apteka.online

Darmowa dostawa dla zamówień powyżej 199 zł w całej Polsce.

Substancje pomocnicze w lekach

Sprawdź, co poza substancją czynną znajduje się w Twoim leku, i filtruj odpowiedniki tak, aby ominąć składniki, których chcesz uniknąć.

Czym są substancje pomocnicze?

Definicja: Substancja pomocnicza to każdy składnik leku inny niż substancja czynna i materiał opakowaniowy.

Substancje pomocnicze same nie leczą, ale nadają tabletce kształt, ułatwiają połknięcie, przedłużają trwałość albo maskują nieprzyjemny smak. Są farmakologicznie nieaktywne i bezpieczne dla zdecydowanej większości pacjentów.

Rola w lekuPrzykłady
Wypełniaczelaktoza, celuloza mikrokrystaliczna
Substancje poślizgowestearynian magnezu, talk
Barwnikidwutlenek tytanu (E171), tlenki żelaza
Substancje słodzącesacharoza, aspartam, sorbitol
Konserwantyparabeny, chlorek benzalkonium
Składniki otoczekżelatyna, hypromeloza, makrogol

Pełny wykaz substancji pomocniczych konkretnego produktu znajduje się w Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL), czyli urzędowym dokumencie zatwierdzanym przy dopuszczeniu leku do obrotu, oraz w ulotce dla pacjenta.

Kiedy substancje pomocnicze mają znaczenie?

Znaczenie praktyczne pojawia się głównie przy alergiach, nietolerancjach pokarmowych, rzadkich chorobach metabolicznych i wyborach dietetycznych. Przepisy wskazują grupę substancji pomocniczych „o znanym działaniu", które zawsze muszą być wymienione na ulotce z ostrzeżeniem. Oto kilka przykładów:

  • Laktoza: zachowaj ostrożność przy nietolerancji laktozy.
  • Aspartam: źródło fenyloalaniny, istotne przy fenyloketonurii.
  • Sorbitol: przeciwwskazany w dziedzicznej nietolerancji fruktozy.
  • Alkohol benzylowy: przeciwwskazany u noworodków.
  • Glikol propylenowy: zaleca się ostrożność u dzieci poniżej 5 lat.
  • Olej arachidowy: ryzyko reakcji przy alergii na orzeszki ziemne.
  • Soja: może wywołać reakcję alergiczną.

Osoby na diecie wegańskiej lub przestrzegające zasad halal zwracają też uwagę na żelatynę wieprzową w otoczkach kapsułek.

Nie oznacza to, że każda obecność tych substancji jest groźna. Ostrzeżenia kierowane są do ściśle określonych grup, więc jeśli nie masz stwierdzonej nietolerancji ani alergii, nie ma powodu do niepokoju.

Skąd bierzemy te informacje?

Skład substancji pomocniczych odczytujemy automatycznie z ponad 11 tysięcy oficjalnych Charakterystyk Produktów Leczniczych pochodzących z Rejestru Produktów Leczniczych. Charakterystyka Produktu Leczniczego to urzędowy dokument opisujący dany lek, przygotowywany przez producenta i zatwierdzany przy dopuszczeniu leku do obrotu. Ta sama informacja zasila filtr „Substancje pomocnicze" w wyszukiwarce odpowiedników, dlatego dwa leki z tą samą substancją czynną mogą mieć zupełnie inny zestaw składników pomocniczych. Pełny skład zawsze potwierdzaj w ulotce dołączonej do opakowania.

Katalog substancji pomocniczych

Te substancje oznaczamy jako etykiety na kartach leków i jako filtr w wyszukiwarce odpowiedników. Katalog obejmuje 39 substancji pogrupowanych według najczęstszych powodów, dla których pacjenci chcą ich unikać.

Cukry i słodzikiSubstancje słodzące i nośniki cukrowe — istotne przy cukrzycy, nietolerancjach węglowodanów i fenyloketonurii.8
  • Aspartam
  • Fruktoza
  • Glukoza
  • Laktoza
  • Mannitol
  • Sacharoza (cukier)
  • Sorbitol
  • Syntetyczne słodziki
Alergeny spożywcze i glutenSkładniki pochodzenia spożywczego, które mogą wywołać reakcję u alergików i osób z celiakią.3
  • Olej arachidowy (orzeszki ziemne)
  • Skrobia pszenna (gluten)
  • Soja (olej, lecytyna)
Pochodzenie i dietaSkładniki pochodzenia zwierzęcego lub istotne przy wyborach dietetycznych i etycznych.3
  • Lanolina (tłuszcz z wełny)
  • Olej palmowy
  • Żelatyna
Barwniki i minerałyBarwniki i pigmenty mineralne nadające lekom kolor.3
KonserwantySubstancje przedłużające trwałość leku; część może podrażniać lub uczulać.7
  • Benzoesany (kwas benzoesowy)
  • Chlorek benzalkonium
  • Fenoksyetanol
  • Fenol
  • Formaldehyd
  • Parabeny
  • Tiomersal (związki rtęci)
AlkoholeAlkohole i glikole stosowane jako rozpuszczalniki — istotne m.in. u dzieci.3
  • Alkohol benzylowy
  • Etanol (alkohol)
  • Glikol propylenowy
EmulgatorySubstancje łączące składniki i poprawiające rozpuszczalność; niektóre uczulają kontaktowo.5
  • Alkohol cetostearylowy
  • Laurylosiarczan sodu (SLS)
  • Makrogol (PEG)
  • Olej rycynowy
  • Polisorbat 80
WypełniaczeObojętne substancje nadające tabletkom masę i poślizg.2
StabilizatoryPrzeciwutleniacze i stabilizatory chroniące lek przed rozkładem.3
  • BHA / BHT (przeciwutleniacze)
  • Ftalany
  • Siarczyny
Zapach i smakKompozycje zapachowe i wzmacniacze smaku — możliwe alergeny kontaktowe i nadwrażliwości.2
  • Alergeny zapachowe
  • Glutaminian (MSG)

Jak znaleźć lek bez wybranej substancji pomocniczej?

  1. 1

    Znajdź swój lek w wyszukiwarce odpowiedników

    Wpisz nazwę leku albo substancji czynnej (np. ibuprofen) na stronie odpowiedników. Zobaczysz wszystkie leki z tą samą substancją czynną: te do kupienia w apteka.online i pełny katalog z rejestru leków.

    Wyszukiwarka odpowiedników — wpisz nazwę leku lub substancji czynnej. Nazwy leków w nagraniu zostały zanonimizowane.
  2. 2

    Otwórz „Filtry i sortowanie” i wskaż substancję do wykluczenia

    Przycisk znajdziesz obok tytułu każdej sekcji wyników. W panelu, w części „Substancje pomocnicze”, wszystkie substancje są domyślnie włączone. Kliknięcie substancji wyklucza leki, które według Charakterystyki Produktu Leczniczego ją zawierają.

    Panel filtrów — kliknięta substancja zostaje przekreślona, a leki, które ją zawierają, znikają z listy.
  3. 3

    Czytaj wynik świadomie

    Na liście zostają wyłącznie leki, w których Charakterystyce Produktu Leczniczego wskazanej substancji nie wymieniono. Leki bez danych o składzie są pomijane i osobno policzone, bo brak danych nie oznacza braku substancji. Skład potwierdź zawsze w ulotce z opakowania.

    Wynik filtrowania — osobna informacja pokazuje, ile leków pominięto, bo nie mają danych o składzie.
Przejdź do wyszukiwarki odpowiedników

Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Jeśli masz stwierdzoną alergię lub nietolerancję, decyzję o zmianie leku skonsultuj z farmaceutą.

Zapisz się do newslettera

Bądź na bieżąco z promocjami, poradami farmaceutów i nowościami w apteka.online.