Szczepionki

Szczepionki chronią przed chorobami wywołanymi przez bakterie i wirusy. W tej grupie są szczepionki bakteryjne, wirusowe i łączone. Podział w praktyce najczęściej odnosi się do konkretnej choroby, której zapobiegają, a nie do technologii ich wytwarzania. Skorzystają z nich dzieci, dorośli, seniorzy, osoby planujące podróże oraz pacjenci z chorobami przewlekłymi, jeśli lekarz uzna to za potrzebne. Działają tak, że uczą układ odpornościowy rozpoznawać patogen, zanim dojdzie do zakażenia.

Stosuje się je m.in. przeciw grypie, COVID-19, wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B, meningokokom, odrze, śwince, różyczce czy rotawirusom. Wśród nazw, które możesz spotkać, są np. Comirnaty i Spikevax JN.1 przy COVID-19, Engerix B lub HBVaxPRO w ochronie przed WZW B, Menveo przeciw meningokokom, Priorix-Tetra w szczepieniu MMRV, a Rotarix w profilaktyce zakażeń rotawirusowych. To przykłady, nie podpowiedź wyboru konkretnego leku.

Po szczepieniu możesz się spodziewać bólu lub tkliwości w miejscu wkłucia, lekkiego zaczerwienienia, krótkotrwałej gorączki czy zmęczenia. Objawy zwykle mijają w 1-3 dni. Odporność buduje się z czasem, często w 1-2 tygodnie, a pełna ochrona bywa po serii kilku dawek lub po dawce przypominającej. Technologie są różne, np. inaktywowane, żywe atenuowane, rekombinowane czy mRNA. Część szczepionek zawiera adiuwant, który nasila odpowiedź immunologiczną.

Większość szczepionek jest na receptę i podawana po kwalifikacji przez lekarza lub uprawnionego farmaceutę. Skontaktuj się pilnie z lekarzem przy nasilonej reakcji alergicznej, duszności, uogólnionej wysypce lub bardzo wysokiej gorączce. Przed szczepieniem omów z personelem medycznym choroby przewlekłe, przyjmowane leki, ciążę i wcześniejsze reakcje na szczepienia. Przy poważnych dolegliwościach i wątpliwościach co do terminu lub wskazań decyzję podejmij wspólnie z lekarzem.