Oksymetazolina: dawkowanie, przeciwwskazania

Oksymetazolina - jak działa?

Oksymetazolina należy do grupy leków obkurczających naczynia krwionośne, stosowanych miejscowo w nosie. Działa bezpośrednio na błonę śluzową, powodując zwężenie drobnych naczyń krwionośnych. To prowadzi do zmniejszenia ich przepuszczalności i ograniczenia napływu płynu do tkanek. W efekcie błona śluzowa nosa i zatok przestaje być obrzęknięta i przekrwiona. Dzięki temu udrożniają się przewody nosowe oraz połączenia zatok i trąbki słuchowej. Ułatwia to oddychanie, zmniejsza uczucie zatkania i poprawia drenaż wydzieliny. Lek działa miejscowo, a jego efekt utrzymuje się do dwunastu godzin. Nie leczy przyczyny infekcji czy alergii, ale łagodzi główny objaw, jakim jest obrzęk. Stosuje się go w celu odblokowania nosa w różnych stanach zapalnych.

Oksymetazolina - jak przyjmować?

Oksymetazolina występuje w postaci kropli lub aerozolu do nosa. Przed pierwszym użyciem nowego opakowania należy wykonać kilka próbnych rozpyleń w powietrzu, aby ustabilizować dawkę. Przed każdym podaniem trzeba oczyścić nos. Aplikację wykonuje się w pozycji siedzącej lub stojącej, z głową lekko pochyloną do przodu. Koniec aplikatora wprowadza się do otworu nosowego, skierowany na zewnętrzną ścianę nosa, a nie w stronę przegrody. Podczas rozpylania jednej dawki należy wdychać powietrze przez nos. Nie przekracza się trzech aplikacji na dobę do każdego otworu nosowego. Kuracja nie powinna trwać dłużej niż trzy do pięciu dni. Jeśli pominięto dawkę, nie stosuje się podwójnej ilości przy kolejnej aplikacji. Po użyciu końcówkę aplikatora należy wytrzeć czystą chusteczką i szczelnie zamknąć nakrętką. Preparat stosuje się miejscowo, nie ma potrzeby popijania go. Nie określono konieczności zachowania odstępu od posiłku. Nie wolno dzielić ani rozcieńczać kropli lub aerozolu. Przedłużone stosowanie powyżej pięciu dni prowadzi do przekrwienia reaktywnego, czyli nasilenia obrzęku po odstawieniu leku.

Oksymetazolina u dzieci

Oksymetazoliny można używać u dzieci powyżej 1. roku życia. Nie określono bezpiecznej dawki dla niemowląt poniżej 12 miesięcy.

Schemat leczenia dla dzieci w wieku od 1 do 6 lat obejmuje podanie jednej dawki do każdego otworu nosowego. Zabieg można powtórzyć od dwóch do trzech razy w ciągu doby. Nie należy stosować leku częściej niż trzy razy na dobę.

Całkowity czas stosowania u dzieci nie powinien przekraczać od trzech do pięciu dni. Dłuższe używanie zwiększa ryzyko wystąpienia przekrwienia reaktywnego, czyli ponownego, silniejszego obrzęku błony śluzowej nosa po odstawieniu leku. Nie określono osobnego dawkowania dla dzieci powyżej 6. roku życia.

Oksymetazolina - kiedy nie stosować?

Nie stosuje się oksymetazoliny w przypadku nadwrażliwości na tę substancję lub którykolwiek składnik pomocniczy kropli, co objawia się reakcją alergiczną po aplikacji. Leku nie używa się przy suchym zapaleniu błony śluzowej nosa, czyli gdy śluzówka jest podrażniona i nie produkuje wydzieliny. Przeciwwskazaniem jest jednoczesne przyjmowanie trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych lub inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO), ponieważ może to prowadzić do niebezpiecznego wzrostu ciśnienia krwi. Po przedawkowaniu nie wolno podawać kolejnych dawek ani innych leków zwężających naczynia. Oksymetazoliny nie podaje się dzieciom poniżej 1. roku życia. W okresie ciąży i karmienia piersią stosowanie jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy lekarz uzna, że korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla dziecka. Nie określono innych przeciwwskazań.

Działania niepożądane

Działania niepożądane oksymetazoliny podzielono według częstości ich występowania. Informacje te opierają się na obserwacjach z badań klinicznych i zgłoszeniach po wprowadzeniu leku do obrotu.

Często (mogą wystąpić u 1 do 10 użytkowników na 100) obserwuje się objawy miejscowe związane z aplikacją do nosa. Należą do nich:

• pieczenie w miejscu podania
• suchość błony śluzowej nosa
• kichanie

Niezbyt często (mogą wystąpić u 1 do 10 użytkowników na 1000) mogą pojawić się działania ogólnoustrojowe. Są to kołatanie serca, czyli subiektywne, nieprzyjemne uczucie bicia serca, oraz tachykardia, czyli przyspieszenie jego akcji powyżej normy. W tej samej grupie częstości wymienia się także wzrost ciśnienia tętniczego.

Rzadko (mogą wystąpić u 1 do 10 użytkowników na 10 000) zgłaszano objawy ze strony układu nerwowego. Należą do nich:

• niepokój ruchowy, czyli nadmierna, mimowolna aktywność
• bezsenność
• bóle głowy

Rzadko występuje również zmęczenie. Innym rzadkim, ale charakterystycznym działaniem jest nasilenie obrzęku błony śluzowej nosa po ustaniu działania leku, co jest objawem tzw. przekrwienia reaktywnego - organizm reaguje w ten sposób na zbyt długie lub intensywne stosowanie preparatów obkurczających naczynia.

Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem?

Należy przerwać stosowanie leku i skonsultować się z lekarzem, jeśli pojawi się nasilenie obrzęku nosa po ustaniu działania preparatu, czyli tzw. przekrwienie reaktywne. Konsultacji wymaga również wystąpienie:

• kołatania serca
• tachykardii (przyspieszonej akcji serca)
• zauważalnego wzrostu ciśnienia tętniczego

Do lekarza należy zgłosić się także w przypadku wystąpienia:

• niepokoju ruchowego
• bezsenności
• silnych bólów głowy.

Oksymetazolina - z czym nie łączyć?

Oksymetazoliny nie należy stosować jednocześnie z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi lub inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO). Połączenie to może spowodować niebezpieczny wzrost ciśnienia tętniczego. Leki te są stosowane w leczeniu depresji, a ich działanie może utrzymywać się przez pewien czas po zakończeniu kuracji. Dlatego przed rozpoczęciem stosowania oksymetazoliny należy poinformować lekarza lub farmaceutę o wszystkich przyjmowanych lekach, zwłaszcza tych na receptę.

W przypadku przedawkowania oksymetazoliny, leki zwężające naczynia krwionośne są przeciwwskazane. Mogą one nasilić niepożądane objawy, takie jak nadciśnienie tętnicze czy zaburzenia rytmu serca.

Nie ma informacji na temat interakcji oksymetazoliny z alkoholem. Nie określono, czy spożywanie alkoholu podczas stosowania leku jest bezpieczne. Ze względu na ogólny wpływ alkoholu na układ krążenia i ciśnienie krwi, a także na fakt, że oksymetazolina może powodować wzrost ciśnienia, zaleca się zachowanie ostrożności.

Oksymetazolina w ciąży i przy karmieniu piersią

Produkt może być stosowany w okresie ciąży jedynie wtedy, gdy w opinii lekarza korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym zagrożeniem dla płodu. Przedawkowanie może zaburzać zaopatrzenie płodu w krew. W okresie karmienia piersią zasada jest taka sama - lek może być stosowany tylko, gdy korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym zagrożeniem dla dziecka. Przedawkowanie może również zmniejszać wydzielanie mleka. Nie określono osobnych zaleceń dla poszczególnych trymestrów ciąży. Decyzję o stosowaniu leku w tych okresach zawsze powinien podjąć lekarz po ocenie indywidualnej sytuacji.

Zasady bezpiecznego stosowania

Stosowanie oksymetazoliny powinno trwać nie dłużej niż 3 do 5 dni. Jeśli po tym czasie objawy nie ustąpią, należy skonsultować się z lekarzem. Nie wolno przekraczać częstości podawania leku, która wynosi maksymalnie 3 razy na dobę. W przypadku dzieci powyżej 1. roku życia do 6 lat stosuje się 1 dawkę do każdego otworu nosowego 2 do 3 razy na dobę. Należy unikać jednoczesnego stosowania z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi lub inhibitorami monoaminooksydazy, ponieważ może to spowodować wzrost ciśnienia tętniczego. Podczas długotrwałego stosowania lub stosowania w większych dawkach niż zalecane należy zachować ostrożność przy prowadzeniu pojazdów i obsługiwaniu maszyn, ponieważ sprawność psychofizyczna może być zaburzona. Przedawkowanie może prowadzić do poważnych objawów, takich jak:

• zaburzenia rytmu serca
• nadciśnienie tętnicze
• obrzęk płuc

a w przypadku ciąży może zaburzać zaopatrzenie płodu w krew. Jeśli po zastosowaniu leku pojawi się nasilenie obrzęku błony śluzowej nosa po ustaniu jego działania, jest to objaw przekrwienia reaktywnego i należy przerwać stosowanie. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych, takich jak:

• kołatanie serca
• tachykardia (przyspieszone bicie serca)
• wzrost ciśnienia tętniczego
• niepokój ruchowy
• bezsenność

warto rozważyć przerwanie kuracji. Produkt jest przeciwwskazany w:

• suchym zapaleniu błony śluzowej nosa
• u osób z nadwrażliwością na oksymetazolinę lub którąkolwiek substancję pomocniczą.

• 

  Lek

  Acatar Care Kids

  0,25 mg/ml · 1 butelka 15 ml

  28,49 zł1,90 zł/ml

  Do koszykaDo koszyka
• 

  Lek

  Nasivin Sinex Aloes i Eukaliptus aerozol na katar

  0,5 mg/ml · 1 butelka 15 ml

  29,99 zł2,00 zł/ml

  Do koszykaDo koszyka
• Lek

  Nasivin Vicks Aloes i Eukaliptus

  0,5 mg/ml · 1 butelka 15 ml

  30,49 zł2,03 zł/ml

  Do koszykaDo koszyka
• 

  Lek

  Oxalin Junior

  0,5 mg/g · 1 butelka 10 g

  30,49 zł3,05 zł/g

  Do koszykaDo koszyka
• 

  Lek

  Acatar Control

  0,5 mg/ml (0,05%) · 1 poj. 15 ml

  31,49 zł2,10 zł/ml

  Do koszykaDo koszyka
• 

  Lek

  Nasivin 0,05% krople do nosa

  0,5 mg/ml · 1 butelka 10 ml

  34,99 zł3,50 zł/ml

  Do koszykaDo koszyka
• 

  Lek

  Nasivin Kids aerozol na zatkany nos dla dzieci w wieku 1-6 lat

  0,25 mg/ml · 1 poj. 10 ml

  34,99 zł3,50 zł/ml

  Do koszykaDo koszyka
• 

  Lek

  Nasivin Vicks Baby

  0,1 mg/ml · 1 poj. 5 ml

  35,49 zł7,10 zł/ml

  Do koszykaDo koszyka