Oktenidyna: dawkowanie, przeciwwskazania, ciąża

Oktenidyna - jak działa?

Oktenidyna należy do grupy leków antyseptycznych, czyli środków odkażających stosowanych miejscowo. Działa na skórę i błony śluzowe, niszcząc bakterie, grzyby i niektóre wirusy. Mechanizm polega na uszkadzaniu zewnętrznej błony komórkowej drobnoustrojów, co prowadzi do ich rozpadu i śmierci. Dzięki temu hamuje rozwój infekcji i wspomaga gojenie. Substancja działa powierzchniowo, praktycznie nie wchłaniając się do krwiobiegu, co ogranicza ryzyko działań ogólnoustrojowych. Jest skuteczna nawet w obecności krwi czy ropy, co jest istotne przy odkażaniu ran. Preparaty z oktenidyną przeznaczone są wyłącznie do stosowania zewnętrznego i nie służą do płukania jamy brzusznej.

Oktenidyna - jak przyjmować?

Oktenidyna to preparat do stosowania miejscowego, dostępny w formie sprayu lub płynu. Nie przyjmuje się go doustnie. Zawsze aplikuje się go bezpośrednio na oczyszczoną i osuszoną skórę lub błonę śluzową. Nie ma potrzeby spłukiwania ani wycierania środka po aplikacji, z wyjątkiem pielęgnacji kikuta pępowinowego u noworodków, gdzie po 1 minucie należy osuszyć skórę. Na ranę lub zmianę skórną preparat nanosi się minimum raz na dobę, spryskując ją, przetierając jałowym gazikiem lub przykładając nasączony gazik jako przymoczek. W przypadku grzybicy międzypalcowej stosuje się go dwa razy dziennie, rano i wieczorem, przez 14 dni. Do płukania jamy ustnej używa się 20 ml płynu przez 20 sekund. Po takim płukaniu przez około godzinę może utrzymywać się gorzki posmak, co jest związane z działaniem leku. Jeśli pominie się dawkę, należy ją zastosować jak najszybciej, ale nie stosować podwójnej ilości, aby nadrobić pominięcie. Przed karmieniem piersią należy usunąć preparat z okolic brodawki, aby dziecko go nie przyjęło. Nie określono najlepszej pory dnia na stosowanie, ważne jest zachowanie minimalnej częstości aplikacji.

Oktenidyna u dzieci

Preparat z oktenidyną jest przeznaczony do stosowania u dorosłych i dzieci w każdym wieku. Nie określono dolnej granicy wieku. W pediatrii stosuje się go między innymi do pielęgnacji kikuta pępowinowego. Do tego celu należy używać gazika nasączonego preparatem. Po jednej minucie od aplikacji trzeba osuszyć kikut oraz skórę wokół niego.

Nie ma oddzielnych schematów dawkowania dla dzieci w przypadku innych wskazań, takich jak:

• odkażanie ran
• dezynfekcja skóry

Nie przelicza się dawki na masę ciała. Preparat jest dostępny w postaci płynu do stosowania miejscowego, który nanosi się na skórę lub błony śluzowe poprzez:

• spryskanie
• przetarcie jałowym gazikiem
• za pomocą przymoczka

Nie określono maksymalnej dawki dobowej ani czasu trwania kuracji dla dzieci poza pielęgnacją kikuta pępowinowego.

Oktenidyna - kiedy nie stosować?

Oktenidyny nie stosuje się u osób z nadwrażliwością na oktenidyny dichlorowodorek, fenoksyetanol lub którąkolwiek inną substancję pomocniczą preparatu. Nie wolno jej używać do płukania jamy brzusznej, na przykład podczas operacji. Preparatu nie łączy się na sąsiadujących częściach ciała z antyseptykami na bazie PVP-jodu, czyli kompleksu jodu z powidonem, ponieważ może to prowadzić do silnych brązowych lub fioletowych przebarwień skóry. Ze względu na brak danych klinicznych, octeniseptu nie należy stosować w pierwszych trzech miesiącach ciąży. Przed karmieniem piersią należy usunąć preparat z okolic piersi, aby zapobiec jego przypadkowemu spożyciu przez dziecko. Jako substancja kationowa, oktenidyna może w połączeniu z anionowymi środkami myjącymi lub detergentami tworzyć trudno rozpuszczalne osady na skórze.

Działania niepożądane

Działania niepożądane oktenidyny są zgrupowane według częstości występowania. Większość z nich ma charakter miejscowy i przemijający. Działania niepożądane o nieokreślonej częstości to takie, dla których nie można oszacować ryzyka na podstawie dostępnych danych. W tej grupie znajduje się gorzki smak - po płukaniu jamy ustnej może się utrzymywać około 1 godzinę, co jest związane z działaniem substancji.

Działania niepożądane występujące rzadko oznaczają, że mogą dotyczyć od 1 do 10 użytkowników na 10 000. W przypadku oktenidyny, po zastosowaniu na błonie śluzowej pochwy, rzadko może być odczuwane wrażenie ciepła lub pieczenia. Pieczenie to nieprzyjemne uczucie palenia lub kłucia w miejscu aplikacji.

Nie określono częstości występowania działań niepożądanych bardzo często, często, niezbyt często ani bardzo rzadko. Nie zgłoszono również działań niepożądanych o charakterze ogólnoustrojowym, takich jak reakcje alergiczne, co wynika z minimalnego wchłaniania leku przez skórę i błony śluzowe. Jeśli jednak po zastosowaniu pojawi się silne i utrzymujące się podrażnienie, wysypka lub inne niepokojące objawy, warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem?

Należy przerwać stosowanie oktenidyny i skontaktować się z lekarzem, jeśli po jej zastosowaniu pojawi się nasilone pieczenie, zaczerwienienie, świąd lub obrzęk w miejscu użycia. Wymaga to konsultacji także w przypadku wystąpienia objawów sugerujących reakcję alergiczną, takich jak:

• wysypka skórna
• trudności w oddychaniu

Oktenidyna - z czym nie łączyć?

Oktenidyna może wchodzić w interakcje z innymi substancjami stosowanymi na skórę lub błony śluzowe. Nie należy jej używać razem z antyseptykami na bazie PVP-jodu, czyli kompleksu jodu z powidonem, na sąsiadujących partiach ciała. Połączenie to może prowadzić do powstawania silnych, trudnych do usunięcia brązowych lub nawet fioletowych przebarwień skóry. Ponieważ oktenidyna jest substancją kationową, w kontakcie z anionowymi środkami myjącymi lub detergentami może tworzyć trudno rozpuszczalne pozostałości, które osadzają się na skórze. Dlatego przed zastosowaniem preparatu warto umyć i dokładnie spłukać skórę, a po jego użyciu odczekać, aż całkowicie wyschnie, zanim sięgnie się po inne kosmetyki lub mydła.

Nie ma informacji na temat interakcji oktenidyny z alkoholem. Nie określono, czy spożywanie alkoholu podczas zewnętrznego stosowania tego środka antyseptycznego wpływa na jego działanie lub bezpieczeństwo. W przypadku stosowania preparatu do płukania jamy ustnej należy mieć na uwadze, że sam w sobie może pozostawiać gorzki posmak przez około godzinę. W razie wątpliwości co do łączenia leczenia z piciem alkoholu, warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Oktenidyna w ciąży i przy karmieniu piersią

Stosowanie oktenidyny w pierwszym trymestrze ciąży nie jest zalecane. Ze względu na brak danych klinicznych dotyczących pierwszych trzech miesięcy, z powodu ogólnych środków ostrożności nie należy jej wtedy stosować. Od drugiego trymestru (po ukończeniu 12. tygodnia) można rozważyć stosowanie leku, jeśli jest to konieczne. Badania z udziałem od 300 do 1000 kobiet w ciąży wskazują, że nie wywołuje on wad rozwojowych ani toksyczności dla płodu lub noworodka. Podczas karmienia piersią substancja czynna wchłania się tylko w bardzo małych ilościach lub nie wchłania się wcale, dlatego przyjmuje się, że nie przenika do mleka matki. Przed karmieniem należy jednak usunąć preparat z okolic piersi, aby zapobiec jego przypadkowemu przyjęciu przez dziecko.

Zasady bezpiecznego stosowania

Oktenidynę stosuje się minimum raz na dobę na leczony obszar, zapewniając całkowite nawilżenie przez spryskanie lub przetarcie jałowym gazikiem. Wspomagająco w grzybicy międzypalcowej stosuje się ją rano i wieczorem przez okres 14 dni.

Nie należy używać jej razem z antyseptykami na bazie PVP-jodu na sąsiadujących partiach ciała, ponieważ może dojść do silnych brązowych lub fioletowych przebarwień. Jako produkt kationowy może w połączeniu z anionowymi środkami myjącymi lub detergentami powodować trudno rozpuszczalne pozostałości.

Przed karmieniem piersią preparat należy usunąć z okolic piersi, aby zapobiec jego przyjęciu przez noworodka. Nie stosuje się go do płukania jamy brzusznej.

Po płukaniu jamy ustnej gorzki smak może utrzymywać się około 1 godzinę.

W przypadku zwilżenia błony śluzowej pochwy rzadko może być odczuwane wrażenie ciepła lub pieczenia.

Nie zgłoszono przypadków przedawkowania, ale należy unikać przedostawania się większych ilości preparatu do krwiobiegu. Nie określono maksymalnego czasu samodzielnego stosowania bez konsultacji lekarskiej.

• 

  Lek

  Maxiseptic

  50 ml

  16,99 zł0,34 zł/ml

  Do koszykaDo koszyka
• 

  Lek

  Oktaseptal

  60 ml

  16,99 zł0,28 zł/ml

  Do koszykaDo koszyka
• Lek

  Betadine

  30 ml Delfarma

  17,99 zł0,60 zł/ml

  Do koszykaDo koszyka
• Lek

  Betadine

  30 g Delfarma

  20,99 zł0,70 zł/g

  Do koszykaDo koszyka
• 

  Lek

  Help4Skin Septi-Spray aerozol na skórę

  50 ml

  22,49 zł0,45 zł/ml

  Do koszykaDo koszyka
• 

  Lek

  Betadine rozwór na skórę

  100 mg/ml 30 ml

  22,49 zł0,75 zł/ml

  Do koszykaDo koszyka
• Lek

  Symplisept

  1 mg/g + 20 mg/g 50 ml

  22,99 zł0,46 zł/ml

  Do koszykaDo koszyka
• Lek

  Symplisept

  1 mg/g + 10 mg/g 30 g

  22,99 zł0,77 zł/g

  Do koszykaDo koszyka