WZW typu B. Należą do nich: płeć męska, otyłość, nikotynizm, droga podania szczepionki oraz niektóre choroby przewlekłe. U osób, u których istnieje ryzyko nie uzyskania seroprotekcji po pełnym cyklu szczepienia, należy wziąć pod uwagę przeprowadzenie badań serologicznych.W przypadku braku odpowiedzi immunologicznej lub uzyskania mniejszej odpowiedzi od optymalnej można rozważyć podanie dodatkowych dawek szczepionki. Specjalne populacje pacjentów Pacjenci z przewlekłą chorobą wątroby lub zakażeni HIV albo nosiciele HCV mogą być szczepieni przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Takim pacjentom należy zalecać szczepienie, ponieważ przebieg zakażenia wirusem HBV może być ciężki. Decyzję o szczepieniu w konkretnym przypadku podejmuje lekarz prowadzący. Pacjenci z niedoborami odporności, w tym zakażeni HIV lub z niewydolnością nerek, w tym hemodializowani, mogą nie wytworzyć ochronnego poziomu przeciwciał anty-HBs po szczepieniu podstawowym. Pacjenci ci mogą wymagać podania dodatkowych dawek szczepionki. Dzieci urodzone przedwcześnie Należy wziąć pod uwagę ryzyko wystąpienia bezdechu oraz konieczność monitorowania czynności oddechowych przez 48 do 72 godzin w przypadku podawania dawek szczepienia pierwotnego bardzo niedojrzałym wcześniakom (urodzonym ≤ 28. tygodnia ciąży), szczególnie dotyczy to dzieci, u których występowały objawy niedojrzałości układu oddechowego. Z uwagi na znaczne korzyści wynikające ze szczepienia tej grupy niemowląt, nie należy rezygnować ze szczepienia ani go odraczać. Zawartość sodu Ta szczepionka zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, to znaczy szczepionkę uznaje się za „wolną od sodu“. #### 4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji Równoczesne podanie szczepionki Engerix B i standardowej dawki HBIg w różne miejsca ciała nie powoduje uzyskania niższego poziomu przeciwciał anty-HBs. Engerix B może być podany równocześnie ze szczepionkami: BCG, przeciwko Haemophilus influenzae typ b, wirusowemu zapaleniu wątroby typu A, poliomyelitis, odrze, śwince, różyczce, błonicy, tężcowi i krztuścowi. W przypadku jednoczesnego podawania różnych szczepionek należy podawać je w osobnych strzykawkach, w różne miejsca ciała. Szczepionka Engerix B może być podana jednocześnie ze szczepionką przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (Human Papillomavirus – HPV). Jednoczesne podanie szczepionki Engerix B ze szczepionką Cervarix (szczepionka przeciw HPV) nie wykazało klinicznie istotnego wpływu na wytwarzanie przeciwciał przeciw antygenom wirusa HPV. W przypadku jednoczesnego podania szczepionek, średnie geometryczne stężeń przeciwciał anty-HBs były mniejsze. Znaczenie kliniczne tej obserwacji nie jest znane, gdyż nie miało to wpływu na wskaźniki seroprotekcji, które nie uległy zmianie. Po jednoczesnym zastosowaniu dwóch szczepionek, stężenie anty-HBs ≥ 10 mIU/ml osiągnęło 97,9% osób, a w przypadku podania tylko szczepionki Engerix B – 100% osób. Szczepionkę Engerix B można stosować w celu dokończenia cyklu szczepienia podstawowego, w którym użyto zarówno szczepionkę zawierajacą antygen uzyskany z osocza, jak też inną szczepionkę otrzymaną na drodze inżynierii genetycznej. Engerix B również może być dawką przypominającą u osób, u których szczepienie podstawowe wykonano szczepionką zawierającą antygen uzyskany z osocza, jak też u tych osób, które otrzymały inną szczepionkę uzyskaną drogą inżynierii genetycznej. Można się spodziewać, że u pacjentów otrzymujących leczenie immunosupresyjne lub pacjentów z niedoborem odporności może nie zostać uzyskana wystarczająca odpowiedź immunologiczna (patrz punkt 4.4). #### 4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację Ciąża Wpływ podania HBsAg na rozwój płodu nie był oceniany. Uważa się, że podobnie jak inne inaktywowane szczepionki wirusowe nie stanowi on istotnego ryzyka dla płodu. Engerix B można podać ciężarnej kobiecie jedynie w przypadku, gdy istnieją wyraźne wskazania do uodpornienia, a korzyści dla matki przeważają nad możliwym ryzykiem dla płodu. Karmienie piersią W badaniach klinicznych nie badano wpływu szczepionki Engerix B podawanej matkom na dzieci karmione piersią, a także brak jest informacji dotyczących wydzielania antygenu HBs z mlekiem. Nie zostało ustalone przeciwwskazanie do szczepienia matek karmiących piersią. #### 4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn Szczepionka Engerix B nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. #### 4.8 Działania niepożądane • Badania kliniczne Obecnie szczepionka Engerix B nie zawiera tiomersalu (organicznego związku rtęci). Poniższe działania niepożądane zgłaszano zarówno po zastosowaniu szczepionki zawierającej tiomersal jak i w przypadku szczepionki bez tiomersalu. W badaniu klinicznym przeprowadzonym ze szczepionką o obecnym składzie częstość występowania bólu, zaczerwienienia, obrzęku, senności, drażliwości, zmniejszenia apetytu i gorączki była porównywalna do obserwowanej w przypadku stosowania szczepionki zawierającej tiomersal. Przedstawiony profil bezpieczeństwa jest oparty na danych z badań klinicznych obejmujących ponad 5 300 osób. Częstość występowania w odniesieniu do dawek podano jako: Bardzo często: ≥ 1/10 Często: ≥ 1/100 do <1/10 Niezbyt często: ≥ 1/1000 do <1/100 Rzadko: ≥ 1/10 000 do <1/1000 Bardzo rzadko: < 1/10 000 W każdej grupie częstości występowania działania niepożądane wymienione są zgodnie ze zmniejszającym się stopniem ich ciężkości. Zaburzenia krwi i układu chłonnego Rzadko: uogólnione powiększenie węzłów chłonnych Zaburzenia układu nerwowego Bardzo często: ból głowy Często: senność Niezbyt często: zawroty głowy Rzadko: parestezje Zaburzenia żołądka i jelit Często: nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Rzadko: pokrzywka, świąd, wysypka Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Niezbyt często: ból mięśni Rzadko: ból stawów Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Często: zmniejszenie łaknienia Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Bardzo często: ból i zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia, uczucie zmęczenia Często: gorączka (≥ 37,5ºC), złe samopoczucie, obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, inne reakcje w miejscu wstrzyknięcia (takie jak stwardnienie) Niezbyt często: choroba grypopodobna Zaburzenia psychiczne Bardzo często: drażliwość • Monitorowanie działań niepożądanych po wprowadzeniu do obrotu Zaburzenia krwi i układu chłonnego Małopłytkowość Zaburzenia układu nerwowego Zapalenie mózgu, encefalopatia, drgawki, porażenia, zapalenie nerwów, neuropatie, osłabienie czucia Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Bezdech u bardzo niedojrzałych wcześniaków (urodzonych ≤ 28. tygodnia ciąży) (patrz punkt 4.4) Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: Rumień wielopostaciowy, obrzęk naczynioruchowy, liszaj płaski Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej: Zapalenie stawów, osłabienie mięśni Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zapalenie opon mózgowych Zaburzenia naczyniowe Zapalenie naczyń, niedociśnienie tętnicze Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje alergiczne w tym reakcje anafilaktyczne i anafilaktoidalne oraz podobne do choroby posurowiczej Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C 02-222 Warszawa Tel.: + 48 22 49 21 301 Faks: + 48 22 49 21 309 Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu. #### 4.9 Przedawkowanie W trakcie monitorowania działań niepożądanych po wprowadzeniu do obrotu odnotowano przypadki przedawkowania. Działania niepożądane notowane po przedawkowaniu były zbliżone do występujących po podaniu właściwej dawki szczepionki. ### 5. WŁAŚCIWOŚCI FARMAKOLOGICZNE #### 5.1 Właściwości farmakodynamiczne Grupa farmakoterapeutyczna: szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby, oczyszczony antygen wirusa zapalenia wątroby typu B, kod ATC J07BC01. Engerix B, szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B jest jałową zawiesiną zawierającą oczyszczony, główny antygen powierzchniowy wirusa uzyskiwany metodą inżynierii genetycznej, adsorbowany na wodorotlenku glinu. Antygen powierzchniowy uzyskiwany jest metodą inżynierii genetycznej z hodowli komórek drożdży (Saccharomyces cerevisiae), którym wszczepiono gen kodujący główny antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBV). Antygen powierzchniowy (HBsAg) jest oczyszczany metodami fizyko-chemicznymi. Kuliste cząstki antygenu o średnicy 20 nm zawierające nieglikozylowane polipeptydy HBsAg i macierz lipidową składającą się głównie z fosfolipidów, powstają samorzutnie bez wpływu zewnętrznych bodźców chemicznych. Badania wykazały, że cząstki te mają takie same właściwości jak naturalny HBsAg. Składnik HBV jest zawieszony w buforowanym fosforanami roztworze soli fizjologicznej. Szczepionka jest wysoce oczyszczona i spełnia wymagania WHO ustalone dla rekombinowanych szczepionek przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Do produkcji szczepionki nie stosuje się żadnych substancji pochodzenia ludzkiego. Szczepionka Engerix B indukuje wytwarzanie swoistych przeciwciał przeciw antygenowi HBsAg (przeciwciała anty-HBs). Stężenie przeciwciał anty-HBs ≥ 10 mIU/ml jest poziomem chroniącym przed zachorowaniem na wirusowe zapalenie wątroby typu B. Skuteczność ochronna Osoby o podwyższonym ryzyku narażenia na kontakt z HBV: Według danych klinicznych, szczepionka Engerix B zapewnia skuteczną ochronę przed zachorowaniem u 95%-100% noworodków, dzieci i dorosłych należących do grup ryzyka. 95% noworodków matek, u których wykryto antygen HBe, jest w pełni chroniona przed zakażeniem HBV po szczepieniu wg schematu 0, 1, 2, 12 miesięcy lub 0, 1, 6 miesięcy, bez równoczesnego podania HBIg w dniu urodzenia. Jednak równoczesne podanie HBIg i szczepionki w dniu urodzenia chroni przed zachorowaniem 98% noworodków. Istnienie pamięci immunologicznej potwierdzono u osób, których matki były nosicielkami wirusa HBV, a które otrzymały kolejną dawkę po 20 latach, po szczepieniach w wieku niemowlęcym. Po miesiącu od szczepienia u co najmniej 93% osób (N=75) stwierdzono odpowiedź anamnestyczną. Dzieci i młodzież: − Wskaźniki seroprotekcji u osób w wieku do 15 lat włącznie: Poniższa tabela przedstawia wskaźniki seroprotekcji (tzn. odsetek osób ze stężeniem przeciwciał antyHBs ≥ 10 mIU/ml) pochodzące z badań klinicznych, w których szczepiono pacjentów według różnych schematów opisanych w podpunkcie „Dawkowanie“. Populacja Schemat Wskaźnik seroprotekcji Osoby zdrowe w wieku do 15 lat włącznie 0, 1, 6 miesięcy w 7 miesiącu: ≥ 96% 0, 1, 2 – 12 miesięcy w 1 miesiącu: 15% w 3 miesiącu: 89% w 13 miesiącu: 95,8% Dane przedstawione w powyższej tabeli uzyskano w badaniach z zastosowaniem szczepionek zawierających tiomersal. Na podstawie dwóch dodatkowych badań klinicznych z zastosowaniem szczepionki Engerix B o obecnym składzie, niezawierającej tiomersalu, z udziałem zdrowych niemowląt i osób dorosłych stwierdzono, że wskaźniki seroprotekcji są porównywalne z tymi, które uzyskano w badaniach z zastosowaniem szczepionki Engerix B o poprzednim składzie, zawierającej tiomersal. - Utrzymywanie się odpowiedzi immunologicznej u osób w wieku od 11 do 15 lat włącznie: Długoterminowa odpowiedź immunologiczna była oceniana w badaniu klinicznym u osób w wieku od 11 do 15 lat włącznie w czasie szczepienia podstawowego. W poniższej tabeli podano wskaźniki seroprotekcji (tj. odsetek pacjentów ze stężeniem przeciwciał anty-HBs ≥ 10 mIU/ml) uzyskane w badaniach porównawczych z zastosowaniem dwóch różnych dawek i schematów szczepienia, oceniane aż do 66 miesięcy po podaniu pierwszej dawki szczepienia podstawowego: Szczepionka Wskaźnik seroprotekcji ### 2. miesiąc 6. miesiąc 7. miesiąc 30. miesiąc 42. miesiąc 54. miesiąc 66. miesiąc Engerix B 10 μg (schemat 0, 1, 6 miesięcy) 55,8% 87,6% 98,2% 96,9% 92,5% 94,7% 91,4% Engerix B 20 μg (schemat 0, 6 miesięcy) 11,3% 26,4% 96,7% 87,1% 83,7% 84,4% 79,5% Powyższe dane wskazują, że szczepienie podstawowe szczepionką Engerix B indukuje przeciwciała anty-HBs, które utrzymują się przez minimum 66 miesięcy. Po zakończeniu szczepienia podstawowego, w żadnym z badanych punktów czasowych nie wykazano znaczącej różnicy między dwiema szczepionymi grupami w zakresie wskaźników seroprotekcji. Wszystkie 74 osoby, z obu zaszczepionych grup (w tym osoby, u których stężenie przeciwciał anty-HBs było <10 mIU/ml) otrzymały dodatkową dawkę w czasie od 72 do 78 miesięcy po zakończeniu szczepienia podstawowego. Miesiąc po podaniu dodatkowej dawki, u wszystkich zaszczepionych osób uzyskano odpowiedź anamnestyczną oraz seroprotekcję (tj. stężenia przeciwciał anty-HBs ≥10 mIU/ml). Dane te sugerują, że ochrona przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B może nadal istnieć dzięki pamięci immunologicznej u wszystkich osób, które odpowiedziały na szczepienie podstawowe, a u których nie stwierdzono stężenia przeciwciał anty-HBs zapewniającego seroprotekcję. - Utrzymywanie się odpowiedzi immunologicznej i podanie dodatkowej dawki szczepionki u osób w wieku 15 i 16 lat, 14 lat po szczepieniu podstawowym: Wskaźniki seroprotekcji przed i po podaniu dodatkowej dawki szczepionki były oceniane u osób w wieku 15-16 lat, zaszczepionych trzema dawkami szczepionki Engerix B w ciągu dwóch pierwszych lat życia: Wskaźnik seroprotekcji N n % 95% przedział ufności (CI) dolna granica górna granica Przed podaniem dodatkowej dawki 292 191 65,4 59,6 70,9 1 miesiąc po podaniu dodatkowej dawki 292 286 97,9 95,6 99,2 N = liczba osób z dostępnymi wynikami n = liczba osób ze stężeniem przeciwciał anty-HBs ≥ 10 mIU/ml % = procent osób ze stężeniem przeciwciał anty-HBs ≥ 10 mIU/ml Odpowiedź anamnestyczną określano zależnie od statusu serologicznego wykazywanego przed podaniem dodatkowej dawki szczepionki u osób w wieku 15-16 lat, zaszczepionych trzema dawkami szczepionki Engerix B w ciągu dwóch pierwszych lat życia: Odpowiedź anamnestyczna 95% przedział ufności Status serologiczny przed podaniem dodatkowej dawki szczepionki N n % dolna granica górna granica Osoby ze stężeniem przeciwciał anty-HBs < 10 mIU/ml 101 95 94,1 87,5 97,8 Osoby ze stężeniem przeciwciał anty-HBs ≥ 10 mIU/ml 190 187 98,4 95,5 99,7 Łącznie 291 282 96,9 94,2 98,6 Stratyfikacja na podstawie ostatniego dostępnego punktu czasowego przed podaniem dawki przypominającej: - Osoby ze stężeniem przeciwciał anty-HBs < 10 mIU/ml przed podaniem dodatkowej dawki szczepionki - Osoby ze stężeniem przeciwciał anty-HBs ≥ 10 mIU/ml przed podaniem dodatkowej dawki szczepionki Odpowiedź anamnestyczna jest definiowana jako: - stężenie przeciwciał anty-HBs ≥ 10 mIU/ml u osób, które były seronegatywne przed podaniem dodatkowej dawki szczepionki, lub - co najmniej 4-krotny wzrost stężenia przeciwciał anty-HBs u osób, które były seropozytywne przed podaniem dodatkowej dawki szczepionki. N = liczba osób z dostępnymi wynikami zarówno przed, jak i po szczepieniu n = liczba osób z uzyskaną odpowiedzią % = procent osób z uzyskaną odpowiedzią Pierwszorzędowy punkt końcowy badania, zdefiniowany jako odsetek pacjentów ze stężeniem przeciwciał anty-HBs ≥ 100 mIU/ml jeden miesiąc po podaniu dawki dodatkowej, został wyliczony na 90,8% (95% CI: 86,8; 93,8). W odpowiedzi na dawkę dodatkową wartość średniej geometrycznej stężeń przeciwciał anty-HBs wzrosła 156-krotnie (z 26,5 do 4134,9 mIU/ml). Podobne dane dotyczące wskaźników seroprotekcji i odpowiedzi anamnestycznej uzyskano u osób (N=279) w wieku 12-13 lat. Zmniejszenie częstości występowania raka wątrobowokomórkowego u dzieci: Wykazano wyraźny związek pomiędzy zakażeniem wirusowym zapaleniem wątroby typu B, awystępowaniem pierwotnego raka wątroby (Carcinoma hepatocellulare HCC). Profilaktyka wirusowego zapalenia wątroby typu B poprzez zastosowanie szczepień ochronnych prowadzi do spadku częstości występowania tego nowotworu, co zostało zaobserwowane na Tajwanie wśród dzieci w wieku 6-14 lat. #### 5.2 Właściwości farmakokinetyczne Ocena właściwości farmakokinetycznych nie jest wymagana dla szczepionek. #### 5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania spełniają wymagania WHO. ### 6. DANE FARMACEUTYCZNE: #### 6.1 Wykaz substancji pomocniczych Sodu chlorek Disodu fosforan dwuwodny Sodu diwodorofosforan dwuwodny Woda do wstrzykiwań. Adsorbent patrz punkt 2. #### 6.2 Niezgodności farmaceutyczne Szczepionki Engerix B nie wolno mieszać w jednej strzykawce z innymi szczepionkami. #### 6.3 Okres ważności 3 lata. #### 6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania Przechowywać w lodówce (2°C – 8°C). Nie zamrażać. Szczepionkę przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem. Dane dotyczące stabilności wskazują, że szczepionka Engerix B zachowuje stabilność podczas przechowywania przez 3 dni w temperaturze do 37°C lub przez 7 dni w temperaturze do 25°C. Te informacje, przeznaczone dla fachowego personelu medycznego, mogą posłużyć jako wskazówka wyłącznie w sytuacji chwilowego przekroczenia temperatury przechowywania szczepionki. #### 6.5 Rodzaj i zawartość opakowania 0,5 ml zawiesiny w fiolce (ze szkła typu I) z korkiem (z gumy butylowej), ze strzykawką lub bez strzykawki – opakowania po 1, 10 lub 100 szt. Korek fiolki jest wytworzony z gumy syntetycznej. Nie wszystkie rodzaje opakowań muszą znajdować się w obrocie. #### 6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania i przygotowania produktu leczniczego do stosowania W trakcie przechowywania może powstać biały osad i przezroczysty bezbarwny płyn powyżej. Przed użyciem szczepionką należy energicznie wstrząsnąć, aby uzyskać lekko mętną zawiesinę. Przed podaniem szczepionkę należy obejrzeć pod kątem ewentualnej obecności cząstek i (lub) zmian w wyglądzie. W przypadku stwierdzenia którejkolwiek z tych nieprawidłowości, szczepionki nie należy podawać. Szczepionka powinna być podana natychmiast po jej otwarciu. Wszelkie niewykorzystane resztki produktu lub jego odpady należy usunąć w sposób zgodny z lokalnymi przepisami ### 7. PODMIOT ODPOWIEDZIALNY POSIADAJĄCY POZWOLENIE NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU GlaxoSmithKline Biologicals S.A. rue de l’Institut 89 1330 Rixensart, Belgia Tel.: +32(0)2 656 8111 Fax.: +32(0)2 656 8000 ### 8. NUMER POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU R/0564 ### 9. DATA WYDANIA PIERWSZEGO POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU I DATA PRZEDŁUŻENIA POZWOLENIA Data wydania pierwszego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: 29.11.1988 Data ostatniego przedłużenia pozwolenia: 20.11.2013 ### 10. DATA ZATWIERDZENIA LUB CZĘŚCIOWEJ ZMIANY TEKSTU CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO 04/2023 CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO ### 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Engerix B, 10 mikrogramów, zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce Vaccinum hepatitidis B (ADNr) Szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (rDNA) ### 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 dawka (0,5 ml) zawiera: Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg)1 10 mikrogramów adsorbowany na wodorotlenku glinu, uwodnionym ogółem: 0,25 miligrama Al3+ 1 uzyskiwany z hodowli komórek drożdży (Saccharomyces cerevisiae) z wykorzystaniem technologii rekombinacji DNA Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1. ### 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA Zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce Po wstrząśnięciu zawiesina jest lekko mętna. ### 4. SZCZEGÓŁOWE DANE KLINICZNE #### 4.1 Wskazania do stosowania Szczepionka Engerix B przeznaczona jest dla nieuodpornionych noworodków, niemowląt, dzieci i młodzieży w wieku do 15 lat włącznie, w celu uzyskania uodpornienia przeciwko zakażeniom spowodowanym przez wszystkie znane podtypy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBV). Grupy osób, które powinny być szczepione określają lokalne wytyczne. Należy oczekiwać, że szczepienie zapobiega także wirusowemu zapaleniu wątroby typu D, wywołanemu przez HDV, ponieważ wirusowe zapalenie wątroby typu D występuje jednocześnie z wirusowym zapaleniem wątroby typu B (WZW typu B). #### 4.2 Dawkowanie i sposób podawania Dawkowanie Dawka Dawka 10 μg (w 0,5 ml zawiesiny) przeznaczona jest do stosowania u noworodków, niemowląt, dzieci i młodzieży w wieku do 15 lat włącznie. Dawka 20 μg (w 1 ml zawiesiny) jest przeznaczona dla osób w wieku od 16 lat. Dawkę 20 μg można także zastosować u osób w wieku od 11 do 15 lat włącznie według schematu 2-dawkowego, w przypadku gdy ryzyko zakażenia wirusem HBV podczas trwania cyklu szczepienia jest niskie i istnieje pewność, że cykl szczepienia będzie ukończony (patrz punkt 5.1 oraz Charakterystyka Produktu Leczniczego Engerix B 20 μg). Schemat szczepienia podstawowego - Osoby w wieku do 15 lat włącznie: Zaleca się dwa schematy szczepienia podstawowego: Schemat: 0, 1, 6 miesięcy, który pozwala na uzyskanie optymalnej ochrony w 7. miesiącu po podaniu pierwszej dawki oraz indukuje wysoki poziom przeciwciał. Schemat przyspieszony: 0, 1, 2 miesiące, który pozwala na szybkie uzyskanie optymalnej odpowiedzi immunologicznej i zapewnia lepszą współpracę ze strony szczepionego. Przy zastosowaniu tego schematu, w celu zapewnienia długotrwałej ochrony zaleca się podanie czwartej dawki po 12 miesiącach od pierwszej dawki, ponieważ stężenia przeciwciał po trzeciej dawce są niższe od uzyskiwanych po podaniu szczepionki według schematu 0, 1, 6 miesięcy. U niemowląt ten schemat umożliwia jednoczesne zastosowanie szczepionki przeciwko WZW typu B z innymi szczepionkami pediatrycznymi. - Pacjenci z niewydolnością nerek, w tym pacjenci hemodializowani: U pacjentów z niewydolnością nerek, w tym u pacjentów hemodializowanych, odpowiedź immunologiczna po szczepieniach przeciwko WZW typu B jest mniejsza. U tych pacjentów Engerix B 10 μg może być stosowany zarówno według schematu 0, 1, 2 i 12 miesięcy jak i 0, 1, 6 miesięcy. Jak wskazują doświadczenia u dorosłych, podanie wyższej dawki antygenu może zwiększyć odpowiedź immunologiczną. Należy wziąć pod uwagę wykonanie badań serologicznych po szczepieniu. Może zaistnieć konieczność podania dodatkowych dawek szczepionki, aby uzyskać ochronne stężenia przeciwciał anty-HBs ≥ 10 mIU/ml. - Przypadki stwierdzonego lub przypuszczalnego bezpośredniego narażenia na zakażenie WZW typu B: W przypadkach stwierdzonego lub przypuszczalnego narażenia na zakażenia wirusem HBV (np. ukłucie skażoną igłą), pierwszą dawkę Engerix B można podać równocześnie z immunoglobuliną ludzką przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu B (HBIg). Wstrzyknięcia te muszą być wykonane w dwa różne miejsca (patrz punkt 4.5). Zalecane jest szczepienie według schematu 0, 1, 2, 12 miesięcy. - Noworodki urodzone przez matki, które są nosicielkami wirusa zapalenia wątroby typu B: Pierwszą dawkę szczepionki Engerix B 10 μg należy podać w pierwszej dobie życia, a kolejne dawki mogą być podawane według dwóch różnych schematów: 0, 1, 2, 12 miesięcy lub według schematu 0, 1, 6 miesięcy. Szczepienie według pierwszego schematu pozwoli szybciej uzyskać odpowiedź immunologiczną. Jeśli dostępna jest immunoglobulina przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu B (HBIg), należy ją podać jednocześnie z pierwszą dawką szczepionki (uodpornienie bierno-czynne), w celu zwiększenia skuteczności ochronnej. Szczepionkę i HBIg należy podawać w różne miejsca. Schematy szczepienia przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B powinny być dostosowane do lokalnych zaleceń dotyczących szczepień. Szczepienie przypominające Aktualnie dostępne dane nie wskazują na konieczność zastosowania dawki przypominającej u osób ze sprawnie działającym układem immunologicznym, które prawidłowo zareagowały na pełne szczepienie podstawowe. Jednakże u pacjentów z obniżoną odpornością (np. pacjentów z niewydolnością nerek, hemodializowanych, HIV dodatnich), należy zastosować dawki przypominające w celu utrzymania stężenia przeciwciał anty-HBs na poziomie równym lub wyższym od uznanego za ochronny 10 mIU/ml. U tych pacjentów zaleca się wykonywanie badań serologicznych co 6-12 miesięcy po szczepieniu. Należy przestrzegać lokalnie obowiązujących zaleceń dotyczących szczepienia przypominajacego. Zamienne stosowanie różnych szczepionek przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B Patrz punkt 4.5 Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji. Sposób podawania Engerix B powinien być podawany domięśniowo w mięsień naramienny u dzieci lub w okolicę przednio-boczną uda u noworodków, niemowląt i młodszych dzieci. Wyjątkowo szczepionka może być podana podskórnie pacjentom z małopłytkowością lub z zaburzeniami krzepnięcia krwi. #### 4.3 Przeciwwskazania Engerix B nie powinien być podawany osobom z nadwrażliwością na którykolwiek składnik szczepionki oraz osobom, u których wystąpiły objawy nadwrażliwości po poprzedniej dawce szczepionki Engerix B. Tak jak w przypadku innych szczepionek, podanie Engerix B powinno być odroczone w okresie ostrych chorób przebiegających z gorączką. Łagodne infekcje nie stanowią przeciwwskazania do podania szczepionki. #### 4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Identyfikowalność W celu poprawienia identyfikowalności biologicznych produktów leczniczych należy czytelnie zapisać nazwę i numer serii podawanego produktu. Środki ostrożności dotyczące stosowania Utrata przytomności (omdlenie) może wystąpić po podaniu lub nawet przed podaniem szczepionki, szczególnie u nastolatków, jako reakcja psychogenna na ukłucie igłą. Mogą temu towarzyszyć objawy neurologiczne, takie jak przemijające zaburzenia widzenia, parestezje oraz toniczno-kloniczne ruchy kończyn podczas odzyskiwania przytomności. Ważne jest zachowanie odpowiednich procedur, aby uniknąć urazów podczas omdleń. Nie należy podawać szczepionki Engerix B w mięsień pośladkowy lub śródskórnie, gdyż może to spowodować gorszą odpowiedź immunologiczną na szczepienie. Engerix B nie powinien być w żadnym przypadku podawany dożylnie. Tak jak w przypadku wszystkich szczepionek podawanych we wstrzyknięciach, powinien być dostępny zestaw przeciwwstrząsowy na wypadek rzadko występujących poszczepiennych reakcji anafilaktycznych. Ochrona Z powodu długiego okresu inkubacji wirusowego zapalenia wątroby typu B, może się zdarzyć, że podanie szczepionki nastąpi w okresie wylęgania choroby. W takich przypadkach szczepionka może nie zapobiec rozwojowi zakażenia. Podanie szczepionki Engerix B nie zapobiega zakażeniom wątroby wywoływanym przez inne czynniki chorobotwórcze takie jak wirus zapalenia wątroby typu A, wirus zapalenia wątroby typu C i wirus zapalenia wątroby typu E. Podobnie jak w przypadku innych szczepionek, możliwe jest, że nie wszyscy szczepieni uzyskają ochronną odpowiedź immunologiczną. Zaobserwowano, że szereg czynników wpływa na obniżenie odpowiedzi immunologicznej po szczepieniu przeciw WZW typu B. Należą do nich: płeć męska, otyłość, nikotynizm, droga podania szczepionki oraz niektóre choroby przewlekłe. U osób, u których istnieje ryzyko nie uzyskania seroprotekcji po pełnym cyklu szczepienia, należy wziąć pod uwagę przeprowadzenie badań serologicznych. W przypadku braku odpowiedzi immunologicznej lub uzyskania mniejszej odpowiedzi od optymalnej można rozważyć podanie dodatkowych dawek szczepionki. Specjalne populacje pacjentów Pacjenci z przewlekłą chorobą wątroby lub zakażeni HIV albo nosiciele HCV mogą być szczepieni przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Takim pacjentom należy zalecać szczepienie, ponieważ przebieg zakażenia wirusem HBV może być ciężki. Decyzję o szczepieniu w konkretnym przypadku podejmuje lekarz prowadzący. Pacjenci z niedoborami odporności, w tym zakażeni HIV lub z niewydolnością nerek, w tym hemodializowani, mogą nie wytworzyć ochronnego poziomu przeciwciał anty-HBs po szczepieniu podstawowym. Pacjenci ci mogą wymagać podania dodatkowych dawek szczepionki. Dzieci urodzone przedwcześnie Należy wziąć pod uwagę ryzyko wystąpienia bezdechu oraz konieczność monitorowania czynności oddechowych przez 48 do 72 godzin w przypadku podawania dawek szczepienia pierwotnego bardzo niedojrzałym wcześniakom (urodzonym ≤ 28. tygodnia ciąży), szczególnie dotyczy to dzieci, u których występowały objawy niedojrzałości układu oddechowego. Z uwagi na znaczne korzyści wynikające ze szczepienia tej grupy niemowląt, nie należy rezygnować ze szczepienia ani go odraczać. Zawartość sodu Ta szczepionka zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, to znaczy szczepionkę uznaje się za „wolną od sodu“. #### 4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji Równoczesne podanie szczepionki Engerix B i standardowej dawki HBIg w różne miejsca ciała nie powoduje uzyskania niższego poziomu przeciwciał anty-HBs. Engerix B może być podany równocześnie ze szczepionkami: BCG, przeciwko Haemophilus influenzae typ b, wirusowemu zapaleniu wątroby typu A, poliomyelitis, odrze, śwince, różyczce, błonicy, tężcowi i krztuścowi. W przypadku jednoczesnego podawania różnych szczepionek należy podawać je w osobnych strzykawkach, w różne miejsca ciała. Szczepionka Engerix B może być podana jednocześnie ze szczepionką przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (Human Papillomavirus – HPV). Jednoczesne podanie szczepionki Engerix B ze szczepionką Cervarix (szczepionka przeciw HPV) nie wykazało klinicznie istotnego wpływu na wytwarzanie przeciwciał przeciwko antygenom wirusa HPV. W przypadku jednoczesnego podania szczepionek, średnie geometryczne stężeń przeciwciał anty-HBs były mniejsze. Znaczenie kliniczne tej obserwacji nie jest znane, gdyż nie miało to wpływu na wskaźniki seroprotekcji, które nie uległy zmianie. Po jednoczesnym zastosowaniu dwóch szczepionek, stężenie anty-HBs ≥ 10 mIU/ml osiągnęło 97,9% osób, a w przypadku podania tylko szczepionki Engerix B – 100% osób. Szczepionkę Engerix B można stosować w celu dokończenia cyklu szczepienia podstawowego, w którym użyto zarówno szczepionkę zawierajacą antygen uzyskany z osocza, jak też inną szczepionkę otrzymaną na drodze inżynierii genetycznej. Engerix B również może być dawką przypominającą u osób, u których szczepienie podstawowe wykonano szczepionką zawierającą antygen uzyskany z osocza, jak też u tych osób, które otrzymały inną szczepionkę uzyskaną drogą inżynierii genetycznej. Można się spodziewać, że u pacjentów otrzymujących leczenie immunosupresyjne lub pacjentów z niedoborem odporności może nie zostać uzyskana wystarczająca odpowiedź immunologiczna (patrz punkt 4.4). #### 4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację Ciąża Wpływ podania HBsAg na rozwój płodu nie był oceniany. Uważa się, że podobnie jak inne inaktywowane szczepionki wirusowe nie stanowi on istotnego ryzyka dla płodu. Engerix B można podać ciężarnej kobiecie jedynie w przypadku, gdy istnieją wyraźne wskazania do uodpornienia, a korzyści dla matki przeważają nad możliwym ryzykiem dla płodu. Karmienie piersią W badaniach klinicznych nie badano wpływu szczepionki Engerix B podawanej matkom na dzieci karmione piersią, a także brak jest informacji dotyczących wydzielania antygenu HBs z mlekiem. Nie zostało ustalone przeciwwskazanie do szczepienia matek karmiących piersią. #### 4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn Szczepionka Engerix B nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. #### 4.8 Działania niepożądane • Badania kliniczne Obecnie szczepionka Engerix B nie zawiera tiomersalu (organicznego związku rtęci). Poniższe działania niepożądane zgłaszano zarówno po zastosowaniu szczepionki zawierającej tiomersal jak i w przypadku szczepionki bez tiomersalu. W badaniu klinicznym przeprowadzonym ze szczepionką o obecnym składzie częstość występowania bólu, zaczerwienienia, obrzęku, senności, drażliwości, zmniejszenia apetytu i gorączki była porównywalna do obserwowanej w przypadku stosowania szczepionki zawierającej tiomersal. Przedstawiony profil bezpieczeństwa jest oparty na danych z badań klinicznych obejmujących ponad 5 300 osób. Częstość występowania w odniesieniu do dawek podano jako: Bardzo często: ≥ 1/10 Często: ≥ 1/100 do <1/10 Niezbyt często: ≥ 1/1000 do <1/100 Rzadko: ≥ 1/10 000 do <1/1000 Bardzo rzadko: < 1/10 000 W każdej grupie częstości występowania działania niepożądane wymienione są zgodnie ze zmniejszającym się stopniem ich ciężkości. Zaburzenia krwi i układu chłonnego: Rzadko: uogólnione powiększenie węzłów chłonnych Zaburzenia układu nerwowego: Bardzo często: ból głowy Często: senność Niezbyt często: zawroty głowy Rzadko: parestezje Zaburzenia żołądka i jelit: Często: nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: Rzadko: pokrzywka, świąd, wysypka Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Niezbyt często: ból mięśni Rzadko: ból stawów Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Często: zmniejszenie łaknienia Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania: Bardzo często: ból i zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia, uczucie zmęczenia Często: gorączka (≥ 37,5ºC), złe samopoczucie, obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, inne reakcje w miejscu wstrzyknięcia (takie jak stwardnienie) Niezbyt często: choroba grypopodobna Zaburzenia psychiczne Bardzo często: drażliwość • Monitorowanie działań niepożądanych po wprowadzeniu do obrotu Zaburzenia krwi i układu chłonnego Małopłytkowość Zaburzenia układu nerwowego Zapalenie mózgu, encefalopatia, drgawki, porażenia, zapalenie nerwów, neuropatie, osłabienie czucia Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Bezdech u bardzo niedojrzałych wcześniaków (urodzonych ≤ 28. tygodnia ciąży) (patrz punkt 4.4) Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: Rumień wielopostaciowy, obrzęk naczynioruchowy, liszaj płaski Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej: Zapalenie stawów, osłabienie mięśni Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zapalenie opon mózgowych Zaburzenia naczyniowe Zapalenie naczyń, niedociśnienie tętnicze Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje alergiczne w tym reakcje anafilaktyczne i anafilaktoidalne oraz podobne do choroby posurowiczej Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C 02-222 Warszawa Tel.: + 48 22 49 21 301 Faks: + 48 22 49 21 309 Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu. #### 4.9 Przedawkowanie W trakcie monitorowania działań niepożądanych po wprowadzeniu do obrotu odnotowano przypadki przedawkowania. Działania niepożądane notowane po przedawkowaniu były zbliżone do występujących po podaniu właściwej dawki szczepionki. ### 5. WŁAŚCIWOŚCI FARMAKOLOGICZNE #### 5.1 Właściwości farmakodynamiczne Grupa farmakoterapeutyczna: szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby, oczyszczony antygen wirusa zapalenia wątroby typu B, kod ATC J07BC01. Engerix B, szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B jest jałową zawiesiną zawierającą oczyszczony, główny antygen powierzchniowy wirusa uzyskiwany metodą inżynierii genetycznej, adsorbowany na wodorotlenku glinu. Antygen powierzchniowy uzyskiwany jest metodą inżynierii genetycznej z hodowli komórek drożdży (Saccharomyces cerevisiae), którym wszczepiono gen kodujący główny antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBV). Antygen powierzchniowy (HBsAg) jest oczyszczany metodami fizyko-chemicznymi. Kuliste cząstki antygenu o średnicy 20 nm zawierające nieglikozylowane polipeptydy HBsAg i macierz lipidową składającą się głównie z fosfolipidów, powstają samorzutnie bez wpływu zewnętrznych bodźców chemicznych. Badania wykazały, że cząstki te mają takie same właściwości jak naturalny HBsAg. Składnik HBV jest zawieszony w buforowanym fosforanami roztworze soli fizjologicznej. Szczepionka jest wysoce oczyszczona i spełnia wymagania WHO ustalone dla rekombinowanych szczepionek przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Do produkcji szczepionki nie stosuje się żadnych substancji pochodzenia ludzkiego. Szczepionka Engerix B indukuje wytwarzanie swoistych przeciwciał przeciw antygenowi HBsAg (przeciwciała anty-HBs). Stężenie przeciwciał anty-HBs ≥ 10 mIU/ml jest poziomem chroniącym przed zachorowaniem na wirusowe zapalenie wątroby typu B. Skuteczność ochronna Osoby o podwyższonym ryzyku narażenia na kontakt z HBV: Według danych klinicznych, szczepionka Engerix B zapewnia skuteczną ochronę przed zachorowaniem u 95%-100% noworodków, dzieci i dorosłych należących do grup ryzyka. 95% noworodków matek, u których wykryto antygen HBe, jest w pełni chroniona przed zakażeniem HBV po szczepieniu wg schematu 0, 1, 2, 12 miesięcy lub 0, 1, 6 miesięcy, bez równoczesnego podania HBIg w dniu urodzenia. Jednak równoczesne podanie HBIg i szczepionki w dniu urodzenia chroni przed zachorowaniem 98% noworodków. Istnienie pamięci immunologicznej potwierdzono u osób, których matki były nosicielkami wirusa HBV, a które otrzymały kolejną dawkę po 20 latach, po szczepieniach w wieku niemowlęcym. Po miesiącu od szczepienia u co najmniej 93% osób (N=75) stwierdzono odpowiedź anamnestyczną. Dzieci i młodzież: - Wskaźniki seroprotekcji u osób zdrowych w wieku do 15 lat włącznie: Poniższa tabela przedstawia wskaźniki seroprotekcji (tzn. odsetek osób ze stężeniem przeciwciał anty-HBs ≥ 10 mIU/ml) pochodzące z badań klinicznych, w których szczepiono pacjentów według różnych schematów opisanych w podpunkcie „Dawkowanie“. Populacja Schemat Wskaźnik seroprotekcji Osoby zdrowe w wieku do 15 lat włącznie 0, 1, 6 miesięcy w 7 miesiącu: ≥ 96% 0, 1, 2 – 12 miesięcy w 1 miesiącu: 15% w 3 miesiącu: 89% w 13 miesiącu: 95,8% Dane przedstawione w powyższej tabeli uzyskano w badaniach z zastosowaniem szczepionek zawierających tiomersal. Na podstawie dwóch dodatkowych badań klinicznych z zastosowaniem szczepionki Engerix B o obecnym składzie, nie zawierającej tiomersalu, z udziałem zdrowych niemowląt i osób dorosłych, stwierdzono, że wskaźniki seroprotekcji są porównywalne z tymi, które uzyskano w badaniach z zastosowaniem szczepionki Engerix B o poprzednim składzie, zawierającej tiomersal. - Utrzymywanie się odpowiedzi immunologicznej u zdrowych osób w wieku od 11 do 15 lat włącznie: Długoterminowa odpowiedź immunologiczna była oceniana w badaniu klinicznym u osób w wieku od 11 do 15 lat włącznie w czasie szczepienia podstawowego. W poniższej tabeli podano wskaźniki seroprotekcji (tj. odsetek pacjentów ze stężeniem przeciwciał anty-HBs ≥ 10 mIU/ml) uzyskane w badaniach porównawczych z zastosowaniem dwóch różnych dawek i schematów szczepienia, oceniane aż do 66 miesięcy po podaniu pierwszej dawki szczepienia podstawowego: Szczepionka Wskaźnik seroprotekcji ### 2. miesiąc ### 6. miesiąc 7. miesiąc 30. miesiąc ### 42. miesiąc ### 54. miesiąc ### 66. miesiąc Engerix B 10 μg (schemat 0, 1, 6 miesięcy) 55,8% 87,6% 98,2% 96,9% 92,5% 94,7% 91,4% Engerix B 20 μg (schemat 0, 6 miesięcy) 11,3% 26,4% 96,7% 87,1% 83,7% 84,4% 79,5% Powyższe dane wskazują, że szczepienie podstawowe szczepionką Engerix B indukuje przeciwciała anty-HBs, które utrzymują się przez minimum 66 miesięcy. Po zakończeniu szczepienia podstawowego, w żadnym z badanych punktów czasowych nie wykazano znaczącej różnicy między dwiema szczepionymi grupami w zakresie wskaźników seroprotekcji. Wszystkie 74 osoby, z obu zaszczepionych grup (w tym osoby, u których stężenie przeciwciał anty-HBs było <10 mIU/ml) otrzymały dodatkową dawkę w czasie od 72 do 78 miesięcy po zakończeniu szczepienia podstawowego. Miesiąc po podaniu dodatkowej dawki, u wszystkich zaszczepionych osób uzyskano odpowiedź anamnestyczną oraz seroprotekcję (tj. stężenia przeciwciał anty-HBs ≥10 mIU/ml). Dane te sugerują, że ochrona przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B może nadal istnieć dzięki pamięci immunologicznej u wszystkich osób, które odpowiedziały na szczepienie podstawowe, a u których nie stwierdzono stężenia przeciwciał anty-HBs zapewniające seroprotekcję. - Utrzymywanie się odpowiedzi immunologicznej i podanie dodatkowej dawki szczepionki u osób w wieku 15 i 16 lat, 14 lat po szczepieniu podstawowym: Wskaźniki seroprotekcji przed i po podaniu dodatkowej dawki szczepionki były oceniane u osób w wieku 15-16 lat, zaszczepionych trzema dawkami szczepionki Engerix B w ciągu dwóch pierwszych lat życia: Wskaźnik seroprotekcji N n % 95% przedział ufności (CI) dolna granica górna granica Przed podaniem dodatkowej dawki 292 191 65,4 59,6 70,9 1 miesiąc po podaniu dodatkowej dawki 292 286 97,9 95,6 99,2 N = liczba osób z dostępnymi wynikami n = liczba osób ze stężeniem przeciwciał anty-HBs ≥ 10 mIU/ml % = procent osób ze stężeniem przeciwciał anty-HBs ≥ 10 mIU/ml Odpowiedź anamnestyczną określano zależnie od statusu serologicznego wykazywanego przed podaniem dodatkowej dawki szczepionki u osób w wieku 15-16 lat, zaszczepionych trzema dawkami szczepionki Engerix B w ciągu dwóch pierwszych lat życia: Odpowiedź anamnestyczna 95% przedział ufności Status serologiczny przed podaniem dodatkowej dawki szczepionki N n % dolna granica górna granica Osoby ze stężeniem przeciwciał anty-HBs < 10 mIU/ml 101 95 94,1 87,5 97,8 Osoby ze stężeniem przeciwciał anty-HBs ≥ 10 mIU/ml 190 187 98,4 95,5 99,7 Łącznie 291 282 96,9 94,2 98,6 Stratyfikacja na podstawie ostatniego dostępnego punktu czasowego przed podaniem dawki przypominającej: - Osoby ze stężeniem przeciwciał anty-HBs < 10 mIU/ml przed podaniem dodatkowej dawki szczepionki - Osoby ze stężeniem przeciwciał anty-HBs ≥ 10 mIU/ml przed podaniem dodatkowej dawki szczepionki Odpowiedź anamnestyczna jest definiowana jako: - stężenie przeciwciał anty-HBs ≥ 10 mIU/ml u osób, które były seronegatywne przed podaniem dodatkowej dawki szczepionki, lub - co najmniej 4-krotny wzrost stężenia przeciwciał anty-HBs u osób, które były seropozytywne przed podaniem dodatkowej dawki szczepionki. N = liczba osób z dostępnymi wynikami zarówno przed, jak i po szczepieniu n = liczba osób z uzyskaną odpowiedzią % = procent osób z uzyskaną odpowiedzią Pierwszorzędowy punkt końcowy badania, zdefiniowany jako odsetek pacjentów ze stężeniem przeciwciał anty-HBs ≥ 100 mIU/ml jeden miesiąc po podaniu dawki dodatkowej, został wyliczony na 90,8% (95% CI: 86,8; 93,8). W odpowiedzi na dawkę dodatkową wartość średniej geometrycznej stężeń przeciwciał anty-HBs wzrosła 156-krotnie (z 26,5 do 4134,9 mIU/ml). Podobne dane dotyczące wskaźników seroprotekcji i odpowiedzi anamnestycznej uzyskano u osób (N=279) w wieku 12-13 lat. Zmniejszenie częstości występowania raka wątrobowokomórkowego u dzieci: Wykazano wyraźny związek pomiędzy zakażeniem wirusowym zapaleniem wątroby typu B, a występowaniem pierwotnego raka wątroby (Carcinoma hepatocellulare HCC). Profilaktyka wirusowego zapalenia wątroby typu B poprzez zastosowanie szczepień ochronnych prowadzi do spadku częstości występowania tego nowotworu, co zostało zaobserwowane na Tajwanie wśród dzieci w wieku 6-14 lat. #### 5.2 Właściwości farmakokinetyczne Ocena właściwości farmakokinetycznych nie jest wymagana dla szczepionek. #### 5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania spełniają wymagania WHO. ### 6. DANE FARMACEUTYCZNE: #### 6.1 Wykaz substancji pomocniczych Sodu chlorek Disodu fosforan dwuwodny Sodu diwodorofosforan dwuwodny Woda do wstrzykiwań Adsorbent patrz punkt 2. #### 6.2 Niezgodności farmaceutyczne Szczepionki Engerix B nie wolno mieszać w jednej strzykawce z innymi szczepionkami. #### 6.3 Okres ważności 3 lata. #### 6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania Przechowywać w lodówce (2°C – 8°C). Nie zamrażać. Szczepionkę przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem. Dane dotyczące stabilności wskazują, że szczepionka Engerix B zachowuje stabilność podczas przechowywania przez 3 dni w temperaturze do 37°C lub przez 7 dni w temperaturze do 25°C. Te informacje, przeznaczone dla fachowego personelu medycznego, mogą posłużyć jako wskazówka wyłącznie w sytuacji chwilowego przekroczenia temperatury przechowywania szczepionki. #### 6.5 Rodzaj i zawartość opakowania 0,5 ml zawiesiny w ampułko-strzykawce (ze szkła typu I) z zatyczką tłoka (z gumy butylowej) oraz z gumową nasadką na końcówkę, z igłą dołączoną do opakowania – opakowania po 1, 10 lub 25 szt. Nasadka na końcówkę i gumowa zatyczka tłoka ampułko-strzykawki są wytworzone z gumy syntetycznej. Nie wszystkie rodzaje opakowań muszą znajdować się w obrocie. #### 6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania i przygotowania produktu leczniczego do stosowania. W trakcie przechowywania może powstać biały osad i przezroczysty bezbarwny płyn powyżej. Przed użyciem szczepionką należy energicznie wstrząsnąć, aby uzyskać lekko mętną zawiesinę. Przed podaniem szczepionkę należy obejrzeć pod kątem ewentualnej obecności cząstek i (lub) zmian w wyglądzie. W przypadku stwierdzenia którejkolwiek z tych nieprawidłowości, szczepionki nie należy podawać. Szczepionka powinna być podana natychmiast po jej otwarciu. Instrukcje dotyczące ampułko-strzykawki Należy trzymać ampułko-strzykawkę za korpus, a nie za tłok. Należy odkręcić nasadkę ampułko-strzykawki poprzez przekręcenie jej w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara. Adapter typu Luer Lock Tłok Korpus Nasadka Należy przymocować igłę do ampułko-strzykawki poprzez przyłączenie nasadki igły do adaptera Luer Lock (ang. Luer Lock Adaptor, LLA) i obrócenie jej ćwierć obrotu w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara, do chwili aż poczuje się zablokowanie igły. Nie wolno wyciągać tłoka z korpusu ampułko-strzykawki. Jeśli tak się stanie, nie należy podawać szczepionki. Usuwanie Wszelkie niewykorzystane resztki produktu lub jego odpady należy usunąć w sposób zgodny z lokalnymi przepisami. ### 7. PODMIOT ODPOWIEDZIALNY POSIADAJĄCY POZWOLENIE NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU GlaxoSmithKline Biologicals S.A. rue de l’Institut 89 1330 Rixensart, Belgia Tel.: +32(0)2 656 8111 Fax.: +32(0)2 656 8000 ### 8. NUMER POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU R/0564 ### 9. DATA WYDANIA PIERWSZEGO POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU I DATA PRZEDŁUŻENIA POZWOLENIA Data wydania pierwszego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: 29.11.1988 Data ostatniego przedłużenia pozwolenia: 20.11.2013 ### 10. DATA ZATWIERDZENIA LUB CZĘŚCIOWEJ ZMIANY TEKSTU CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO 04/2023 Nasadka igły --- > Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.