4.1 Wskazania do stosowania
Produkt leczniczy Pixalzina jest wskazany w leczeniu:
- ostrego, silnego i przewlekłego bólu,
- wysokiej gorączki, gdy inne metody leczenia są nieskuteczne.
Produkt leczniczy Pixalzina jest wskazany do stosowania u dorosłych i młodzieży w wieku 15 lat lub
starszej.
4.2 Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie
Dawkowanie zależy od natężenia bólu lub gorączki oraz indywidualnej odpowiedzi na produkt leczniczy
Pixalzina. Zawsze należy stosować najmniejszą dawkę skuteczną w łagodzeniu bólu i (lub) gorączki.
W wielu przypadkach podanie doustne jest wystarczające do osiągnięcia zadowalającego złagodzenia
bólu. Jeżeli wymagany jest szybki początek działania przeciwbólowego lub jeśli podanie doustne nie jest
wskazane (np. w przypadku wymiotów, zaburzeń połykania itp.), zaleca się podanie dożylne lub
domięśniowe. Należy jednak wziąć pod uwagę, że podawanie pozajelitowe wiąże się z wysokim
ryzykiem reakcji anafilaktycznych i (lub) anafilaktoidalnych.
Dorosłym i młodzieży w wieku powyżej 15 lat (>53 kg) można podawać maksymalnie 1000 mg
metamizolu w dawce pojedynczej, którą można przyjmować do 4 razy na dobę w odstępach co 6-8
godzin, co odpowiada maksymalnej dawce dobowej 4000 mg.
Wyraźnego działania produktu leczniczego można spodziewać się po 30 - 60 minutach po podaniu
doustnym i zwykle utrzymuje się ono około 4 godzin.
Jeżeli działanie pojedynczej dawki jest niewystarczające lub opóźnione, lub gdy działanie przeciwbólowe
ustąpi, możliwe jest ponowne zastosowanie do maksymalnych dawek dobowych wymienionych w
poniższej tabeli.
Poniższa tabela przedstawia zalecane dawki pojedyncze oraz maksymalne dawki dobowe w zależności
od masy ciała lub wieku:
Masa ciała Wiek Dawka pojedyncza Maksymalna dawka dobowa
kg miesiące/lata tabletki mg tabletki mg
53 ≥ 15 lat 1-2 500-1000 8 4000
Szczególne grupy pacjentów
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby i nerek
W przypadku zaburzenia czynności nerek lub wątroby szybkość eliminacji jest zmniejszona, dlatego
należy unikać wielokrotnego podawania dużych dawek. Nie ma konieczności zmniejszenia dawki, gdy
produkt stosowany jest przez krótki czas.
Dotychczasowe doświadczenie związane z długotrwałym stosowaniem metamizolu u pacjentów z
ciężkim zaburzeniem czynności wątroby i nerek są niewystarczające.
Pacjenci w podeszłym wieku, pacjenci osłabieni i pacjenci ze zmniejszonym klirensem kreatyniny
U pacjentów w podeszłym wieku, pacjentów osłabionych i pacjentów ze zmniejszoną wartością klirensu
kreatyniny dawkę należy zmniejszyć ze względu na możliwość wydłużenia czasu eliminacji z organizmu
produktów metabolizmu metamizolu.
Dzieci i młodzież
Dawkowanie, patrz tabela powyżej.
Produkt leczniczy Pixalzina nie jest zalecany do stosowania u dzieci w wieku poniżej 15 lat ze względu
na stałą zawartość 500 mg metamizolu w każdej tabletce. Dostępne są inne postacie farmaceutyczne i
(lub) moce produktów leczniczych, których dawkę można odpowiednio dostosować dla młodszych
dzieci.
Czas trwania leczenia
Czas trwania leczenia zależy od rodzaju i ciężkości choroby.
Sposób podawania
Podanie doustne.
Tabletki zaleca się połykać w całości, bez rozgryzania, popijając dostateczną ilością wody (około pół
szklanki).
Produkt leczniczy Pixalzina można przyjmować z posiłkiem lub bez posiłku (patrz punkt 5.2).
4.3 Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na substancję czynną, inne pirazolony (np. fenazon, propyfenazon) lub
pirazolidyny (np. fenylobutazon, oksybutazon) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą
wymienioną w punkcie 6.1.
- Stwierdzona w wywiadzie agranulocytoza indukowana przez metamizol, inne pirazolony lub
pirazolidyny.
- Zaburzenia czynności szpiku kostnego lub choroby układu krwiotwórczego.
- Pacjenci z rozpoznanym zespołem astmy analgetycznej lub znaną nietolerancją na leki
przeciwbólowe objawiające się pokrzywką, obrzękiem naczynioworuchowym, tj. pacjenci, którzy
reagują skurczem oskrzeli lub inną reakcją rzekomoanafilaktyczne (np. pokrzywka, nieżyt nosa,
obrzęk naczynioruchowy) na salicylany, paracetamol lub inne nieopioidowe leki przeciwbólowe,
takie jak: diklofenak, ibuprofen, indometacyna lub naproksen.
- Wrodzony niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (zagrożenie hemolizą).
- Ostra przerywana porfiria wątrobowa (ryzyko wywołania napadu porfirii).
- Trzeci trymestr ciąży (patrz punkt 4.6).
4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Agranulocytoza
Leczenie metamizolem może powodować agranulocytozę, która może prowadzić do zgonu (patrz punkt
4.8). Może wystąpić nawet jeśli metamizol był podawany wcześniej bez powikłań.
Agranulocytoza wywołana metamizolem jest idiosynkratycznym działaniem niepożądanym. Nie zależy
od dawki i może wystąpić w dowolnym momencie leczenia, nawet niedługo po zaprzestaniu stosowania
metamizolu.
Pacjentów należy poinstruować, aby przerwali leczenie i natychmiast zwrócili się po pomoc lekarską w
przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów sugerujących agranulocytozę (np. gorączka, dreszcze, ból
gardła i bolesne zmiany błony śluzowej, zwłaszcza w jamie ustnej, nosie i gardle lub w okolicy narządów
płciowych lub odbytu).
Jeśli metamizol jest przyjmowany na gorączkę, niektóre objawy rozwijającej się agranulocytozy mogą
pozostać niezauważone. Podobnie objawy mogą być również maskowane u pacjentów otrzymujących
antybiotyki.
W przypadku wystąpienia objawów przedmiotowych i podmiotowych sugerujących agranulocytozę
należy natychmiast wykonać pełną morfologię krwi (w tym morfologię krwi z rozmazem) i przerwać
leczenie do czasu uzyskania wyników. W przypadku potwierdzenia agranulocytozy, nie wolno ponownie
rozpoczynać leczenia (patrz punkt 4.3).
Pancytopenia
W przypadku wystąpienia pancytopenii leczenie należy natychmiast przerwać, a morfologię krwi należy
kontrolować do czasu jej unormowania. Należy poinformować wszystkich pacjentów, aby zgłosili się do
lekarza, jeżeli podczas leczenia wystąpią objawy przedmiotowe i podmiotowe, (np. pogorszenie stanu
ogólnego, infekcja, utrzymująca się gorączka, krwiaki, krwawienia, nudności) wskazujące na dyskrazję
krwi.
Ciężkie reakcje skórne
Podczas leczenia metamizolem zgłaszano występowanie ciężkich skórnych działań niepożądanych
(SCAR), w tym zespołu Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN)
oraz reakcji na lek z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (DRESS), które mogą zagrażać życiu lub
prowadzić do zgonu.
Pacjentów należy poinformować na temat objawów przedmiotowych i podmiotowych oraz ściśle
monitorować pod kątem reakcji skórnych.
Jeśli wystąpią oznaki i objawy sugerujące te reakcje, metamizol należy natychmiast odstawić i w żadnym
momencie nie należy go ponownie stosować (patrz punkt 4.3).
Reakcje anafilaktyczne i (lub) anafilaktoidalne
Potencjalne ryzyko wystąpienia ciężkich reakcji anafilaktoidalnych po przyjęciu produktu leczniczego
zawierającego metamizol wyraźnie wzrasta u pacjentów z:
-
zespołem astmy przeciwbólowej lub nietolerancją leków przeciwbólowych objawiającą się
pokrzywką i obrzękiem naczynioruchowym (patrz punkt 4.3).
-
astmą oskrzelową, szczególnie u pacjentów z współistniejącym zapaleniem zatok przynosowych
i polipami nosa.
-
przewlekłą pokrzywką.
-
nietolerancją i (lub) nadwrażliwością na barwniki (np. tartrazynę) lub konserwanty (np.
benzoesany).
-
nietolerancją alkoholu objawiająca się kichaniem, łzawieniem oczu i silnym uderzeniem gorąca w
reakcji nawet na minimalne ilości alkoholu. Taka nietolerancja alkoholu może wskazywać na
nierozpoznaną wcześniej astmę analgetyczną (patrz punkt 4.3).
Przed podaniem metamizolu należy przeprowadzić odpowiedni wywiad z pacjentem. U pacjentów ze
zwiększonym ryzykiem wystąpienia reakcji anafilaktoidalnych metamizol można stosować wyłącznie po
starannym rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka. Jeżeli zajdzie konieczność podania metamizolu w
tych przypadkach należy podawać go w warunkach ścisłej kontroli lekarskiej, z zapewnieniem
możliwości udzielenia pomocy w nagłym przypadku na oddziale ratunkowym.
U pacjentów z uczuleniem może dojść do wstrząsu anafilaktycznego. Dlatego należy zachować
szczególną ostrożność u pacjentów z astmą lub atopią (patrz punkt 4.3).
Pojedyncze reakcje hipotensyjne
Metamizol może wywoływać reakcje hipotensyjne (patrz punkt 4.8). Reakcje te mogą zależeć od dawki.
Wystąpienie ich jest bardziej prawdopodobne podczas podawania pozajelitowego, niż przy podaniu
doustnym. Ryzyko wystąpienia takich reakcji jest również zwiększone u:
- pacjentów z istniejącym wcześniej niedociśnieniem, hipowolemią lub odwodnieniem, niestabilnym
krążeniem lub początkową niewydolnością krążenia.
- pacjentów z wysoką gorączką.
Z tego względu należy starannie rozważyć potrzebę podania produktu leczniczego takim pacjentom, a w
razie jego zastosowania prowadzić ścisły nadzór. Aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia reakcji
hipotensyjnych, konieczne może okazać się podjęcie działań zapobiegawczych (np. wyrównanie
zaburzeń krążenia).
U pacjentów, u których należy unikać obniżenia ciśnienia krwi, np. w przypadku ciężkiej choroby
wieńcowej lub istotnych zwężeń naczyń domózgowych metamizol można podawać tylko pod ścisłą
kontrolą parametrów hemodynamicznych.
W przypadku zaburzenia czynności nerek lub wątroby szybkość eliminacji jest zmniejszona, dlatego
należy unikać podawania dużych dawek.
Polekowe uszkodzenie wątroby
U pacjentów leczonych metamizolem zgłaszano przypadki ostrego zapalenia wątroby, przebiegającego
głównie z uszkodzeniem komórek wątrobowych i pojawiającego się w okresie od kilku dni do kilku
miesięcy po rozpoczęciu leczenia. Objawy przedmiotowe i podmiotowe obejmują zwiększenie
aktywności enzymów wątrobowych w surowicy, z żółtaczką lub bez, często w kontekście reakcji
nadwrażliwości na inne leki (np. wysypka skórna, dyskrazje komórek krwi, gorączka i eozynofilia) lub z
jednoczesnymi cechami zapalenia wątroby na podłożu autoimmunologicznym. U większości pacjentów
objawy ustępowały po przerwaniu leczenia metamizolem, jednak w pojedynczych przypadkach
zgłaszano progresję do ostrej niewydolności wątroby z koniecznością przeszczepienia tego narządu.
Mechanizm powstawania uszkodzenia wątroby na skutek stosowania metamizolu nie jest jasnookreślony,
ale dane wskazują na występowanie mechanizmu immunologiczno-alergicznego.
Pacjentów należy informować o konieczności kontaktu z lekarzem w przypadku wystąpienia objawów
świadczących o uszkodzeniu wątroby. U takich pacjentów należy przerwać leczenie metamizolem i
wykonać badania czynności wątroby.
Metamizolu nie należy ponownie wprowadzać u pacjentów z epizodem uszkodzenia wątroby podczas
leczenia metamizolem, u których nie ustalono innej przyczyny uszkodzenia wątroby.
Wpływ na badania laboratoryjne
U pacjentów leczonych metamizolem zgłaszano nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych i
diagnostycznych opartych na reakcji Trindera lub podobnych reakcjach (np. oznaczanie stężenia
kreatyniny, triglicerydów, cholesterolu HDL lub kwasu moczowego w surowicy).
Produkt leczniczy Pixalzina zawiera laktozę i sód
Ten produkt leczniczy zawiera laktozę. Pacjenci z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy,
całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni
przyjmować tego leku.
Ten produkt leczniczy zawiera 32,7 mg sodu na tabletkę, co odpowiada 1,6% zalecanej przez WHO
maksymalnej dawki dobowej sodu u osób dorosłych, która wynosi 2 g.
4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Podawanie dodatkowo metamizolu wraz z metotreksatem może nasilać toksyczność hematologiczną
metotreksatu, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku. Dlatego należy unikać tego połączenia.
Metamizol może zmniejszać wpływ kwasu acetylosalicylowego (ASA) na agregację trombocytów.
Dlatego metamizol należy stosować ostrożnie u pacjentów przyjmujących małe dawki kwasu
acetylosalicylowego w celu kardioprotekcji.
Farmakokinetyczna indukcja enzymów metabolizujących:
Metamizol może indukować enzymy metabolizujące, w tym CYP2B6 i CYP3A4.
Jednoczesne podawanie metamizolu i bupropionu, efawirenzu, metadonu, walproinianu, cyklosporyny,
takrolimusu lub sertraliny może zmniejszyć stężenie tych leków w osoczu i potencjalnie zmniejszać ich
skuteczność kliniczną. Dlatego zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego podawania z metamizolem;
odpowiednio należy monitorować odpowiedź kliniczną i (lub) stężenie leku.
4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ciąża
Dostępna jest ograniczona ilość danych dotyczących stosowania metamizolu u kobiet w ciąży.
Na podstawie publikowanych danych dotyczących kobiet w ciąży narażonych na działanie metamizolu
w pierwszym trymestrze (n=568), nie zidentyfikowano dowodów na występowania działania
teratogennego lub toksycznego na zarodek. W wybranych przypadkach, pojedyncze dawki metamizolu
w pierwszym i drugim trymestrze mogą być dopuszczalne, w razie braku innych możliwości leczenia.
Jednak, z zasady, stosowanie metamizolu w pierwszym i drugim trymestrze ciąży nie jest wskazane.
Stosowanie w trzecim trymestrze powiązane jest z ryzykiem toksycznego działania na płód (zaburzenia
czynności nerek i zwężenie przewodu tętniczego), dlatego stosowanie metamizolu jest przeciwwskazane
w trzecim trymestrze ciąży (patrz punkt 4.3). W przypadku nieumyślnego przyjęcia metamizolu w
trzecim trymestrze ciąży, należy kontrolować wody płodowe i przewód tętniczy w badaniach
ultrasonograficznych i echokardiograficznych.
Metamizol przenika przez barierę łożyska.
W badaniach na zwierzętach metamizol miał szkodliwy wpływ na rozrodczość, ale nie działał
teratogennie (patrz punkt 5.3).
Karmienie piersią
Produkty rozkładu metamizolu przenikają do mleka matki w znaczących ilościach i nie można wykluczyć
ryzyka dla niemowlęcia karmionego piersią. Z tego względu należy w szczególności unikać
wielokrotnego stosowania metamizolu w okresie karmienia piersią. W przypadku jednorazowego podania
metamizolu należy zalecić matkom odciąganie i wylewanie pokarmu przez 48 godzin od przyjęcia dawki.
Płodność
Brak danych klinicznych.
4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
W zalecanym zakresie dawkowania nie zaobserwowano zaburzeń zdolności koncentracji lub reagowania.
Ze względów ostrożności należy jednak, przynajmniej w razie stosowania większych dawek, uwzględnić
możliwość zaburzenia tych zdolności i zrezygnować z obsługi maszyn, prowadzenia pojazdów lub
wykonywania czynności obciążonych ryzykiem. Dotyczy to szczególnie połączenia z alkoholem.
4.8 Działania niepożądane
Działania niepożądane uszeregowano według częstości występowania, stosując następującą konwencję:
bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥ 1/10
000 do < 1/1 000), bardzo rzadko (< 1/10 000), częstość nieznana (nie może być określona na podstawie
dostępnych danych).
Klasyfikacja układów i
narządów
Częstotliwość Działanie niepożądane
Zaburzenia krwi i układu
chłonnego
Rzadko Niedokrwistość aplastyczna1
Agranulocytoza i pancytopenia, w tym przypadki
śmiertelne1
Leukopenia1
Małopłytkowość1
Zaburzenia układu
immunologicznego
Rzadko Wstrząs anafilaktyczny2
Reakcje anafilaktoidalne lub anafilaktyczne2
Reakcje skórne i błon śluzowych (świąd, pieczenie,
zaczerwienienie, pokrzywka, obrzęk), duszność i rzadziej
dolegliwości żołądkowo-jelitowe3
Zaburzenia serca Częstość
nieznana
Zespół Kounisa
Zaburzenia naczyniowe Niezbyt często Reakcje hipotensyjne4
Zaburzenia żołądkowojelitowe
Częstość
nieznana
Krwawienia żołądkowo-jelitowe
Zaburzenia wątroby i dróg
żółciowych
Częstość
nieznana
Polekowe uszkodzenie wątroby, w tym ostre zapalenie
wątroby, żółtaczka, zwiększenie aktywności enzymów
wątrobowych (patrz punkt 4.4)
Zaburzenia skóry i tkanki
podskórnej
Rzadko Wysypka
Częstość
nieznana
Inne wysypki polekowe
Zespół Stevensa-Johnsona lub toksyczne martwicze
oddzielanie się naskórka TEN5
DRESS5
Zaburzenia nerek i dróg
moczowych
Bardzo rzadko Pogorszenie niewydolności nerek6
Częstość
nieznana
Ostre śródmiąższowe zapalenie nerek
1 Uważa się, że reakcje te mają charakter immunologiczny. Reakcje te mogą również wystąpić,
nawet jeśli wcześniejsze podanie metamizolu przebiegało bez powikłań.
Typowe objawy małopłytkowości to zwiększona skłonność do krwawień oraz występowanie
wybroczyn na skórze lub błonach śluzowych.
2 Reakcje te mogą być poważne lub zagrażające życiu, a w niektórych przypadkach nawet
śmiertelne. Mogą również wystąpić w przypadku gdy poprzednie wielokrotne podawanie
metamizolu przebiegło bez powikłań. Mogą rozwinąć się natychmiast lub kilka godzin po podaniu
metamizolu; jednak zwykle pojawiają się w ciągu pierwszej godziny po użyciu.
3 Takie łagodne reakcje mogą stać się ciężkie z uogólnioną pokrzywką, ciężkim obrzękiem
naczynioruchowym (w tym obrzękiem krtani), ciężkim skurczem oskrzeli, zaburzeniami rytmu
serca, spadkiem ciśnienia krwi (czasami również z wcześniejszym wzrostem ciśnienia krwi) i
wstrząsem krążeniowym. U pacjentów z zespołem astmy przeciwbólowej nietolerancja zwykle
objawia się atakiem astmy.
4 Mogą mieć pochodzenie farmakologiczne i nie mogą towarzyszyć im inne objawy reakcji
anafilaktoidalnej lub anafilaktycznej. Taka reakcja rzadko prowadzi do poważnego spadku
ciśnienia krwi.
5 W związku z leczeniem metamizolem zgłaszano występowanie ciężkich skórnych działań
niepożądanych, w tym zespołu Stevensa-Johnsona (SJS), toksycznego martwiczego oddzielania się
naskórka (TEN) oraz reakcji na lek z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (DRESS) (patrz
punkt 4.4).
6 W bardzo rzadkich przypadkach, zwłaszcza u pacjentów z chorobą nerek w wywiadzie, może
wystąpić ciężkie zaburzenie czynności nerek (ostra niewydolność nerek), w niektórych
przypadkach ze skąpomoczem, bezmoczem lub białkomoczem.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie
podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych
Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych
i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
tel.: + 48 22 49 21 301
faks: + 48 22 49 21 309,
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
4.9 Przedawkowanie
Objawy
W przypadku ostrego przedawkowania zgłaszane objawy obejmowały nudności, wymioty, ból brzucha,
zaburzenie czynności nerek i (lub) ostrą niewydolność nerek (np. w postaci śródmiąższowego zapalenia
nerek) oraz rzadziej objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego (zawroty głowy, senność,
śpiączka, drgawki) i spadek ciśnienia krwi, który może przejść we wstrząs i częstoskurcz.
Po przyjęciu bardzo dużych dawek, eliminacja kwasu rubazonowego może powodować czerwone
zabarwienie moczu.
Leczenie
Nie jest znana specyficzna odtrutka na metamizol. Jeśli przyjęcie metamizolu nastąpiło niedawno, można
podjąć próbę zmniejszenia wchłaniania do organizmu poprzez zastosowanie podstawowych środków
detoksykacji (np. płukanie żołądka) lub środków zmniejszających wchłanianie (np. węgiel aktywowany).
Główny metabolit (4-N-metyloaminoantypiryna (MAA)) może być eliminowany drogą hemodializy,
hemofiltracji, hemoperfuzji lub filtracji osocza.
Leczenie zatrucia i zapobieganie ciężkim powikłaniom może wymagać ogólnego i specjalistycznego
monitorowania i leczenia na oddziale intensywnej terapii.
i zrób zakupy na skróty.
