Loperamid: działanie, dawkowanie, przeciwwskazania

Loperamid - jak działa?

Loperamid należy do leków przeciwbiegunkowych, które działają bezpośrednio w jelitach. Jego głównym zadaniem jest spowolnienie ruchów jelit, czyli perystaltyki. Dzięki temu treść pokarmowa dłużej pozostaje w jelitach, co pozwala na wchłonięcie większej ilości wody i elektrolitów. W efekcie stolec staje się bardziej uformowany, a częstotliwość wypróżnień maleje. Działanie leku polega na miejscowym oddziaływaniu na ścianę jelita, co prowadzi do zmniejszenia wydzielania płynów do jego światła. Loperamid zaczyna działać stosunkowo szybko, zwykle w ciągu godziny od przyjęcia. Maksymalny efekt utrzymuje się przez kilka godzin. W preparacie Stoperan S loperamid łączy się z symetykonem, który rozbija pęcherzyki gazu w jelitach, łagodząc wzdęcia i dyskomfort towarzyszący biegunce.

Loperamid - jak przyjmować?

Tabletkę połyka się w całości, popijając szklanką wody. Nie ma konieczności przyjmowania leku z posiłkiem ani na czczo. Po pominiętej dawce nie należy stosować dawki podwójnej. Jeśli minęło więcej niż kilka godzin od planowanego czasu przyjęcia, a luźne stolce się nie pojawiły, można pominąć tę dawkę. Nie określono optymalnej pory dnia na przyjmowanie leku - stosuje się go po każdym luźnym stolcu. Tabletki nie należy dzielić ani rozgryzać, ponieważ może to zmienić sposób uwalniania substancji czynnej. Maksymalna dawka dobowa to cztery tabletki, a leczenie nie powinno trwać dłużej niż dwa dni. Jeśli po dwóch dniach stosowania objawy nie ustąpią, należy skonsultować się z lekarzem. W przypadku osób starszych lub z zaburzeniami czynności nerek nie ma konieczności dostosowania dawkowania. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lek należy stosować ostrożnie.

Loperamid - kiedy nie stosować?

Leku nie stosuje się u dzieci poniżej 12 lat z ostrą biegunką i towarzyszącymi wzdęciami lub skurczami. W przypadku biegunki związanej z zespołem jelita drażliwego (IBS) lek jest przeciwwskazany u osób poniżej 18 lat. Nie wolno go używać, jeśli w przeszłości wystąpiła reakcja alergiczna na loperamid lub symetykon. Leku nie stosuje się w infekcjach bakteryjnych objawiających się krwią w stolcu i wysoką gorączką, czyli w ostrej czerwonce. Przeciwwskazaniem jest także ostre wrzodziejące zapalenie jelit oraz rzekomobłoniaste zapalenie jelit po antybiotykach. Nie stosuje się go również w bakteryjnych zakażeniach jelit wywołanych przez bakterie Salmonella, Shigella czy Campylobacter. Leku nie wolno podawać w stanach, gdzie spowolnienie pracy jelit mogłoby być niebezpieczne, na przykład przy podejrzeniu niedrożności jelit.

Działania niepożądane

Działania niepożądane Stoperanu S są zgrupowane według częstości ich występowania.

Często, czyli u 1 do 10 na 100 pacjentów, mogą pojawić się:

• ból głowy
• nudności
• wysypka
• osłabienie

Niezbyt często, czyli u 1 do 10 na 1000 pacjentów, mogą wystąpić dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takie jak:

• ból brzucha
• wymioty
• zaparcie
• wzdęcia
• niestrawność

W tej samej grupie częstości mogą pojawić się reakcje skórne, na przykład:

• wysypka pęcherzowa (w tym ciężkie zespoły jak Stevens-Johnson)
• obrzęk naczynioruchowy (gwałtowny obrzęk skóry i błon śluzowych)
• pokrzywka
• świąd

a także zmęczenie.

Rzadko, czyli u 1 do 10 na 10 000 pacjentów, może wystąpić suchość w jamie ustnej.

Częstość nieznana oznacza, że nie można jej oszacować na podstawie dostępnych danych. W tej kategorii wymienia się reakcje nadwrażliwości, w tym reakcję anafilaktyczną (ciężką, uogólnioną reakcję alergiczną mogącą prowadzić do wstrząsu), oraz:

• senność
• zawroty głowy
• utratę lub obniżenie świadomości
• otępienie
• hipertonię (zwiększone napięcie mięśni)
• niewłaściwą koordynację
• zwężenie źrenic
• niedrożność lub rozszerzenie okrężnicy (w tym toksyczne rozszerzenie okrężnicy)
• ostre zapalenie trzustki
• zatrzymanie moczu.

Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem?

Leczenie loperamidem należy przerwać i skontaktować się z lekarzem, jeśli pojawi się:

• krew w stolcu,
• wysoka gorączka,
• silny ból brzucha,
• wzdęcie brzucha,
• wymioty,
• zatrzymanie moczu lub
• objawy ze strony układu nerwowego, takie jak senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji ruchów lub sztywność mięśni.

Konsultacji wymaga także przedłużająca się biegunka, która nie ustępuje w ciągu dwóch dni leczenia.

Loperamid - z czym nie łączyć?

Loperamid może wchodzić w istotne interakcje z innymi lekami. Jednoczesne stosowanie z niektórymi lekami przeciwgrzybiczymi, takimi jak itrakonazol lub ketokonazol, może powodować kilkukrotny wzrost stężenia loperamidu we krwi. Podobny efekt, prowadzący do 2-3 krotnego zwiększenia stężenia, obserwuje się przy łączeniu z chinidyną lub rytonawirem. Gemfibrozyl, lek stosowany w zaburzeniach lipidowych, również może podnosić poziom loperamidu. Szczególnie niebezpieczne jest połączenie itrakonazolu i gemfibrozylu, które może zwiększyć całkowitą ekspozycję na lek nawet trzynastokrotnie. Leki o podobnym działaniu hamującym perystaltykę jelit mogą nasilać efekt loperamidu, natomiast leki przyspieszające pracę jelit mogą osłabiać jego skuteczność. Loperamid może też zwiększać wchłanianie innych substancji, np. desmopresyny podawanej doustnie.

W przypadku alkoholu nie określono bezpośrednich interakcji farmakokinetycznych. Jednakże alkohol sam w sobie może nasilać objawy biegunki i odwodnienia, a także potęgować działanie depresyjne loperamidu na ośrodkowy układ nerwowy, zwiększając ryzyko wystąpienia senności czy zawrotów głowy. Dlatego w trakcie leczenia zaleca się unikanie spożywania alkoholu.

Symetykon, drugi składnik preparatu Stoperan S, nie wchłania się z przewodu pokarmowego, dlatego nie przewiduje się dla niego istotnych interakcji z innymi lekami.

Loperamid w ciąży i przy karmieniu piersią

Stosowanie loperamidu w ciąży nie jest zalecane. Bezpieczeństwo stosowania w przypadku ciąży u ludzi nie zostało ustalone. Produkt leczniczy nie powinien być stosowany w czasie ciąży, szczególnie w pierwszym trymestrze, chyba że jest to uzasadnione klinicznie. Decyzję o ewentualnym przyjmowaniu leku w tym okresie może podjąć wyłącznie lekarz, po rozważeniu potencjalnych korzyści i ryzyka. Podczas karmienia piersią loperamid również nie jest zalecany, ponieważ małe ilości substancji czynnej mogą przedostawać się do mleka kobiecego.

Zasady bezpiecznego stosowania

Stoperan S stosuje się nie dłużej niż dwa dni bez konsultacji z lekarzem. Maksymalna dawka dobowa to cztery tabletki, niezależnie od liczby luźnych stolców. Nie należy łączyć leku z inhibitorami P-glikoproteiny lub enzymów CYP, takimi jak chinidyna, rytonawir, itrakonazol, ketokonazol czy gemfibrozyl, ponieważ wielokrotnie zwiększają stężenie loperamidu. Szczególnej ostrożności wymaga stosowanie u osób z zaburzeniami czynności wątroby, ze względu na spowolnienie metabolizmu. Podczas kuracji należy obserwować organizm; pojawienie się krwi w stolcu, wysokiej gorączki, silnego bólu brzucha, obrzęku naczynioruchowego lub objawów ze strony układu nerwowego, takich jak senność, zawroty głowy czy zaburzenia koordynacji, wymaga natychmiastowego przerwania stosowania i kontaktu z lekarzem. Przedawkowanie jest niebezpieczne i może prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca, dlatego bezwzględnie należy przestrzegać zalecanych dawek. W przypadku pominięcia dawki nie należy przyjmować podwójnej ilości. Podczas biegunki ważne jest nawadnianie organizmu, a lek nie zastępuje płynów i elektrolitów. Dzieciom poniżej 12 lat nie podaje się leku w przypadku ostrej biegunki, a młodzieży poniżej 18 lat w biegunce związanej z zespołem jelita drażliwego.

• 

  Lek

  Lopacut

  2 mg · 10 tabl.

  10,99 zł1,10 zł/tabl.

  Do koszykaDo koszyka
• 

  Lek

  Laremid

  2 mg · 10 tabl.

  14,49 zł1,45 zł/tabl.

  Do koszykaDo koszyka
• 

  Lek

  Stoperan

  2 mg · 8 kaps.

  15,99 zł2,00 zł/kaps.

  Do koszykaDo koszyka
• Lek

  Imodium Instant

  2 mg · 6 tabl.

  17,99 zł3,00 zł/tabl.

  Do koszykaDo koszyka
• 

  Lek

  Laremid

  2 mg · 20 tabl.

  19,49 zł0,97 zł/tabl.

  Do koszykaDo koszyka
• 

  Lek

  Stoperan

  2 mg · 18 kaps.

  19,99 zł1,11 zł/kaps.

  Do koszykaDo koszyka
• 

  Lek

  Stoperan Fast

  2 mg · 12 tabl.

  22,99 zł1,92 zł/tabl.

  Do koszykaDo koszyka
• 

  Lek

  Stoperan Junior

  0,2 mg/ml · 1 butelka 90 ml

  25,49 zł0,28 zł/ml

  Do koszykaDo koszyka