Bisakodyl (bisacodyl): dawkowanie, przeciwwskazania

Bisakodyl - jak działa?

Bisakodyl należy do grupy leków przeczyszczających, które działają miejscowo w jelicie grubym. Substancja nie jest wchłaniana w górnych odcinkach przewodu pokarmowego. Dopiero w jelicie grubym jest przekształcana do aktywnej formy, która bezpośrednio pobudza zakończenia nerwowe w błonie śluzowej. To pobudzenie zwiększa ruchliwość, czyli perystaltykę jelit, przyspieszając przesuwanie się treści pokarmowej. Jednocześnie bisakodyl hamuje wchłanianie wody i elektrolitów z jelita do krwiobiegu. W efekcie treść jelitowa pozostaje bardziej uwodniona, co zmiękcza stolec i ułatwia wypróżnienie. Działanie leku pojawia się zwykle po 6 do 12 godzinach od przyjęcia tabletki dojelitowej, dlatego zaleca się stosowanie go przed snem. Mechanizm ten sprawia, że bisakodyl jest skuteczny w krótkotrwałym leczeniu zaparć oraz w przygotowaniu do badań diagnostycznych jelita grubego.

Bisakodyl - jak przyjmować?

Tabletkę dojelitową bisakodylu połyka się w całości, popijając szklanką wody. Nie wolno jej rozgryzać ani dzielić, bo powłoka chroni substancję przed działaniem soku żołądkowego. Lek przyjmuje się przed snem, ponieważ efekt przeczyszczający występuje zwykle po 6-12 godzinach. Przygotowując się do badania, dawkę przyjmuje się wieczorem w dniu poprzedzającym procedurę. Nie określono konieczności zachowania odstępu od posiłku.

Jeśli pominięto dawkę, należy ją przyjąć jak najszybciej, ale nie później niż 4 godziny przed planowanym wypróżnieniem. Gdy do wypróżnienia pozostało mniej niż 4 godziny, pominiętą dawkę się omija. Nie przyjmuje się dwóch dawek jednocześnie w celu uzupełnienia pominiętej.

Maksymalna dawka dobowa dla dorosłych to 10 mg (dwie tabletki), a w przygotowaniu do badań 20 mg (cztery tabletki). Czas stosowania bez konsultacji z lekarzem nie został określony, ale lek jest przeznaczony do krótkotrwałego, objawowego leczenia zaparć.

Bisakodyl u dzieci

Bisakodyl w tabletkach dojelitowych można stosować u dzieci od czwartego roku życia. Dla dzieci w wieku od 4 do 10 lat standardowa dawka to jedna tabletka 5 mg na dobę, przyjmowana przed snem. Maksymalna dawka dobowa dla tej grupy wynosi 5 mg. Młodzież i dzieci powyżej 10. roku życia mogą przyjmować od jednej do dwóch tabletek 5 mg na dobę, co odpowiada dawce 5-10 mg. Maksymalna dawka dobowa dla tej grupy to 10 mg. W przypadku przygotowania do badań diagnostycznych dzieciom od 4. roku życia podaje się jedną tabletkę 5 mg wieczorem, a następnego dnia rano stosuje się inny natychmiast działający środek przeczyszczający. Dawka nie jest przeliczana na masę ciała dziecka, lecz ustalana wyłącznie według przedziałów wiekowych. Nie określono dawkowania dla dzieci poniżej czwartego roku życia.

Bisakodyl - kiedy nie stosować?

Bisakodylu nie stosuje się przy niedrożności jelit, czyli gdy treść pokarmowa nie może się przemieszczać. Przeciwwskazaniem są ostre stany w jamie brzusznej, takie jak:

• zapalenie wyrostka robaczkowego
• ostre zapalenie jelit

Nie wolno go przyjmować przy silnych bólach brzucha z towarzyszącymi nudnościami i wymiotami, ponieważ mogą one wskazywać na poważną chorobę. Leku nie stosuje się u osób w stanie ciężkiego odwodnienia, na przykład po długotrwałych wymiotach lub biegunce. Przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na bisakodyl lub jakikolwiek inny składnik preparatu, co objawia się reakcją alergiczną. Nie stosuje się go również w przypadku rzadkich chorób genetycznych związanych z nietolerancją składników pomocniczych leku. Nie zaleca się stosowania w okresie ciąży, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne.

Działania niepożądane

Działania niepożądane bisakodylu są pogrupowane według częstości ich występowania. Pojęcia medyczne są objaśnione w nawiasach.

Działania niepożądane, które występują często (u 1 do 10 osób na 100), dotyczą głównie układu pokarmowego. Są to:

• skurcze w obrębie jamy brzusznej
• ból w jamie brzusznej
• biegunka
• nudności (mdłości)

Działania niepożądane występujące niezbyt często (u 1 do 10 osób na 1000) obejmują zawroty głowy oraz dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Należą do nich:

• uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej
• wymioty
• krew w kale
• uczucie dyskomfortu w okolicach odbytu

Działania niepożądane występujące rzadko (u 1 do 10 osób na 10 000) mogą dotyczyć różnych układów. Z układu immunologicznego mogą wystąpić:

• reakcje nadwrażliwości (niepożądana reakcja organizmu na lek)
• obrzęk naczynioruchowy (gwałtowny obrzęk, najczęściej warg lub powiek)
• reakcje anafilaktyczne (ciężka, zagrażająca życiu reakcja alergiczna)

Może również dojść do odwodnienia (utrata wody i elektrolitów z organizmu). Z układu nerwowego rzadko występuje omdlenie (chwilowa utrata przytomności). Z układu pokarmowego rzadko może rozwinąć się zapalenie okrężnicy (stan zapalny jelita grubego), w tym jego niedokrwienna postać (spowodowana zmniejszonym dopływem krwi).

Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem?

Lek należy odstawić i skontaktować się z lekarzem, jeśli pojawi się krew w kale, silny ból brzucha z nudnościami i wymiotami, objawy odwodnienia (np. silne pragnienie, suchość w ustach), oznaki reakcji alergicznej (np. obrzęk twarzy lub gardła, trudności w oddychaniu) lub jeśli biegunka jest ciężka i długotrwała. W przypadku omdlenia lub zawrotów głowy uniemożliwiających normalne funkcjonowanie również konieczna jest konsultacja.

Bisakodyl - z czym nie łączyć?

Bisakodyl może wchodzić w interakcje z innymi lekami. Jednoczesne stosowanie z lekami moczopędnymi, które usuwają wodę z organizmu, oraz z glikokortykosteroidami, na przykład sterydami przeciwzapalnymi, zwiększa ryzyko zaburzeń równowagi elektrolitowej. Oznacza to nieprawidłowy poziom soli mineralnych, takich jak potas czy sód, we krwi. Taki stan może z kolei nasilać działanie glikozydów nasercowych, leków stosowanych w niewydolności serca, potencjalnie prowadząc do ich toksyczności. Łączenie bisakodylu z innymi środkami przeczyszczającymi może nasilać działania niepożądane ze strony żołądka i jelit, takie jak:

• skurcze brzucha
• biegunka

W przypadku długotrwałego nadużywania leku istnieje ryzyko wystąpienia hipokaliemii, czyli niedoboru potasu, co dodatkowo wzmacnia niebezpieczeństwo związane z interakcjami. Nie określono bezpośrednich interakcji bisakodylu z alkoholem. Jednak alkohol sam w sobie może prowadzić do odwodnienia organizmu. Ponieważ stosowanie bisakodylu, szczególnie w nadmiarze, również wiąże się z ryzykiem utraty płynów i elektrolitów, połączenie tych dwóch czynników może zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej. Dlatego podczas kuracji zaleca się umiarkowanie lub unikanie spożywania alkoholu.

Bisakodyl w ciąży i przy karmieniu piersią

Bisakodylu nie stosuje się w okresie ciąży, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne. Nie określono bezpieczeństwa stosowania w poszczególnych trymestrach. Decyzję o przyjęciu leku w ciąży podejmuje lekarz, oceniając ryzyko i korzyści.

W okresie karmienia piersią bisakodyl może być stosowany. Substancja działa miejscowo w jelicie grubym, a jej wchłanianie do krwiobiegu jest minimalne, dlatego przenikanie do mleka matki jest mało prawdopodobne. Nie ma danych dotyczących wpływu leku na produkcję mleka. Przed zastosowaniem w czasie laktacji zaleca się konsultację z lekarzem, szczególnie w przypadku długotrwałego stosowania lub przyjmowania innych leków.

Zasady bezpiecznego stosowania

Bisakodyl stosuje się krótkotrwale, objawowo. Nie określono maksymalnego czasu leczenia bez konsultacji lekarskiej, ale nie należy go przekraczać. Tabletki dojelitowe połyka się w całości, nie rozgryzając, popijając wodą. Przyjmuje się je przed snem, niezależnie od posiłków. Nie stosuje się jednocześnie innych środków przeczyszczających, bo to nasila działania niepożądane ze strony żołądka i jelit. Należy unikać łączenia z lekami moczopędnymi i glikokortykosteroidami, gdyż zwiększa to ryzyko zaburzeń równowagi elektrolitowej.

Podczas stosowania obserwuje się reakcje organizmu. W przypadku wystąpienia silnych skurczów brzucha, biegunki, nudności, krwi w kale lub uczucia dyskomfortu w okolicach odbytu, należy rozważyć przerwanie kuracji. Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn są niewskazane, jeśli pojawią się skurcze w obrębie jamy brzusznej.

Przedawkowanie objawia się biegunką, skurczami jelit i bólem brzucha, co może prowadzić do utraty płynów i elektrolitów. Długotrwałe nadużywanie grozi poważnymi konsekwencjami, takimi jak:

• hipokaliemia, czyli niedobór potasu
• kamica nerkowa

Leku nie stosuje się w ciąży, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne.

• 

  Lek

  Bisacodyl VP

  5 mg · 30 tabl.

  18,99 zł0,63 zł/tabl.

  Do koszykaDo koszyka
• Lek

  Dulcobis

  5 mg · 40 tabl.

  25,99 zł0,65 zł/tabl.

  Do koszykaDo koszyka
• 

  Lek

  Dulcobis

  10 mg · 10 czopków

  31,99 zł3,20 zł/czop.

  Do koszykaDo koszyka
• Lek

  Dulcobis

  5 mg · 60 tabl.

  36,49 zł0,61 zł/tabl.

  Do koszykaDo koszyka
• 

  Lek

  Dulcobis

  5 mg · 60 tabl.

  44,49 zł0,74 zł/tabl.

  Do koszykaDo koszyka