Pyrantel dawkowanie na masę ciała, owsica, przeciwwskazania

Pyrantel - jak działa?

Pyrantel należy do leków przeciwpasożytniczych z grupy nicieniobójczych. Działa wybiórczo na owsiki, które są przyczyną owsicy. Substancja ta powoduje porażenie mięśni pasożyta, co uniemożliwia mu przyleganie do ściany jelita. Unieruchomione w ten sposób robaki są następnie wydalane z organizmu wraz z kałem. Lek działa miejscowo w przewodzie pokarmowym, a jego wchłanianie do krwiobiegu jest bardzo niewielkie. Dzięki temu skutecznie eliminuje pasożyty z jelit, nie wywierając przy tym silnego działania na cały organizm. Pyrantel jest skuteczny wyłącznie przeciwko dorosłym postaciom owsików. Nie działa na jaja pasożytów, dlatego kurację często trzeba powtórzyć po dwóch lub trzech tygodniach, aby usunąć nowe pokolenie robaków, które wykluło się z pozostałych jaj.

Pyrantel - jak przyjmować?

Tabletkę pyrantelu przyjmuje się doustnie, popijając szklanką wody. Można ją zażyć niezależnie od posiłku, ale przyjęcie z jedzeniem zmniejsza ryzyko nudności. Dawkę oblicza się na podstawie masy ciała.

• Dla dziecka ważącego 17-28 kg jest to jedna tabletka 250 mg
• dla wagi 29-39 kg - półtorej tabletki
• dla 40-50 kg - dwie tabletki
• dla 51-62 kg - dwie i pół tabletki
• a dla 63-75 kg - trzy tabletki

Dorośli o masie ciała powyżej 75 kg przyjmują cztery tabletki. Całą dawkę podaje się jednorazowo. Jeśli pominięto przyjęcie, należy zażyć tabletkę jak najszybciej, ale nie podwajać dawki. Kurację powtarza się po dwóch lub trzech tygodniach, aby wyeliminować nowo wyklute pasożyty. Tabletki powlekane połyka się w całości, nie dzieli i nie rozgryza, aby uniknąć gorzkiego smaku i zapewnić prawidłowe uwalnianie substancji. W przypadku zaburzeń czynności wątroby lekarz może rozważyć zmniejszenie dawki.

Pyrantel u dzieci

Pyrantel w postaci tabletek powlekanych 250 mg można stosować u dzieci od 6. roku życia. Dawkę ustala się na podstawie masy ciała, a nie wieku. Dla dziecka o masie od 17 do 28 kg podaje się jedną tabletkę. Przy masie od 29 do 39 kg stosuje się półtorej tabletki. Dla wagi od 40 do 50 kg dawka to dwie tabletki. Przy masie od 51 do 62 kg podaje się dwie i pół tabletki, a dla dziecka o masie od 63 do 75 kg - trzy tabletki. Wszystkie te dawki przyjmuje się jednorazowo. Leczenie należy powtórzyć po dwóch lub trzech tygodniach, aby zwiększyć skuteczność. Nie określono dawkowania dla dzieci poniżej 6 lat ani o masie ciała poniżej 17 kg.

Pyrantel - kiedy nie stosować?

Pyrantelu nie stosuje się, jeśli po zażyciu leku kiedykolwiek wystąpiła reakcja alergiczna, na przykład wysypka lub duszność. Przeciwwskazaniem jest też jednoczesne przyjmowanie piperazyny, która jest substancją w innych lekach przeciwpasożytniczych. Nie wolno go używać podczas leczenia miastenii, czyli choroby powodującej osłabienie i męczliwość mięśni. Leku nie podaje się dzieciom poniżej szóstego roku życia. Nie określono bezpieczeństwa stosowania u osób z ciężką niewydolnością wątroby. W przypadku zaburzeń czynności nerek dawkę należy skonsultować z lekarzem, ponieważ nie ma danych dotyczących stosowania w tej grupie.

Działania niepożądane

Działania niepożądane pyrantelu są pogrupowane według częstości ich występowania, co pozwala lepiej ocenić ryzyko.

Rzadko, czyli u 1 do 10 na 10 000 pacjentów, mogą wystąpić objawy ze strony układu nerwowego. Są to bóle głowy, zawroty głowy, senność oraz bezsenność, czyli trudności z zaśnięciem. Również rzadko pojawiają się dolegliwości ze strony układu pokarmowego: nudności, wymioty, bóle i skurcze żołądka, biegunki oraz brak łaknienia, co oznacza utratę apetytu. Inne rzadkie reakcje to wysypka skórna, ogólne osłabienie oraz przejściowe zwiększenie aktywności aminotransferaz, co jest wskaźnikiem tymczasowych zmian w funkcjonowaniu wątroby, widocznym w badaniach krwi.

Częstość nieznana oznacza, że nie można oszacować prawdopodobieństwa na podstawie dostępnych danych. W tej kategorii wymienia się objawy neurologiczne, takie jak omamy z dezorientacją, czyli halucynacje połączone z poczuciem zagubienia, oraz parestezje, odczuwane jako mrowienie lub drętwienie skóry. Możliwe są również zaburzenia słuchu, uczucie parcia na stolec, czyli silnej potrzeby wypróżnienia, oraz gorączka.

W przypadku wystąpienia któregokolwiek z tych objawów, szczególnie tych o nieznanej częstości lub nasilających się, warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Większość działań niepożądanych ma charakter przejściowy i ustępuje po zakończeniu jednorazowej kuracji.

Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem?

Przerwać stosowanie i skontaktować się z lekarzem w razie wystąpienia objawów przedawkowania, takich jak:

• zaburzenia widzenia
• dezorientacja
• omdlenie
• silne zawroty głowy
• trudności w oddychaniu
• utrata przytomności
• nieregularne tętno
• silne skurcze mięśni
• omamy

Wymaga to natychmiastowej pomocy medycznej.

Pyrantel - z czym nie łączyć?

Pyrantelu nie należy stosować jednocześnie z piperazyną, która jest substancją stosowaną w innych lekach przeciwpasożytniczych. Połączenie to prowadzi do antagonizmu działania, co oznacza, że oba leki wzajemnie osłabiają swoje działanie, przez co kuracja może być nieskuteczna.

Drugą ważną interakcją jest wpływ na teofilinę, substancję stosowaną w lekach rozszerzających oskrzela. Pyrantel może zwiększać stężenie teofiliny w osoczu, co wymaga szczególnej ostrożności i kontroli dawki u osób przyjmujących ten lek, na przykład z powodu astmy.

Nie określono interakcji pyrantelu z alkoholem. Oznacza to, że nie ma danych, które pozwalałyby określić, czy picie alkoholu w trakcie leczenia jest bezpieczne. Ze względu na to, że lek może powodować działania niepożądane ze strony układu nerwowego, takie jak senność czy zawroty głowy, a alkohol te objawy nasila, zaleca się zachowanie ostrożności. W praktyce oznacza to, że lepiej unikać spożywania alkoholu w dniu przyjęcia dawki leku.

Pyrantel w ciąży i przy karmieniu piersią

Nie zaleca się stosowania pyrantelu w ciąży, z wyjątkiem sytuacji, w których korzyści dla matki wyraźnie przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Nie określono osobnych zaleceń dla poszczególnych trymestrów ciąży.

W okresie karmienia piersią również nie zaleca się stosowania tego leku. Jeśli terapia okaże się konieczna, należy przerwać karmienie piersią na czas przyjmowania leku.

Decyzję o zastosowaniu pyrantelu u kobiety ciężarnej lub karmiącej zawsze powinien podjąć lekarz, po ocenie indywidualnej sytuacji klinicznej. Nie określono bezpiecznej dawki leku w tych okresach.

Zasady bezpiecznego stosowania

Lek stosuje się jednorazowo, a dawkę powtarza się po dwóch lub trzech tygodniach. Nie przyjmuje się go dłużej bez konsultacji z lekarzem. Dawkę dobiera się ściśle według masy ciała, od 1 tabletki 250 mg dla wagi 17-28 kg do 4 tabletek dla dorosłych powyżej 75 kg. Nie wolno łączyć leku z piperazyną, ponieważ osłabia to działanie obu środków. Ostrożność zaleca się przy jednoczesnym stosowaniu teofiliny, gdyż pyrantel może podnieść jej stężenie we krwi. Nie zaleca się stosowania w ciąży ani w okresie karmienia piersią; w razie konieczności leczenia karmienie należy przerwać. U osób z zaburzeniami czynności wątroby można rozważyć zmniejszenie dawki. Podczas kuracji należy obserwować organizm. W przypadku wystąpienia objawów przedawkowania, takich jak:

• zaburzenia widzenia
• dezorientacja
• omdlenia
• nieregularne tętno
• trudności w oddychaniu
• silne skurcze mięśni

należy natychmiast skontaktować się z lekarzem. Nie określono wpływu leku na zdolność prowadzenia pojazdów, dlatego po zażyciu warto zachować ostrożność.