# Liść Senesu

> Listek senesu · 25-30 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na sennozyd B/saszetkę · Zioła do zaparzania w saszetkach

## Szczegóły leku

- **Nazwa:** Liść Senesu
- **Nazwa powszechna:** Sennae foliolum
- **Substancja czynna:** [Listek senesu](https://apteka.online/odpowiedniki/sennae-foliolum)
- **Moc:** 25-30 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na sennozyd B/saszetkę
- **Postać farmaceutyczna:** Zioła do zaparzania w saszetkach
- **Droga podania:** doustna
- **Kategoria dostępności:** OTC
- **Liczba opakowań:** 1
- **Numer pozwolenia:** IL-0987/LN
- **Podmiot odpowiedzialny:** Krakowskie Zakłady Zielarskie "Herbapol" w Krakowie S.A.
- **Producent:** Krakowskie Zakłady Zielarskie "Herbapol" w Krakowie S.A., Polska
- **Status RPL:** Produkt aktywny
- **Wersja HTML:** https://apteka.online/katalog-lekow/tradycyjne-preparaty-ziolowe/lisc-senesu-ziola-sasz-25-30-mg-zwiazkow-antranoidowych-w-przeliczeniu-na-sennozyd-b-saszetke-krakowskie
- **Wersja Markdown:** https://apteka.online/katalog-lekow/tradycyjne-preparaty-ziolowe/lisc-senesu-ziola-sasz-25-30-mg-zwiazkow-antranoidowych-w-przeliczeniu-na-sennozyd-b-saszetke-krakowskie.md

## Dokumenty PDF

- Ulotka leku PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/13379/leaflet
- ChPL PDF: https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/13379/characteristic

## Dostępne opakowania (1)

| Opakowanie | EAN | Kategoria | Cena (refundacja) | Dostępność | Kup teraz |
|---|---|---|---|---|---|
| 25 torebek 1 g | 5909990214433 | OTC | — | Niedostępny (1/5) | — |

## Wskaźnik dostępności

Wskaźnik dostępności to orientacyjne oszacowanie naszego autorskiego algorytmu. Ma charakter wyłącznie poglądowy i może różnić się od rzeczywistego stanu w konkretnej aptece.

- Bardzo dobrze dostępny (5/5)
- Dobrze dostępny (4/5)
- Trudno dostępny (2/5)
- Niedostępny (1/5)
- Brak danych

Produkty lecznicze o dobrej i bardzo dobrej dostępności zazwyczaj możesz zamówić na następny dzień w aptece. Przejdź do katalogu aptek, aby znaleźć numer telefonu do apteki w Twojej okolicy. Przed rozmową z farmaceutą przygotuj kod e-recepty oraz Twój numer PESEL lub osoby, na którą wystawiona jest recepta.

## Charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)

Charakterystyka Produktu Leczniczego

### 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO
LIŚĆ SENESU, Zioła do zaparzania w saszetkach, 25-30 mg związków
antranoidowych w przeliczeniu na sennozyd B/saszetkę.

### 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH
Skład:
1 saszetka zawiera 1,0 g Cassia angustifolia Vahl i/lub Cassia senna L. (Cassia
acutifolia Delile) foliolum (listek senesu), co odpowiada 25-30 mg związków
antranoidowych w przeliczeniu na sennozyd B.

### 3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA
Zioła do zaparzania w saszetkach.

### 4. SZCZEGÓŁOWE DANE KLINICZNE

#### 4.1. Wskazania do stosowania
Do krótkotrwałego stosowania w zaparciach występujących sporadycznie, jako środek
przeczyszczający.

#### 4.2. Dawkowanie i sposób podawania
Maksymalna dawka dobowa związków antranoidowych wynosi 30 mg, co odpowiada 1
szklance naparu sporządzonego z 1 saszetki.
Właściwą dawką indywidualną jest najmniejsza dawka niezbędna do uzyskania
miękkiego stolca.
Młodzież powyżej 12 lat, dorośli, osoby starsze: 1 saszetkę (1 g) zalać 1 szklanką (ok.
200 ml) wrzącej wody, odstawić na 10 min. Tak przygotowany ciepły napar pić 1 raz
dziennie przed snem. Efekt przeczyszczający powinien wystąpić po około 8 godzinach
tzn. rano po przebudzeniu.
Nie stosować u dzieci poniżej 12 lat.

Czas stosowania:
Stosowanie przez dłuższy czas niż 1-2 tygodnie wymaga nadzoru lekarza.
Zwykle wystarcza stosowanie nie częściej niż 2-3 razy w tygodniu.

#### 4.3. Przeciwwskazania
Stany zapalne wyrostka robaczkowego, niewydolność nerek, krwawienia
miesiączkowe, bóle brzucha o nieznanej etiologii, niedrożność jelit, schorzenia zapalne
jelit (np. choroba Crohna, owrzodzenie jelit), odwodnienie organizmu i utrata
elektrolitów (głównie hipokaliemia). Nadwrażliwość na surowiec.
Nie stosować u dzieci poniżej 12 lat.

#### 4.4. Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Pacjenci przyjmujący glikozydy nasercowe, leki przeciwarytmiczne wydłużające
odcinek QT, moczopędne, adrenokortykosteroidy oraz preparaty zawierające korzeń
lukrecji powinni skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem listków senesu.
Jeśli lekarz nie zaleci inaczej listek senesu nie powinien być stosowany przez pacjentów
z zaklinowaniem stolca oraz ostrymi lub przewlekłymi dolegliwościami żołądkowo-

jelitowymi niewiadomego pochodzenia, takimi jak ból brzucha, nudności i wymioty,
ponieważ objawy te mogą wskazywać na potencjalną lub istniejącą niedrożność jelit.
Jeżeli po 3 dniach stosowania nie nastąpi efekt terapeutyczny należy rozważyć
zastosowanie innych środków.
Stosowanie dłuższe niż 1-2 tygodni wymaga nadzoru lekarza. Należy unikać
długotrwałego stosowania środków przeczyszczających. Długotrwałe stosowanie
środków przeczyszczających może prowadzić do zaburzenia czynności jelit,
uzależnienia od środków przeczyszczających i w konsekwencji do nawykowych zaparć.
Nie stosować u dzieci poniżej 12 lat. Jeśli istnieje potrzeba codziennego używania
środków przeczyszczających, przyczyna zaparć powinna zostać zbadana. W przypadku
lekkich zaparć w pierwszej kolejności zalecana jest zmiana diety, następnie środki
pęczniejące o działaniu łagodnie przeczyszczającym, a dopiero w przypadku ich
nieskuteczności należy stosować napar z listków senesu.
Gdy preparaty senesu są stosowane u osób dorosłych nie panujących nad oddawaniem
stolca, pieluchy powinny być wymieniane częściej, celem unikania długotrwałego
kontaktu skóry z kałem.
U pacjentów z chorobami nerek należy brać pod uwagę możliwość wystąpienia
zaburzeń poziomu elektrolitów.

#### 4.5. Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji
Długotrwałe nadużywanie listków senesu może powodować hipokaliemię, która nasila
działanie glikozydów nasercowych, interakcje z lekami przeciwarytmicznymi,
przywracającymi rytm zatokowy (np. chinidyna) i wydłużającymi odcinek QT.
Jednoczesne stosowanie z innymi lekami obniżającymi poziom potasu, takimi jak leki
moczopędne, adrenokortykosteroidy czy korzeń lukrecji, może nasilać zaburzenia
elektrolitowe.

#### 4.6. Stosowanie podczas ciąży i karmienia piersią
Ze względu na brak wystarczających danych dotyczących działań niepożądanych i
szkodliwych, które mogą wystąpić u kobiety w ciąży i płodu podczas stosowania
rekomendowanych dawek oraz ryzyko genotoksyczności, nie zaleca się stosowania
produktu w pierwszym trymestrze ciąży.

Nie zaleca się stosowania produktu podczas karmienia piersią ze względu na brak
wystarczających danych dotyczących przechodzenia metabolitów do mleka matki. Małe
ilości aktywnych metabolitów są wydzielane do mleka matki. Nie zaobserwowano
efektu przeczyszczającego u dzieci karmionych piersią.

#### 4.7. Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługę urządzeń mechanicznych w
ruchu
Nie stwierdzono negatywnego wpływu.

#### 4.8. Działania niepożądane
Mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości na senes (świąd, pokrzywka, miejscowa lub
uogólniona wysypka). Listek senesu może powodować bóle i skurcze w obrębie
brzucha oraz pasaż płynnych stolców szczególnie u pacjentów z zespołem jelita
drażliwego. Powyższe objawy mogą wystąpić również w konsekwencji
przedawkowania. W takich przypadkach konieczne jest obniżenie dawki.
Długotrwałe stosowanie może spowodować zaburzenia równowagi wodnoelektrolitowej, a także białkomocz i krwiomocz. Przy przewlekłym stosowaniu może

także wystąpić odkładanie pigmentów w błonie śluzowej jelita (pseudomelanosis coli),
które zwykle zanika po odstawieniu leku. W okresie leczenia może wystąpić
zabarwienie moczu na żółty lub brunatno-czerwony kolor (zależne od pH), które nie jest
istotne klinicznie.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie
podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie
stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do
fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania
niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań
Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów
Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa;
tel.: +48 22 49-21-301, fax: + 48 22 49-21-309, https://smz.ezdrowie.gov.pl.
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.

#### 4.9. Przedawkowanie
Główne objawy przedawkowania/nadużywania to ból kurczowy oraz ostra biegunka
prowadząca do utraty płynów i elektrolitów, które powinny zostać uzupełnione.
Biegunka może w szczególności powodować niedobór potasu, co może prowadzić do
zaburzeń serca i osłabienia mięśni, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu
glikozydów nasercowych, leków moczopędnych, adrenokortykosteroidów lub korzenia
lukrecji.
W przypadku przedawkowania należy podać duże ilości płynów. Poziom elektrolitów,
szczególnie potasu, powinien być monitorowany. Powyższe zalecenia są szczególnie
istotne w przypadku osób starszych.
Przewlekłe stosowanie za wysokich dawek preparatów zawierających antranoidy może
prowadzić do toksycznego zapalenia wątroby.

### 5. WŁAŚCIWOŚCI FARMAKOLOGICZNE

#### 5.1. Właściwości farmakodynamiczne
Preparat należy do grupy kontaktowych środków przeczyszczających, kod ATC: A 06
AB.
Pochodne 1,8-dihydroksyantracenu wykazują efekt przeczyszczający. β-0-połączone
glikozydy (sennozydy) nie są wchłaniane w górnej części jelit ale są przekształcane
przez bakterie w jelicie grubym do aktywnego metabolitu (antronu reiny).
Można wyróżnić dwa mechanizmy działania senesu:
### 1. Wpływ na perystaltykę jelita grubego, stymulacja skurczów propulsywnych i
zahamowanie skurczów miejscowych w wyniku czego przyśpieszony jest pasaż
jelitowy i ograniczone wchłanianie wody.
### 2. Stymulacja wydzielania śluzu i chlorków, a w konsekwencji ucieczki wody do
światła jelita.
Wypróżnienie następuje po 8-12 godzinach od przyjęcia senesu, co jest spowodowane
koniecznością dotarcia do jelita grubego gdzie antrazwiązki przekształcone są w formy
aktywne.

#### 5.2. Właściwości farmakokinetyczne
β-0-połączone glikozydy (sennozydy) nie są wchłaniane w górnej części jelit ani
rozkładane przez enzymy trawienne. Rozkładane są przez bakterie w jelicie grubym do

aktywnego metabolitu (antronu reiny). Aglikony są wchłaniane w górnej części jelita.
Eksperymenty na zwierzętach z użyciem znakowanego radiacyjnie antronu reiny
podanego bezpośrednio do jelita ślepego wykazały wchłanianie poniżej 10%. W
obecności tlenu antron reiny jest utleniany do reiny i sennidyn, które mogą być wykryte
we krwi, głównie w postaci glukuronidów i siarczanów. Po doustnym podaniu
sennozydów, 3-6% metabolitów jest wydalana z moczem, a część wydzielana z żółci.
Większość sennozydów (ok. 90%) jest wydalana z kałem jako polimery (polichinony)
łącznie z 2-6% nieprzekształconych sennozydów, sennidyn, antronu reiny i reiny. W
badaniach na ludziach ze strąkami senesu (20 mg sennozydów), podawanych doustnie
przez 7 dni, oznaczono maksymalne stężenie we krwi 100 ng reiny/ml. Nie
obserwowano akumulacji reiny. Aktywne metabolity np. reina były odnajdywane w
niewielkich ilościach w mleku ludzkim. Badania na zwierzętach wykazały niewielki
pasaż reiny przez łożysko.

#### 5.3. Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania
Nie przeprowadzono systematycznych badań przedklinicznych listków senesu w
saszetkach. Większość danych dotyczy ekstraktu zawierającego sennozydy w ilości 1,4
– 3,5% antranoidów, co odpowiada potencjalnym udziałom 0,9 – 2,3% reiny, 0,05 –
0,15 aloeemodyny i 0,001 – 0,006% emodyny jako poszczególnych składników.
Toksyczność ostra powyższego ekstraktu ze strąków senesu, jak również sennozydów u
szczurów i myszy była niska po podaniu doustnym. W wyniku badania po podaniu
parenteralnym myszom, uznano że ekstrakt wykazał wyższą toksyczność niż izolowane
glikozydy, prawdopodobnie przez wzgląd na zawartość aglikonów. Sennozydy przy
podaniu psom przez 4 tygodnie dawki do 500 mg/kg oraz dawki 100 mg/kg szczurom
przez 6 miesięcy, nie wykazały żadnej specyficznej toksyczności. Podobnych badań nie
przeprowadzono dla produktów zawierających senes. Nie było doniesień na temat
embriotoksyczności, teratogenności lub toksyczności dla płodu w badaniach
przeprowadzonych na szczurach i królikach po doustnym podawaniu sennozydów. Nie
obserwowano także negatywnego wpływu na rozwój pourodzeniowy młodych
szczurów, zachowanie matek oraz płodność badanych szczurów. Nie przeprowadzono
podobnych prób dla preparatów zawierających senes.
Ekstrakt z senesu oraz aloeemodyna w testach in vitro wykazały efekt mutagenny.
Podobne badania dla sennozydów A i B oraz reiny dały wyniki negatywne. Badania in
vivo z użyciem wyciągu ze strąków senesu również wykazały brak efektu mutagennego.
Ekstrakt z senesu podawany doustnie przez 2 lata nie wykazał potencjału
rakotwórczego. Zastosowany wyciąg zawierał około 40,8% antranoidów, z czego 35%
stanowiły sennozydy odpowiadające 25,2% potencjalnego udziału reiny; 2,3%
aloeemodyny, 0,007% emodyny, 142 ppm wolnej aloeemodyny i 9 ppm wolnej
emodyny. W badaniach klinicznych sprawdzono poziom ryzyka powstawania
nowotworów jelit po użyciu preparatów z senesem. Otrzymane rezultaty nie pozwalają
jednak na wyciągnięcie jednoznacznych wniosków.

### 6. DANE FARMACEUTYCZNE

#### 6.1. Wykaz substancji pomocniczych
Nie dotyczy.

#### 6.2. Niezgodności farmaceutyczne
Nie występują.

#### 6.3. Okres trwałości
2 lata.

#### 6.4. Specjalne środki ostrożności przy przechowywaniu
Przechowywać w zamkniętych opakowaniach, w temperaturze nie wyższej niż 30ºC.
Chronić od światła, wilgoci i wpływu obcych zapachów.

#### 6.5. Rodzaj i zawartość opakowania
Saszetka z bibuły termozgrzewalnej w kartoniku pokrytym folią.
Opakowanie: 25 saszetek po 1 g.

#### 6.6. Instrukcja dotycząca użytkowania leku
Nie wymaga.

### 7. PODMIOT ODPOWIEDZIALNY POSIADAJĄCY POZWOLENIE
NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU
Krakowskie Zakłady Zielarskie „Herbapol” w Krakowie S.A.
ul. Chałupnika 14, 31-464 Kraków
tel. 12 411-69-11, fax 12 411-58-37,
e-mail: herbapol@herbapol.krakow.pl

### 8. NUMER POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU: IL-0987/LN

### 9. DATA WYDANIA PIERWSZEGO POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE
DO OBROTU ORAZ DATA JEGO PRZEDŁUŻENIA: 17.05.1997, 10.07.2013

### 10. DATA ZATWIERDZENIA LUB CZĘŚCIOWEJ ZMIANY TEKSTU
CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO:

---

> Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.