Leki przeciwnowotworowe i immunomodulujące

Ta kategoria obejmuje leki stosowane w leczeniu nowotworów oraz środki, które modyfikują pracę układu odpornościowego. Wchodzą tu klasyczne cytostatyki, leki celowane, przeciwciała, hormonoterapia, a także leki immunosupresyjne i immunostymulujące. Stosuje się je u osób z chorobami nowotworowymi, w chorobach autoimmunologicznych, po przeszczepach, a także w niektórych schorzeniach neurologicznych. Leczenie dobiera lekarz, bo każdy przypadek jest inny, a plan terapii często łączy kilka leków i etapy prowadzone w szpitalu oraz w domu.

Do często używanych leków należą metotreksat, lenalidomid, sunitynib, dasatynib czy fumaran dimetylu. Metotreksat bywa stosowany w onkologii, ale też w reumatologii i dermatologii w mniejszych dawkach. Lenalidomid to lek immunomodulujący, ważny m.in. w szpiczaku. Leki celowane, jak sunitynib i dasatynib, blokują konkretne szlaki wzrostu komórek nowotworowych. Przykładowe nazwy handlowe w tej grupie to Methofill SD, Metex Pen, Methotrexate Ever Pharma, Lenalidomide Fresenius Kabi oraz Tullex. Część terapii ma postać tabletek lub kapsułek, inne podaje się w zastrzykach albo we wlewie dożylnym.

Efekty i działania niepożądane zależą od leku. Mogą pojawić się zmęczenie, nudności, biegunka lub zaparcia, wysypki, wypadanie włosów, bóle głowy. Często obserwuje się obniżenie liczby białych krwinek, płytek albo niedokrwistość, dlatego potrzebne są regularne badania krwi oraz kontrola pracy wątroby i nerek. Przy części leków lekarz zaleci antykoncepcję, ograniczenie alkoholu, ochronę skóry przed słońcem i ostrożność przy żywych szczepionkach. Interakcje są częste, więc przed włączeniem każdego leku, także ziołowego, skonsultuj to z lekarzem lub farmaceutą.

Prawie wszystkie te leki są na receptę i wymagają ścisłego nadzoru. Wiele kuracji prowadzi się w ośrodkach onkologicznych, a część kontynuuje w domu. Pilny kontakt z lekarzem jest potrzebny przy gorączce, dreszczach, nasilonych krwawieniach, duszności, silnym bólu brzucha, uporczych wymiotach lub biegunce, żółtaczce czy nagłej wysypce z pęcherzami. W ciąży i podczas karmienia piersią takie leczenie podejmuje się tylko wtedy, gdy lekarz uzna to za konieczne. Przy poważnych dolegliwościach skonsultuj się z lekarzem.