Hormony przysadki i podwzgórza oraz ich analogi

Ta kategoria obejmuje hormony wydzielane przez przysadkę i podwzgórze oraz leki, które naśladują ich działanie. Stosuje się je u dzieci i dorosłych z zaburzeniami gospodarki wodnej, niedoborem hormonu wzrostu, akromegalią czy chorobą Cushinga. Leczenie prowadzi najczęściej endokrynolog. Leki podaje się w tabletkach, aerozolu donosowym albo w zastrzykach podskórnych.

Do często używanych substancji należą desmopresyna, somatropina oraz analogi somatostatyny: lanreotyd i oktreotyd. W akromegalii bywa także stosowany pasireotyd. W praktyce spotkasz nazwy handlowe takie jak Minirin Melt (desmopresyna), Omnitrope (somatropina), Lanreotide Zentiva (lanreotyd) czy Signifor (pasireotyd). Przy opornej akromegalii lekarz może sięgnąć po antagonistę receptora hormonu wzrostu, np. Somavert.

Efekty leczenia bywają różne w zależności od leku. Desmopresyna zmniejsza nadmierne pragnienie i ilość oddawanego moczu w ciągu kilku godzin. Somatropina działa wolniej, poprawia tempo wzrastania u dzieci i skład ciała, co ocenia się w kolejnych miesiącach. Analogi somatostatyny łagodzą bóle brzucha, biegunkę i zaczerwienienia w guzach neuroendokrynnych oraz obniżają IGF-1 w akromegalii.

Podczas terapii mogą wystąpić działania niepożądane. Po desmopresynie grozi hiponatremia, zwłaszcza przy piciu zbyt dużych ilości płynów, sygnałem bywa ból głowy, nudności, senność. Analogi somatostatyny często dają dolegliwości żołądkowo-jelitowe i mogą sprzyjać kamicy żółciowej. Somatropina bywa związana z zatrzymywaniem płynów, bólami stawów i wahanami glikemii.

Pozostawaj w stałym kontakcie z lekarzem i wykonuj badania kontrolne. To leki na receptę, nie modyfikuj terapii bez konsultacji. Pilnego kontaktu z lekarzem wymagają objawy odwodnienia lub przewodnienia, silny ból brzucha, pogorszenie widzenia, obrzęki łydek, omdlenia, a także nasilone pragnienie lub bardzo rzadkie oddawanie moczu. W razie ciąży, karmienia piersią albo innych chorób poinformuj lekarza i farmaceutę.