Gorączka

Gorączka - jak wybrać preparat?

Ibuprofen działa przeciwgorączkowo, przeciwbólowo i przeciwzapalnie. Pojedyncza dawka to 200 do 400 mg, którą można podawać 3-4 razy na dobę w odstępach co 4 do 6 godzin. Maksymalna dawka dobowa wynosi 1200 mg. Nie nadaje się dla osób z:

• czynną chorobą wrzodową
• ciężką niewydolnością wątroby, nerek lub serca
• a także w ostatnim trymestrze ciąży

Paracetamol obniża gorączkę i łagodzi ból, nie działając przeciwzapalnie. Dawka dla dorosłych to 1 do 2 tabletek 500 mg co 4 do 6 godzin, nie przekraczając 3000 mg na dobę. W przypadku niewydolności wątroby, zespołu Gilberta lub odwodnienia maksymalna dawka dobowa spada do 2000 mg. Jest przeciwwskazany wyłącznie przy nadwrażliwości.

Kwas acetylosalicylowy w dawkach 75 do 300 mg na dobę stosuje się przewlekle w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych. Nie wolno go podawać dzieciom i młodzieży poniżej 16 lat bez wyraźnych zaleceń lekarskich. Przeciwwskazania obejmują:

• astmę
• czynną chorobę wrzodową
• skazę krwotoczną

Preparaty ziołowe, jak kwiat lipy, stosuje się jako napary 2-4 razy dziennie. Są przeciwwskazane tylko przy nadwrażliwości na surowiec.

Rodzaje preparatów

Gorączkę obniżają leki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, do których należy ibuprofen. Działa on przeciwgorączkowo, przeciwbólowo i przeciwzapalnie, hamując enzymy odpowiedzialne za produkcję substancji wywołujących stan zapalny i gorączkę. Dawka pojedyncza wynosi od 200 do 400 mg, którą można przyjmować od jednego do czterech razy na dobę w odstępach co 4 do 6 godzin. Maksymalna dawka dobowa to 1200 mg. Ibuprofenu nie stosuje się w ostatnim trymestrze ciąży, przy ciężkiej niewydolności wątroby, nerek lub serca, a także przy czynnej chorobie wrzodowej.

Paracetamol to lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy o innym mechanizmie działania, który nie działa przeciwzapalnie. Jest często wybierany, gdy przeciwwskazane są inne leki. Dawka pojedyncza dla dorosłych to zwykle 1 do 2 tabletek 500 mg, którą można powtarzać co 4 godziny, nie przekraczając 3000 mg na dobę. U pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością wątroby, zespołem Gilberta, odwodnieniem lub masą ciała poniżej 50 kg skuteczna dawka dobowa nie powinna przekraczać 60 mg na kilogram masy ciała, co daje maksymalnie 2000 mg na dobę. Jedynym bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na tę substancję.

Kwas acetylosalicylowy, znany jako aspiryna, również obniża gorączkę i działa przeciwbólowo, ale w dawkach dostępnych bez recepty jego główne zastosowanie to profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych. W tym celu stosuje się go w małych dawkach, od 75 do 150 mg raz na dobę. Nie podano się go dzieciom i młodzieży poniżej 16. roku życia ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye'a. Przeciwwskazania obejmują:

• astmę wywołaną salicylanami
• czynną chorobę wrzodową
• skazę krwotoczną
• ciężkie zaburzenia czynności wątroby i nerek

Wśród preparatów ziołowych stosowanych w stanach gorączkowych znajduje się kwiat lipy. Przygotowuje się z niego napar, który działa napotnie, wspomagając naturalne mechanizmy obniżania temperatury ciała. Dorośli i młodzież od 12. roku życia zalewają jedną saszetkę (1,5 g) 150 ml wrzącej wody i piją tak przygotowany napar 2 do 4 razy dziennie między posiłkami. Dla dzieci w wieku od 4 do 12 lat dawka wynosi jeden napar podawany 2 razy dziennie. Przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na kwiat lipy.

W ofercie znajdują się również preparaty złożone, które oprócz substancji przeciwgorączkowej zawierają inne składniki. Przykładem jest chlorfeniramina, substancja przeciwhistaminowa pierwszej generacji, która często łączona jest z lekami obniżającymi gorączkę w preparatach na objawy przeziębienia. Działa ona przeciwobrzękowo i zmniejsza wyciek z nosa. Dorośli i młodzież od 15. roku życia mogą przyjmować dwie kapsułki co 4 godziny, nie więcej niż trzy razy na dobę i nie dłużej niż przez 5 dni. Nie stosuje się jej u pacjentów z:

• jaskrą
• przerostem prostaty
• ciężkim nadciśnieniem tętniczym
• ciężką niewydolnością wątroby

Gorączka - kiedy iść do lekarza?

Gorączka powyżej 39 stopni Celsjusza, która nie spada po lekach przeciwgorączkowych, wymaga pilnej konsultacji. Niepokój budzi gorączka utrzymująca się dłużej niż trzy dni u dorosłych lub ponad dobę u niemowląt. Do lekarza należy zgłosić się natychmiast, jeśli gorączce towarzyszą:

• sztywność karku
• silny ból głowy
• światłowstręt
• zaburzenia świadomości
• wysypka nieblednąca pod uciskiem

Innymi alarmującymi objawami są:

• duszność
• znaczne odwodnienie (np. z powodu wymiotów lub biegunki)
• silny ból brzucha
• krwiomocz

W takich sytuacjach samodzielne podawanie leków może opóźnić diagnozę poważnej infekcji bakteryjnej, zapalenia opon mózgowych, sepsy lub choroby autoimmunologicznej.