# Loperamid: działanie, dawkowanie, przeciwwskazania

> Loperamid \(Stoperan S\): dawkowanie, przeciwwskazania, interakcje. Stosuj maksymalnie 4 tabletki na dobę przez 2 dni. Sprawdź, kiedy go nie używać. HTML: https://apteka.online/substancje/loperamid

Autor: Zespół apteka.online · Konsultacja merytoryczna: mgr farm. Aleksander Flaszka

Loperamid to lek przeciwbiegunkowy, który spowalnia ruchy jelit, pozwalając na wchłonięcie wody. Stosuje się go nie dłużej niż 2 dni, w maksymalnej dawce 4 tabletek na dobę. Jest wskazany dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat, a w przypadku IBS - dla osób od 18. roku życia. Przeciwwskazany jest w infekcjach bakteryjnych z krwią w stolcu.

## Dawkowanie

| Kto | Dawka jednorazowa | Razy na dobę | Maks. na dobę | Czas stosowania |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Dorośli w ostrej biegunce | dwie tabletki | po każdym luźnym stolcu | 4 tabletki na dobę | nie dłużej niż 2 dni |
| Młodzież w wieku 12-17 lat w ostrej biegunce | jedna tabletka | po każdym luźnym stolcu | 4 tabletki na dobę | nie dłużej niż 2 dni |
| Dorośli w ostrej biegunce związanej z zespołem jelita drażliwego \(IBS\) | dwie tabletki | po każdym luźnym stolcu | 4 tabletki na dobę | nie dłużej niż 2 dni |

## Loperamid - jak działa?

Loperamid należy do leków przeciwbiegunkowych, które działają bezpośrednio w jelitach. Jego głównym zadaniem jest spowolnienie ruchów jelit, czyli perystaltyki. Dzięki temu treść pokarmowa dłużej pozostaje w jelitach, co pozwala na wchłonięcie większej ilości wody i elektrolitów. W efekcie stolec staje się bardziej uformowany, a częstotliwość wypróżnień maleje. Działanie leku polega na miejscowym oddziaływaniu na ścianę jelita, co prowadzi do zmniejszenia wydzielania płynów do jego światła. Loperamid zaczyna działać stosunkowo szybko, zwykle **w ciągu godziny** od przyjęcia. Maksymalny efekt utrzymuje się przez **kilka godzin**. W preparacie Stoperan S loperamid łączy się z symetykonem, który rozbija pęcherzyki gazu w jelitach, łagodząc wzdęcia i dyskomfort towarzyszący biegunce.

## Loperamid - jak przyjmować?

Tabletkę połyka się w całości, popijając szklanką wody. Nie ma konieczności przyjmowania leku z posiłkiem ani na czczo. Po pominiętej dawce nie należy stosować dawki podwójnej. Jeśli minęło więcej niż kilka godzin od planowanego czasu przyjęcia, a luźne stolce się nie pojawiły, można pominąć tę dawkę. Nie określono optymalnej pory dnia na przyjmowanie leku - stosuje się go po każdym luźnym stolcu. Tabletki nie należy dzielić ani rozgryzać, ponieważ może to zmienić sposób uwalniania substancji czynnej. **Maksymalna dawka dobowa to cztery tabletki**, a leczenie nie powinno trwać **dłużej niż dwa dni**. Jeśli po dwóch dniach stosowania objawy nie ustąpią, należy skonsultować się z lekarzem. W przypadku osób starszych lub z zaburzeniami czynności nerek nie ma konieczności dostosowania dawkowania. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lek należy stosować ostrożnie.

## Loperamid - kiedy nie stosować?

Leku nie stosuje się u dzieci **poniżej 12 lat** z ostrą biegunką i towarzyszącymi wzdęciami lub skurczami. W przypadku biegunki związanej z zespołem jelita drażliwego (IBS) lek jest przeciwwskazany u osób **poniżej 18 lat**. Nie wolno go używać, jeśli w przeszłości wystąpiła reakcja alergiczna na loperamid lub symetykon. Leku nie stosuje się w infekcjach bakteryjnych objawiających się krwią w stolcu i wysoką gorączką, czyli w ostrej czerwonce. Przeciwwskazaniem jest także ostre wrzodziejące zapalenie jelit oraz rzekomobłoniaste zapalenie jelit po antybiotykach. Nie stosuje się go również w bakteryjnych zakażeniach jelit wywołanych przez bakterie Salmonella, Shigella czy Campylobacter. Leku nie wolno podawać w stanach, gdzie spowolnienie pracy jelit mogłoby być niebezpieczne, na przykład przy podejrzeniu niedrożności jelit.

## Działania niepożądane

Działania niepożądane Stoperanu S są zgrupowane według częstości ich występowania.

Często, czyli u **1 do 10 na 100 pacjentów**, mogą pojawić się:
- ból głowy
- nudności
- wysypka
- osłabienie

Niezbyt często, czyli u **1 do 10 na 1000 pacjentów**, mogą wystąpić dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takie jak:
- ból brzucha
- wymioty
- zaparcie
- wzdęcia
- niestrawność

W tej samej grupie częstości mogą pojawić się reakcje skórne, na przykład:
- wysypka pęcherzowa (w tym ciężkie zespoły jak Stevens-Johnson)
- obrzęk naczynioruchowy (gwałtowny obrzęk skóry i błon śluzowych)
- pokrzywka
- świąd

a także zmęczenie.

Rzadko, czyli u **1 do 10 na 10 000 pacjentów**, może wystąpić suchość w jamie ustnej.

Częstość nieznana oznacza, że nie można jej oszacować na podstawie dostępnych danych. W tej kategorii wymienia się reakcje nadwrażliwości, w tym reakcję anafilaktyczną (ciężką, uogólnioną reakcję alergiczną mogącą prowadzić do wstrząsu), oraz:
- senność
- zawroty głowy
- utratę lub obniżenie świadomości
- otępienie
- hipertonię (zwiększone napięcie mięśni)
- niewłaściwą koordynację
- zwężenie źrenic
- niedrożność lub rozszerzenie okrężnicy (w tym toksyczne rozszerzenie okrężnicy)
- ostre zapalenie trzustki
- zatrzymanie moczu.

## Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem?

Leczenie loperamidem należy przerwać i skontaktować się z lekarzem, jeśli pojawi się:
- krew w stolcu,
- wysoka gorączka,
- silny ból brzucha,
- wzdęcie brzucha,
- wymioty,
- zatrzymanie moczu lub
- objawy ze strony układu nerwowego, takie jak senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji ruchów lub sztywność mięśni.

Konsultacji wymaga także przedłużająca się biegunka, która nie ustępuje w ciągu **dwóch dni** leczenia.

## Loperamid - z czym nie łączyć?

Loperamid może wchodzić w istotne interakcje z innymi lekami. Jednoczesne stosowanie z niektórymi lekami przeciwgrzybiczymi, takimi jak itrakonazol lub ketokonazol, może powodować **kilkukrotny wzrost stężenia loperamidu we krwi**. Podobny efekt, prowadzący do **2-3 krotnego zwiększenia stężenia**, obserwuje się przy łączeniu z chinidyną lub rytonawirem. Gemfibrozyl, lek stosowany w zaburzeniach lipidowych, również może podnosić poziom loperamidu. Szczególnie niebezpieczne jest połączenie itrakonazolu i gemfibrozylu, które może zwiększyć całkowitą ekspozycję na lek nawet **trzynastokrotnie**. Leki o podobnym działaniu hamującym perystaltykę jelit mogą nasilać efekt loperamidu, natomiast leki przyspieszające pracę jelit mogą osłabiać jego skuteczność. Loperamid może też zwiększać wchłanianie innych substancji, np. desmopresyny podawanej doustnie.

W przypadku alkoholu nie określono bezpośrednich interakcji farmakokinetycznych. Jednakże alkohol sam w sobie może nasilać objawy biegunki i odwodnienia, a także potęgować działanie depresyjne loperamidu na ośrodkowy układ nerwowy, zwiększając ryzyko wystąpienia senności czy zawrotów głowy. Dlatego w trakcie leczenia **zaleca się unikanie spożywania alkoholu**.

Symetykon, drugi składnik preparatu Stoperan S, nie wchłania się z przewodu pokarmowego, dlatego nie przewiduje się dla niego istotnych interakcji z innymi lekami.

## Loperamid w ciąży i przy karmieniu piersią

Stosowanie loperamidu w ciąży nie jest zalecane. Bezpieczeństwo stosowania w przypadku ciąży u ludzi nie zostało ustalone. Produkt leczniczy nie powinien być stosowany w czasie ciąży, szczególnie w **pierwszym trymestrze**, chyba że jest to uzasadnione klinicznie. Decyzję o ewentualnym przyjmowaniu leku w tym okresie może podjąć wyłącznie lekarz, po rozważeniu potencjalnych korzyści i ryzyka. Podczas karmienia piersią loperamid również nie jest zalecany, ponieważ małe ilości substancji czynnej mogą przedostawać się do mleka kobiecego.

## Zasady bezpiecznego stosowania

Stoperan S stosuje się nie dłużej niż **dwa dni** bez konsultacji z lekarzem. Maksymalna dawka dobowa to **cztery tabletki**, niezależnie od liczby luźnych stolców. Nie należy łączyć leku z inhibitorami P-glikoproteiny lub enzymów CYP, takimi jak chinidyna, rytonawir, itrakonazol, ketokonazol czy gemfibrozyl, ponieważ wielokrotnie zwiększają stężenie loperamidu. Szczególnej ostrożności wymaga stosowanie u osób z zaburzeniami czynności wątroby, ze względu na spowolnienie metabolizmu. Podczas kuracji należy obserwować organizm; pojawienie się krwi w stolcu, wysokiej gorączki, silnego bólu brzucha, obrzęku naczynioruchowego lub objawów ze strony układu nerwowego, takich jak senność, zawroty głowy czy zaburzenia koordynacji, wymaga natychmiastowego przerwania stosowania i kontaktu z lekarzem. Przedawkowanie jest niebezpieczne i może prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca, dlatego bezwzględnie należy przestrzegać zalecanych dawek. W przypadku pominięcia dawki nie należy przyjmować **podwójnej ilości**. Podczas biegunki ważne jest nawadnianie organizmu, a lek nie zastępuje płynów i elektrolitów. Dzieciom **poniżej 12 lat** nie podaje się leku w przypadku ostrej biegunki, a młodzieży **poniżej 18 lat** w biegunce związanej z zespołem jelita drażliwego.

## Najczęściej zadawane pytania

### Na co pomaga loperamid?

Loperamid pomaga w objawowym leczeniu ostrej biegunki u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat. Stosuje się go również w leczeniu ostrej biegunki związanej z zespołem jelita drażliwego \(IBS\) u osób dorosłych, gdy towarzyszą jej wzdęcia i skurcze.

### Czy loperamid jest na receptę?

Część opakowań loperamidu jest dostępna bez recepty, a część wymaga recepty. Status recepty zależy od konkretnego opakowania i dawki.

### Czy loperamid to opioid?

Tak, loperamid należy do opioidów, ale działa wyłącznie miejscowo w jelitach, nie przenikając w znaczący sposób do ośrodkowego układu nerwowego. Dlatego nie wywołuje typowych efektów narkotycznych.

### Jak szybko działa loperamid?

Loperamid zaczyna działać stosunkowo szybko, zwykle w ciągu godziny od przyjęcia. Maksymalny efekt utrzymuje się przez kilka godzin.

### Jak stosować loperamid?

Dawkę początkową stanowią dwie tabletki dla dorosłych lub jedna dla młodzieży, a następnie jedną tabletkę przyjmuje się po każdym luźnym stolcu. Nie przekracza się czterech tabletek na dobę przez nie więcej niż dwa dni.

### Kiedy nie stosować loperamidu?

Nie stosuje się go u dzieci poniżej 12 lat, w infekcjach z krwią w stolcu i gorączką, w ostrych stanach zapalnych jelit, po antybiotykach oraz u osób z alergią na składniki leku.

### Czy loperamid jest szkodliwy?

Przyjmowany zgodnie z zaleceniami jest bezpieczny. Przedawkowanie jest niebezpieczne i może prowadzić do ciężkich zaburzeń rytmu serca, niedrożności jelit oraz objawów ze strony układu nerwowego.

## Zobacz również

- [Zamienniki i porównanie cen: Loperamid](https://apteka.online/odpowiedniki/loperamid)

---

> Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.