Kaszel

Kaszel - jak wybrać preparat?

Preparaty na kaszel dzielą się na wykrztuśne i przeciwkaszlowe. Wykrztuśne, jak ambroksol, bromheksyna, karbocysteina czy acetylocysteina, rozrzedzają wydzielinę, ułatwiając jej odkrztuszanie. Ambroksol stosuje się początkowo 3 razy na dobę, a po 2-3 dniach 2 razy na dobę. Karbocysteinę zaczyna się od 2250 mg na dobę, potem dawkę można zmniejszyć. Niektóre, jak karbocysteina, nie są zalecane dla dzieci, a inne, jak sulfogwajakol, są przeciwwskazane w astmie.

Preparaty roślinne, jak wyciąg z bluszczu czy korzeń prawoślazu, również działają wykrztuśnie. Wyciąg z bluszczu stosuje się 3 razy dziennie po 10 ml, nie dłużej niż 7 dni, i jest przeciwwskazany przy nadciśnieniu. Korzeń prawoślazu podaje się dorosłym 2-3 razy dziennie po 2 łyżeczki.

Przeciwkaszlowe, jak butamirat i lewodropropizyna, hamują odruch kaszlu. Butamirat dla dorosłych to 15 ml syropu 4 razy na dobę, a leczenie nie powinno trwać dłużej niż tydzień. Lewodropropizynę dawkuje się według masy ciała, np. 3 ml syropu 3 razy na dobę dla dziecka 10-20 kg. Jest przeciwwskazana w ciąży i przy obfitej wydzielinie. Olejek eukaliptusowy stosuje się zewnętrznie 2-3 razy na dobę i nie jest dla dzieci poniżej 12 lat.

Rodzaje preparatów

Preparaty na kaszel dzielą się na kilka grup, które działają na różne mechanizmy tej dolegliwości. Ambroksol i bromheksyna to substancje mukolityczne, które rozrzedzają gęstą wydzielinę w oskrzelach, ułatwiając jej odkrztuszanie. Stosuje się je głównie w kaszlu mokrym, gdy odkrztuszanie jest utrudnione. Dawkowanie ambroksolu dla dorosłych to jedna tabletka trzy razy na dobę przez pierwsze dwa do trzech dni, a następnie zmniejsza się dawkę do jednej tabletki dwa razy na dobę.

Lewodropropizyna i butamirat należą do leków przeciwkaszlowych, które hamują odruch kaszlu. Są przeznaczone do łagodzenia suchego, męczącego kaszlu bez wydzieliny. Dawkowanie lewodropropizyny zależy od masy ciała: dla dzieci o wadze 10-20 kg podaje się 3 ml syropu trzy razy na dobę, a przy wadze 20-30 kg dawkę zwiększa się do 5 ml syropu trzy razy na dobę. Butamirat ma oddzielne schematy dla różnych grup wiekowych, na przykład dzieciom w wieku od 3 do 6 lat podaje się 5 ml syropu trzy razy na dobę, a dorosłym 15 ml syropu cztery razy na dobę. Maksymalny czas leczenia butamiratem bez konsultacji z lekarzem wynosi jeden tydzień.

Karbocysteina, acetylocysteina i gwajfenezyna to sekretolityki, które zwiększają ilość wydzieliny w drogach oddechowych, jednocześnie ją upłynniając. Ułatwia to oczyszczanie oskrzeli. Podstawowa dawka dobowa karbocysteiny to 2250 mg w dawkach podzielonych, którą można zmniejszyć do 1500 mg na dobę po uzyskaniu poprawy. Stosowanie tej substancji u dzieci nie jest zalecane.

Sulfogwajakol i nalewka z korzenia pierwiosnka to połączenia o działaniu wykrztuśnym, które zwiększają wydzielanie śluzu. Dorośli stosują 5 ml syropu od trzech do czterech razy na dobę po posiłku, a dzieci powyżej czwartego roku życia i młodzież do 18 lat przyjmują 2,5 ml syropu z taką samą częstością, nie częściej niż co cztery godziny. Przeciwwskazaniem do ich stosowania jest astma.

Wyciąg z bluszczu pospolitego, korzeń prawoślazu i olejek eukaliptusowy to substancje roślinne. Wyciąg z bluszczu działa rozkurczowo na oskrzela i wykrztuśnie. Dorośli i dzieci powyżej 12 lat stosują 10 ml trzy razy dziennie, nie dłużej niż siedem dni. Korzeń prawoślazu powleka i nawilża podrażnioną błonę śluzową gardła, łagodząc suchy kaszel. Dorośli przyjmują dwie łyżeczki od dwóch do trzech razy dziennie, a dzieci powyżej szóstego roku życia jedną łyżeczkę trzy razy dziennie. Olejek eukaliptusowy w postaci maści stosuje się zewnętrznie, wcierając w klatkę piersiową; dorośli i młodzież powyżej 12. roku życia aplikują go dwa do trzech razy na dobę.

Kaszel - kiedy iść do lekarza?

Samoleczenie kaszlu jest błędem, gdy pojawiają się konkretne objawy alarmowe. Konsultacji lekarskiej wymaga kaszel trwający dłużej niż tydzień, który jest maksymalnym czasem leczenia bez zalecenia lekarza dla niektórych substancji, jak butamirat. Niepokojące jest odkrztuszanie gęstej, ropnej lub podbarwionej krwią wydzieliny. Bezwzględnym wskazaniem do wizyty jest duszność, świszczący oddech lub wysoka gorączka utrzymująca się powyżej trzech dni.

U dzieci nie należy stosować leków samodzielnie przy objawach ostrego zapalenia krtani (krupu), co jest przeciwwskazaniem dla sulfogwajakolu i nalewki z pierwiosnka. Kaszel z obfitą wydzieliną i zaburzeniami ruchu rzęsek również wyklucza samodzielne stosowanie lewodropropizyny.

W przypadku chorób współistniejących, jak astma, czynna choroba wrzodowa czy nadciśnienie, wybór preparatu zawsze należy skonsultować z lekarzem.